ရွာေဖြေရး ...

editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

ဗိုုလ္ထက္မင္း - ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ျပီဆိုရင္ ေျပာင္းလဲေရးမဟာဗ်ဳဟာ နည္းဗ်ဴဟာ အစီအစဥ္တိုက္တြန္းခ်က္ - (၆)

လက္ရွိအစုုိးရ၏ ျပည္ထဲေရး၀န္ၾကီး ကုုိကုုိ (၂၀၁၁ တုုန္းက ပုုံ)


ဗိုုလ္ထက္မင္း - ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ျပီဆိုရင္ ေျပာင္းလဲေရးမဟာဗ်ဳဟာ နည္းဗ်ဴဟာ အစီအစဥ္တိုက္တြန္းခ်က္ - (၆)
(မိုုးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၈၊ ၂၀၁၆


၅၃။ တရုတ္နိုင္ငံဆိုရင္ ျမန္မာနိုင္ငံကို စီးပြါးေရးလုပ္ကိုင္သည့္ ကုန္သည္၊ အလုပ္သမားအသြင္ယူျပီး
ျမန္မာနိုင္ငံအႏွံ႕ ေျခစၾက္ာျဖန္႕ျပီး ေထာက္လွမ္းေရးမ်ား ေစလႊတ္ထားသလို ဘံုက်ာင္းအမ်ားစုကလည္း
သတင္းဖလွယ္ရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ့ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္က အမိ္န္႕ေတြမထြက္ခင္ လမ္းမေတာ္၊ လသာ တရုတ္တန္းရပ္ကြက္က ၾကိဳတင္သိေနတဲ့အထိ ေထာက္လွမ္းေရး အားေကာင္းပါတယ္။ ေအးရွားေဝါ ဦးထြန္းျမင့္နိုင္တို႔ ဆိပ္ကမ္းမွ ျပည္ပပို႕ကုန္တင္ပို႕လို႔ မရေအာင္ ပိတ္ဆို႕ထားတဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ Sanction ျပန္ဖြင့္ေပးဖို႕ ၾကိဳးစားေနရာ အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္နိုင္ငံကုမၸဏီမ်ားက ခက္ခဲတယ္လို႕ အသံထြက္
လာျပီး တိုက္ဆိုင္လို႕ဘဲလားမသိ ၊ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ အေၾကာင္းျပျပီး (၆) လအစမ္း အေမရိကန္က ဖြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုဘဲ အေနာက္နိုင္ငံေတြက ေထာက္ပ့့ံထားတဲ့ NGO ၊ လူထုလူတန္းစား လူမွူေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားဟာလည္း ေထာက္လွမ္းေရးမဟုတ္ဖူးလို႕ဘယ္သူက အာမခံနိုင္သလဲလို႕ေမးစရာရွိပါတယ္။ ပထဝီ နိုင္ငံေရးအရ အင္အားၾကီးနိုင္ငံမ်ားက စိတ္ဝင္စားတာခံရကတည္းက ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳသားလံုျခံဳေရး အထူးလိုအပ္ေနသလို အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရးနဲ႕ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ(ကာ/လံု) ဆိုတဲ ့ထိပ္ဆံုးအာဏာပိုင္ အဖြဲ႕အစည္းထံ ျပည္ထဲေရးနဲ႕ စစ္ဖက္ေရးရာလံုျခံဳေရးအဖြဲ႕က တင္လာတဲ့ REPORTS မ်ားနဲ႕ လံုေလာက္မယ္ မထင္ဖူးလို႕ ယူဆပါတယ္။

