ရွာေဖြေရး ...

PO Box 320-207, San Francisco, CA 94132-0207, USA – editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

ေမာင္ရင္ငေတ ● ပါရီပံုရိပ္မ်ား (နံရံေပၚက အိုင္လပ္ဖ္ယူ)



ေမာင္ရင္ငေတ ● ပါရီပံုရိပ္မ်ား (နံရံေပၚက အိုင္လပ္ဖ္ယူ)
(မုိးမခ) ၾသဂတ္စ္ ၁၊ ၂၀၁၆

ပါရီပံုရိပ္မ်ားက႑မွာ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပရမယ့္ အေၾကာင္းအရာတခု ရွိပါတယ္။ ဒီေနရာက ပါရီၿမိဳ႕ရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ မြန္႔မတ္ထ္ ပန္းခ်ီေတာင္ကုန္းနဲ႔ မလွမ္းမကမ္းမွာ တည္ရွိေနေပမယ့္လည္း အေၾကာင္းမသင့္လို႔ မေရာက္ျဖစ္တဲ့ ကြက္ေပ်ာက္ေနရာတခု ပါ။ ေမာင္ရင္ငေတ့ထံသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္သူေတြကိုလည္း တေယာက္စ ႏွစ္ေယာက္စကလြဲလို႔ လိုက္မျပျဖစ္ေသးတဲ့ ေနရာတခုပါ။ လိုက္မျပျဖစ္ခဲ့ရျခင္းအေၾကာင္းက သာမန္ပန္းျခံေလးတခုတြင္းမွာတည္ရွိေနၿပီး ဟိုအရင္ကေတာ့ လူသိနည္း ပါးလွတာေၾကာင့္ပါ။


Le Mur des Je T'aime, Square Jehan-Rictus (ဓါတ္ပံု မရငတ)

အခုႏွစ္ပိုင္းေတြမွာေတာ့ ပါရီၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕သမိုင္းေၾကာင္း အေဟာင္းေတြနဲ႔အတူ ပါရီရဲ႕ ရိုမန္တစ္အလွအပမ်ားကို ခံစားခ်င္ၾက သူ လူငယ္ေလးေတြၾကားမွာ ေပၚျပဴလာ ျဖစ္လာတဲ့ေနရာေတြ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။  အဲဒီထဲမွာမွ ဒီေနရာက တေနရာ အျဖစ္ ထင္ရွားလာခဲ့သလို အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ပ်ားရည္ဆမ္းခရီး မွတ္တမ္းတင္ၾကသူေတြေၾကာင့္ လူသိပိုမိုၿပီးမ်ားျပား လာဟန္ တူပါတယ္။

ေမာင္ရင္ငေတ အဲဒီေနရာကို မေရာက္ျဖစ္ခဲ့တာ ၾကာပါၿပီ၊ အေရာက္အေပါက္ နည္းခဲ့ေလေတာ့  ေမ့ေနသလိုေတာင္ ျဖစ္ေန တာလည္း ပါမွာပါ။

ဒီတေခါက္ ေမာင္ရင္ငေတ ေရာက္သြားခ်ိန္မွာေတာ့ လူပရိသတ္ အေတာ္ေလးမ်ားျပားေနတာ  ေတြ႔ျမင္ရပါတယ္။ ေမာင္ရင္ ငေတတို႔ရဲ႕ အေရွ႕အာရွသား လူငယ္ေလးေတြ ပိုမ်ားပါတယ္။ တေယာက္ခ်င္း ႏွစ္ေယာက္ခ်င္းနဲ႔ စံုတြဲတခ်ိဳ႕ပါ။

ေဟာင္ေကာင္ တိုင္ဝမ္ ကိုရီးယားက ခရီးသြားအုပ္စုေတြကိုေတာ့ မေတြ႔ခဲ့မိပါဘူး။ အဲလို အုပ္စုေတြ သြားေလ့သြားထရွိတဲ့ ေနရာမ်ိဳးမွ မဟုတ္တာကိုး၊ ဘယ္ ေတြ႔လိမ့္မလဲေနာ္။

