ရွာေဖြေရး ...

PO Box 320-207, San Francisco, CA 94132-0207, USA – editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

စုိးခုိင္ညိန္း ● အတြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး

စုိးခုိင္ညိန္း ● အတြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး
(မုိးမခ) ႏုိဝင္ဘာ ၃၊ ၂၀၁၆

ေန႔စဥ္ သတင္းစာေတြမွာ ကမၻာ့သတင္းေတြကိုၾကည့္လိုက္ရင္ အပစ္အခတ္အၾကမ္းဖက္မႈသတင္းေတြ၊ အေသခံဗုံးခြဲတဲ့ သတင္းေတြ၊ စစ္ပြဲသတင္းေတြက ေန႔စဥ္နီးပါး မၾကာခဏဖတ္ေနရတဲ့သတင္းေတြပဲ ျဖစ္သည္။ ထိုသတင္းေတြဖတ္ၿပီး သူ ငယ္ခ်င္းတေယာက္က "ဆီးရီးယားတို႔ အီရတ္တို႔မွာ ၿမိဳ႕ေတြအေဆာက္အဦးေတြက အေကာင္းအတိုင္းမွက်န္ေသးရဲ႕လားမသိဘူး၊ ၾကက္ယက္ထားတ့ဲ အမိႈက္ပုံႀကီးေတြလို ျဖစ္ေနေလာက္ၿပီထင္တယ္" တဲ့။ သူေျပာမယ္ဆိုလည္း ေျပာ ေလာက္စ ရာပင္ တခါတရံဓာတ္ပုံေတြထဲမွာ စစ္ဒဏ္ခံထားရတဲ့ၿမိဳ႕က ၿပိဳပ်က္ေနတဲ့အမိႈက္ပုံလို တိုက္တာအေဆာက္အဦးေတြကို ျမင္ေနရသည္။ တၿမိဳ႕လုံးနီးပါး ဘာတခုမွအေကာင္းမရွိ အေျမာက္ဆံ၊ က်ည္ဆန္ရာတို႔ျဖင့္ တၿမိဳ႕လုံး စုတ္ျပတ္သတ္ေနသည္။ ထိုႏိုင္ငံက ျပည္သူေတြ ဘယ္လိုမ်ားေနၾကမွာပါလိမ့္၊ ေန႔စဥ္ တထိတ္ထိတ္ တလန္႔လန္႔နဲ႔ ဘယ္ေတာ့ အိမ္ေခါင္မိုးေပၚ ဗုံးက်လာမလဲဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႔ ပူေလာင္ေနၾကမွာပဲလို႔ အေတြးေရာက္မိသည္။

အဲဒီလို ႏိုင္ငံမ်ိဳးေတြမွာ ငါ လူသြားမျဖစ္တာ ကံေကာင္းတာပဲလို႔ မၾကာခဏ ကိုယ့္ဘာသာ ေတြးမိသည္။ စစ္ပြဲေတြ ၊ ပဋိ ပကၡေတြ၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ IS ေတြရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေတြနဲ႔ သူတို႔ေတြဟာ တေန႔မွ စိတ္ေအးလက္ေအး ေနရမည္မဟုတ္ ေန႔စဥ္ စိုးရိမ္ထိပ္လန္႔မႈေတြနဲ႔ ေနေနၾကမဲ့အျဖစ္ပဲလို႔ ေတြးမိၿပီး ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာ ေအးေအးေဆးေဆး ေနေနရတဲ့အျဖစ္ကို ကံ ေကာင္းသည္ဟု ယွဥ္ေတြးေနမိသည္။ သူတို႔ေတြဟာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္မ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဆာေလာင္ငတ္ မြတ္ေနၾက ေလမလဲ။ မိမိတို႔ႏိုင္ငံမွာေတာင္ တခါတခါ ထထျဖစ္တဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ေနၾကတဲ့သူေတြကိုၾကည့္ၿပီး သူတို႔ ကို စာနာလို႔ရႏိုင္သည္။