၅၄။ သံသယျဖစ္တာက အေျခခံဥပေဒအရ (ကာ/လံု)ဟာ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာမို ႕ျပည္ထဲေရးအေနနဲ႕ တခ်ိဳ႕ သတင္းဆိုရင္ (စရဖ)နဲ႕ အျပန္အလွန္ရွယ္ဖို႕ လိုရာ ျပည္ထဲေရးထံမွ သမၼတဆီ တင္လာတဲ့သတင္း ေနာက္က်ေကာင္းေနာက္က်နိုင္သလို အျခားေနရာထံ စိစစ္ေနရဆဲမို႕ ၾကန္႕ၾကာတာမ်ိဳး ျဖစ္နိုင္ကာ တည္းျဖတ္တာလည္း ရွိနိုင္တာမို႕ မျပည့္မစံုလည္း တက္လာနိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လက္ရွိ (ကာ/လံု) ဖြဲ႕စည္းပံုအရ သတင္းဌာန ထြက္ေပါက္တခုတည္းမွ လာတဲ့ပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ သမၼတအေနနဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာမွာ အမွားေတြ႕နိုင္သလုိ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ဖို႕ ၾကာသြားနိုင္တာမို႕ လူထုနဲ႕ ထိပ္တိုက္ ေတြ႕ခိုင္းသလို ျဖစ္သြားနိုင္ပါတယ္။ သတင္းတခုဟာ မွန္ကန္မႈ၊ ခိုင္္မာမႈဟာ အခ်က္အလက္ ျပည့္စံုမွ အေထာက္အထားစံုမွ သမၼတအဖို႕ ဆံုးျဖတ္ရ လြယ္ကူမည္ျဖစ္လို႕ ေထာက္လွမ္းေရးလိုင္း ႏွစ္လိုင္း၊ ျဖစ္နိုင္ရင္ သံုးလိုင္း ထားျပီး တက္လာခိုင္းမွ ႏိႈင္းယွဥ္ရ ပိုမိုလြယ္ကူသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၅၅။ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တာ ေႏွးတယ္လို႕ ေဝဖန္ခံရျခင္းမွာ မိတၳီလာ အေရးအခင္း ျဖစ္စဥ္ နမူနာ တင္ျပပါမယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အတူတကြ ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာမြတ္ဆလင္မ်ားကို နယ္စပ္ကဘဂၤလီ
မ်ားရဲ႕ ဆက္စပ္မူ ရွိမရွိ၊ ျပည္ပ ပေရာဂပါ မပါ ေထာက္လွမ္းေဖၚထုတ္ဖို႔ ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီးဌာနကို သမၼတရံုး
က အျမန္ သိခ်င္ေနေပမဲံ့ သတင္းက စီစစ္ေနရတာ ၾကာဟန္တူတယ္လို႕ ရဲသတင္း ေထာက္လွမ္းေရးရပ္ကြက္မွ သိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သမၼတက မိတၳီလာကိစၥမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးဖို႕ တံု႕ဆိုင္းေနျပီး ရဲက အထက္အမိန္႕ေစာင့္ ေနရတယ္ဆိုျပီး သတင္းထြက္လာရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတက ရဲသတင္းတပ္ဖြဲ႕ကို ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီးဌာနမွ ဆြဲထုတ္ျပီး သမၼတရဲ႕ တိုက္ရိုက္ ကြပ္ကဲမႈေအာက္ ထားဖို႕ၾကိဳးစားခဲ့ပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ ထိုင္းနိုင္ငံဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ၾကီး ဦးေက်ာ္ဝင္းဟာ မ်က္မွန္ၾကီးတင္ဦးလက္ထက္က ေထာက္လွမ္းေရးလုပ္ခဲ့ဖူးတာမို႕ ဒုဝန္ၾကီးအျဖစ္ အမ်ိဳးသားေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕ကိုု ကြပ္ကဲကာ အသစ္ဖြဲ႕မယ္လို႕ အသံ ထြက္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီး ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးကိုကိုက သေဘာမက်တဲ့ ေလသံၾကားရသလို၊ (ကာ/လံု)အစည္းအေဝးမွာ အဖြဲ႕ဝင္တစ္ဦးက လႊတ္ေတာ္ သို႕မဟုတ္ လူထုနဲ႕ ထိပ္တိုက္ ေတြ႕ရွင္းေနရမွာ အလုပ္ရႈပ္နိုင္တယ္ဆိုျပီး တင္ျပသံၾကားရကာ အမ်ိုဳးသားေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းေရး ရပ္ဆိုင္းသြားတာ ျဖစ္နိုင္တယ္လို႕ ေနျပည္ေတာ္နဲ႕ နီးစပ္တဲ့ မိတ္ေဆြတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။ တပ္ခ်ုဳပ္က NLD နဲ႕ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္နိုင္ဖို႔ သူ႕လူေတြကို ဘယ္လိုျပင္ထားနိုင္သလဲဆိုတာ နိဂံုးခ်ဳပ္အပိုင္းမွာ အေသးစိတ္ တင္ျပပါ့မယ္။

၅၅။ လက္ရွိအေျခအေနအရ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ အေရွ႕ေျမာက္နယ္စပ္ ကိုးကန္႔၊ ဝ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြဟာ တရုတ္အားကိုးနဲ႔ မျငိမ္းနိုင္ေသးသလို ေနာက္ဘက္တံခါးနယ္စပ္ ဘဂၤလီမ်ားကိစၥကလည္း ဘဂၤလားေဒ့ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးက ႏွပ္ေၾကာင္းေပးေနရာ အခ်ိန္မေရြး နိုင္ငံတကာဖိအားအျပင္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕က
ေပၚတင္ျခိမ္းေခ်ာက္ထားျပီးျဖစ္လို႕ အမ်ိဳးသားေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕ကို ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းသင့္ျပီျဖစ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕ဖြဲရမွာ မဟာဗ်ဴဟာရည္မွန္းခ်က္၊ နည္းဗ်ဴဟာမ်ား၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာ၊ တာဝန္ဝတၱရား၊ ဖြဲ႕စည္းပံုေတြ၊ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ၊ စည္းကမ္းေတြနဲ႕အတူ လႊတ္ေတာ္မွာ ဥပေဒတစ္ရပ္ ျပဌာန္းျပီး အေကာင္အထည္ ေဖၚသင့္ေနျပီျဖစ္ပါတယ္။

