ရွာေဖြေရး ...

Loading...
PO Box 320-207, San Francisco, CA 94132-0207, USA – editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။ HOME, ၅၈/၆၀ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ေအာက္လမ္း၊ ရန္ကုန္၊ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

ေမာင္ေမာင္စုိး - ကခ်င္တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္စစ္သည္မ်ား၏ ေကာက္ေၾကာင္း - အပိုင္း (၁၂)


ေမာင္ေမာင္စုိး - ကခ်င္တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္စစ္သည္မ်ား၏ ေကာက္ေၾကာင္း - အပိုင္း (၁၂)
(မုိးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂၊ ၂၀၁၆
 
● KIO/KIA ဗဟိုေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း
၁၉၈၅ ေနာက္ပိုင္း CPB အတြင္းတိုက္စိတ္ခိုက္စိတ္ေလ်ာ့ပါးလာျခင္းႏွင့္အတူ တပ္ဖြဲ႕စည္းပုံေလ်ာ့က်လာသည္။ ၁၉၈၆/၈၇ တြင္ အစိုးရတပ္မ်ားက တပ္မ ၂ ခု (ထိုစဥ္က တပ္မ ၂ ခု စစ္ထြက္အင္အားမွ တစ္ေသာင္းခန္႔ရွိသည္) တပ္မ၉၉ ႏွင့္ တပ္မ ၃၃ အားအသုံးျပဳ၍ CPB ေျမာက္ ပိုင္းဗ်ဴရိုအား ထိုးစစ္ဆင္သည္။ ၁၆ ႏွစ္ေက်ာ္ CPB တုိ႔သိမ္းပိုက္ထားသည့္ ေရႊက်င္ဝမ္ (စီစီဝမ္တာပန္) ေတာင္ေၾကာ မုန္းေပၚေဒသ နမ့္ခ်က္ေတာင္ ၾကဴကုတ္ပန္ဆိုင္းႏွင့္ မန္ရႈိး (မန္ဟီးရိုး) ေဒသတုိ႔အား အစိုးရ တပ္မွ ျပန္လည္သိမ္းပိုက္ခ့ဲသည္။

တခ်ိန္တည္းတြင္ CPB ၏ မဟာမိတ္ျဖစ္ေသာပါေက်ာက္ နားေဖါ့တြင္ အေျခစိုက္သည့္ KIO/KIA ဌာနခ်ဳပ္အား ထိုးစစ္ဆင္ သိမ္းပိုက္ခ့ဲသည္။ ထိုသုိ႔တိုက္ခိုက္ရာတြင္ အစိုးရတပ္မွ မပခလက္ေအာက္ခံ စဗဟမွဴး ဗိုလ္မွဴးၾကီးေက်ာ္သန္းဦးစီးသည္။ နားေဖါ့စခန္းမွ သိမ္းပိုက္ရရွိခ့ဲေသာ KIA စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဇာ္မိုင္၏ ေခြးၾကီးသည္ ဗိုလ္မွဴးၾကီးေက်ာ္သန္းအတြက္ ဂုဏ္ ယူစရာအမွတ္တရျဖစ္ခ့ဲပုံရသည္။ ၁၉၈၉/၉၀ တြင္ တပ္မ ၉၉ တပ္မမွဴးအျဖစ္ ကြတ္ခိုင္သုိ႔ေျပာင္းေရႊ႕လာစဥ္ပင္ ထိုေခြးၾကီး ပါလာျပီး ဂုဏ္ယူေနဆဲျဖစ္သည္။ ဗိုလ္မွဴးၾကီးေက်ာ္သန္းသည္ ေနာင္ မႏၲေလးတိုင္းမွဴး နဝတေခတ္ ကုန္သြယ္ေရးဝန္ၾကီးတာဝန္မ်ားယူခ့ဲသူျဖစ္သည္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ဌာနခ်ဳပ္မ်ားအား အစိုးရတပ္မ်ားကသိမ္းပိုက္နိုင္ျခင္းသည္ ဂုဏ္သိကၡာျပႆနာ မွ် သာျဖစ္သည္။ ပဲခူးရိုးမရွိ CPB ဗဟိုကို တိုက္ခိုက္ျခင္းမ်ိဳးႏွင့္ မတူေပ။ ပဲခးရိုးမဗဟိုကို တိုက္ခိုက္စဥ္က CPB ေခါင္း ေဆာင္ မ်ားကိုပါ အေသဖမ္းဆီးရမိျခင္းမ်ိဳးရွိသျဖင့္ အစိုးရတပ္မ်ားအတြက္ ေအာင္ပြဲဟုဆိုနိုင္ခ့ဲသည္။ သုိ႔ေသာ္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕မ်ားကိုတိုက္ခိုက္ရာတြင္ ကာလတခုစခန္းကို ထိမ္းသိမ္းနိုင္ရန္ ခုခံတိုက္ခိုက္ၾကေသာ္လည္း အင္အား မမွ်ပါ က ေရွာင္တိမ္းဆုတ္ခြါကာ အျခားေနရာတြင္ ဌာနခ်ဳပ္ဖြင့္ၾကသည္သာျဖစ္သည္။ ၎တုိ႔အဖြဲ႕အစည္းအား ၾကီးၾကီးမားမား ထိခိုက္မႈမရွိေခ်။

KNU တုိ႔၏ဌာနခ်ဳပ္ မာနာပေလာအားသိမ္းပိုက္မိ၍ KNU မျပိဳကြဲသက့ဲသု္ိ႔ KIA ဗဟိုပါေက်ာက္ နားေဖါ့က်၍ KIA မျပိဳကြဲခ့ဲေပ။ KIA ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္အား ေျမာက္ဖက္ေတာေတာင္ထူထပ္သည့္ လိုင္ဇာေဒသေျပာင္းလဲ အေျခခ်ခ့ဲရာယေန႔တိုင္ျဖစ္၏။ KIA အေနႏွင့္ အစိုးရထိုးစစ္ေၾကာင့္ လိုင္ဇာကို လက္လႊတ္ရသည္ရွိေသာ္လည္း အရန္ျပင္ဆင္ထားေသာ တစ္ေနရာသုိ႔ ေျပာင္း ေရႊ႕လိမ့္မည္ကို သံသယရွိစရာမလိုေပ။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းရွိေတာေတာင္ထူထပ္၍ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရးခက္ခဲသည့္ေနရာမ်ားသည္ KIA အတြက္ ေရခံ ံေျမခံေကာင္းမ်ားျဖစ္၍ ေနေပသည္။

ဤေနရာတြင္ မွတ္တမ္းျပဳစရာတစ္ခုရွိသည္ KIA ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္ ပါေက်ာက္ နားေဖါ့ မက်မွီ KIA ဌာနခ်ဳပ္သုိ႔ ကခ်င္လူငယ္ တကၠသုိလ္ ဘြဲ႕ရမ်ား တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားမ်ားေရာက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုသူမ်ားတြင္ မႏၲေလးေဆးတကၠသုိလ္မွဘြဲ႕ရ ေဒါက္တာ အင္လန္ေအာင္ႏွင့္ ဆြတ္လြတ္ဂြမ္ေမာ္တုိ႔အပါ ကခ်င္ပညာတတ္လူငယ္ ၂၀ ခန္႔ စတင္ေရာက္ရွိလာျပီး ေနာက္ ပိုင္းတြင္ ၄၀ ခန္႔ထိရွိလာခ့ဲသည္ဟု ဆိုသည္။ အလားတူ ျမစ္ၾကီးနားတြင္ ေဆးခန္းဖြင့္ေနေသာ ေဒါက္တာဘရန္ေအာင္ (မန္းေဆး) တုိ႔လည္း ေရာက္ရွိလာသည္။

