ရွာေဖြေရး ...

PO Box 320-207, San Francisco, CA 94132-0207, USA – editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

စိုးေနလင္း - “အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ ဆိုတာ”



စိုးေနလင္း - “အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ ဆိုတာ”
(မိုးမခ) ဧျပီ ၂၂၊ ၂၀၁၆


အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြကို သိပ္လူေျပာသူေျပာမ်ားပါတယ္။ နားေထာင္လို႕လည္း ေကာင္းပါတယ္။ သေဘာတရားအရေတာ့ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ ဆိုတာဟာ စနစ္တက် မေတာ္မတရားလုပ္မွဳ ေတြနဲ႕ ႀကီးမားတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွဳေတြရဲ႕ ဇစ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ နိုင္ငံေရးစနစ္ေတြ၊ ပဋိပကၡေတြနဲ႕ တျခား အေျခအေနေတြကို လံုး၀ ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းေတြကို အားေကာင္းလာေစဖို႕ဒါမွမဟုတ္ ဖန္တီးေပးဖို႔ နဲ႔ ခံစားခဲ့ရတဲ့ သားေကာင္ေတြ ကို ရင္းစားျပန္ေပးဖို႕အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းတဲ့ နည္းလမ္းတခုပဲျဖစ္တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။

ဒါေႀကာင့္ပဲ အသြင္ကူေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳက စနစ္တက် ဒါမွမဟုတ္ အႀကီးအက်ယ္ မေတာ္မတရား လုပ္မွဳ ေတြရဲ႕အေမြဆိုးေတြကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ဦးတည္ခ်က္ ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္ဆိုတာကို အသိအမွတ္ျပဳထားပါတယ္။

ပထမ တခုက ခံစားခဲ့ရတဲ့သားေကာင္းေတြ အတြက္ အတိုင္းအတာတခုထိ တရားမွ်တမွဳ ရရွိေစဖို႕နဲ႕ ဒုတိယ တခုကေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ဒီမိုကေရစီေရး နဲ႕ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေတြ ရရွိလာဖို႔  ျဖစ္နိုင္ေျခေတြကို အားေကာင္းလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ အခ်က္ ၂ ခုကိုရရွိဖို႕ဆိုရင္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ က ရာဇ၀တ္မွဳ ဆိုင္ရာ၊ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးဆိုင္ရာနဲ႕ လူမွဳေရးဆိုင္ရာ တရားမွ်တ မွဳ အေျခခံအခ်က္ေတြကို ေပါင္းစပ္ စီရင္ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ ဆိုတာ တရားမွ်တမွဳ ရဲ႕ အထူးပံုသ႑န္တခု မဟုတ္ပါဘူး။ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြ ပံုမွန္လိုျဖစ္ေနတဲ့ လူ႕အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ အသြင္ကူးေျပာင္းေနတဲ့ အခ်ိန္တခုရဲ႕ ထူးျခားတဲ့အေျခအေနေတြနဲ႕လိုက္ေလွ်ာညီေထြရွိမယ့္ တရားမွ်တမွဳ ပဲျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ အေျခအေနေတြမွာ ဒီၤေျပာင္းလဲမွဳ ေတြဟာ ရုတ္တရက္ ျဖစ္ျပီး ျမင္သာထင္ရွားနဲ႔ နက္နဲတဲ့ အကိ်ဳးဆက္ေတြ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ တျခားအေျခအေနေတြမွာေတာ့ အဲဒါဟာ ဆယ္စုႏွစ္ေတြ အမ်ားႀကီး ႀကာသြားနိုင္ပါတယ္။

အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလ တရားမွ်တမွဳ ဆိုတာဟာ အဓိကအားျဖင့္ လက္တင္အေမရိက နဲ႕ အေရွ႕ ဥေရာပ နိုင္ငံေတြမွာ ၁၉၈၀ စုႏွစ္နဲ႕၉၀ စုႏွစ္ေတြ အတြင္းျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ နိုင္ငံေရး ကူးေျပာင္းမွဳ ေတြ အတြက္ ေျဖရွင္းမွဳ တခုအေနနဲ႕ ပထမဆံုး ေပၚေပါက္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီကူးေျပာင္းမွဳ ကာလေတြအတြင္း တရားမွ်တမွဳ ေတာင္းဆိုတာေတြက ေရွ႕တန္းေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ လူ႕အခြင့္အေရး တက္ႀကြလွဳပ္ရွားသူေတြ နဲ႕ တျခားလွဳပ္ရွားသူေတြက ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ နိုင္ငံေရး အသြင္ကူးေျပာင္းေရးလည္း လမ္းေခ်ာ္ တိမ္းပါး မသြားပဲ အားေကာင္းေနရေအာင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ အာဏာရွင္အစိုးရ ေတြရဲ႕ စနစ္တက် လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြ ကို လည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္နိုင္ရေအာင္ ဘယ္လို လုပ္သင့္တယ္ဆိုတာ နဲ႕ပတ္သက္ျပီး စိုးရိမ္ ေႀကာင့္က် ရွိခဲ့ႀကပါတယ္။