စစ္ပြဲေတြမျဖစ္ေတာ့တဲ့အခါ၊ စစ္ပြဲေတြ မရွိေတာ့တဲ့အခါမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရတယ္လို႔ ေယဘုယ်ဆိုႏိုင္ေပမဲ့ စစ္ပြဲေတြမရွိေတာ့ ေပမဲ့ မၿငိမ္းမခ်မ္း ျဖစ္ေနတဲ့ အေနအထားေတြ ရွိႏိုင္တာ ေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာ စစ္ပြဲေတြ မရွိတာ၊ စစ္ပြဲေတြအဆုံး သပ္တာလို႔ တရားေသ သတ္မွတ္ လို႔မရႏိုင္ပါဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတဲ့ စကားလုံးမွာကိုပဲ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ေတြက အမ်ား သားပါပဲ။ အဲဒီအထဲမွာ အတူတကြေနထိုင္မႈ၊ အတြင္းစိတ္သေဘာ တည္ၿငိမ္းေအးခ်မ္းမႈ၊ ထိပ္တိုင္ရင္ဆိုင္ အင္းအားသုံး မႈမ်ားကင္းေ၀းမႈ  စတဲ့အခ်က္ေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဲ႕အႏွစ္သာရ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေလ့လာသုေတသနျပဳသူေတြကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟာ စစ္ပြဲေတြ အဆုံးသပ္တာသာမကေတာ့ပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ တည္ရွိေနတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္အေနအထား တည္ၿငိမ္းေအးခ်မ္းမႈေတြကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားလာၾကတာကို ေတြ႔ ရသည္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြက အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို တိုက္ခိုက္ေနတဲ့စစ္ပြဲေတြလို႔ ယူဆရတဲ့ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေစာ္ကားမႈေတြမရပ္စဲႏိုင္ရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရွိမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာဆိုခဲ့ၾကတာ ျဖစ္သည္။ လူတဦးႏွင့္တဦးအၾကားမွာျဖစ္ပြားတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ မိမိကိုယ္ကိုယ္လုပ္ၾကံျခင္းစတ့ဲ လုပ္ရပ္ေတြဟာ ၿငိမ္း ခ်မ္းမႈမရွိတဲ့ အေျခေနတခုလို႔ ယူဆရႏိုင္သည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာ အၾကမ္းဖက္မႈရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဘက္သေဘာျဖစ္လု႔ိ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအ တြင္းမွာ ပုံစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မွသာ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တစ္ခု တည္ေဆာက္ႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆလာၾကတာ ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံဟာ စစ္ပြဲေတြေတာ့ ျဖစ္မေနပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ျပည္သူေတြဟာ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ လုံလုံျခံဳျခံဳ စိတ္ေအး လက္ေအး ေန ေနၾကရဲ႕လား ၊ ဥပမာ ခိုးဆိုးလုႏိႈက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ၊ လူ႔အခ်င္းခ်င္း ေက်းကြၽန္တေယာက္လို အတင္းအဓမၼ အႏိုင္က်င့္ေစခိုင္းမႈေတြ၊ ကြာရွင္းျပတ္ဆဲ၊ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ အမုန္းပြားတဲ့လုပ္ရပ္ေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရွိတဲ့ အေန အထားတခုလို႔ ဆိုလို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။ မိမိတို႔ႏိုင္ငံဟာ အီရတ္၊ ဆီးရီးယား၊ အာဖဂန္နစၥတန္တို႔လို စစ္ပြဲေတြျဖစ္ပြားေနတဲ့ ႏိုင္ငံ တခုေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ျပည္သူေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းေနပါရဲ႕လား၊ သတင္းေတြကိုဖတ္ၾကည့္လိုက္ရင္ တရက္မဟုတ္ တရက္ မႈခင္းသတင္းေတြကေတာ့ ဖတ္ေနရတာပဲ ျဖစ္သည္။ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ မိန္းကေလးကိုသားမယားျပဳက်င့္တဲ့ သက္ငယ္မုဒိမ္းသတင္းေတြ၊ လူလယ္ေခါင္မွာ ဆြဲႀကိဳးျဖတ္ေျပးတဲ့သတင္းေတြ၊ ရန္ၿငိႇဳးမရွိပါဘဲ ရိုက္ႏွက္သတ္ျဖတ္တဲ့ သ တင္းေတြ၊ အိမ္မွာ ဆိုင္မွာ ေဖာက္ထြင္းတဲ့သတင္းေတြ ဖတ္ရသည္။ သားအရင္းကေတာင္ အေမျဖစ္သူကို သတ္ျဖတ္တဲ့ သတင္းေတာင္ ဖတ္ရေသးသည္။ ဒီလိုအၾကမ္းဖက္မႈေတြ တစတစထူေျပာလာမယ္ဆိုင္ရင္ အဲဒီအေျခေနမွာ ေနေနရ တဲ့သူေတြဟာ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး စိတ္ေအးလက္ေအး ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ေနႏိုင္ပါေတာ့မလဲ။ ဒါဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရွိတဲ့ အေန အထားတခုလို႔ ဆိုရမွာပဲ ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံတခုအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ရာမွာ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ၊ တန္းတူ ညီမွ်မႈ၊ ေသြးစည္းမႈ၊ ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္မႈ၊ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးမႈ၊ အေျခခံလူသားလိုအပ္ခ်က္ေတြကို ပါဝင္တယ္လို႔ ပညာရွင္တို႔က ဆိုၾကသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏွင့္ပတ္သက္လို႔ Declaration on a culture of Peace 1999 UN မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယဥ္ေက်းမႈဆိုတာ လူ႔ဘဝကို ေလး စားတန္ဖိုး ထားျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား ရပ္စဲျခင္း၊ အၾကမ္းမဖက္ေရး သေဘာတရားမ်ားကို ပညာေပး စည္းရုံးမႈ၊ ေဆြး ေႏြးအျဖရွာမႈနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈတို႔ျဖင့္ က်င့္သုံးျခင္း၊ အျခားႏိုင္ငံမ်ား၏ ႏိုင္ငံေတာ္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ၊ နယ္ေျမပိုင္ နက္ကို ေလးစားတန္ဖိုးထားျခင္း၊ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အခြင့္အလမ္းမ်ားအား ေလးစားတန္ဖိုးထား၍ ျမႇင့္တင္ျခင္း၊ ပဋိပကၡ ျပႆနာမ်ားအား ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းျခင္း၊ လြတ္လပ္စြာေတြးေခၚပိုင္ခြင့္၊ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခြင့္ စေသာအခြင့္အေရးမ်ားအား ေလးစားတန္ဖိုးထား၍ ျမႇင့္တင္ျခင္း၊ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ၊ သည္းခံခြင့္လြတ္မႈ၊ ေသြးစည္းညီညြတ္မႈ၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္မႈ၊ အမ်ားသေဘာဆႏၵအား ေလးစားမႈ၊ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာမႈ၊ အျပန္ အလွန္နားလည္မႈ စသည့္သေဘာတရားမ်ား လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ ႏိုင္ငံမ်ားအၾကားတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာျခင္း စတဲ့သေဘာတရားေတြအေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ စံနမူနာတန္ဖိုး သတ္ မွတ္ခ်က္ေတြ၊ ျပဳမႈေဆာင္ရြက္မႈေတြ၊ ဘဝေနထိုင္မႈေတြျဖစ္ေၾကာင္း အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားေလသည္။