ထိုကခ်င္လူငယ္မ်ားအား မွတ္တမ္းျပဳရန္လိုအပ္ျခင္းမွာ သူတုိ႔ေရာက္ရိွလာျပီး အႏွစ္ ၃၀ ခန္႔အၾကာ ယေန႔ကာလတြင္ ထိုသူမ်ားသည္ KIA ထိပ္ပိုင္းမ်ဳိးဆက္သစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအျဖစ္ တာဝန္ယူေနသည္ကိုေတြ႕ရ၍ ျဖစ္သည္။ ေဒါက္တာ အင္ လန္ေအာင္တစ္ေယာက္သာ မိုင္ဂ်ာယန္ေရၾကီးစဥ္ကာလက ကြယ္လြန္သြားခ့ဲျပီး က်န္သူမ်ားမွာ KIA ထိပ္ပိုင္းတာဝန္ မ်ားကို ယူထားၾကသည္။ ဆြန္လြတ္္ဂြမ္ေမာ္သည္ KIC ဒုဥကၠဌ ၂ အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ေဝါကြၽမ္းေခါင္လြန္းသည္ KIA ဒုစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ VCS ၁ အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ မရန္ေတာင္လာသည္တပ္မဟာ ၃ မွဴးအျဖစ္လည္းေကာင္း တာဝန္ယူေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ လက္လွမ္းမွီသမွ်သာျဖစ္ပါသည္။
မိမိနိဒါန္းတြင္ဆိုခ့ဲသက့ဲသုိ႔ မိမိစာစုသည္ သမိုင္းတစ္ေစာင္မဟုတ္သျဖင့္ ျပည့္စုံျခင္းမရွိနိုင္ပါ။ လက္လွမ္းမွီသေလာက္ ေဖၚ ျပျခင္းသာျဖစ္ပါသည္။

● KIA 1989-1994
KIA ဌာခ်ဳပ္ လိုင္ဇာသုိ႔ေျပာင္းလာျပီးမၾကာမွီ ျမန္မာျပည္နိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲကို အမ်ားနည္းတူ KIA လည္းၾကံဳေတြ႕ရ သည္။ ၁၉၈၈ တြင္ဗိုလ္ေနဝင္း၏ မဆလ အစုိးရျပဳတ္သြားျပီး နဝတအစိုးရတက္လာသည္။ လူနဲ႔ လုပ္ပုံကိုင္ပုံ ေျပာင္းသြား ေသာ္လည္း စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသာျဖစ္သည္။

၁၉၈၉ တြင္ KIA ၏ မဟာမိတ္လည္းျဖစ္ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသတြင္ လက္နက္ကိုင္အင္အားအၾကီးဆုံးလည္းျဖစ္သည့္ CPB ျပိဳကြဲသည္။ MNDAA ကိုးကန္႔အဖြဲ႕ UWSA ဝ အဖြဲ႕ NDAA မိုင္းလားအဖြဲ႕ NDA (K) ပန္းဝါအျဖစ္ အဖြဲ႕ ၄ ဖြဲ႕ကြဲသြားသည္။ ေရႊလီခ်ိဳင့္ဝွမ္းဂြင္အရွိ CPB ၂၀၂ ေဒသလည္း အခ်ဳိ႕တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕သုိ႔ေရာက္ အခ်ဳိ႕တရုတ္ျပည္တြင္ ဝင္ေရာက္ခိုလႈံၿပီး ပ်က္သြားသည္။ ထိုေဒသသို႔ PSLO/PSLA က ဝင္ေရာက္ေနရာယူသည္။

KIA အတြက္ CPB ျပိဳကြဲသြားျခင္းသည္ လက္နက္ခဲယမ္းရရွိရာ ေရေသာက္ျမစ္ျပတ္သြားသလိုျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ရွမ္းျပည္ ေျမာက္ပိုင္းရွိ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ CPB မွခြဲထြက္သြားသည့္ အဖြဲ႕မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ SSPP/SSA သည္လည္းေကာင္း နဝတႏွင့္ အပစ္ရပ္၍ ျငိမ္းခ်မ္းေရးယူထားၾကရာ ထိုင္းနိုင္ငံမွ လက္နက္ဝယ္ယူသယ္ေဆာင္ရန္လည္း အခက္အခဲျဖစ္ေနျပီျဖစ္သည္။

ထိုင္းနယ္စပ္မွ ျပန္လာေသာ KIA အဖြဲ႕မ်ား အား SSPP/SSA မွ လက္နက္ျဖဳတ္သိမ္းျပီး လူမ်ားသာျပန္လႊတ္သည္ကို ၁၉၇၆/၁၉၇၈ တြင္ ၂ ၾကိမ္ၾကံဳခ့ဲရသည္။ ၁၉၇၉ အတြင္းကလည္း ထိုင္းနယ္စပ္မွ ျပန္တက္လာေသာအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ SSA တုိ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးခ့ဲသည္။ ထိုပဋိပကၡမ်ားမွဆက္၍ ၁၉၉၀ဇႏၷဝါရီလတြင္ ဗိုလ္အင္ခြန္ဂမ္ ေခၚ ဘရန္လြတ္ဦးစီးအင္အား ၆၀ ခန္႔ ထိုင္းနိုင္ငံမွျပန္တက္လာစဥ္ SSA နယ္ေျမ ဝိန္းေက်ာက္တြင္ လက္နက္ထပ္မံျဖဳတ္သိမ္းခံရသည္။ ဤတၾကိမ္တြင္ လူခ်ည္းျပန္လႊတ္ျခင္းပင္မျပဳခ့ဲ။ နဝတ အစိုးရႏွင့္ အပစ္ရပ္ထားေသာ SSA အဖြဲ႕မွ နဝတ အစိုးရလက္တြင္း အပ္ႏွံလိုက္သည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ အင္ခြန္ဂမ္ဦးစီးေသာအဖြဲ႕အားလုံး အစ္ိုးရေထာင္အတြင္းသုိ႔ ေရာက္ရွိသြားသည္။ ထုိ႔အတူထိုင္းနယ္စပ္မွ လက္ နက္သယ္ယူသည့္လမ္းေၾကာင္းသည္လည္း လုံးဝစိတ္ခ်မရသည့္ အေျခအေနသုိ႔ေရာက္ခ့ဲသည္။

တခ်ိန္တည္းတြင္ ရွမ္းေျမာက္ KIA တပ္မဟာ၄ ေဒသတြင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡတစ္ခု ထပ္မံေပၚေပါက္ခ့ဲေသးသည္။ CPB တြင္းခြဲထြက္သည့္ ကိုးကန္အဖြဲ႕အတြင္းမွ မုန္ကိုးေဒသအေျခစိုက္ကခ်င္တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားက ကိုးကန္႔အဖြဲ႕မွ ပုန္ကန္ခြဲထြက္ရန္ၾကံစီခ့ဲၾကသည္။ ထိုပုန္ကန္မႈသည္ ၁၉၉၀ ဧျပီအတြင္းျဖစ္ပြါးခ့ဲသည္။ ထိုပုန္ကန္မႈအား KIA တပ္မဟာ ယာယီတပ္မဟာမွဴးလဂိုင္တန္လိုင္တုိ႔မွ အကူအညီေပးခ့ဲၾကရာမွ KIA တပ္မဟာ ၄ ႏွင့္ MNDAA တုိ႔ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြါးခ့ဲသည္။ MNDAA ဘက္မွအစိုးရတပ္တုိ႔ ပူးေပါင္း၍ KIA အား တိုက္ခိုက္ခ့ဲရာ တစ္လနီးပါးခန္႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခ့ဲသည္။

