ရွာေဖြေရး ...

PO Box 320-207, San Francisco, CA 94132-0207, USA – editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

ခိုင္ၾကည္သစ္ - အသက္ရာေက်ာ္ရွည္ေစေၾကာင္းရယ္နဲ႔



ခိုင္ၾကည္သစ္ - အသက္ရာေက်ာ္ရွည္ေစေၾကာင္းရယ္နဲ႔
(မိုးမခ) ဇြန္ ၂၁၊ ၂၀၁၆


(၁)

ကယ္လီဖိုးနီးယားတကၠသိုလ္၊ ဦးေႏွာက္နဲ႔အာရံုေၾကာေဗဒ၊ ခႏၶာေဗဒနဲ႔ ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာ ဆိုင္ရာ ဇီဝေဗဒသုေတသနပညာရွင္ Mark Fisher နဲ႔ အေပါင္းအပါေတြက အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္ လာတဲ့သူေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈအေပၚ ခႏၶာေဗဒအေျပာင္းအလဲက ဘယ္လိုလႊမ္းမုိးသလဲ ဆို တာကို သုေတသနျပဳ ေလ႔လာခဲ့ၾကပါတယ္။

ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ျခင္း (Decision Making)ဟာ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈမွာ အေရးအႀကီးဆံုး ကိစၥရပ္ျဖစ္သလို executive function လို႔ေခၚတဲ့ ထိုးထြင္းသိျမင္သံုးသပ္ဆံုးျဖတ္ႏိုင္မႈရဲ႕အစိတ္ အပိုင္းတရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္နဲ႔အာရံုေၾကာဆိုင္ရာ ခႏၶာေဗဒေလ႔လာမႈေတြအရ အဲဒီ executive function ကို ဦးေႏွာက္ရဲ႕အေရွ႔ပိုင္းမွာရွိတဲ႔ Prefrontal cortex က လုပ္ေဆာင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေလ႔လာေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္လာတဲ့အခါ prefrontal cortex ဟာ တျဖည္းျဖည္း က်ဳံ႕လာၿပီး executive function ေလ်ာ႔က်လာတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒီလိုျပႆနာမ်ဳိးၾကံဳေတြ႔ရတဲ့ ထင္ရွားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္တဦးကေတာ႔ အစၥေရးလ္ႏုိင္ငံဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ေအရီရယ္ရွရြန္ (Ariel Sharon) ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Mark Fisher တို႔ သုေတသနအဖြဲ႔ကေတာ့ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ အထက္ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြထဲမွာ executive function ေလ်ာ႔ပါးပ်က္စီးလာတဲ့သူေတြ အတိုင္း အတာတခုအထိ ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ဆြဲပါတယ္။

(၂)

တရုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံကိုတည္ေထာင္ခဲ႔တဲ့ ကြန္ျမဴနစ္ေခါင္းေဆာင္ ေမာ္စီတုန္း (Mao Zedong) ဟာ ကူမင္တန္ေတြ၊ ဂ်ပန္ေတြကိုတိုက္ခိုက္ေခ်မႈန္းၿပီး ႏုိင္ငံထူေထာင္တဲ့ကာလမွာ ကိစၥ ရပ္ေတြကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ႔တာမို႔ ေအာင္ပြဲေတြအလီလီရၿပီး တရုတ္ ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံကို တည္ေထာင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူအသက္ႀကီးလာတဲ႔အခါ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ဥကၠ႒ႀကီးအျဖစ္ ႏိုင္ငံကိုဦးေဆာင္ခ်ိန္မွာ ေခါင္းေဆာင္မႈမွားယြင္းတာ၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွားယြင္းတာေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ႔ပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈေတာ္လွန္ေရးဟာ ေမာ္စီတုန္းရဲ႕မွားယြင္းမႈေတြထဲက ႀကီးမားတဲ႔ မွား ယြင္းမႈသက္ေသတခုပါ။

ဒီလိုဘာေၾကာင္႔ အမွားေတြက်ဴးလြန္ခဲ႔သလဲဆိုတာကို ေလ႔လာစမ္းစစ္မႈေတြ အမ်ားအျပားရွိခဲ့ ပါတယ္။ အဲဒီထဲ က စိတ္ဝင္စားဖို႔ေကာင္းတာက တရုတ္ျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ဗဟိုေကာ္မတီက သံုးသပ္တဲ႔အခါ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေတြ၊ ခံယူခ်က္၊ အယူအဆေတြ၊ ၾသဇာအာဏာေတြ စတဲ့ အမွား ကိုက်ဴးလြန္ေစတဲ့ အခ်က္ေတြအျပင္ ခႏၶာေဗဒေျပာင္းလဲမႈကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားခဲ႔တယ္လို႔ ဆို ပါတယ္။ ေမာ္စီတုန္းဟာ အသက္အရြယ္ႀကီးရင္႔လာခ်ိန္မွာ လူကလည္း ဝ လာတဲ့ အေနအထား ျဖစ္ပါ တယ္။ ဝ တဲ့သူဟာ ေသြးတိုးေရာဂါတို႔လိုမ်ဳိး စိတ္ဆိုး၊ စိတ္တိုလြယ္တဲ႔ ေရာဂါမ်ဳိးေတြ က်ေရာက္ေစ ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ အသက္အရြယ္ႀကီးရင္႔လာတာနဲ႔အမွ် ေသြးေၾကာနံရံေတြဟာ မာေၾကာ လာ ၿပီး ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ျမင္႔တက္ေစပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ခႏၶာေဗဒေျပာင္းလဲလာမႈကလည္း ေမာ္စီတုန္းရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈေတြအေပၚ လႊမ္းမိုးမႈရွိႏိုင္တယ္လို႔သံုးသပ္ခဲ့ေၾကာင္း မွတ္သားခဲ႔ဖူးပါတယ္။ ရုပ္တရားရဲ႕ေျပာင္းလဲျခင္းကို ေမ႔ေလ်ာ႔ခဲ့တဲ့ ရုပ္ဝါဒီေတြအတြက္ ႀကီးမားတဲ့ သင္ခန္းစာတခုလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