၅၆။ အၾကံျပဳတင္ျပလိုတာက အမ်ိဳးသားေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ ႕မဟာဗ်ဳဟာက ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ အမိ်ဳးသားလံုျခံဳေရးနဲ႕ အက်ိဳးစီးပြါးကာကြယ္ေရးတို႕အတြက္ မူဝါဒမ်ားပါသလို တပ္မေတာ္ရဲ႕ ဒို႕တာဝန္အေရး(၃)ပါး ၊ မဟာဗ်ဳဟာနဲ႕ဆက္စပ္ ေဆာင္ရြက္သြားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕ (NIB) နည္းဗ်ဴဟာကေတာ့ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ျပည္ထဲေရးဌာနတို႕မွ ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕မ်ားနဲ႕ ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ ကြန္ယက္၊ အဖြဲ႕ရဲ႕စီစဥ္မႈနဲ႕ တိုင္းရင္းသား၊ ပါတီ၊ လူထု လူတန္းစား၊ သတင္းနဲ႕ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ၊ မီဒီယာမ်ားနဲ ႕ျပည္တြင္းမွ ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ ကြန္ယက္၊ နိုင္ငံတကာ အင္တာပိုနဲ႔ ျပည္ပေထာက္လွမ္းေရးမ်ားနဲ႕ ခ်ိတ္ထားတဲ့ ကြန္ယက္ ဆိုျပီး ကြန္ယက္ၾကီး (၃) ခု တည္ေဆာက္ကာ ဟန္ခ်က္ညီညီ စီမံထားသင့္ပါတယ္။

၅၇။ (NIB)ရဲ႕ အဓိကတာဝန္မွာ နိုင္ငံရဲ႕ထိပ္ဆံုးအဖြဲ႕ျဖစ္တဲံ့ (ကာ/လံု)ကို အေထာက္အကူျပဳရမွာျဖစ္ျပီး အစည္းအေဝး လုပ္တိုင္း ထူးျခားသတင္းအပါအဝင္ သတင္းစံုတင္ျပရမွာ သံုးသပ္ခ်က္ပါ ေဖၚျပဖို႕လိုသလို၊ စီမံခ်က္မ်ား ေရးဆြဲတင္ရပါမယ္။ (NIB) ဟာ အင္အားၾကီး စစ္ဖက္ေရးရာ လံုျခံဳေရးအဖြဲ႕ (စရဖ) နဲ႕ ရဲသတင္း -အထူးတပ္ဖြဲ႕ (S.B )ကို မူးယစ္ေဆးဝါး၊ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ မွူခင္းကိစၥ၊ တိုင္းရင္သား လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႕ ပတ္သက္လာတာမ်ိဳးၾကရင္ လိုအပ္သလို ေပါင္းစပ္ညွိနွိူင္း ေပးသင့္ပါတယ္။ မိမိအဖြဲ႕ကလည္း လူထုရဲ႕ တုန္႕ျပန္သံ သိရွိနိုင္ဖို႕ ေအာက္ေျခလူတန္းစားထိ ကြင္းဆင္းစည္းရံုးေရးနယ္ပယ္ ျပဳလုပ္ဖို႕လိုသလို နိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ လူထုလူတန္းစားအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ သတင္းမီဒီယာမ်ားကို ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္တာဟာ မိမိအဖြဲ႕ကို လူထုက အျမင္ရွင္းျပီး မိမိလိုခ်င္တဲ့ သတင္းအမွန္ကို အခ်ိန္မွီရသြားနိုင္ပါတယ္။ အဲဒီရလာတဲ့ သတင္းကို (စရဖ) နဲ႕ SB တို႕က ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳး တက္လာတဲ့ အဲဒီသတင္းေတြနဲ႕ ႏွိူင္းယွဥ္ရင္ အတည္ျပဳဖို႕ လြယ္ကူသြားသလို သတင္းဌာန (၃) ခု (NIB၊ စရဖ၊ SB) အားလံုးမွ ရတဲ့ အဲဒီသတင္းေတြကို သမၼတဆီ စုတင္လိုက္ရင္လည္း အက်ိဳးရလဒ္ ထြက္နိုင္ပါေသးတယ္။ သမၼတအဖို႕ နည္းလမ္းေပါင္းစံု ေရြးခ်ယ္နိုင္သလို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာ ယံုၾကည္မွူရနိုင္ပါတယ္။

