ရွာေဖြေရး ...

PO Box 320-207, San Francisco, CA 94132-0207, USA – editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

သင့္ျမတ္ (ခ်င္းတြင္း) - မိုးရြာတုန္းေရခံ



သင့္ျမတ္ (ခ်င္းတြင္း) - မိုးရြာတုန္းေရခံ
(မုိးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆၊ ၂၀၁၆

● မိုးရြာတုန္းေရခံ
(၁)
မိုးရြာတုန္းေရခံတဲ့….။
အျခားသူမ်ားေတာ့ မေျပာတတ္၊ က်ေနာ္ကေတာ့ အသက္ ၃၀ ေက်ာ္သည္အထိ သည္စကားပံုကိုၾကားတိုင္း အိမ္တံစက္ျမိတ္ ေအာက္က စဥ့္အိုးကိုသာ ေျပးေျပးျမင္ေနခဲ့မိသည္။ က်ေနာ္တို႔ မိဘစကားနားေထာင္ဖို႔ (ႀကိဳးစားသည္) ထက္ပိုျပီး ဘာမ်ွ မေတြးတတ္ မျမင္တတ္ခဲ့။ အခုေတာ့ ေရးေတးေတးသေဘာေပါက္စျပဳျပီ။ (ရလာေသာ အခြင့္အလမ္းကို အက်ိဳးရွိစြာ အသံုးခ်တတ္ဖို႔ ဆိုလိုရင္းျဖစ္မည္……… ရွိေစေတာ့…)

ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ပိုင္းက သတင္းတပုဒ္ ဖတ္မိသည္။ အေမရိကတြင္ ကိုယ့္တအိမ္ ကိုယ္တမိသားစုသာအတြက္ မိုးေရကို မည္သည့္ အိုးခြက္ ေရကန္ႏွင့္မွ် မခံရ၊ ထုိသို႔ မိုးေရခံထားလွ်င္ ဒဏ္ေငြရိုက္တာေတြ အျခားျပစ္ဒဏ္ခ်တာေတြ ခံရမည္ဟုဆိုသည္။ မိုးေရကို သစ္ပင္ ျမက္ခင္းျပင္မွတဆင့္ ေျမျပင္သို႔သာတိုက္ရိုက္သက္ဆင္းေစျပီး ပိုလွ်ံပါက ေျမသားေရေလွာင္ကန္သို႔သာစီးဆင္းေစသည္။ ဘယ့္ႏွယ္ …. ကိုယ့္အိမ္ ကိုယ့္ယာထဲ မိုးေပၚကက်လာသည့္ေရကိုေတာင္ လာကန္႔သတ္ရေအာင္ ဒင္းတို႔ က သက္ဦးဆံပိုင္လား ဟုထင္စရာရွိသည္။ က်ေနာ္တို႔နားလည္ခဲ့ဖူးေသာ စကားပံုႏွင့္ ကြဲလြဲျခားနားလို႔ေနသည္။

(၂)
တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တု႔ိ ကမာၻေျမၾကီးသည္ သဘာ၀ မိုးေရခံ ေရကန္ၾကီးျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ကၽြန္းသစ္ႏွင့္တကြ အျခားသစ္မာ သစ္ေကာင္းမ်ားစြာရွိေသာ PrimaryForest ေခၚ မည္သူမွ် မတုိ႔မထိရေသးေသာ အပ်ိဳစင္သစ္ေတာ ဟက္တာသန္းေပါင္းမ်ားစြာရွိသည့္ က်ေနာ္တုိ႔ ေရႊျပည္ၾကီးသည္ သဘာ၀ကေပးထားေသာ မိုးေရခံထိမ္းသိမ္းရာ ေရကန္ ၾကီး ပင္ျဖစ္သည္။ ထိုသဘာ၀ ေရကန္ၾကီးကပဲသစ္ရိပ္၀ါးရိပ္ကို ရေစသည္၊ ဥတုသပၸါယ မွ်တေစသည္၊ ျမစ္ေရနဒီ ၾကည္လင္သည္သာမကေခ်ာင္းေျမာင္းတုိ႔ ေရစီးေရလာေကာင္းေစသည္။ ေကာက္ပဲသီးႏွံစံုဥတုရာသီအလုိက္ ျဖစ္ထြန္းခဲ့ေလေတာ့ ဆီကိုေရခ်ိဳး ေဆးရိုးမီးလံႈဆိုသလို ၀မ္း၀ရံုသာမက ခါးပါ လွခဲ့ၾကသည္။