(၃)

ကမာၻ႔ႏုိင္ငံအသီးသီးက ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ျပန္လည္ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ ေမာ္စီတုန္းလိုမ်ဳိး အသက္ႀကီးမွ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈ၊ ႏုိင္ငံေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ မွားယြင္းခဲ႔တဲ႔သူေတြရွိသလို အသက္ အရြယ္ႀကီးရင့္ခ်ိန္အထိ မွန္မွန္ကန္ကန္ဆံုးျဖတ္ၿပီး တိုင္းျပည္ေကာင္းက်ဳိးအတြက္ ေဆာင္ရြက္သြားတဲ႔ ဗီယက္နမ္ေခါင္းေဆာင္ ဟိုခ်ီမင္းတို႔လို၊ စင္ကာပူေခါင္းေဆာင္ လီကြမ္ယူတို႔လို၊ တရုတ္ေခါင္းေဆာင္ တိန္ေရွာင့္ဖိန္တို႔လို ပုဂၢိဳလ္ေတြလည္း ဒုနဲ႔ေဒးပါ။

ဒါေပမဲ့ လူရယ္လို႔ျဖစ္လာရင္ ဇရာ၊ မရဏ ဆိုတဲ့ တရားေတြနဲ႔ကေတာ့ မျဖစ္မေနေတြ႔ၾကံဳၾက ရမွာ ဓမၼတာပါပဲ။ အသက္ႀကီးခ်ိန္အထိ အလုပ္ေတြအမ်ားႀကီးလုပ္ႏုိင္တယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ မွန္မွန္ ကန္ကန္ခ်မွတ္ႏိုင္တယ္ဆိုေစဦးေတာ့ ဇရာဆိုတဲ့ တရားသေဘာကို ေရွာင္လႊဲလို႔မရတာေၾကာင့္ ဇရာနဲ႔ အတူကပ္ၿပီးပါလာတဲ့ ခႏၶာေဗဒ၊ ဇီဝကမၼေဗဒေျပာင္းလဲျခင္းေတြကိုလည္း ေရွာင္လႊဲလို႔မရႏိုင္ပါဘူး။ ထုိနည္းတူစြာပဲ အဲဒီေျပာင္းလဲျခင္းေတြရဲ႕အက်ိဳးဆက္ျဖစ္တဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ၊ ဦးေဆာင္မႈ ေတြကလည္း လိုက္ပါေျပာင္းလဲလာႏိုင္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ သတိခ်ပ္သင့္လွပါတယ္။

(၄)

ဇြန္လ ၁၉ ရက္မွာက်ေရာက္မယ့္ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ၇၁ ႏွစ္ေျမာက္ေမြးေန႔ကို ႏိုင္ငံတဝွမ္းလို႔က ျပည္သူေတြက ဆုေတာင္းစကားေတြ ဆိုခဲ႔ၾကပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သက္ေတာ္ရာေက်ာ္ရွည္ေစေၾကာင္း ဆုေတာင္းေမတၱာပို႔သတာေတြကိုလည္း လူမႈကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ေတြ႔ေနရပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္တဲ့ ရတနာတပါးလို႔ ဆိုလို႔ရ ပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္ရဲ႕ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေအာက္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေသဝပ္ခဲ့ၾကရတဲ့ ျပည္သူ လူထု အတြက္ ေၾကာက္ရြံ႕မႈကကင္းေဝးေအာင္ စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အက်ဥ္းက်ခံ၊ အတိုက္္ခိုက္ခံၿပီး တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့တဲ့အျပင္ အသက္အရြယ္ႀကီးရင္႔လာတဲ့အခ်ိန္အထိ ႏိုင္ငံ ေတာ္သစ္တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွန္မွန္နဲ႔ ေျခလွမ္းသြက္သြက္နဲ႔ ဦးစီးေဆာင္ရြက္ေပး ေနတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ျပည္သူေတြအတြက္ ဆုလာဘ္တပါးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ ဒီလိုေခါင္းေဆာင္မ်ဳိးကို ယံုၾကည္အားကိုးတာဟာ ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထုိက္တဲ့ကိစၥ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဒီလိုေခါင္းေဆာင္မ်ဳိးကို သက္ေတာ္ရာေက်ာ္ရွည္ေစလိုတာဟာ သိပ္ကိုသဘာဝက်ပါတယ္။ သိပ္ကို လွပပါတယ္။