၅၈။ (NIB) ဥကၠဌပါဝါဟာ ဝန္ၾကီး၊ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ပါဝါထက္ ျမွင့္ေအာင္ထားမွသာ သူတို႕ရဲ႕ အဂတိလိုက္စားမွူလိုမ်ိဳး စစ္ေဆးဖို႕ သမၼတက လိုအပ္လာခ်ိန္မွာ စစ္ေဆးနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ (NIB) ဟာ  သမၼတကို တာဝန္ခံရမွာျဖစ္ျပီး ပါဝါတန္းစီ ဇယားအေနနဲ႕ တရားသူၾကီးခ်ဳပ္၊ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္၊ ဒုတပ္ခ်ဳပ္ တို႕ရဲ႕ ေနာက္နားမွာ ရွိသင့္ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္(NIB) ဥကၠဌကို တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ လက္ေအာက္မွ တန္ျပန္ေထာက္လွမ္းေရး က်ြမ္းက်င္တဲ့ (ဒုစရဖခ်ဳပ္)ကို လ်ာထားသင့္သလို အတြင္းေရးမွူးအျဖစ္၊ အနိုင္ရ ပါတီက နိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးျဖစ္သူက ယင္းဌာနမွ သံတမန္ေရးရာက်ြမ္းက်င္တဲ့ အရပ္သားစစ္စစ္၊ ညႊန္ၾကားေရးမွူးခ်ဳပ္အဆင့္ ရွိသူကို အမည္စာရင္းေပးကာ ရဲအထူးသတင္းတပ္ဖြဲ႕မွ စစ္ဗိုလ္မဟုတ္တဲ့ ရဲစစ္စစ္ ရဲမွူးခ်ဳပ္တစ္ဦးကို တြဲဘက္အတြင္းေရးမွူး (၁) အျဖစ္ တာဝန္ေပးသင့္ပါတယ္။ တဖန္ နိုင္ငံေရးပါတီ ေလာင္းရိပ္မရွိဘဲ စစ္တပ္/ ရဲ မဟုတ္တဲ့ ေနာက္ေၾကာင္းရွင္း ေထာက္လွမ္းေရးဝါသနာပါေသာ နိုင္ငံတကာသြားဖူးသူ ေခတ္ပညာတတ္ ဘြဲ႕ရလူငယ္တစ္ဦးကို စမ္းသပ္ေလ့က်င့္ျပီး တြဲထိမ္းလို႕ ရေလာက္ပါက တြဲဘက္ အတြင္းေရးမွဴး (၂) ခန္႕ သင့္ပါတယ္။ ေယဘူယ် တြဲဘက္ အတြင္းေရးမွဴး (၁)ကို အလုပ္မ်ားတဲ့ ျပည္တြင္း တာဝန္၊ တြဲဘက္ အတြင္းေရးမွဴး (၂) ကိုေတာ့ (နိုင္ငံျခားေရးဌာနမွ လာတဲ့ ညႊန္ခ်ဳပ္) အတြင္းေရးမွဴးက ထိန္းေခၚလို႕ရတာမို ႕ျပည္ပဘက္ျခမ္း တာဝန္ေပးသင့္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္ပက ျငိမ္သက္ေနခ်ိန္မွာ ျပည္တြင္းကိစၥရပ္မ်ားမွာ ဘက္စံုေလ့လာလို႕ရေအာင္ အတြင္းေရးမွဴး (၂) အား စာေတြ႕ လက္ေတြ႕ သင္ၾကားေပးရမွာျဖစ္တယ္။ ဒီလူ ေဖါက္သြားခဲ့လို႕ရွိရင္ လိုလိုမယ္မယ္ အရံလူတစ္ဦးပါ အဖြဲ႕ဝင္ထဲမွာ ထည့္တားသင့္ပါတယ္။ NIB ရဲ့ လုပ္ငန္းပမာဏေပၚ မူတည္ကာ က်န္အဖြဲ႕ဝင္မ်ားဖြဲ႕ကာ နည္းပညာရွင္မ်ား ပါဝင္သင့္ပါတယ္။