၁၉၉၀ ေမလအတြင္း KIA ဗဟ္ိုမွ လမုန္တူးဂ်ိဳင္ လေယာ္ေဇာင္းဟရာ အင္ဘန္ဆင္ဝါးေနာ္ (တိုင္းမွဴး) တို႔ မုန္းကုိးသုိ႔ လာ ေရာက္ျပီး MNDAA ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ေဆြးေႏြးျပီး အပစ္ခတ္ရပ္စဲနိုင္ခ့ဲသည္။ ထိုပဋိပကၡတြင္ တာဝန္ရွိသူအျဖစ္ ဗိုလ္မွဴး လဂိုင္တန္လိုင္ တပ္မဟာ ၄ မွဴးတာဝန္မွ ရပ္စဲခံရသည္။

ဤသုိ႔ အခက္အခဲမ်ားၾကံဳေနရစဥ္မွာပင္ KIA တုိ႔သည္ CPB ၏ လက္နက္ၾကီးမ်ားကို ရေအာင္ယူနို္င္ခ့ဲေသးသည္။ ကိုးကန္႔ အာဏာသိမ္းစဥ္ကာလ ၁၉၈၉ ႏွစ္ဆန္းတြင္ CPB လက္က်န္အင္အားစုမ်ားသည္ မုန္းကိုး ေထာက္ပ့ံေရးဂိုေဒါင္မွ လက္နက္ ခဲယမ္းကိုသယ္ထုတ္ျပီး ၁၀၁ စစ္ေဒသ ပန္ဝါသုိ႔ပို႔ေဆာင္ခ့ဲသည္။ ထိုလက္နက္ခဲယမ္းထဲတြင္ ၁၂၀ မမ ေမာ္တာ ၂ လက္ပါ ဝင္သည္။ ထို ၁၂၀မမ ေမာ္တာ ၂ လက္ႏွင့္ အေျမာက္ဆံမ်ားအားထိုစဥ္ KIA စစ္ဦးစီး ပထမတန္း ဂ်ီဝမ္းေနရာရွိ ဗိုလ္မွဴးၾကီး လခန္ပန္းေအာင္သည္ NDAK ေခါင္းေဆာင္ ဇခုံတိန္႔ယင္းႏွင့္ ညိႇႏႈိင္းျပီး လႊဲေျပာင္းရယူ နိုင္ခ့ဲသည္။

သုိ႔ေသာ္ KIA အတြက္ ေျပာင္းလဲလာေသာ ႏိုင္ငံေရး စစ္ေရးအေျခအေနမ်ားအရ ကိုက္ညီေသာအေျပာင္းအလဲလုပ္ရန္ လို အပ္ေနဆဲျဖစ္္သည္။ အထူးသျဖင့္ ရွမ္းေျမာက္ KIA တပ္မဟာ ၄ သည္ အစိုးရတပ္မ်ားႏွင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးယူထားေသာအဖြဲ႕ မ်ားအတြင္း ပိတ္မိေနျပီျဖစ္သည္။

CPB ျပိဳကြဲျပီး အစိုးရ၏ထိုးစစ္မ်ား KIA ဆီသုိ႔ဦးတည္လာခ်ိန္ ၁၉၈၉/၉၀ တြင္ KIA ဌာနခ်ဳပ္၌ ခံစစ္ဗ်ဴဟာရံုးဖြင့္၍ ခုခံ တိုက္ပြဲဝင္ၾကသည္။ နည္းဗ်ဴဟာ ၃ ခုခြဲ၍ တိုက္ပြဲဝင္ၾကသည္။ ထိုစဥ္ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ေဇာ္မိုင္ ဒုစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗို္လ္ ေဇာ္အိမ္တုိ႔ႏွင့္ အတူထင္ရွားသည့္ KIA တပ္မွဴးမ်ားမွာ ဒူဝါလခန္ပန္းေအာင္ ဒူဝါေဇာ္ဖန္ ဒူဝါေဂ်ဆန္လီ ဒူဝါလဇိန္ေဘာက္ဝါ စသူမ်ားျဖစ္သည္။

ဤတြင္ KIA ႏွင့္ နဝတအစိုးရတုိ႔၏ ေဆြး ေႏြးပြဲမ်ားကို ၁၉၉၁ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းေလာက္တြင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ိဳးေဆာင္မ်ားျဖင့္စတင္ခ့ဲေတာ့သည္။ဤအၾကိမ္ေဆြးေႏြးပြဲသည္ KIA တုိ႔အတြက္ တတိယအၾကိမ္ျဖစ္သည္။ ပထမအၾကိမ္ ၁၉၆၃ က မႏၲေလးတြင္ KIA မွ လေထာ္ေဇာ္ဒန္ႏွင့္အဖြဲ႕ သြားေရာက္ေဆြးေႏြးခ့ဲသည္။ ဒုတိယအၾကိမ္ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္တြင္ ဥကၠဌ မရန္ဘရန္ဆိုင္းနွင့္အဖြဲ႕ ရန္ကုန္သုိ႔သြားေရာက္ေဆြးေႏြးခ့ဲဘူးသည္။ ႏွစ္ၾကိမ္စလုံး ေအာင္ျမင္မႈမရခ့ဲေပ။ သုိ႔ေသာ္ ယခု အၾကိမ္တြင္ေျပာင္းလဲေနေသာ နိုင္ငံေရးအေျခအေနမ်ားအရအၾကိမ္ၾကိမ္ညိႇႏႈိင္းျပီး ၁၉၉၃ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္အျပီးသတ္ သ ေဘာတူညီမႈရခ့ဲျပီး ၁၉၉၄ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းတြင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေၾကာင္း အတည္ျပဳနိုင္ခ့ဲသည္။ KIA ႏွင့္ေဆြးေႏြးရာတြင္ အ ၾကိမ္ၾကိမ္ညိႇႏႈိင္းရမႈမ်ားရွိခ့ဲျပီး သေဘာတူခ့ဲျခင္းမွာ ဖါးကန္႔ေဒသေက်ာက္စိမ္းတြင္း တူးေဖၚမႈ စတင္အရွိန္ရလာခ်ိန္တြင္ တည္ျငိမ္မႈလိုအပ္၍ ျဖစ္နိုင္ေကာင္းသည္ဟု အကဲခတ္မ်ားက ဆိုၾကပါသည္။

ထိုကာလမ်ားတြင္ KIA ဗဟိုအေနႏွင့္ လိုက္လံေျဖရွင္းေနရေသာ ျပႆနာတစ္ခုရွိေနသည္။ ၎မွာ ၁၉၉၁ ဇႏၷဝါရီလအတြင္း KIA တပ္မဟာ ၄ မွ ဒုတပ္မဟာမွဴး BM ဗိုလ္မွဴးမထုေနာ္ဦးစီးအင္အားအမ်ားစုသည္ KDA ကခ်င္ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ဟု ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္း၍ KIA မွခြဲထြက္၍ နဝတအစိုးရႏွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးယူသြားခ့ဲသည္။

ဗိုလ္မွဴးမထုေနာ္ ေနာက္သုိ႔လိုက္ရန္ KIA ဗဟ္ို၏အမိန့္အားနာခံ၍ က်န္ေနခ့ဲေသာ အင္အားမ်ားမွာ တပ္မဟာႏွင့္ တိုင္းရံုး တြင္ ဗိုလ္မွဴးအင္ခြန္လႏူးဦးစီးအင္အား အခ်ဳိ႕ ရင္း ၈ မွ ဗိုလ္ၾကီးခန္ဒါဂမ္ဆိုင္းဦးစီးအင္အားအခ်ဳိ႕ႏွင့္ ရင္း ၉ မွ ဗိုလ္ၾကီး လဗ်ေနာ္ဒင္ ဦးစီးအင္အားအခ်ဳိ႕သာ က်န္ရွိခ့ဲသည္။ ရင္း ၂ ကေတာ့ တစ္ရင္းလုံးနီးပါး ပါသြားသည္။ ရင္း ၂/၈/၉ ရင္းမွဴး အားလုံး မထုေနာ္ေနာက္သုိ႔ ပါသြားသည္။