မိမိေနတဲ့ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္ဟာ အထက္ပါ ဖြင့္ဆိုခ်က္ေတြနဲ႔အညီ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနေနရတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ္ပိုင္ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးရတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ ဒီလိုမွမဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ သူခိုးလူရမ္းကားေတြေပါမ်ားတဲ့ ဝန္းက်င္မွာ ခိုးဆိုးလုယက္ မႈေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ထူေျပာေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ေနႏိုင္ပါ့မလဲ။

စစ္ပြဲေတြအၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေျပၿငိမ္းသြားတဲ့အခါ လူေပါင္းမ်ားစြာရဲ႕ အသက္ေတြစေတးခဲ့ရလို႔ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ စိတ္ဒဏ္ရာေတြအျဖစ္နဲ႔ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ က်န္ေနေစတာေၾကာင့္ ပဋိပကၡေတြကိုေျဖရွင္းရာမွာ ကိုယ္ခ်င္းစာနာမႈ၊ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈ၊ အၾကမ္းမဖက္မႈ၊ စတာေတြအေပၚမွာအေျခခံၿပီး ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္မွသာ ၿငိမ္းခ်မ္းအစစ္အမွန္ ရႏိုင္ မွာျဖစ္တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြကဆိုၾကတာ ျဖစ္သည္။