၅၉။ (NIB) ရဲ႕ သက္တမ္းကို ဟန္ခ်က္မပ်က္ေစရန္ လႊတ္ေတာ္သက္တမ္းနဲ႕ မခ်ိတ္ဘဲ (၆) ႏွစ္ခန္႕ထားမွသာ
သမၼတသစ္ကို ေထာက္ကူနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ သက္တမ္းျပည့္ပါက ဥကၠဌ၊ အတြင္းေရးမွဴး၊ တြဲဘက္အတြင္းေရးမွဴး (၁) သာ လူခ်ိန္းသင့္ျပီး အတြင္းေရးမွဴး (၂) ကို ဆက္ေမြးထားရမွာ ျဖစ္တယ္။ သက္တမ္း (၃) ၾကိမ္ခန္႕ ဆိုပါက အဲဒီအခ်ိန္က်ရင္ လုပ္ငန္းသေဘာ နားလည္ လည္ပတ္သြားျပီျဖစ္လို႕ အျငိမ္းစားယူေတာ့မဲ့ ဥကၠဌရဲ႕ ေထာက္ခံခ်က္အရ အတြင္းေရးမွဴး (၂) တာဝန္ယူထား (အရပ္သား) ဟာ ဥကၠဌဆက္ခံခြင့္ ေပးဖို႕သင့္မသင့္ သမၼတက ဆံုးျဖတ္ရပါမယ္။ ဒီလိုဖြဲ႕စည္းလိုက္တဲ့ အသြင္ပံုစံဟာ လူထုအျမင္မွာ စစ္တပ္က ၾကီးစိုးေနတာဘဲ မျမင္နိုင္ေတာ့သလို အသစ္ၾကီးဘဲ ထိုးတင္လိုက္ပါကလည္း ခ်က္နိုင္ငံျဖစ္စဥ္လို ဟန္ခ်က္ပ်က္နိင္လို႕ လက္တြဲေခၚသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ အတြင္းေရးမွဴး (၂) က ဥကၠဌျဖစ္လာခ်ိန္မွာ ဒု (စရဖ) ခ်ဳပ္က အတြင္းေရးမွဴး (၂) ရာထူးေနရာ ဝင္ယူျခင္းျဖင့္ တပ္မေတာ္ရဲ႕အဓိက တာဝန္ျဖစ္တဲ့ ျပည္ပရန္က်ဳးေက်ာ္မွူကို ကာကြယ္ခြင့္ ရသြားသလို အတြင္းေရးမွဴး (၁) ျဖစ္ ေနတ့ဲ ရဲမွူးခ်ဳပ္ကလည္း ျပည္တြင္းလံုျခံဳေရးကို ရဲ က တာဝန္ယူရတာမို႕ လူမွန္ေနရာမွန္ သဘာဝက်သြားျပီျဖစ္ပါတယ္။

၆၀။ ဥကၠဌျဖစ္ေနတဲ့ အရပ္သားဟာ ၆ႏွစ္ျပည့္ပါက ဆက္ျပီး တာဝန္ထမ္းေဆာင္ဖို႕ မူအရ မရေတာ့ဘဲ ေမြး
ထားတဲ့ အရံလူကို လက္ဆင့္ကမ္း လႊဲေျပာင္းေပးရပါမယ္။ အဲဒီအရံလူ အရည္အေသြးမွီမမီွ တာဝန္ခ်ိန္းေတာ့မဲ့ ဒုစရဖခ်ဳပ္(ေဟာင္း)က သေဘာထားမွတ္ခ်က္ကို သမၼတထံ ေပးသြားရမွာျဖစ္တယ္။ သမၼတနဲ႕ တပ္ခ်ဳပ္ တို႔ ညွိႏွိူင္းကာ လူသစ္ေမြးျမဳေလ့က်င့္ရန္လိုျပီး (NIB) အဖြဲ႕ရဲ ႕တာဝန္လႊဲေျပာင္းပံုအဆင့္ဆင့္ စနစ္တက်ျဖစ္ေရး အမိန္႕နဲ႕ညႊန္ၾကားခ်က္ ထုတ္ထားသင့္သလို ဥပေဒ ျပဌာန္းထားသင့္ပါတယ္။ (NIB) ဟာ ပါဝါရွိလို႕ လုပ္ခ်င္သလို မလုပ္နိုင္ေစရန္ ထိန္းေၾကာင္းနိုင္ေရးမွာ အဖြဲ႕အစည္း၊ လူထုက မႏွစ္သက္လာလို႕ဘဲျဖစ္ျဖစ္၊ တာဝန္မေက်ပြန္လို႕ဘဲျဖစ္ျဖစ္၊ အဂတိတရား ေဖါက္ဖ်က္လို႕ဘဲျဖစ္ျဖစ္၊ ရွိလာရင္ လႊတ္ေတာ္က ေတာင္းဆိုပိုင္ခြင့္ ရွိရမွာျဖစ္ျပီး တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ထံမွ စစ္ေရးခ်ဳပ္ သို႕မဟုတ္ တပ္မေတာ္စစ္ေဆးေရးအရာရွိခ်ဳပ္၊ စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္နဲ႕ အစိုးရအဖြဲ႕ နယ္ဘက္မွ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္၊ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ ကဲ့သို႕ အရာရွိၾကီးမ်ားကိုေ တာင္းခံျပီး  လႊတ္ေတာ္အေျခခံဥပေဒေရးရာ ခံုရံုးဥကၠဌ သို႕မဟုတ္ လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီ တစ္ရပ္ရပ္မွ ဥကၠဌတစ္ဦးက ဦးစီးျပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးခံုရံုး ဖြဲ႕ စစ္ခိုင္းကာ၊ လႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းခြင့္ေပးရမွာ ျဖစ္သလို၊ သမတကလည္း ခြင့္ျ႔ပဳခ်က္ေပးရမွာ ျဖစ္တယ္။ သို႕ေသာ္ လံုျခံဳေရး ခါးဆက္ျပတ္နိုင္တာမို႔ လႊတ္ေတာ္က (NIB) ကို ဖ်က္ပိုင္ခြင့္ မျပဳနိုင္ဘဲ ခံုရံုးေတြ႕ရွိခ်က္ကို သမၼတထံေပးပို႕ျပီး သမၼတက အျပစ္ရွိသူတစ္ဦးခ်င္းကိုသာ တပ္ခ်ဳပ္နဲ႕ တိုင္ပင္ကာ အေရးယူ လဲလွယ္နိုင္ခြင့္ ေပးသင့္ပါတယ္။