သုိ႔ျဖစ္ရာ တပ္မဟာ ၄ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္း နိုင္ေရးအတြက္ ၁၉၉၁ မွစ၍ လုံးပမ္းၾကျပန္ရေတာ့သည္။ ယာယီတပ္မဟာမွဴး BC ဗိုလ္မွဴးဂြၽမ္ဇမ္လြန္းေဒါင္ ဒုတပ္မဟာမွဴး BM ဗိုလ္မွဴး အင္ခြန္လႏူးတ္ို႔ ဦးေဆာင္၍ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းမႈမ်ားျပဳလုပ္ခ့ဲရသည္။ KIO ဗဟိုမွ အင္အား ၂၀၀ ခန္႔ ျဖည့္တင္း အားျဖည့္ေပးခ့ဲရသည္ ဟုဆိုပါသည္။ ၁၉၉၃ အစိုးရႏွင့္ အပစ္ရပ္စတင္လာခ်ိန္မွ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ဆက္လက္ဖြဲ႕စည္းနိုင္ခဲ့ေပေတာ့သည္။

ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္
photo credit Mungdungla Wawhkyung

ဗိုလ္ထက္မင္း - ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ျပီဆိုရင္ ေျပာင္းလဲေရးမဟာဗ်ဳဟာ နည္းဗ်ဴဟာ အစီအစဥ္တိုက္တြန္းခ်က္ - ၈

ႏိုင္ငံ့စြမ္းေဆာင္ရည္ဆုအား လက္ခံရယူခဲ့ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္ (၂၀၁၆ ေဖေဖာ္၀ါရီ)


ဗိုလ္ထက္မင္း - ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ျပီဆိုရင္ ေျပာင္းလဲေရးမဟာဗ်ဳဟာ နည္းဗ်ဴဟာ အစီအစဥ္တိုက္တြန္းခ်က္ - ၈

(မိုးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂၊ ၂၀၁၆

၈၀။ အင္ဒိုနီးရွားဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးက ဆက္ေျပာပါတယ္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက “စစ္တပ္အေနနဲ႔ သေဘာေကာင္းၿပီး  ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို စတင္ လုပ္မွာေတာ့ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ စစ္တပ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ ပါရွိလာေအာင္ စစ္တပ္အတြင္း ေတြးေခၚေမွ်ာ္ျမင္မႈစက္ဝုိင္း ခ်ဲ႕ထြင္ျမင့္မားလာေစေရးနဲ႔ မေက်နပ္သူေတြအား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလိုစိတ္မ်ား ေပါက္ဖြားလာေအာင္ စည္းရံုးလႈပ္ရွားမႈ ေရခိ်န္ျမင့္မားလာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေရး အက်ယ္တဝင့္ ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။

“အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ဘ၀ အာမခံခ်က္ရွိေအာင္ လုပ္ေပးဖို႕လိုတယ္။ အတြင္းအင္အားစုက ျဖစ္ေစ အျပင္အင္အားစုက ျဖစ္ေစ ၀င္ညွိျပီး ေခ်ာေမြ႔မႈ ေျဖာင့္ျဖဴးမႈရွိေအာင္ တြန္းပို႔ေပးရမယ္။ေနာက္ ေမာ္ဒယ္တစ္ခုကေတာ့ ကေမၻာဒီးယားေပါ့။ အျပင္ကေန ဖိအားေပးတယ္။ တြန္းအားေပးတယ္ ဆုိေပမယ့္လုိ႔ တကယ္တမ္း ကေမၻာဒီးယားရဲ႕ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈက အတြင္းမွာရွိတဲ့ ကာယကံရွင္လက္ထဲမွာဘဲ ရိွတယ္။ အျပင္ကေတာ့ အေျပာင္းအလဲလုပ္ေအာင္ ဖိအားေပးမႈေတြလုပ္တာ၊ ဒါေပမယ့္လုိ႔ အျပင္က ၀င္ၿပီးေတာ့ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ စီမံခန္႔ခြဲတာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ လမ္းေၾကာင္းကုိ ေပးၿပီးေတာ့ ျပည္တြင္းမွာရိွတဲ့ အင္အားစုကုိ လုပ္ခုိင္းတဲ့သေဘာေပါ့။ အျပင္ကေန ပတ္သက္မႈအေနနဲ႔ ကေမၻာဒီယားမွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥ၊ ႏုိင္ငံတကာ တရားဥပေဒေတြ၊ ႏုိင္ငံတကာ တရားရုံးေတြမွာေတာ့ ၀င္ျပီးပတ္သက္တာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ ျပည္တြင္းက အဓိကအင္အားစုေတြကဘဲ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို လုပ္တာဘဲရွိတယ္။” ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးက ဆက္ေျပာပါတယ္။

၈၁။ “တပ္မွာရိွတဲ့အရာရိွေတြ ယုံၾကည္လာေအာင္လုပ္ဖုိ႔ဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ တုိင္းျပည္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ လုိလားခ်က္ေတြနဲ႔ အမွန္မွာ အတူတူပဲ။ ဘာမွ သိပ္ကြဲျပားတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔လုိ႔ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ကုိယ္က အေျပာင္းအလဲဟာကုိ ပိတ္ဆို႔ေနမဲ့အစား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ားႀကီး စည္းရံုးေဆြးေႏြး ၾကိဳးစားရမယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲလုိ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ယုံၾကည္ေအာင္ လုပ္တာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ဖိအားေပးတာပဲျဖစ္ျဖစ္ အဓိက Player ေတြက ျပည္ပက မဟုတ္ပါဘူး။ အတြင္းက အင္အားစုေတြျဖစ္တဲ့ တပ္တြင္းက အင္အားစု၊ ျပည္တြင္းက ႏုိင္ငံေရးအင္အားစု၊ ဒီလူေတြကလည္း လုိအပ္တဲ့ဖိအားေတြကုိ ေပးႏုိင္တယ္။ အဲဒီအတြင္းက တပ္တြင္းနဲ႔ ျပည္တြင္းက အင္အားစုေတြကဘဲ အေျပာင္းအလဲေတြကုိ မပိတ္ဆုိ႔ပဲနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္လာေအာင္ စည္းရုံးႏုိင္ပါတယ္။”

၈၂။ ဆက္လက္ျပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ အရာရွိဗိုလ္မွဴးတစ္ဦးက ေဆြးေႏြးတင္ျပလာပါတယ္။

“အခု ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးရဲ႕ အေတြ႕အႀကဳံေတြကုိ ေဆြးေႏြး ရွင္းျပခ်က္ေတြဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုေတြအတြက္ အေထာက္အကူ အမ်ားၾကီး ရပါတယ္။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန ေျပာင္းလဲမႈ အခန္းက႑မွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ စစ္တပ္ကို စည္းရံုးတိုက္တြန္း ေဆာင္ရြက္ေနတာေၾကာင့္ ဘယ္လိုလုပ္ရင္ ရႏိုင္တယ္ဆိုတာကို သံုးသပ္ေဆြးေႏြး လမ္းညႊန္ေပးႏိုင္ပါရန္ တင္ျပအပ္ပါတယ္။”