အဲဒီလို ေျပာင္းလဲမွဳ ေတြကို အမ်ားက “ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး” လို႕ေခၚခဲ့ႀကျပီး ခုေတာ့ လူေတြက ပညာရပ္နယ္ပယ္စံု ေ၀ါဟာရတရပ္သစ္တခု အျဖစ္ “ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလ တရားမွ်တမွဳ ” ဒါမွမဟုတ္ “ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလမ်ား အတြက္ တရားမွ်တမွဳ” လို႕ေခၚဆိုလာႀက ပါတယ္။အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ က အစိုးရ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြ ကိုဖြင့္ထုတ္ဖာ္ျပတာ၊ တရား၀င္ အမွန္တရားေဖာ္ထုတ္ေရး ေကာ္မရွင္ေတြ ဖြဲ႕စည္းတာမ်ိဳးေတြ၊ခံစားခဲ့ရတဲ့ သားေကာင္ေတြ အတြက္ ေလွ်ာ္ေႀကးေပးေရး အစီအစဥ္ေတြ နဲ႕ျပည္သူ႕၀န္ထမ္းေတြ၊လံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြကို ေမးျမန္း စံုစမ္း စစ္ေဆးတာမ်ိဳးလုိ အမွန္တရားေျပာဆိုမွဳ စဦးေဆာင္ရြက္မွဳ ေတြ နဲ႕အာဏာရွင္ အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို တရားစြဲဆိုတာမ်ိဳးအပါအ၀င္ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္မွဳ မ်ိဳးေတြကို လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ ဆိုတာက စနစ္တက် ဒါမွမဟုတ္ အႀကီးအက်ယ္ မေတာ္ မတရား လုပ္မွဳ ေတြကိုကိုင္တြယ္ရာမွာ ထူးျခားတဲ့ ေရွ႕ေနာက္ခ်ဥ္းကပ္ ႀကည္႕ရွဳေလ့လာမွဳ လိုအပ္မွဳ ကို အသိအမွတ္ျပဳ တဲ့ အစိတ္အပိုင္းတရပ္အေနနဲ႕ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ဒီတရားမွ်တ မွဳဟာ ခံစားခဲ့ ရတဲ့ သားေကာင္ေတြရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိမ္းသိမ္းေပးရံု သာမဟုတ္ဘဲ ေနာင္လာမယ့္ အနာဂတ္မွာ အလားတူသားေကာင္ အျဖစ္ခံရမယ့္ အေျခအေနမ်ိဳး မျဖစ္ရေအာင္ အကာအကြယ္ေပးဖို႕လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တ မွွဳ ရဲ႕ ေရရွည္ ရည္မွန္းခ်က္ခ်က္ေတြကေတာ့ စနစ္တက် ဒါမွမဟုတ္ အႀကီးအက်ယ္ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ကို ဒီအေျခအေနေတြက အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစနိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အျမင္နဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရး နဲ႕ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ေတြကို တိုးျမွင့္ ေပးဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီကေန႕အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ ကေတာ့ နယ္ပယ္္အမ်ိဳးမ်ိဳး အေထြေထြ ျဖစ္လာပါျပီ။ ဒီတရားမွ်တမွဳ ႀကီးထြားလာတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ လူမွဳ တရားမွ်တမွဳ ဆိုတဲ့ ဘံုအေျခခံတရပ္ကို ေတြ႕ရွိလာခဲ့ျပီျဖစ္သလို ပဋိပကၡ အေျဖရွာေရး၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ေရး နဲ႕ သမိုင္းဆိုင္္ရာအမွတ္ ရစရာ စတဲ့ နယ္ပယ္ေတြလည္း အပါအ၀င္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မွဳ ေတြ နဲ႕ ေနရာေရႊ႕ေျပာင္း ေနထိုင္ေစတာေတြ ၊ စစ္သားေဟာင္းေတြကို လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေပးတာေတြ၊ လူ႕အဖြဲ႕ အစည္းေတြ အႀကား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ေဆာင္ရြက္တာေတြ နဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္မွဳ မွာ တရားမွ်တမွဳ ရဲ႕ အခန္းက႑ စတာေတြဟာ အသြင္ကူးေျပာင္းကာလ တရားမွ်တမွဳ လွဳပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနသူေတြ အတြက္ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အေရးႀကီတဲ့ကိစၥေတြ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ပထမဆံုးအေနနဲ႕ စစ္သားေဟာင္း အဆင့္ဆင့္ေတြ ႀကားမွာ လူ႕အခြင့္အေရး အႀကီးအက်ယ္ ခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြအတြက္ က်ဴးလြန္သူ ဒါမွမဟုတ္ ႀကိဳးကိုင္ေစခိုင္းသူေတြ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ဒုတိယ နဲ႕ေယဘုယ် အေနနဲ႕ ခံခဲ့ရတဲ့ သားေကာင္ေတြ အေနနဲ႕သူတို႕ဘ၀ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖို႕ မဆိုစေလာက္ပဲ အကူအညီရတာ ဒါမွမဟုတ္ လံုး၀ မရ တာမ်ိဳးျဖစ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ စစ္သားေဟာင္းေတြကေတာ့ သူတို႕လက္နက္စြန္႕လာေအာင္ မက္လံုးျဖစ္တဲ့ ေငြေႀကး ရရွိတာ၊ အလုပ္အကိုင္အတြက္ ေလ့က်င့္သင္ႀကားေပးတာ ခံရတာမ်ိဳးေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ဒီလုိ မညီမွ်မွဳ ေတြဟာ ကိုယ္က်င့္တရားအရ ဆိုး၀ါးလြန္းရံုသာမကပဲ အသိပညာ မဲ့ရာလည္း က် တယ္လို႕ ဆိုရပါမယ္။အဲဒါေတြဟာ စိတ္ပ်က္ ေဒါသထြက္မွဳ ေတြ ကိုျဖစ္ေပၚေစနိုင္ျပီး စစ္သားေဟာင္းေတြကို ျပန္ျပီး လက္ခံရမယ့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ေတြကို လက္တြန္႕ေႏွာင့္ေႏွး သြားေစနိုင္သလို ပဋိပကၡလြန္ တည္ျိငိမ္မွဳ ရရွိေရး အတြက္ လည္းျခိမ္းေျခာက္မွဳ ျဖစ္ လာေစနိုင္ပါတယ္။


ဒီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာာလ တရားမွ်တမွဳ နယ္ပယ္ ဟာလြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ ကာလ အတြင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ေျပာင္းလဲ က်ယ္ျပန္႕လာေနတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ တရားဥပေဒအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ အေျခခံတခုအျဖစ္လည္း ဖြံျဖိဳးတိုးတက္လာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ အတြင္းက အမွဳ တခုကို စီရင္ရာမွာ အေမရိကန္ျပည္တြင္းတရားရံုးတခုက ျပည္နယ္အားလံုးမွာရွိရမယ့္ လူ႕အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာအေျခခံတရား ဒါမွမဟုတ္ အနည္းဆံုးထားရွိရမယ့္ တာ၀န္ရွိမွဳ ေလးခုကို ေတြ႕ရွိသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့….

လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြကို ကာကြယ္ဖို႕ ေႀကာင္းက်ိဳးတက်ရွိတဲ့ အဆင့္ေတြလုပ္ဖို႕။

လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မွဳေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြကို အေလးအနက္စံုစမ္း စစ္ေဆးဖို႕။

ခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြ အတြက္တာ၀န္ရွိသူသူေတြအေပၚသင့္ေလွ်ာ္တဲ့ အေရးယူမွဳ ေတြ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ဖို႕။