၆၁။ (NIB)အေနနဲ႕တခ်ိဳ႕ကိစၥရပ္မ်ားဟာ လံုျခံဳေရးဆင့္အတန္းအရ ထိပ္တန္းလွ်ိဳ႕ဝွက္၊ လွ်ိဳ႔ဝွက္၊ အေရးၾကီး၊ ရိုးရိုး ဆိုျပီး အဆင့္ခြဲထားရာမွာ အခ်ိန္ကာလၾကာျမွင့္လာတာနဲ႕အမ်ွ အဆင့္ေလ်ွာ့ခ်သတ္မွတ္ကာ ေနာက္ဆံုး သတင္းထုတ္ျပန္ေပးဖို႕ လိုသလို၊ လႊတ္ေတာ္ကိုလည္း သမၼတခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႕ အစီရင္ခံစာ တႏွစ္တၾကိမ္တင္သြင္း သင့္ပါတယ္။ ဒီလိုပြင့္လင္းျမင္သာမွူ အထိုက္အေလ်ာက္ရိွမွသာ (NIB)ကို လူထုနဲ႕လႊတ္ေတာ္က အျမင္ရွင္းမွာ ျဖစ္သလို ဘတ္ဂ်က္ေတာင္းခံေရး အဆင္ေျပမွာျဖစ္ပါတယ္။(NIB)`ဟာ သမၼတတစ္ဦးတည္းသာ သစၥာရွိ ရမွာျဖစ္ျပီး လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ၊ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီးကို တာဝန္ခံရန္ မလုိသလို၊ သမၼတ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခ ံပါတီရဲ႕ အေရးကိစၥေတြမွာ လိုက္လုပ္ရန္ သမၼတက ခိုင္းလာရင္ေတာင္ ျငင္းပယ္ပိုင္ခြင့္ ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း၊ နည္းဥပေဒ ျပတ္သားစြာ ေပးထားရမွာျဖစ္တယ္။ အနိုင္ရပါတီ၊ အတိုက္အခံ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးပါတီ မည္သည့္ပါတီကိုမွ ဘက္မလိုက္ရဘဲ နိုင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရးနဲ႕ လူထု ကာကြယ္ေရး အဓိကထားရမည္။

၆၂။ (NIB) ရွိျခင္းျဖင့္ သမၼတအေနနဲ႔ ပိုျပီးဆံုးျဖတ္ရာမွာ ယံုၾကည္မႈ ခံစားနိုင္သလို(စရဖ)နဲ႕ ရဲ သတင္းတပ္ဖြဲ႕ေတြကလည္း ေပါ့ေပါ့တန္တန္ မေနရဲေတာ့ဘဲ အားထည့္ လုပ္လာမွာျဖစ္ျပီး၊  ဘယ္အလုပ္မဆို အျပိဳင္ရွိလာမွ တိုးတက္မွူွု ရလဒ္ အသီးအပြင့္ ခံစားရသလို ၊ နိုင္င့ံဂုဏ္သိကၡာအရေရာ လံုျခံဳမႈပါ လူထုအေနနဲ႕ ပိုမိုစံစားနိုင္မွာ ျဖစ္တယ္။ (NIB) ဟာ ျပည္သူလူထုနဲ႕ နိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ မ်က္ႏွာကို ဘဲၾကည့္ဖို႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ထဲမွာ ထည့္မွသာ လူထုက နားလည္လက္ခံမွာျဖစ္တယ္။ နိုမို႕ရင္ ယခင္ကလို သမၼတရဲ႕ ခါးပိုက္ေဆာင္တပ္ ျဖစ္လိုျဖစ္၊ တပ္ခ်ဳပ္နဲ႕ စရဖ၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီး ၾသဇာ မလြန္ဆန္နိုင္ျဖစ္ေနရရင ္(NIB) မရွိတာက ပိုေကာင္းမယ္ထင္ပါတယ္။ (NIB) ဟာ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ မခံရေလေအာင္ အရပ္သားစစ္စစ္၊ ဘြဲ႕ရ၊ ေနာက္ေၾကာင္းရွင္း ႏွူတ္လံုစိတ္ခ်ရသူမ်ားကို ျပဳစု