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက  - “စစ္တပ္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ လမ္းစလုပ္လာတာ ျမင္ခ်င္တယ္၊ လုပ္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ တပ္တြင္းကေန အေျပာင္းအလဲေတြကုိ စတင္ဖန္တီးရမယ္။ နံပါတ္ (၁) က တပ္တြင္းမွာရိွတဲ့ အရာရိွေတြရဲ႕ ေတြးေခၚ ေမ်ာ္ျမင္မႈ စက္ပုိင္းကုိ ခ်ဲ႕ထြင္ေပးရမယ္။ နံပါတ္ (၂ ) က လႈပ္ရွားမႈကေန ေရခ်ိန္ျမင့္လာေအာင္ လႈပ္ရွားမႈရဲ႕ ေရခ်ိန္ျမင့္လာတဲ့အခါ သူတုိ႔အတြက္ တပ္က ႏုတ္ထြက္လာတာတုိ႔ သံတမန္အပုိင္းကေရာ၊ အရာရိွပုိင္းကေရာ ႏုတ္ထြက္လာတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြေပါ့။

နံပါတ္ (၁) ရဲ႕ ေတြးေခၚေျမာ္ျမင္မႈ စက္ဝိုင္းကို ခ်ဲ႕ေပးဖို႔ ျမင့္မားလာေအာင္ဆုိတာ လက္ရိွ စစ္တပ္အတြင္းမွာ သိပ္မေတြ႔ရဘူး။ ဒါေပမယ့္လုိ႔ ကြ်န္ေတာ္ ၾကားရေနတဲ့ အေနအထားအရ ျမန္မာျပည္မွာ တပ္တြင္း မေက်နပ္မႈေတြက အရာရိွေတြၾကားမွာ ျမင့္မားလာတယ္ ဆုိတဲ့ဟာေတြကုိေတာ့ ၾကားရတယ္။ မေက်နပ္မႈေတြ ျမင့္မားလာတယ္ ဆုိတဲ့ဟာကေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့လုပ္ငန္းကုိ စတင္ဖန္တီးလာသလို အလားအလာေကာင္းေတြေတာ့ ရိွတယ္။ ဒါေပမယ့္လုိ႔ ေသခ်ာ လက္ဆုပ္လက္ကုိင္နဲ႔ ဒီလူေတြကုိ လုပ္ေတာ့မွာဘဲလုိ႔ ေျပာ မရေသးပါဘူး။ ျပႆနာက သူတုိ႔မွာလည္းပဲ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိ စြန္႔စြန္႔စားစား စၿပီးလုပ္ဖုိ႔အတြက္ လြတ္လပ္မႈဆုိတဲ့အပုိင္းက ကန္႔သတ္မႈ အမ်ားႀကီးရိွပါတယ္။ တကယ့္ေပါက္ကြဲမႈ အခ်ိန္တစ္ခု ေစာင့္ရမယ္။ အမွန္မွာေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကုိ လုိလားတဲ့ အရာရိွေတြကေတာ့ တပ္ကေန ထြက္ၿပီး ျပည္သူနဲ႔ ပူးေပါင္းလာႏုိင္တဲ့ အေၾကာင္း အခြင့္အလမ္းကုိ ရွာရမယ္။ ဒါေပမယ့္လုိ႔ သူတုိ႔မွာက ေရြးခ်ယ္မႈ ရိွလာမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ေရြးခ်ယ္လာမွာေပါ့။ ဒါက က်ေနာ္တုိ႔အပုိင္းကေကာ ဘယ္ေလာက္ ဖန္တီးေပးႏုိင္မလဲ ဆုိတဲ့အေပၚမွာလည္း မူတည္ပါတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ တပ္က သူ႔ဖာသာသူ အေျပာင္းအလဲ လုပ္လာမွာေတာ့မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ တပ္ထဲက အေျပာင္းအလဲလုပ္ဖုိ႔ လုိလားတဲ့သူ ရိွလာမယ္။ မေက်နပ္မႈေတြ ရိွလာမယ္။ အဲဒီမေက်နပ္မႈ ရိွလာတဲ့သူေတြကုိ ေျပာင္းလဲမႈမွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္လာဖုိ႔အတြက္ ဒီမုိကေရစီအေရး လႈပ္ရွားသူေတြအေနနဲ႔ ဖန္တီးေပးရမယ္။

ဥပမာ- အီဂ်စ္မွာ လူထုလႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ အရာရိွေတြက တပ္ကေနထြက္ၿပီး လူထုလႈပ္ရွားမႈနဲ႔ ပူးေပါင္းလုိက္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳး ျဖစ္လာတယ္။ ႏုိင္ငံျခားမွာရိွတဲ့ သံတမန္ကလည္းပဲ သံတမန္ကေန ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း လူသိရွင္ၾကား ေၾကညာၿပီး ဒီမုိကေရစီလႈပ္ရွားမႈနဲ႔ ပူးေပါင္းလာတာရိွတယ္။ အဲဒီအေနအထားမ်ိဳးဖန္တီေပးရတယ္။ ႏွစ္ပုိင္းရိွတယ္။ တစ္ပုိင္းက အေတြးအေခၚ အသိအျမင္မ်ား ျမင့္မားလာေအာင္ လုပ္ယူတဲ့အပုိင္း၊ ေနာက္တစ္ခုက လႈပ္ရွားမႈကေန ေရခ်ိန္ျမင့္လာေအာင္၊ လႈပ္ရွားမႈရဲ႕ အရိွန္ျမင့္လာတဲ့အခါ သူတုိ႔အတြက္ တပ္က ႏုတ္ထြက္လာတာတုိ႔ သံတမန္အပုိင္းကေရာ၊ အရာရိွပုိင္းကေရာ ႏုတ္ထြက္လာတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြေပါ့ ။ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈဘက္ ပူးေပါင္းလာတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးကုိ ဖန္တီးရမွာက ဒီမုိကေရစီလႈပ္ရွားသူ အင္အားစုတုိ႔မွာ တာ၀န္ရိွတယ္။ အဓိကကေတာ့ အားၿပိဳင္မႈေတြမွာရိွတဲ့ ဘက္ႏွစ္ဘက္ေတြမွာ အာဏာကုိ ထိန္းထားႏုိင္ေလာက္တဲ့ soft power/ hard power ေတြကုိ အာဏာျပဳိင္ဆုိင္ေနတဲ့ ဘက္ႏွစ္ဘက္ကေန ဘယ္သူကေန အားေကာင္းလာလဲ။ ဘယ္သူကေန လုပ္ႏုိင္လဲ ဆုိတဲ့အေပၚမွာလည္း အမ်ားႀကီး မူတည္တယ္။

က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ အားရိွတာကေတာ့ ဒီေန႔ တကမၻာလုံးမွာျဖစ္ေနတဲ့ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ အခင္းအက်င္းက က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ အားသာတဲ့ထဲမွာရိွတယ္။ အဓိကေတာ့ soft power ကို ႏုိင္ငံတကာ ေထာက္ခံမႈရိွတယ္။ ဒီအေျခခံေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ၂ နည္းစလုံး ထပ္ႀကိဳးစားဖုိ႔ေတာ့ လုိတယ္။”

၈၃။ အင္ဒိုနီးရွားတပ္မေတာ္မွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအပိုင္းအား ထိပ္ပိုင္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြက စတင္လိုက္ျပီ ဆိုတာနဲ႔ အရာရွိငယ္ အျခားအဆင့္ စစ္သည္မ်ားက ဘယ္လိုမ်ား တုန္႔ျပန္ ၾကသလဲဆိုတာ ဗိုလ္ၾကီးတစ္ဦးမွ သိခ်င္ပါတယ္ လို႕ေမးျမန္းခဲ့ရာ အင္ဒိုနီးရွားဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးက သမိုင္းခ်ီျပီးရွင္းျပပါတယ္။

