ရွာေဖြေရး ...

PO Box 320-207, San Francisco, CA 94132-0207, USA – editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

ေဒါက္တာ ျဖိဳးသီဟ - EQ ျမင့္ မျမင့္ ဘယ္လုိသိႏုိင္မလဲ


ေဒါက္တာ ျဖိဳးသီဟ - EQ ျမင့္ မျမင့္ ဘယ္လုိသိႏုိင္မလဲ
(မုိးမခ) မတ္ ၁၊ ၂၀၁၆
 
ခုေခတ္မွာ IQ ျမင့္ဖုိ႔ထက္ EQ ျမင့္ဖုိ႔က ေအာင္ျမင္မႈအတြက္ ပိုအေရးပါတယ္လို႔ လက္ခံလာၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ႕အႏုပညာ သမားေတြ၊ အားကစားသမားေတြ၊ ပညာရွင္ေတြဟာ သက္ဆုိ္င္ရာနယ္ပယ္မွာေတာ့ ပါရမီရွင္လုိ႔ ေျပာရေလာက္ေအာင္ ထူးခၽြန္ၾကေပမဲ့ EQ ကနိမ့္ေနတဲ့အခါမွာ ထင္သေလာက္ မေအာင္ျမင္တာ၊ ေအာင္ျမင္မႈက မၾကာရွည္တာမ်ိဳးေတြ ေတြ႔ဖူးၾက မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ EQ ျမင့္ဖုိ႔ အေရးၾကီးပါတယ္။

ကုိယ္ဟာ EQ ျမင့္တဲ့သူ ဟုတ္မဟုတ္ ဆိုတာကုိေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ ဆန္းစစ္ၾကည့္လို႔ ရပါတယ္။

၁။ Intrapersonal skill
ကုိယ့္ရဲ႕စိတ္ခံစားခ်က္ကို ဘယ္ေလာက္ထိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္သလဲဆုိတဲ့ အရည္အခ်င္းပါ။ ငါက ေဒါသထြက္ရင္ ထိန္းမရဘူး၊ ငါ့ကို လာေက်ာရင္ ျပန္ေက်ာလိုက္ရမွ ဆုိတာေတြက အဲဒီအရည္အခ်င္း အားနည္းတာကို ျပပါတယ္။ ပုထုဇဥ္လူသားေတြပဲမို႔ ေဒါသထြက္တတ္ၾကတယ္၊ ၀မ္းနည္းတတ္ၾကတယ္၊ အသည္းကြဲတယ္၊ စိတ္ေလတယ္၊ အေပ်ာ္လြန္သြားတယ္၊ စိတ္ဓါတ္ က်တယ္၊ မ်ိဳးစံုေသာ စိတ္ခံစားမႈေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ကုိယ့္ကိုကုိယ္ သတိထားမိျပီး အခ်ိန္မီ ထိန္း ခ်ဳပ္ႏုိင္ဖုိ႔ လိုပါတယ္။ အဲဒီလို ကုိယ့္ရဲ႕စိတ္ခံစားခ်က္ကို မထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္တဲ့အခါ မလိုအပ္ဘဲ အလုပ္မွာ အဆင္မေျပ ျဖစ္ရတယ္၊ ဆက္ဆံေရးေတြ ပ်က္စီးၾကရပါတယ္။

၂။ Interpersonal skill
တျခားသူမ်ားနဲ႔ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံႏုိင္တဲ့ အရည္အခ်င္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ စဥ္းစားစရာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ ရံုးတစ္ခုမွာ၊ ဆုိၾကပါစို႔၊ ရွိသမွ် ၀န္ထမ္းအားလံုးက အက်င့္ပ်က္တယ္၊ လာဘ္ယူတယ္၊ တစ္ေယာက္ကပဲ ဒါမ်ိဳးေတြ လံုး၀ မလုပ္ေတာ့ သူ႔ကို အားလံုးက မုန္းတယ္၊ အေပါင္းအသင္း အဆက္အဆံ မလုပ္ဘူး။ ဒါမ်ိဳးကို EQ နိမ့္တယ္ ေျပာလို႔ရသလား။