(Photo Google)


Les Amoureux du Mur des Je T’aime (ဓါတ္ပံု မရငတ)

အဲဒီ ေနရာကို  . . …… ….. . ….. ….. ……... ဖန္တီးခဲ့ၾကသူတို႔က၊ Le Mur des Je T'aime လို႔ အမည္ေပးပါတယ္၊ အဂၤ လိပ္လိုဆိုရင္ေတာ့ Wall of Love ေပါ့၊ တခ်ိဳ႕ေတြကေတာ့ Le Mur des Romantiques လို႔လည္း တင္စားေခၚေဝၚၾက ေလ့ရွိပါတယ္။

ေမထရို အမွတ္ (၁၂) အစိမ္းရင့္ေရာင္လိုင္း Abbesses ဘူတာထိပ္ထြက္ေပါက္အနီးက ပန္းျခံေလးတခုအတြင္းမွာ ေတြ႔ရွိႏိုင္ ပါတယ္။

အဲဒီ Square Jehan-Rictus အမည္ရပါတဲ့ ပန္းျခံေလးက ၁၉၀၀ ခုႏွစ္ မတိုင္မီကပင္ တည္ရွိခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ၁၉၃၆ မွာေတာ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ရဲ႕ အမိန္႔ရ ပန္းျခံတခု ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္တဲ့။ ပန္းျခံရဲ႕ အက်ယ္အဝန္းက ဘာမွမရွိလွေပမယ့္ သစ္ပင္ႀကီးေတြက အု႔ံအုံ႔ဆိုင္းဆိုင္းနဲ႔ ပန္းပင္ေတြၾကား ခံုတန္းလ်ား စိမ္းစိမ္း အေတာ္မ်ားမ်ား ထားရွိတာေၾကာင့္ ေန႔လည္ ေန႔ခင္းေတြမွာ ဝင္  ေရာက္ ခိုနားၾကသူ အေတာ္အတန္မ်ားဟန္ တူပါတယ္။

နံရံေပၚက အိုင္လပ္ဖ္ယူမ်ား (ဓါတ္ပံု မရငတ)

ပန္းျခံစည္းရိုးနဲ႔ကပ္လွ်က္မွာ ေလးထပ္လားငါးထပ္လားမသိ တိုက္ေဟာင္းတလံုးရဲ႕ ခပ္ျမင့္ျမင့္ နံရံတခုရွိပါတယ္။ အဲဒီ နံရံ ေအာက္ေျခပိုင္းမွာ အျပာေရာင္ ေႂကြျပားေတြ ကပ္ထားပါတယ္။ အဲဒီေႂကြနံရံမွာ ဘာမွမဟုတ္တဲ့ စကားလံုးေလး သံုးလံုးကို ေရးထားတာေတြပါ၊ တဘာသာတည္းနဲ႔ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး၊ လူသိမ်ားလွတဲ့ စကားလံုးေတြေရာ လူသိနည္းတဲ့ စကားလံုး ေတြေရာ ေတြ႔ျမင္ရပါတယ္။ ေမာင္ရင္ငေတ ဘာမွန္းမသိႏိုင္တဲ့ နားမလည္ႏိုင္တဲ့ စကားလံုးတြဲေတြကို အမ်ားအျပား တေန ရာတည္းမွာ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရတာမ်ိဳး မို႔ တမူထူးျခားစြာ ခံစား ျမင္ေတြ႔ခြင့္ ရျခင္းပါ။


 နံရံေပၚက အိုင္လပ္ဖ္ယူမ်ား (ဓါတ္ပံု မရငတ)

နင့္ကိုငါခ်စ္တယ္ (ဓါတ္ပံု မရငတ)