“အင္ဒုိနီးရွား စစ္တပ္ကုိ သုံးသပ္မယ္ဆုိရင္ အင္ဒုိနီးရွားစစ္တပ္က ႏုိင္ငံေရးမွာ ပတ္သက္ေနသလား။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ၁၉၄၅ လြတ္လပ္ေရးလုပ္ခဲ့တဲ့ မ်ိဳးဆက္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံ လိုဆိုရင္ ရဲေဘာ္သုံးက်ိပ္နဲ႔ စေထာင္ခဲ့တဲ့ ပထမပတ္ဗိုလ္သင္တန္းေက်ာင္းဆင္း ၊ ဒုတိယ ဗိုလ္သင္တန္းေက်ာင္းဆင္း စတဲ့ old  generation လုိမ်ိဳးေပါ့။ ဒီလူေတြကပဲ ႏုိင္ငံေရးကုိ တစုိက္မတ္မတ္ လုပ္တယ္။ က်န္တဲ့ေနာက္ေပါက္ေတြက ဒီေလာက္ႀကီး ႏုိင္ငံေရး မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ သူတုိ႔က တကယ့္ professional soldier ဆုိတဲ့ စစ္ေရးအျမင္ပိုဆန္တဲ့ ပုံစံမ်ိဳးေတြဘဲရိွတယ္။အင္ဒုိနီးရွားမွာဆုိရင္ သံုးလႊာရွိတယ္။ ပထမအလႊာကေတာ့ old generation ျဖစ္ျပီး၊ ေနာက္တစ္လႊာကေတာ့ ကိုလိုနီလုပ္ခဲ့တဲ့ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ (ဒတ္ခ်္) တပ္မေတာ္မွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့  စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔၊ က်န္တဲ့အလႊာကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြကလာတဲ့ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြ ရိွတယ္။ အဲဒီႏိုင္ငံေရးက လာတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြက လာတာရွိသလို socialism တုိ႔ communism တုိ႔လို သူတုိ႔ပါတီထဲက လာတာ။ ပါတီထဲက လာတဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီပါတီရဲ႕ ေနာက္ခံနဲ႔ အဲဒီပါတီေတြအေပၚမွာ သိမ္းသြင္းမႈေတြ ရိွတယ္။ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးရာမွာ ဆူကာႏုိအေၾကာင္း ေျပာမယ္ဆုိလုိ႔ရိွရင္  ဆူကာႏုိကေတာ့ Nationalism ေပါ့။ တကယ့္ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္ ရိွတဲ့သူ။ ဒါေပမယ့္လုိ႔ အာရ္မီ၀င္းဆိုတဲ့ တပ္မေတာ္ေတာင္ပံက ေနာက္ပုိင္းေတြမွာ အင္ဒုိနီးရွားရဲ႕ သေဘာတရားေတြ ေျပာရရင္ အင္ဒုိနီးရွား တပ္မေတာ္မွာက National Family ေပါ့။ အားလုံးက Family တစ္ခုထဲကုိပဲ။ ဒီ္ family ထဲမွာ အားလုံးသေဘာတူတဲ့ဟာနဲ႔ လုပ္ၾကတယ္။ western ဒီမုိကေရစီဆုိတဲ့ဟာနဲ႔ မဲနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ၿပီးေတာ့ ပါလီမန္စနစ္ပုံစံနဲ႔ concept ကုိ အကုန္လုံးညွိယူၿပီးေတာ့ လုပ္ၾကတယ္။ အဲလုိ concept နဲ႔သြားေတာ့ အင္ဒုိနီးရွား စစ္တပ္မွာ ဆူဟာတိုကေတာ့ အာဏာရွင္ဆုိေပမယ့္လုိ႔ သူက တစိတ္တပုိင္းအားျဖင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ပါတီေတြကုိ သူက ရပ္တည္မႈ ေပးထားတယ္။ ကြန္ျမဴနစ္ကုိဘဲ အျမစ္ျဖဳတ္တယ္။ ဆူဟာတုိ လက္ထက္မွာ တပ္မေတာ္ကုိ ေထာက္ခံတဲ့  ဂုိလ္ကာပါတီလုိ၊ PDI တုိ႔ ဘာသာေရးကုိ အေျခခံ အစြန္းမေရာက္တဲ့ အစၥလာမ္မစ္ ပါတီမ်ိဳးကုိ ရပ္တည္ခြင့္ ေပးတယ္။ စစ္တပ္က အထူးသျဖင့္ ေထာက္လွမ္းေရးကုိင္တဲ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြက အလုပ္သေဘာအရ အတုိက္အခံပါတီ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈရိွတယ္။ အဲလုိနဲ႔ စစ္တပ္နဲ႔ အရပ္ဘက္ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အျပန္အလွန္ဆက္စပ္မႈက ေပ်ာက္မသြားဘူး။ ဒါေၾကာင့္ေနာက္ပိုင္းမွာ အင္ဒုိနီးရွားနိုင္ငံေရးကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္တဲ့အခါမွာ စစ္တပ္က ႏုိင္ငံေရးသမားေတြရဲ႕ အားကိုယူၿပီးေတာ့ လုပ္သြားရတာ အမ်ားႀကီးရိွတယ္လုိ႔ ရွင္းျပသြားပါတယ္။”

စာေရးသူတို႕တပ္မေတာ္အရာရွိေတြအားလံုး ေကာက္ခ်က္ဆြဲတာေတာ့ အင္ဒိုနီးရွားတပ္မေတာ္ဟာ ထိပ္ပိုင္းက မေျပာင္းဘဲ အေနာက္နိုင္ငံေတြဆီ  ပညာသင္ၾကားခဲ့တဲ့ အရာရွိမ်ားနဲ႔ နိုင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႕အလုပ္သေဘာအရ ဆက္ဆံမႈရွိတဲ့ အရာရွိေတြ (ပါတီေတြက စည္းရံုးတာထက္ မိမိကိုယ္တိုင္က ေျပာင္းခ်င္စိတ္) စုေပါင္းညွိ မဲ နဲ႕ဆံုးျဖတ္ကာ ေအာက္ကေနစျပီး ေျပာင္းလဲတာေတြ႕ရတာမို႕ခ်ီးက်ုဴးမိပါတယ္။