ေနာက္ျပီး အေပါင္းအသင္းေတာ့ မ်ားတယ္၊ ေပးႏုိင္ကမ္းႏုိင္၊ ေကြၽးႏုိင္ေမြးႏုိင္လို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ရယ္စရာဟာသေတြ သိပ္ေျပာ လို႔ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့။ အဲဒီလုိျဖစ္တာနဲ႔ EQ ျမင့္ျပီလား။

အထက္လူၾကီးေတြကိုေတာ့ ၀င္တတ္၊ ထြက္တတ္လို႔ ဆက္ဆံေရးအဆင္ေျပျပီး ကုိယ့္ေအာက္ကလူက် ႏွိမ့္ခ်ဆက္ဆံတတ္တဲ့သူမ်ိဳးဆုိရင္ေရာ။

လူဆုိတာ ကိုယ့္ထက္နိမ့္တဲ့သူကုိ သနားဖို႔ လြယ္တယ္၊ ကုိယ့္ထက္သိပ္ျမင့္တဲ့သူကိုလည္း အားက်ဖုိ႔ လြယ္ပါတယ္။ တန္း တူေလာက္ရွိတဲ့သူ၊ သိပ္မကြာတဲ့သူေတြအေပၚသာ မုဒိတာပြါးဖုိ႔ ခက္ၾကတာပါ။

တကယ္တမ္းေတာ့ Interpersonal skill ျမင့္တယ္ဆုိတာဟာ လူတစ္ဖက္သားကို ဘယ္ေလာက္ထိ ေလးေလးစားစား ဆက္ဆံႏုိင္သလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ထိ ျဖည့္ေတြးေပးႏုိင္သလဲဆုိတဲ့ အရည္အခ်င္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

သူ႔မွာလည္း ခုိင္မာတဲ့ယံုၾကည္ခ်က္ရွိတယ္၊ တစ္ဖက္မွာရွိေနတဲ့၊ သူနဲ႔မတူတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္ကိုလည္း ေလးစားတယ္၊ လူ ေတြအားလံုးမွာ တန္ဖုိးတစ္ခုစီေတာ့ ရွိၾကတယ္လုိ႔ ျမင္တယ္၊ ဘယ္သူ႔ကိုမွလည္း ေအာက္မက်ိဳ႔သလို ဘယ္သူ႔ကိုမွ အထက္စီးက မဆက္ဆံဘူး။ အေၾကာင္းကိစၥတုိင္းမွာ သူဘယ္လုိမ်ားေနမလဲ၊ သူဘာလို႔မ်ား ဒီလုိလုပ္တာလဲဆုိျပီး သူတစ္ ပါးဘက္ကေန ထည့္စဥ္းစားေပးတတ္ၾကတယ္။ ဘယ္ေတာ့မွ သူ႔တစ္ဖက္တည္း မၾကည္႔တတ္ၾကဘူး။

ဒီလိုအရည္အေသြးမ်ိဳးရွိမွ Interpersonal skill ျမင့္တယ္ သတ္မွတ္လို႔ ရပါမယ္။

၃။ Flexibility & Adaptability
Smartness ဆိုတာ အေျခအေနအသစ္တစ္ခုမွာ ဘယ္ေလာက္ျမန္ျမန္ အသားက်သလဲ၊ ပညာရပ္တစ္ခုကို ဘယ္ေလာက္ျမန္ျမန္သင္ယူႏုိင္သလဲဆုိတာကို ေခၚတာပါ။ ခုေခတ္လို ဒီေန႔နဲ႔မနက္ျဖန္ေတာင္ သိပ္မတူခ်င္ေတာ့တဲ့ ကာလမွာ ဒီအရည္ အေသြးက အေရးပါလာပါတယ္။ ကုိယ္သိထားတဲ့အတုိ္င္း၊ ကုိယ္လုပ္ေနက်အတုိင္းပဲ၊ လြယ္လြယ္နဲ႔မေျပာင္းႏုိင္ဘူး၊ အေျခ အေနသစ္တစ္ခုမွာ အေျခက်ဖုိ႔ သိပ္ခက္ေနတယ္ဆုိရင္ အဲဒါကို ျပင္ႏုိင္ဖုိ႔ လိုပါတယ္။