နံရံေပၚမွာ ေရးထားတဲ့ အိုင္လပ္ဖ္ယူေတြကေတာ့ အေတာ္မ်ားျပားပါတယ္၊ ဘာသာစာစကားေပါင္း ၃၀၀  ေက်ာ္ စုေဆာင္း ရရွိ ထားပါတယ္တဲ့။ Je t'aime, I love you, Ti voglio bene, Eu amo-te, Jeg elsker dig, Wo ai ni, Te quiero ….  ….. …… …….. စသျဖင့္ စသျဖင့္ စုစုေပါင္း စကားလံုး တေထာင္ေလာက္ ရွိေနပါၿပီတဲ့။

ဒီကေန႔ေခတ္ကာလမွာ အသံုးျပဳမႈ အရမ္း နည္းသြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္ၾကတဲ့ အေမရိကန္ ရက္ဒ္အင္ဒီးယန္း ေတြရဲ႕ Navajo စကားတို႔ နယူးဇီလန္ ေအာ္ရဂ်င္နယ္ကၽြန္းသားေတြ ရဲ႕ Maori စကားတို႔ ေရခဲလူသား အက္စကီမိုေတြရဲ႕ Inuit စကားတို႔ အျပင္ . …. . ……. …... …… ေမာင္ရင္ငေတတို႔ရဲ႕ မဟာ့မဟာ မဟာ ေရႊဗမာတို႔ရဲ႕ စကားလံုး ** * နင့္ကို ငါ ခ်စ္တယ္ ** ကိုပါ ရွားရွား ပါးပါး ဝမ္းသာစဖြယ္ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။


နင့္ကိုငါခ်စ္တယ္ (ဓါတ္ပံု မရငတ)

ဒီနံရံက အိုင္လပ္ဖ္ယူမ်ားကို ဖန္တီးခဲ့ၾကသူမ်ားကေတာ့ လက္ေရးလွဆရာ Calligraphist Fédéric Baron နဲ႔ Mural Artist နံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီဆရာမ Claire Kito တို႔ပါ။

သကၠရာဇ္ ႏွစ္ေထာင္ခုႏွစ္မွာ သူတို႔ စတင္ဖန္တီးခဲ့တဲ့ လက္ရာ Le Mur des Je T'aime ကေတာ့  ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာက အတည္ျပဳလို႔ လက္ခံခဲ့ မခံခဲ့ဆိုတာ ေမာင္ရင္ငေတ ေသခ်ာ မသိရွိေပမယ့္ ဒီကေန႔ ဂူဂဲလ္ေျမပံုေပၚ မွာေတာ့ Le Mur des Je T'aime ဆိုတာက ပါဝင္ေနခဲ့ၿပီမို႔ အလြယ္နဲ႔ ရွာေဖြေတြ႔ရွိ ႏိုင္ပါၿပီ။

အဲဒီပန္းျခံကေလးနဲ႔ အဲဒီတိုက္နံရံေလးဟာ ျပင္သစ္ရဲ႕ ထိမ္းသိမ္းရမယ့္ အေဆာက္အဦး စာရင္းမွာ မပါပါဘူး၊ ယူနက္စကိုတို႔ World Heritage တို႔စာရင္းေတြမွာလည္း မပါဝင္ပါဘူး။ တရာ့တပါးေသာ နာမည္ႀကီး ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ား စာရင္းမွာ ပါဝင္သူမ်ား ျဖတ္သန္းသြားခဲ့ရာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။