၈၄။ အင္ဒိုနီးရွားဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးက ဆက္လက္ ေဆြးေႏြး ရွင္းလင္းရာမွာ“ အဓိက စစ္တပ္ထဲမွာ အေျပာင္းအလဲဆုိတာကုိ ဖန္တီးခဲ့တာဟာ တကယ့္ strategy ကုိင္တဲ့ အေပၚဘက္ကေန အဓိကလိုတယ္။ commanding general ကဲ့သို႔ အမိန္႔ေပးႏိုင္တဲ့ စစ္ဌာနခ်ဳပ္လိုမ်ိဳးကို ဆိုလိုတာပါ။ အင္ဒုိနီးရွားကိစၥမွာ  commanding general ရယ္ commanding general ေဘးနားမွာရိွတဲ့ Staffs စစ္ဦးစီးအရာရွိေတြ P.A ကိုယ္ေရးအရာရွိေတြ၊ ဆက္သြယ္ေရးအရာရွိေတြ၊ အေျမာက္တပ္ဖြဲ႔ကဲ့သို႔ ပညာသည္လက္ရံုးတပ္ဖြဲ႕ အရာရွိေတြ၊ လံုျခံဳေရးတပ္ခြဲမွဴး ၊ တပ္စုမွဴး စတဲ့ အရာရွိေတြ ဒါေတြဟာ အဓိကဘဲလို႔ ဆုိပါတယ္။ သာမန္အရာရိွေတြကေတာ့  အထက္က ေပးလာတဲ့အမိန္႔ order ကုိ အေကာင္အထည္ ေဖၚရတာဘဲ ျဖစ္တယ္။ အေပၚက ေပးလုိက္တဲ့ order က ဒီမုိကေရစီဘက္ယုိင္တဲ့ ဒါမွမဟုတ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဘက္ကုိ ယုိင္တဲ့ ေပၚလစီကုိ အေပၚက လာရင္ ေအာက္က လုိက္လုပ္ရတာဘဲ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ေအာက္ေျခ အရာရွိ္ စစ္သည္ေတြကို စည္းရံုးရမယ္လို႔ ေျပာတာ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ စစ္သားေတြ ၁၀၀ ရမယ္၊ ၂၀၀ ရမယ္ဆုိတဲ့ target မ်ိဳးေတြ သြားလုပ္ေပမဲ့ သာမန္ စစ္သားေတြ၁၀၀ ထြက္လာထြက္လာ ၂၀၀ ထြက္လာ ထြက္လာ သိပ္အရာမေရာက္ဘူး။ ဘာလုိ႔လဲ ဆုိေတာ့  အစိုးရက ထပ္ျဖည့္မယ္။ ေနာက္တစ္ရာ ထြက္လာရင္ ေနာက္တစ္ရာ ထပ္ျဖည့္လာမယ္ဆုိတာ သိထားရမယ္။  ဒါေၾကာင့္ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမယ္ဆိုရင္ အရာရိွႀကီးၾကီးေတာ့ ရခ်င္မွရမယ္။ ဒါေပမယ့္လုိ႔ စစ္ဌာနခ်ဳပ္ general commanding ေတြမွာ စစ္ဦးစီးအရာရွိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ဗုိလ္ႀကီးေလာက္ဘဲ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္၊ ဗုိလ္မွဴး ေလာက္ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္ ဒါေပမယ့္ အဲဒါမ်ိဳးက သိပ္အေရးပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ လူႀကီးေဘးနားမွာ ရိွေနတဲ့အခါက်ေတာ့ အတြင္းေရးကိစၥေတြကုိသိၿပီး ေပၚလစီအေျပာင္းအလဲေတြ သိသလို လူႀကီးနဲ႔ဆက္ဆံေနရေတာ့ ျဖစ္လာတဲ့ အေျခအေန ရုိက္ခတ္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး လူႀကီးရဲ႕ စိတ္ေနသေဘာထားေတြ ဘယ္လုိ ယုိင္လာသလဲ ဆုိတာေတြ သူတုိ႔ လူႀကီးေတြရဲ႕ အသြင္လကၡဏာကို ခန္႔မွန္းတတ္တာမုိ႔ သူတုိ႔သိတယ္။ သူတုိ႔ သိတဲ့ အခါက်ေတာ့ အဲဒီအေနအထားမွာ သူတုိ႔က မသိမသာ သေဘာတရား ထည့္ေပးလုိက္တယ္။ ဥပမာ က်ေနာ္ရတဲ့ Information က target က ဒီလုိျဖစ္တယ္လို႔ ထည့္ေပးလိုက္ရံုဘဲ။” ရွင္းျပပါတယ္။

၈၅။ စစ္တပ္ အေတြးအေခၚ ျမင့္မားေအာင္ ဘယ္လို ဖြင့္ေပးမလဲ ဆုိတာေတြကို ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက  ေဆြးေႏြးလမ္းညႊန္ရာမွာ“ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ ဘာေတြရိွလဲ ဆုိတာကေတာ့ စစ္တပ္နဲ႔  အရပ္ဘက္ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြက ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္းမွာ လုံး၀ကုိ ဆက္ဆံေရးျပတ္သြားတာ၊ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးမႈ၊ တုိင္ပင္မႈ၊ ယုံၾကည္မႈ လုံး၀ ျပတ္သြားတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ NLD ပါတီထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့  ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဦးတင္ဦးတုိ႔ ဦးၾကည္ေမာင္တုိ႔ ဦးေအာင္ေရႊတို႔ စသျဖင့္ သူတို႔ဟာ စစ္တပ္က လာတဲ့သူေတြ ျဖစ္ေပမယ့္လုိ႔ အဲဒီ စစ္အရာရိွ ေဟာင္းႀကီးေတြေတာင္မွ တပ္ေတြနဲ႔ လံုး၀ အဆက္အသြယ္ ျပတ္သြားတယ္။ အဲဒါက လႈပ္ရွားမႈအတြက္ အားနည္းခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ သံုးသပ္သြားပါတယ္။

၈၆။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက စစ္တပ္က အရာရွိေတြရဲ႕ အေတြးအေခၚေတြကို ဘယ္လုိ ဖြင့္ေပးရမလဲဆုိတာ  အေရးႀကီးတယ္။ တကယ့္ အေျပာင္းအလဲကို ဖန္တီးေပးဖို႔ဆုိတာ အဲဒါ အေရးႀကီးတယ္။ အဲဒီမွာ ကြာျခားခ်က္က ဘာလဲဆုိေတာ့ အင္ဒိုနီးရွားမွာက ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ အဆက္အသြယ္က မျပတ္ဘူး။ ဆူဟာတုိက တဘက္မွာ တုိင္းျပည္ကုိ opening လုပ္ရမယ္ဆုိတဲ့ သေဘာတရား ရိွေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ စစ္တပ္က အရာရိွေတြေရာ၊ အရပ္ဘက္က အရာရိွေတြေရာ အကုန္လုံး ႏုိင္ငံျခား ပညာေတာ္သင္ လႊတ္တာေတြရိွတယ္။ အဓိက အင္ဒုိနီးရွားမွာ အေျပာင္းအလဲကိစၥကုိ လုပ္သြားတဲ့ ေနရာမွာ western train ပညာတတ္ေတြရဲ႕အခန္းက႑က ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ႏုိင္ငံျခား ေက်ာင္းေပါင္းစုံမွာ ပညာေတြကုိ သင္ၾကားခဲ့ရသလုိ အရပ္ဘက္ ေခါင္းေဆာင္ေတြလည္း စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ပညာရပ္ေတြကုိ သင္ၾကားခြင့္ရိွတယ္။ ဒါေတြဟာ  ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ မတူတဲ့ဟာေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ႏိႈင္းယွဥ္ျပသြားပါတယ္။

၈၇။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက ေဆြးေႏြးရာမွာ စဥ္းစားရမွာက စစ္တပ္အရာရိွေတြ အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားမွ ပညာ ရရိွေရးအတြက္ western law ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ႏိုင္ေအာင္ ဖြင့္ေပးမလားဆုိတဲ့ စဥ္းစားခ်က္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

တရုတ္နဲ႔ ရုရွားမွာဘဲ training ရရင္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အနာဂါတ္ဟာ ဘယ္လုိျဖစ္သြားမလဲ။ training က  ေကာင္းမလား၊ training က မေကာင္းရင္ ဘယ္လုိ လုပ္မလဲ။ ဒါေတြကို တကယ့္ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္နဲ႔ ႏိုင္ငံအက်ိဳးစီးပြားအတြက္ စဥ္းစားဖို႔ လိုပါတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။”
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးအားေန႕လည္စာေက်ြးဖို႕ခဏနားပါတယ္။