၄။ Self confident & open minded
အရပ္ပုတာခ်င္း တူေပမဲ့ တစ္ေယာက္က ဒါနဲ႔ပတ္သက္ျပီး အငံု႔စိတ္ရွိေနတဲ့အခါမွာ နည္းနည္းေလးမွ အစအေနာက္မခံဘူး၊ အရမ္း Sensitive ျဖစ္တယ္။ သူ႔ကုိပုတယ္ေျပာလုိက္တာနဲ႔ ျပန္ေခ်ပတယ္၊ စိတ္သိပ္ဆုိးတယ္။ ေနာက္တစ္္ေယာက္ကေတာ့ စိတ္ဆုိးဖို႔မေျပာနဲ႔၊ သူမ်ားမေျပာခင္ေတာင္ သူက အရင္စေျပာေနလုိက္ေသးတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ သူ႔အရပ္အ ေမာင္းနဲ႔ပတ္သက္ျပီး အားငယ္မေနဘူး။ လူပံုပန္းသြင္ျပင္ဟာ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕တန္ဖုိးကုိ အဆံုးအျဖတ္ မေပးႏုိင္ဘူးဆုိတာ ကို ေကာင္းေကာင္းသိထားတယ္။

တခ်ဳိ႕က် ကုိယ့္ကုိကိုယ္အရမ္းေၾကာ္ျငာတယ္၊ ကုိယ္ေတာ္ေၾကာင္းတတ္ေၾကာင္း လူသိပ္သိေစခ်င္တယ္၊ အခ်ီးက်ဴးခံခ်င္ တယ္၊ အေလးစားခံခ်င္တယ္။ အဲဒါေတြဟာ ကုိယ့္ကိုကုိယ္ ယံုၾကည္မႈမရွိတာ၊ အငံု႔စိတ္၀င္ေနတာကို ျပပါတယ္။

၅။ Stress management
ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္ခ်င္တဲ့သူတုိင္း မလြဲမေသြ ရင္ဆုိင္ရမွာတစ္ခုကေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈပါပဲ။ ယူရတဲ့တာ၀န္က ၾကီးလာေလေလ၊ ကုိယ့္ေနာက္မွာပါလာတဲ့လူေတြ မ်ားလာေလေလ၊ စိတ္ဖိစီးမႈကလည္း ၾကီးလာေလေလပဲ။ အရည္အခ်င္းရွိေပမဲ့ အဲဒီ Stress ကုိ မခံႏုိင္တဲ့အခါမွာ မတုိးတက္လာၾကတာေတြ ျမင္ဖူးမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ဘယ္ေလာက္ ထိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္သလဲ၊ ထြက္ေပါက္ေပးႏုိင္သလဲ ဆုိတာ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဘာမဟုတ္တာေလးအတြက္ သတ္ေသၾကတာ၊ အၾကီးအက်ယ္ ခံစားေနၾကတာေတြ၊ အလဟႆ အခ်ိန္ျဖဳန္းျပီး အေပ်ာ္အပါးေနာက္လိုက္ရင္း ထြက္ေပါက္ေပးလုိက္ တာေတြက စိတ္ဖိစီးမႈကို ေကာင္းေကာင္းမကိုင္တြယ္ႏုိင္ဘူးဆိုတဲ့သေဘာပါပဲ။

၆။ General mood
တစ္ခါတုန္းက အဖုိးၾကီးတစ္ေယာက္ အိပ္ေနတုန္း သူရဲ႕မုတ္ဆိတ္မွာ သူ႔ေျမးေလးေတြက ေနာက္ေျပာင္တဲ့သေဘာနဲ႔ အင္မတန္အနံ႔ျပင္းတဲ့ ခရင္မ္ေတြ သြားသုတ္ထားသတဲ့။ အဲဒါနဲ႔ အဖုိးၾကီးကႏုိးလာေတာ့ အဲဒီအနံ႔ဆုိးဆုိးၾကီးကို ရေနတာ ေပါ့။ ဘယ္နားမွာလဲ လုိက္ရွာတယ္၊ မီးဖုိေခ်ာင္ထဲသြားေတာ့လည္း ဒီအနံ႔၊ အိမ္ေရွ႕ထြက္ေတာ့လည္း ဒီအနံ႔၊ ဘယ္သြားသြား အနံ႔က ရေနေတာ့ သူက ေျပာလုိက္တယ္၊ ဟာ ေနရာအႏွံ႔မွာ ဒီအနံ႔ၾကီး ရေနေတာ့တာပါပဲလားတဲ့။ အမွန္ေတာ့ သူ႔မုတ္ဆိတ္ မွာ စြဲေနတဲ့ ခရင္မ္ရဲ႕အနံ႔ကို သတိမထားမိဘဲ တစ္ေလာကလံုးက အနံ႔ထြက္ေနတယ္ ထင္ေနတာပါ။