(၅)

ဒါေပမဲ့ မိမိတို႔ေခါင္းေဆာင္ကို ဘယ္ေလာက္ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးတန္ဖိုးထားသလဲ ဆိုတာကို သက္ ေသျပဖို႔လိုပါတယ္။ အဲဒီလို သက္ေသျပရာမွာ သက္ေတာ္ရာေက်ာ္ရွည္ပါေစဆိုတဲ့ ဆုေတာင္းမ်ဳိးနဲ႔ တင္ မျပည့္စံုႏိုင္ပါဘူး။ မိမိတို႔ေခါင္းေဆာင္အေပၚ အမွန္တကယ္ ေလးစားျမတ္ႏိုးတယ္ဆိုရင္ သူမ ခ်မွတ္ေပးထားတဲ့ ႏိုင္ငံသစ္တည္ေဆာက္ေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ပါဝင္ခ်ီတက္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ သူမရဲ႕လမ္းညႊန္မႈေတြ၊ သင္ၾကားမႈေတြကို ေလးစားလိုက္နာသင္႔ပါတယ္။

တခ်ိန္တည္းမွာ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းကို မွီခိုခ်င္စိတ္ေတြကိုေလွ်ာ့ခ်ၿပီး မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံ သစ္ကို ဦးေဆာင္ေမာင္းႏွင္သူေတြျဖစ္လာဖို႔ ႀကိဳးစားသင္႔ပါတယ္။ ၇၁ ႏွစ္ဆိုတဲ့ အသက္အရြယ္မွာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ႀကီးေလးတဲ့ တာဝန္ေတြကို ထမ္းေဆာင္ေနရတဲ့ သူမအတြက္ ေနာက္လိုက္ေကာင္းျဖစ္ ေနရံုနဲ႔ မလံုေလာက္ပဲ သူမရဲ႕တာဝန္ေတြကို ပခံုးေျပာင္း ထမ္းေဆာင္ႏုိင္မယ့္သူေတြ ျဖစ္လာေအာင္ မိမိတို႔ကိုယ္ကို မိမိတို႔တည္ေဆာက္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ ဇရာဆိုတဲ့ တရားသေဘာကိုလည္း ႏွလံုးသြင္း ၾကဖို႔ လိုအပ္လွပါတယ္။

ဒီေဆာင္းပါးကိုေရးသားရာမွာ စာေရးသူဟာ လူထုေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ဦးေဆာင္မႈကို သံသယ ျမဴ တမႈန္မွ်မရွိသလို စာဖတ္သူေတြအေနနဲ႔ သံသယဝင္ပါေစဆိုတဲ့ေစတနာလည္း လံုးဝ (လံုးဝ) မပါဝင္ ပါဘူး။ မိမိတို႔အေနနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လိုမ်ဳိး ေခါင္းေဆာင္တဦးရဲ႕ ေနာက္မွာရပ္တည္ခြင့္ ရရွိျခင္းဆိုတာ ကံေကာ င္းေထာက္မျခင္းျဖစ္သလို ရခဲတဲ့အေျခအေနတရပ္ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို သိျမင္ ႏိုင္ဖို႔၊ ဇရာဆိုတဲ့ တရားသေဘာကို သတိခ်ပ္မိၿပီး မိမိတို႔ကိုယ္ကို တည္ေဆာက္ျပင္ဆင္ထားေစလို တဲ႔ ေစတနာအရင္းခံနဲ႔ တင္ျပျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ၇၁ ႏွစ္ေျမာက္ ေမြးေန႔မွသည္ သက္ေတာ္ရာ ေက်ာ္ရွည္ၿပီး တိုင္းျပည္ကိုဆက္လက္ဦးေဆာင္သြားႏိုင္ပါေစေၾကာင္း ဆုေတာင္းေမတၱာပို႔သအပ္ပါ တယ္။ လူထုေခါင္းေဆာင္ခ်မွတ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္သစ္ဆီခ်ီတက္မယ့္ လမ္းေၾကာင္းမွာ ပခံုး ေျပာင္း တာဝန္ယူမယ့္ေခါင္းေဆာင္မ်ားလည္း အေျမာက္အျမား ေပၚထြက္လာပါေစ၊ ေခါင္းေဆာင္ကို ပဲ အားကိုးမေနပဲ မိမိကိုယ္ကိုတာဝန္ယူႏိုင္တဲ႔ ႏိုင္ငံသားေကာင္းမ်ားလည္း ပိုမိုမ်ားျပားလာႏိုင္ပါေစလို႔ ဆုေတာင္းလိုက္ရပါတယ္။