အဲ ဒါေပမယ့္ ဗန္ဂိုးတို႔ ေရးႏြားတို႔ ပီကာဆိုတို႔ မိုဒီလ်ာနီတို႔ အူထရီလိုတို႔လို ဒီကေန႔ေခတ္ ဆရာႀကီးမ်ားစာရင္းမွာ ပါဝင္ ေနသူေတြ မေအာင္ျမင္ မေက်ာ္ၾကားေသးစဥ္အခါက ဒီမြန္႔မတ္ထ္ေတာင္ကုန္း လမ္းႀကိဳလမ္းၾကား မူးမူးရူးရူး ေရာက္ရာ ေပါက္ရာ သြားၾကရင္း တေမ့တေမာ အိပ္ေမာက်ခဲ့ဖူးၾကတဲ့ ခံုတန္းလ်ားေလးေတြထဲက တခုေလမ်ား ျဖစ္ေလမလားလို႔ေတာ့ ေမာင္ရင္ငေတ ေတြးမိခဲ့ရ ပါေသးတယ္။

Le Livre des Je T'aime (The Book of I Love Yous) (Photo Google)


ဖရက္ဒရစ္ ဘာရြန္ဟာ လူမ်ိဳးဘာသာေပါင္းစံုရဲ႕ အဲလို လက္ေရးလွစာလံုးေတြကို လိုက္လံေလ့လာ စုေဆာင္းခဲ့ၿပီး စုေဆာင္း မိခဲ့သမွ်ကို စာအုပ္တအုပ္ လုပ္၍ ျပင္သစ္မွာ အုပ္ေရငါးေသာင္း အလကားေဝခဲ့ပါတယ္တဲ့။

ဖရက္ဒရစ္နဲ႔ ကီတိုတို႔ ႏွစ္ေယာက္ေပါင္းၿပီး ဒီလိုဖန္တီးခဲ့တာက ဝါသနာအရလား ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားခ်င္လို႔လား ေတြးမိ သူေတြ သိခ်င္သူေတြ ရွိမွာပါ။ တခ်ိန္မွာေတာ့ သမိုင္းဝင္ခ်င္ ဝင္သြားႏိုင္ပါတယ္၊ ဒီ အိုင္လပ္ဖ္ယူ နံရံႀကီးကို ဖ်က္ေစလို႔ အမိန္႔ထုတ္မယ့္ အသည္းႏွလံုးေသးတဲ့ အာဏာပိုင္ႀကီးေတြ ေပၚေပါက္မလာခဲ့ရင္ေပ့ါေလ။

သူတို႔ကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ဒီလက္ရာကို ဖန္တီးခဲ့ရျခင္းအေၾကာင္းက ၿငိမ္းခ်မ္းမႈေတြ တစတစ နည္းပါးခန္းေျခာက္လာတဲ့ ကမာၻေျမႀကီးမွာ ေမတၱာတရားေတြ ျပန္လည္ ထြန္းကားလာေစဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ပါလို႔ ဆိုပါတယ္။ ကမာၻေျမႀကီးကို စည္း မ်ဥ္းေတြတား နံရံေတြျခားေစခ်င္သူေတြ နည္းပါးလာေစဖို႔ ဒီကေန႔မွာ ေတာင္းဆိုၾကဖို႔ ပိုမို လိုအပ္လာေနပါၿပီလို႔ သူတို႔က ဆိုပါတယ္။

ဟုတ္လည္း ဟုတ္ေလာက္ပါေပရဲ႕၊ ဒီႏွစ္ပိုင္းအတြင္းမွာဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဒိုင္းႀကီးေတြကိုင္ၿပီး ခုတ္ၾက ထစ္ၾက ရိုက္ၾက ႏွက္ၾကတဲ့ သတင္းဆိုးေတြကိုသာ တၿခိမ္းၿခိမ္း ၾကားေနၾကရတယ္ မဟုတ္ပါလား။ ဘယ္ေဒသ ဘယ္စက္ရံုက ထုတ္လုပ္မွန္း မသိႏိုင္ပါတဲ့ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ စစ္ေရးျပပြဲႀကီးေတြက ႀကီးမားသထက္ ႀကီးမားလာၿပီး ဒီမိုကေရစီ လက္ၾကားမခ် ေအာ္ဟစ္ၾကသူေတြ ပိုမိုမ်ားလာေနတာ ကေတာ့ အမွန္ပါ။