လက္ေတြ႔မွာလည္း ဒီလိုလူေတြ ေတြ႔ဖူးပါတယ္။ သူတုိ႔ေတြနဲ႔ စကားၾကည္႔လုိက္ရင္ ဘယ္ေတာ့မွ သူတုိ႔မွားတယ္ဆုိတာ မရွိဘူး၊ ေလာကၾကီးကပဲ မတရားသလိုလို၊ မေကာင္းတဲ့လူေတြနဲ႔ပဲ ျပည္႔ႏွက္ေနသလိုလို ေျပာတတ္ၾကတယ္။ ေနာက္ျပီး လူတစ္ဖက္သားအေပၚ ေလးစားမႈ၊ ယံုၾကည္မႈလည္း နည္းၾကတယ္။ ပံုမွန္ၾကည့္လုိက္ရင္ကို မ်က္ႏွာထားေတြ ခက္ထန္ ေန တယ္၊ ရယ္ခဲျပံဳးခဲတယ္၊ ဘ၀ကို မေပ်ာ္ရႊင္ႏုိင္ၾကဘူး။

အဲဒီလုိလူေတြအတြက္ တစ္ခုေျပာျပခ်င္ပါတယ္။

တကၠသိုလ္တစ္ခုမွာ ေဟာေျပာခဲ့တဲ့ မ်က္စိလည္းမျမင္၊ နားလည္းမၾကားတဲ့ ဟယ္လင္ကဲလားရဲ႔ မိန္႔ခြန္းဟာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈနဲ႔သက္ဆုိင္တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ သူ႔ဘ၀မွာ ပိုင္ဆုိင္ခဲ့ရတာေတြအတြက္ ေက်းဇူးတင္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာသြားခ့ဲတာ ဆုိတာပါပဲ။

ဒီအခ်က္ (၆) ခ်က္နဲ႔ ဆန္းစစ္ၾကည္႔ပါ။ အကယ္၍မ်ား အားနည္းေနေသးတယ္ထင္ရင္ ၾကိဳးစားျပီး ျပင္ၾကည္႔ပါ။

ကုိယ့္ခံစားခ်က္ေတြ ပိုသတိထားမိေစဖုိ႔၊ ပုိျပီးထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ေစဖုိ႔အတြက္ တရားထုိင္ပါ။

သူတစ္ပါးကို ေလးစားတတ္ဖို႔၊ ကုိယ္ခ်င္းစာတတ္ဖုိ႔ စာအုပ္မ်ားမ်ားဖတ္ပါ၊ အထူးသျဖင့္ ရသစာေပေပါ့။

ဘယ္အရာကိုမွလည္း တရားေသဆုပ္ကုိင္မထားပါနဲ႔။ အရာအားလံုးဟာ အျမဲတမ္းေျပာင္းလဲေနပါတယ္။

ေနာက္ျပီး ကုိယ့္မွာမရွိေသးတာေတြကုိပဲ ေတြးျပီး ညည္းညဴမေနပါနဲ႔၊ ကုိယ့္မွာ ရွိေနတဲ့အရာေတြကုိလည္း တန္ဖိုးထားတတ္ ပါေစ။ ကုိယ္ဘယ္လုိမွေျပာင္းလဲလို႔မရႏုိင္ေတာ့တဲ့အရာေတြအတြက္ စိတ္ညစ္ေနမဲ့အစား အရွိအရွိအတုိင္း လက္ခံေပးလုိက္ တာက ကုိယ့္ဘ၀ကို ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြ ရလာေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။