ခ်ိဳးေဖာက္ခံရတဲ့ သားေကာင္ေတြ အတြက္ ေလွ်ာ္ေႀကးေပး အပ္ဖို႕။

ဆိုတဲ့ အေျခခံ တာ၀န္ရွိမွဳ ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ဒီ အခ်က္ေတြကို ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ုဳပ္ရဲ႕ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးနဲ႕ ပဋိပကၡကာလနဲ႕ ပဋိပကၡလြန္ကာလ ျဖစ္ေနတဲ့ လူ႕အဖြဲ႔အစည္းေတြ အတြက္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တ မွဳ အစီရင္ခံစာ (၂၀၀၄) မွာထည္႕သြင္းေဖာ္ ျပလာတာေတြ႕ရပါတယ္။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ နိုင္ငံတကာရာဖ၀တ္ခံုရံုး စတင္တည္ေထာင္လိုက္မွဳ မွာလည္း ခံစားရသူ သားေကာင္ေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ေလးစားဖို႕နဲ႕ အျပစ္ရွိရဲ႕နဲ႕ အျပစ္ေပးမခံရဘဲ လြတ္ကင္းေနမွဳ မရွိေစေရးေတြ ဟာ တရားရံုးရဲ႕စည္းမ်ဥ္းဥပေဒ ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ အတြက္ အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑ တခု ျဖစ္လာခဲ့ဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး နဲ႕ဆက္စပ္ အေႀကာင္းအရာေတြ မွာ ကိုယ္က်င့္တရား ဆိုင္ရာ၊ တရားဥပေဒ ဆိုင္ရာနဲ႕ နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အက်ပ္အတည္းေတြ အျမဲလိုလို ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့ အတြက္ စနစ္တက်ု ဒါမွမဟုတ္ အႀကီးအက်ယ္ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ရာမွာ စိန္ေခၚမွဳ ေတြ အမ်ားႀကီးရွိ လာခဲ့ျပီး နိုင္ငံေရး အရ သိပ္အကဲဆတ္ တဲ့ ျပသနာ၊ လက္ေတြ႕အရ လုပ္ေဆာင္ဖို႕ ခက္ခဲတဲ့ ျပသနာတခု ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ အာဏာ ရဲ႕ နိုင္ငံေရးအရ ဟန္ခ်က္ညီ မွဳ ဟာ ႏူးညံ႕သိမ္ေမြ႕ ျပီးအနိုင္ရလာတဲ့ အစိုးရ ေတြအတြက္ က်ယ္ျပန္႕တဲ့ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမွဳ ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္ဖို႕ သိပ္စိတ္လိုလက္ရ မရွိတတ္ႀကဘူးလို႕ ဆိုပါတယ္။ဘာလို႕ဆိုေတာ့ ကိုင္တြယ္တဲ့ အစိုးရရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္တည္ျငိမ္ေရး အတြက္လည္း အႏၱရယ္ရွိလာနိုင္တဲ့ အတြက္ ျဖစ္တယ္လို႕ ပညာရွင္ေတြကသံုးသပ္ ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အႀကီးအက်ယ္ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြ မ်ားလာတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ရာဇ၀တ္မွဳ ဆိုင္ရာ တရားမွ်တမွဳ ဟာ အဓိက အခန္းက႑ကို ေရာက္လာတတ္ပါတယ္။ အဲဒီ ခ်ိဳးေဖာက္မွဳေတြ အတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြကို ကိုင္တြယ္ ထိမ္းခ်ဳပ္ဖို႕ လိုအပ္လာတဲ့အတြက္ အဲဒီ တရားမွ်တမွဳဟာ ဘက္ ၂ ဘက္စလံုးအတြက္ အေရးႀကီးလာတယ္လို႕ဆိုရပါမယ္။

ဒီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တ မွဳ ဆိုတာ ခုက်ေနာ္တို႕ နိုင္ငံအတြက္လည္း အေရးႀကီးတဲ့ အေနအထားကို ေရာက္လာပါျပီ။ စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ စနစ္တက် က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြ၊ ရာဇ၀တ္ မွဳ ေတြမွာ ခံစားခဲ့ရတဲ့ သားေကာင္းေတြ အတြက္ တရားမွ်တမွဳ ျပန္ေပးေရးဟာ အေရးႀကီးပါတယ္။အဲဒီခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ေတြကို က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့၊ တာ၀န္ရွိ ခဲ့တဲ့ သူေတြ ကို က်ဴးလြန္တာ ေသခ်ာ၊ တာ၀န္ရွိတာ ေသခ်ာတယ္ဆိုရင္ ထိုက္သင့္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္အျပစ္ေပး မွပဲ တရားမွ်တမွဳ  ျပန္ရလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ အျပစ္အႀကီးအေသး၊ တာ၀န္ရွိမွဳ အႀကီးအေသးအရ ျပစ္ဒဏ္ ေတြ အႀကီးအေသး ကြာျခားမွဳ ရွိမွာျဖစ္ေပမယ့္ အျပစ္ က်ဴးလြန္ထားရဲ႕နဲ႕ အျပစ္ရွိေနပါရဲ႕ အျပစ္ေပးမခံရ ဘဲ လြတ္ကင္းေနတာမ်ိဳးကေတာ့ လံုး၀ ရွိလို႕မျဖစ္ပါဘူး။ ဒါဟာ တရားမွ်တမွဳ ျပန္လည္ရရွိေရး၊ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ျပန္လည္တည့္မတ္ေရး ပဲျဖစ္ပါတယ္။

မတရားမွဳ ေတြ အတြက္ တရားမွ်တမွဳ ကို ျပန္လည္ေတာင္းဆိုခြင့္ဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အခြင့္အေရးျဖစ္ပါတယ္။ ။