 ေမာင္ရင္ငေတကေတာ့ အဲဒီ ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာႀကီးကို ပစ္ၿပီး ရိုမန္တစ္စစ္စစ္နဲ႔ ခပ္ေအးေအးသာသာ ေနခ်င္မိပါေတာ့တယ္၊ ကဲ နံရံေပၚက အိုင္လပ္ဖ္ယူကို နိဂံုးခ်ဳပ္ပါမယ္။

နံရံေပၚက အိုင္လပ္ဖ္ယူကို စတင္ဖန္တီးသူ လက္ေရးလွဆရာ Calligraphist Fédéric Baron ဟာ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားကို ေရာက္ခဲ့ၿပီး လက္ေရးေတြကို ေလ့လာခဲ့ရာကေန ဒီအၾကံကို ရရွိၿပီး ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းကစၿပီး အေကာင္အထည္ ေဖာ္ ျဖစ္ခဲ့ရာ အခုအခါမွာေတာ့ နာမည္ေက်ာ္စ ျပဳလာခဲ့ပါၿပီ။

ဒါမ်ိဳးေတြကို စိတ္ဝင္စားတတ္တဲ့ ေမာင္ရင္ငေတတို႔လိုေကာင္ လူအိုႀကီးေတြရယ္ ကမာၻလွည့္ ပ်ားရည္ဆမ္းခ်င္ၾကတဲ့ လူငယ္ ခ်ာတိတ္ေတြရယ္ ရွိေနတာေၾကာင့္ ပိုမိုၿပီး နာမည္ေက်ာ္ၾကားလာဖို႔ ရွိပါေသးတယ္လို႔ ထင္ျမင္ယူမိရေၾကာင္းပါ ခင္ဗ်ား။

ဒီတေခါက္ ပါရီၿမိဳ႕သို႔ လာလည္မယ့္သူကိုေတာ့ ဒီေနရာေလးကို မေရာက္ေရာက္ေအာင္ လိုက္ပို႔ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားမိရေၾကာင္းပါ၊

Wall of Love (The wall of I love yous) (ဓါတ္ပံု မရငတ)

ေနာက္ဆက္တြဲ အေနနဲ႔ ဆက္ေရးရရင္  . . . ……. ……… အဲဒီေန႔က ကံၾကံဳခ်င္ေတာ့ ေမာင္ရင္ငေတ ပန္းျခံေလးထဲက ျပန္ အထြက္မွာ အကမင္းသမီးတလက္နဲ႔အဖြဲ႔တဖြဲ႔  ဝင္လာတာေတြ႔လို႔ မွတ္တမ္းတင္ဖို႔ ျပန္ဝင္လိုက္သြားခဲ့ၿပီး မင္းသမီးရဲ႕ တကိုယ္ေတာ္အဆိုအကကို မွတ္တမ္းတင္ခြင့္ရလိုက္ပါတယ္။ ေအာ္ပရာမွာဆိုကသလို ဆိုကသြားတာကို မွတ္တမ္းတင္လို႔ သာ တင္ခဲ့ရေပမယ့္ ဘာအဓိပၸါယ္လဲ ဘာအတြက္လဲေတာ့ မသိလိုက္ပါဘူး။

ေၾသာ္ ခပ္ညံ့ညံ့ ခပ္တံုးတံုးေလးသာ ေကာင္းပါတယ္။ ေမာင္ရင္ငေတလို႔သာ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ အားေပးမိလိုက္ရပါတယ္ ခင္ ဗ်ား။

အဆိုအကကို နားလည္ခံစား ၾကည့္ရႈခ်င္သပ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီ ယူက်ဴကိုသာ ဖြင့္ၾကည့္ၾကပါကုန္။
https://www.youtube.com/watch?v=JJllyLXV5h0

ေမာင္ရင္ငေတ ၂၈၀၇၂၀၁၆