ပ်ိဳးေထာင္ရင္း တပ္၊ရဲ၊အရပ္သား သံုးမ်ိဳးစလံုး တက္ညီလက္ညီ ပူးေပါင္းျပီး ပြင့္လင္းလြတ္လပ္တဲ့ မ်ိဳးဆက္သစ္ ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႕အစည္းတခု အျဖစ္ရွင္သန္လာပါက (NIB)ဟာ (စရဖ)၊ ရဲသတင္းအထူးတပ္ဖြဲ႕တို႕အေပၚ အထက္ဌာနပီပီ ဦးေဆာင္မႈ ေပးလာနိုင္တဲ့အမ်ွ လူထုအတြက္ ခိုင္မာစိတ္ခ်ရတဲ့ နိုင္ငံရဲ႕လံုျခံဳေရးကြန္ယက္ၾကီး ထြက္လာလိမ့္မယ္လို႔ ေမ်ွာ္လင့္ပါတယ္။ ဆက္လက္္ျပီး အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကဏၰမွာ စီမံခန္႕ခြဲေရးရာမ်ား ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ အၾကံျပဳတိုက္တြန္းသြားပါမယ္။

၆၃။ စစ္အာဏာရွင္ေတြဟာ နဝတေခတ္ကတည္းက ယခင္ ဦးေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး၊ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္အဆင့္ ကြပ္ကဲရတဲ့ဌာနေတြကို ဝန္ၾကီးဌာနမ်ားအျဖစ္ တိုးခ်ဲ႕ ဖန္တီးခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းရင္းမ်ားက အာဏာ၊ ပါဝါ ယွဥ္ျပိဳင္မႈနဲ႕ တိုးခ်ဲ႕တာျဖစ္သလို၊ စစ္တပ္မွာမထားခ်င္လို႔ ျဖဳတ္လို႕လည္း အျပစ္ရွာမရ ျဖစ္ေနတာမို႕ ဝန္ၾကီး အျဖစ္ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္ေစပါတယ္။ နယ္ေတြကို ဝန္ၾကီးေတြ စီမံကိန္းစစ္သြားရင္ တိုင္းမွဴးေတြက ရိုေသေလးစားမႈ မရွိတာမို႔ ေနာက္ဆံုး ဦးသန္းေရႊက ထိပ္စားပြဲမွာ အတူတူ ထိုင္ခိုင္းရတဲ့အထိ၊ နဖူးစည္း စာတန္းကိုုေတာင္ ဘယ္ဟာကို ဦးစားမေပးခိုင္းေတာ့ဘဲ ေတြ႕ဆံုပြဲဟုသာ သတ္မွတ္ေပးခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ မီးသတ္ဦးစီးဌာနလိုမ်ိဳး ဝန္ၾကီးဌာနအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေျပာင္းရတဲ့ ဘံုေပ်ာက္တဲ့ ဌာနရွိသလိုု တခ်ိဳ႕ဌာနေတြဆိုရင္ လဝက လိုမ်ိဳးေတြဟာ လုပ္ငန္း ဆက္စပ္တဲ့ အျခားဝန္ၾကီးဌာနေတြကို လိုက္ပါ လုပ္ေပးရတာမ်ိဳးလည္းရွိပါတယ္။

၆၄။ မူလက ေကာ္ပိုေရးရွင္း၊ လုပ္ငန္း၊ ဦးစီးဌာန အဆင့္သာရွိျပီး ယခုဝန္ၾကီးဌာနျဖစ္သြားတဲ့ ဌာနမ်ားဟာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။

ရထားဝန္ၾကီး ဌာန၊
ဆက္သြယ္ေရး ဝန္ၾကီးဌာန၊
သမဝါယမ ဝန္ၾကီးဌာန၊
လူဝင္မွူၾကီးၾကပ္ေရး ဝန္ၾကီးဌာန၊
အားကစား ဝန္ၾကီးဌာန၊
အမ်ိဳးသားစီမံကိန္း ဦးစီးဌာန၊
လ်ွပ္စစ္စြမ္းအား ဦးစီးဌာန၊တို႕ျဖစ္ပါတယ္။ 