အၾကမ္းဖက္မႈဆိုသည္ မိမိကိုယ္တိုင္ျဖစ္ေစ၊ အျခားတေယာက္ကိုျဖစ္ေစ၊ အျခားလူအုပ္စု၊ သို႔မဟုတ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကိုျဖစ္ေစ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရေစမႈ၊ ေသဆုံးေစမႈ၊ စိတ္ဒဏ္ရာရေစမႈ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေႏွာင့္ေႏွးေစမႈတို႔ကို ျဖစ္ပြားေစသည့္ အင္အား အသုံးျပဳမႈလို႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားေလသည္။

တခါတေလမွာ မိမိဟာ အျခားတေယာက္နဲ႔ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ္တေယာက္တည္းပဲ ကိုယ့္စိတ္နဲ႔ကိုယ္ပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရ ျဖစ္ေနတတ္တာေတြ ရွိသည္။ ေနာင္တတရားေတြနဲ႔ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ မေက်နပ္မနပ္ ျဖစ္ေနတတ္တာမ်ဳိး ေတြေပါ့။ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာကိုပဲ တဖက္နဲ႔တဖက္ ပဋိပကၡျဖစ္ေနၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ရဖို႔ အေျဖရွာ ထြက္ေပါက္ ကိုရွာတဲ့အခါမွာ မမွန္ကန္တဲ့နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ေျဖရွင္းတတ္ၾကေလသည္။ စိတ္ညစ္ညဴးမႈေတြေၾကာင့္ အရက္ေသစာ မူးယစ္ေဆးဝါးသုံး စြဲမႈေတြဟာ စိတ္ထြက္ေပါက္ရွာျခင္းတမ်ိဳးလို႔ ဆိုရမွာပါပဲ။ အဆိုးဆုံးက စိတ္တြင္းပဋိပကၡေတြနဲ႔ မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္ၿပီး ကိုယ့္ဟာ ကိုယ္ အဆုံးစီရင္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြပါပဲ။

တေန႔ကပဲ သတင္းတပုဒ္ ဖတ္လိုက္ရေသးသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တႏွစ္မွာ လူတသိန္းအနက္ အနည္းဆုံး လူႏွစ္ဦးမွ သုံးဦး ၾကား မိမိကိုယ္ကိုယ္ အဆုံးစီရင္မႈမ်ားရွိေနၿပီး ေသဆုံးသူေတြဟာ အသက္ ၂၅ ႏွစ္မွ အသက္ ၄၀ အၾကား အမ်ားဆုံး ျဖစ္ေနပါသတဲ့။ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရတဲ့စီးပြားေရးက အဆင္မေျပေတာ့ လူမႈေရး အိမ္ေထာင္ေရးေတြမွာ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ေတြ နဲ႔ဆင္းရဲတဲ့ ဒဏ္ေတြနဲ႔ ဖိအားေတြမ်ားၿပီး ေနာက္ေတာ့ စိတ္ပိုင္းဒဏ္ရာေတြနဲ႔ အခုလို ထြက္ေပါက္ရွာသြားၾကတာ ျဖစ္ေပ လိမ့္မည္။ ဒါဟာ ကိုယ့္စိတ္နဲ႔ကိုယ္ပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရတာပဲ ျဖစ္သည္။

ဒါေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္တဲ့အခါမွာ စစ္ပြဲေတြ၊ ပဋိပကၡေတြ၊ အၾကမ္းဖက္မႈ ေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းရုံသာမကပဲ တည္ၿငိမ္းေအးခ်မ္းလုံျခံဳေအးျမတဲ့ လူေနမႈရပ္ဝန္းတခုကို တည္ေဆာက္ရမွာျဖစ္သလို  လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ၊ စီးပြားေရးအခြင့္ အလမ္းမ်ားအထိပါ ဖန္တီးေပးႏိုင္ရမွာပဲ ျဖစ္သည္။ အဲဒီကမွတဆင့္ မိမိကိုယ္တြင္း စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ ေဆာက္ယူရမွာပဲ ျဖစ္သည္။ အားလုံး ၿငိမ္းခ်မ္းၾကပါေစ။ ။

စိုးခိုင္ညိန္း (13, 8, 2016)

စာကိုး = စစ္ပြဲ၊ ပဋိပကၡႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစာစုမ်ား၊ ခင္မမမ်ဳိး