ကမာၻေျမသားက သူထိမ္းသိမ္းထားေသာ ေရကို လိုသလို အသံုးျပဳႏိုင္ေအာင္ျပန္လည္ထုတ္ေပးျမဲျဖစ္သည္။ သုိ႔ကလို အျပန္ အလွန္ အမွီတံကဲျပဳေနေသာ ဓာတ္ၾကီးေလးပါးကို အဘယ္သူေတြ ဖ်က္လုိ႔ဖ်က္ဆီး လုပ္ခဲ့ၾကသနည္း။ အထက္အညာ ေဒသအခ်ဳိ႕တြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၂၀-၃၀ က သံုးခဲ့ေသာ သံုးေရ ေသာက္ေရေရတြင္းတုိ႔ ေရမရွိေတာ့တာ သိၾကျမင္ထင္သည္။ ၁၆ ေတာင္ (၂၄ ေပခန္႔)တူးရံုႏွင့္ ေရၾကည္ထြက္ေသာေဒသတုိ႔ အေတာင္ ၂၅-၃၀ (ေပ ၄၀ ေက်ာ္)ခန္႔တူးေနၾကရျပီ..။

သစ္ေတာေတြျပဳန္းတီျခင္းရဲ့ေနာက္တြင္ ယာယီအက်ိဳးရွိသူေတြ ရွိၾကေပလိမ့္မည္။ ဒီကေန႔ လူ႔မလိုင္ အသိုင္းအ၀ိုင္းလို ေနမထိ မိုးမမိေနႏိုင္ေကာင္းေနႏိုင္ၾကေပလိမ့္မည္။ ယၡဳပစၥကၡ ကာလသည္ အတိတ္၏မေကာင္းမွုတုိ႔အတြက္ အျငိဳးအေတး တုိ႔အား တုံ႔ျပန္ရန္ မရွိေသာ္ျငားသင္ခန္းစာအျဖစ္ျဖင့္ ရွိသင့္သည္ထင္ပါသည္။ ကိန္းဂဏန္းမ်ားျဖင့္တြက္စစ္ၾကည့္ေသာ္ လြတ္လပ္ေရးရျပီးကာစေခတ္ က ႏိုင္ငံ့ဧရိယာ၏ ၇၀% (စတုရန္းမိုင္ ၁.၈ သိန္း ခန္႔) သစ္ေတာဖံုးလႊမ္းေနခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။သည္လိုႏွင့္ ကမာၻ႔အေကာင္းဆံုး (ဟူသည့္) ကြၽန္းသစ္ကို ပိုင္ဆိုင္ေသာ၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ အက်ယ္ျပန္ဆံုးေသာ အပူပိုင္းသစ္ေတာကို ပိုင္ဆိုင္ေသာကြၽန္ေတာ္တုိ႔ေရႊျပည္ၾကီးသည္ ယေန႔တြင္ေတာ့ သစ္ေတာ ဧရိယာ ၄၃% သာက်န္ေတာ့ ျပီး Primary Forest – ၁၀ % နီးပါသာ က်န္ေတာ့သည္ဟု ဆိုသည္။ အဆိုးဆံုးကာလအျဖစ္ ၁၉၉၀ ေနာက္ပိုင္းမွ စကာ ပ်မ္းမွ် ၀.၉ - ၁.၂ % အထိ ႏွစ္စဥ္သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးခဲ့ပါသတဲ့။

(သစ္ေတာ ဧရိယာ ဟက္တာ သန္း ၃၁ သန္းခန္႔၊ Primary Forest ဟက္တာ ၃ သန္းခန္႔ - ၂၀၁၀)