တကယ္ေတာ့ ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္ ေဖၚေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ပုဂၢလိကဏၰ ဦးစားေပးၾကရမည္ျဖစ္ရာ စီမံကိန္းမရွိေတာ့ေသာ တခိ်ဳ႕ဝန္ၾကီးဌာနမ်ားကို ေပါင္းသင့္သလို မူလကရွိခဲ့တဲ့ ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရး ဝန္ၾကီးဌာန ျပန္သံုးကာ ရထားနဲ႕ ဆက္သြယ္ေရးေတြကို ညႊန္ခ်ဳပ္အဆင့္ သာထားနိုင္ပါတယ္။ အလားတူ လ်ွပ္စစ္နဲ႕ စြမ္းအင္ဝန္ၾကီးဌာနလိုမ်ိဳး ျပန္ေပါင္းခဲ့ရင္ ျဖစ္နိုင္သလို လူဝင္မႈၾကီးၾကပ္ေရးကို သူ႕ရဲ႕လုပ္ငန္းနဲ႕ ဆက္စပ္လုပ္ေနရတဲ့ ယခင္က ကြပ္ကဲမႈယူခဲ့တဲ့ ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီးဌာနေအာက္သို႔ ျပန္လည္သြတ္သြင္းပါက အဆင္ေျပနိုင္ပါတယ္။ နယ္စပ္/ စည္ပင္ဝန္ၾကီးဌာနဟာ ေနျပည္ေတာ္၊ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး ျမိဳ႕ေတာ္ဝန္မ်ားထားလို႔ စည္ပင္သာယာေရး မလုပ္ရေသာ္လည္း က်န္တဲ့ ျမိဳ႕မ်ားအားလံုး ရပ္ရြာေဒသဖြံျဖိဳးေရး လမ္း ၊ေစ်း လုပ္ေဆာင္ရသလို တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြနဲ႕လည္း ေဒသဖြံ႕ျဖိဳးေရးလုပ္ရတာမို႕ အေရးပါျပီး စီစစ္သင့္ပါတယ္။ သမၼတရံုး ဝန္ၾကီး (၆) ပါး ထားတာဟာလည္း မ်ားလြန္းျပီး ဝန္ၾကီးဌာနလက္ကိုင္ရွိသူေတြက တမ်ိဳးျမင္နိုင္ပါတယ္။

၆၅။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားစီမံခန္႕ခြဲေရးမွာ အဓိကကိုင္ေနတဲ့ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနက ဝန္ထမ္းေတြကို
 တာဝန္ေပးအပ္ထားမႈ ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္ပါတယ္။ အေျခခံယူနစ္ျဖစ္တဲ့ ရပ္ကြက္ ေက်းရြာ အုပ္စုေတြမွ လူထုဆႏၵနဲ႔ ဥကၠဌတင္ေျမွာက္တဲ့ စနစ္ကို ျမိဳ႕နယ္အဆင့္မွာ တိုးျမွင့္လုပ္နိုင္ မနိုင္ ေလ့လာျပီး လုပ္နိုင္ပါက လူထုက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမာက္ထားတဲ့ ဥကၠဌကို အေထာက္အကူေပးတဲ့အေနနဲ႔ (ေထြ/အုပ္) ဌာနမွ အရာရွိေတြကို အတြင္းေရးမွဴး အဆင့္သာ တာဝန္ေပးသင့္ပါတယ္။ ခရိုင္နဲ႔ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အဆင့္မွာ နံမည္ပ်က္ရွိသူေတြ ဖယ္ရွားျပီး (ေထြ/အုပ္) ဌာနမွ မဟုတ္ဘဲ ျဖစ္နိုင္ရင္ ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီးဌာန မဟုတ္ဘဲ အျခားဝန္ၾကီးဌာနေတြထဲက  (ဥပမာ နယ္စပ္/ စည္ပင္ဝန္ၾကီးဌာန၊ စီမံကိန္းဝန္ၾကီးဌာန၊ လူဝင္မႈ ၾကီးၾကပ္ေရး ဝန္ၾကီးဌာနေတြရဲ႕ အလုပ္သေဘာ ဆက္စပ္နိုင္) ဝန္ထမ္းမ်ားနဲ႔အစားထိုးပါက ပိုမို ေကာင္းမြန္နိုင္ပါတယ္။(ေထြ/အုပ္) ဝန္ထမ္းေတြရဲ့ ၾကီးစိုးမႈကို  တဆင့္ခ်င္း လွဲ ထုတ္ပါက ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီမံခန္႔ခြဲေရး၊ကို ပံုေဖၚနိုင္ပါတယ္။ ဒုဝန္ၾကီးအဆင့္ဟာ တခ်ိဳ႕ဝန္ၾကီးဌာနေတြက အလုပ္မ်ားျပီး နိုင္ငံတကာနဲ႕ဆက္စပ္လုပ္ရတာဆိုရင္ ထားသင့္ျပီး၊ တခ်ိဳ႕ဝန္ၾကီးဌာနရွိ အတြင္းဝန္ဆိုသူေတြဟာ ဌာနကို ကြပ္ကဲနိုင္စြမ္းရွိသူ ျဖစ္ပါက ဒုဝန္ၾကီးထားရန္ မလိုေၾကာင္း အၾကံျပဳတင္ျပ လိုက္ပါတယ္။

(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပပါမည္)