(၃)
ဖတ္ခဲ့ဖူးေသာ စာတပုဒ္တြင္ေတာ့ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ဆိုသည္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈမွ ရလာေသာ အက်ိဳးတရားျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ကိုယ္ဉာဏ္ တစ္ထြာတစ္မိုက္ျဖင့္ မည္၍မည္မွ် မွန္သည္ကိုအျငင္းမပြားလိုေသာ္လည္း မၾကာေသးေသာ ႏွစ္မ်ားက အျဖစ္ပ်က္မ်ားက သက္ေသျပလုိ႔ေနသည္။ လစ္လ်ဴ႐ႈရံုသာမက ဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရေသာ ေတာင္ေတာင္ျမစ္ေခ်ာင္းေတြ၏ မိုးေရကိုလက္ခံဖို႔ မစြမ္းႏိုင္မႈေတြက အျခားသက္ရွိသက္မဲ့တုိ႔ကိုပါ ဒုကၡပင္လယ္ေ၀ေစခဲ့ သည္။ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ားအရ ႏွစ္ေပါင္း၇၀ ေက်ာ္မွ တခါသာ ၾကံဳရေသာ မိုးၾကီးမႈတြင္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္အဆိုးဆံုးေသာ ေရလွ်ံမွုကို ျပည္နယ္ တိုင္းေဒသၾကီး ၁၁ ခုတြင္ ၾကံဳခဲ့ရသည္။ ေရကို ထိမ္းသိမ္းႏိုင္ျခင္းမရွိေသာ ေတာင္ကတံုး (ေခါင္းတံုး) ၊ ႏွစ္စဥ္အနည္ဖို႔လာလုိ႔ ျမင့္တာလာေသာ ျမစ္ၾကမ္းျပင္ တုိ႔က ရြာသမွ် မိုးေရတုိ႔ကိုစီးႏိုင္သမွ် လြင္ျပင္ ၊ ဖံုးႏိုင္သမွ် ကုန္းကမူ တုိ႔ကိုဖံုးပစ္ခဲ့ျပီးျပီ။ မိုးေရခ်ည္းသာေလာ…… ႏြံေလးနဲ႔ပါခင္ဗ်….. ဆိုသလိုအခ်ဳိ႕ေနရာမ်ားတြင္ ေရထု၏ ၁၅% ခန္႔ ႏြံေတြ ဖံုး လႊမ္းထားခဲ့ျပန္သည္။ ႏုန္းတင္ေျမႏုေၾကာင့္ သာမန္ ျမစ္ေရလွ်ံမႈ ႏွစ္သက္ၾကသည့္ေတာင္သူဦးၾကီးတုိ႔ေသာ္မွ ပ်စ္ခြၽဲခြၽဲ ႏြံေၾကာင့္ သီးႏွံအထြက္ႏႈန္းထိခိုက္မွာကို စိုးရိမ္ေနရသည္။ ထိုနည္းတူ ပ်က္စီးခဲ့ေသာစပါးခင္းေတြေၾကာင့္ ျပည္ပပို႔ရန္ အ ခက္ေတြ႕သည့္အျပင္ တက္ရိပ္ျပလာေသာဆန္းေစ်းကို တစ္ႏိုင္ငံလံုး ရင္ဆိုင္ၾကရသည္။

(လက္ရွိ ဆန္ ေစ်းသည္ ၾသဂုက္တြင္ရွိခဲ့ေသာ ေစ်းထက္ +၃၅% ခန္႔ရွိသတဲ့) မိမိမျပဳေသာ အမႈအတြက္ မိမိပါ ခံစားရ သည္မွာ တရားပါ၏ေလာ။ သြယ္၀ိုက္၍ ျပဳမိခဲ့သည္ေလာ…….။

(၄)
၁၀ တန္းေက်ာင္းသားဘ၀က သင္ခဲ့ရေသာ ေရသံသရာ (water cycle) တြင္ ေနေရာင္ျခည္သစ္ေတာ ျမစ္ေခ်ာင္းအင္းအိုင္ မိုးတိမ္ေတာင္ႏွင့္ မုတ္သုန္မိုး တုိ႔အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္ပံုကို အမွတ္ရမိသည္။ ေရကို အမွီတံကဲျပဳေနၾကေသာသက္ရွိသက္မဲ့ သဘာေတြ ဘ၀ေတြကို ျပန္ေတြးၾကည့္မိသည္။ က်ေနာ္တုိ႔သည္ေဂဟစနစ္ၾကီးမွာ ရွင္သန္ေနၾကသည္ပဲ။ အျပန္အလွန္ထိမ္း ေက်ာင္းေမာင္းႏွင္ေနေသာ ေဂဟစနစ္ကို အဘယ္အရာေတြကပ်က္စီးေစခဲ့သနည္း၊ ပ်က္စီးေအာင္ ျပဳခဲ့ၾကသနည္း။



ေျခာက္သေယာင္းေနေသာ ကုန္းေခါင္ေခါင္သည္ မည္သုိ႔ေသာ ေရခိုးေရေငြ႕ကိုမွ်ထုတ္လႊတ္ေပးမည္မဟုတ္သလို ….. ေလယူရာ တိမ္းရင္း ယိမ္းပါလာသည့္မိုးတိမ္ေတာင္ကိုလည္း မိုးေရအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ႏိုင္မည္မဟုတ္ေပ။ အကယ္၍မိုးရြာခ်ႏိုင္ သည္ဆိုဦးေတာ့ မိုးေရကိုခံျပီး ထိမ္းသိမ္းထားႏိုင္စရာသစ္ေတာ္သစ္ပင္မရွိေတာ့တဲ့ေနာက္ အလြန္အမင္းျမစ္ေရလွ်ံျခင္း ေတြျဖစ္လာတတ္သည္ကို ျပီးခဲ့ေသာ ႏွစ္ကၾကံဳခဲ့ရဖူးျပီ။

ထိုသည္ပင္ မိုးရြာတုန္း ေရခံ ျဖစ္သည္။ မိုးေရခံ သစ္ပင္ေတြစိုက္ဖို႔ အခ်ိန္ေတာ့ မီေကာင္းရဲ့ထင္သည္။

သင့္ျမတ္(ခ်င္းတြင္း)