၈၈။ နားေနစဥ္ အခ်င္းခ်င္း အလြြတ္သေဘာေျပာဆိုၾကရာမွာ စာေရးသူ တပ္မေတာ္မွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့စဥ္က အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ေျခလ်င္တပ္ခြဲမွဴးသင္တန္းကို တက္ဖို႔ ေရြးခ်ယ္ ခံခဲ့ရတဲ့ ဗိုလ္မွဴးတစ္ဦးရဲ႕ အျဖစ္အပ်က္ကို တင္ျပလိုပါတယ္။ အဲဒီဗိုလ္မွဴးဟာ OTS – 36 က ျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္မွာရွိတဲ့ ဗိုလ္မွဴးမ်ားစြာထဲက အဆင့္ဆင့္ ဇကာတင္ ေရြးခ်ယ္ခံရကာ တပ္မေတာ္တရပ္လံုးမွ ဗိုလ္မွဴး ၂ ဦးတည္းကိုသာ ေရြးခ်ယ္ေစလႊတ္ခံခဲ့ရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဗိုလ္မွဴး ေရြးခ်ယ္ခံရစဥ္မွာ သူဟာ ကရင္ျပည္နယ္က မေမာင္းေဒသစစ္ဆင္ေရးမွာ စစ္ေၾကာင္းမွဴး တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ေနရခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကို သင္တန္းသြားဖို႔ ေနာက္တန္္းကို ျပန္ရာမွာ လံုျခံဳေရး တကူးတက မလုပ္ေပးႏိုင္ေၾကာင္း တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္က ေၾကးနန္း၀င္လာပါတယ္။ အဲဒီအခါ ဗိုလ္မွဴးလည္း ေဒါသထြက္ျပီး သူတစံုတခုျဖစ္ရင္ သူခံမယ္ဆိုကာ သူ႔ရဲ႕ ဘ၀တက္လမ္းအတြက္ စြန္႔စားရပါေတာ့တယ္။ စက္ေလွတစ္စင္းနဲ႔ သူရယ္၊ သူ႔တပည့္တစ္ဦးရယ္ဟာ ကမေမာင္းကို အရပ္ဝတ္ ဝတ္ၿပီး စြန္႔စြန္႔စားစား စုန္ဆင္း လာပါေတာ့တယ္။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီလို အေမရိကန္သင္တန္းကို အရာရွိတိုင္းက တက္ခ်င္ၾကတဲံ့ သင္တန္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုသင္တန္းကို အေရာက္သြားဖို႔ ေနာက္တန္းသို႔ မျဖစ္မေန ျပန္ရန္ အစီအစဥ္ လုပ္ေပးသင့္ေပမဲ့ ၀န္ေလးေနတဲ့ အထက္စစ္ဌာနခ်ဳပ္မ်ားမွ အရာရွိၾကီးေတြရဲ႕ တာ၀န္မဲ့တဲ့ စိတ္ေနသေဘာထားက တရားက်ဖို႔ ေကာင္းလွပါတယ္။ သူျပန္လာေတာ့ သင္တန္းအေတြ႔အၾကံဳ ရွင္းျပရာမွာ ေတာသား ျမိဳ႕တက္တာထက္ ဆိုးေၾကာင္း၊ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္ေလွကားနဲ႔ Auto Power Windows မ်ားကို မသိေၾကာင္း၊ သင္တန္းမွာ အာရပ္ႏိုင္ငံက အရာရွိမ်ား ကိုယ္ပိုင္ကားနဲ႔ သံုးျဖဳန္းေနခ်ိန္မွာ ငါတို႔ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ အရာရွိေတြကေတာ့ ငပိေက်ာ္နဲ႔ ထမင္းစားျပီး ပိုက္ဆံစု ၿခိဳးၿခံေခြ်တာေန ရေၾကာင္း၊ သိမ္ငယ္သလို ခံစားရေၾကာင္း၊ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံခ်စ္တဲ့စိတ္နဲ႔ ၾကိဳးစားလို႔ ထူးခြ်န္တာေၾကာင့္ အေမရိကန္အရာရွိမ်ားက ႏွစ္သိမ့္အားေပး ကူညီၾကေၾကာင္း စသျဖင့္ ရင္ဖြင့္သြားတာကို တင္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

၈၉။ ေနာက္အရာရွိတစ္ဦးကေတာ့ နိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းဆင္းပြဲတခုမွာ ယခု ထိပ္တန္းဝန္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္တစ္ဦး (အေမရိကန္သင္တန္းျပန္၊ တနပ္စားဘြဲ႕ရသူ) က ဦးသန္းေရႊကို က်ြန္ေတာ္တို႕ တပ္မေတာ္က သံုးေနတဲ့ တရုတ္လုပ္ လက္နက္ေတြယာဥ္ေတြဟာ ည့ံဖ်င္းတာေၾကာင့္ ေခတ္မွီတပ္မေတာ္ျဖစ္ဖို႕အေမရိကန္ထံ နည္းလမ္းတခုခုနဲ႕ရေအာင္ ခ်ဥ္းကပ္ေပးဖို႕သတင္းပို႔လိုက္တာ အားလံုးကအံ့ၾသကုန္ၾကတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေျပာပါတယ္။

တပ္မေတာ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ စပ္လ်ဥ္းျပီး ျပည္တြင္းျပည္ပ တပ္မေတာ္အရာရွိတခ်ိဳ႕နဲ႔  အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးခဲ့ပံုေတြကို ဆက္လက္ တင္ျပသြားပါမယ္။ ယခင္စစ္အာဏာရွင္ ဦးသန္းေရႊ လက္ထက္မွစျပီး တပ္မေတာ္အတြင္း စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရးကို စနစ္တက် ရိုက္သြင္းထားမႈေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးဆိုတာနဲ႔ တပ္ၿဖိဳခြဲေရးလို႔ စြပ္စြဲကာ အရာရွိမ်ား တြန္႔ဆုတ္ေၾကာက္ရြံ႕သြားေအာင္ ၀ါဒျဖန္႔ထားေၾကာင္း၊ အမွန္တကယ္ စြမ္းရည္ရွိကာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အားကိုးယံုၾကည္မႈနဲ႔ က်စ္လစ္ခိုင္မာျပီး သက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရး ေကာင္းမြန္ေသာ Professional Army အျဖစ္ ဦးတည္တာကို တပ္မေတာ္သားမ်ား နားလည္သိရွိဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ တပ္တစ္ခု ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ဆိုရာမွာလည္း ခ်က္ခ်င္းေျပာင္းလဲဖို႔ မလြယ္ကူေၾကာင္း၊ ႏွစ္နဲ႔ ခ်ီ တေျဖးေျဖး ေျပာင္းလဲရေၾကာင္း၊ တန္ျပန္ စိတ္ဓါတ္ စစ္ဆင္ေရးလုပ္ျပီး စည္းရံုး တိုက္တြန္းရမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ တပ္မေတာ္အတြင္း ထိုးေဖါက္စည္းရံုးရာမွာ တခ်ိဳ႕အရာရွိမ်ား အေနနဲ႔ စစ္အာဏာရွင္မ်ား ရိုက္သြင္းထားသလို ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ရင္ အေရးယူခံရမွာကို အရိုးစြဲ စိုးရိမ္ေနေၾကာင္း၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ရာမွာ တပ္ၿဖိဳခြဲသလို ႏိုင္ငံေတာ္ ပုန္ကန္မႈလို အေရးယူခံရမွာ ေၾကာက္ရြံ႕ ေနျခင္းကိုလည္း သတိျပဳရမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ သစၥာေလးခ်က္ကို တလြဲအဓိပၸါယ္ ေကာက္ဆြဲျပီး အထက္အမိန္႔နဲ႔ အထက္အရာရွိအေပၚ သစၥာရွိရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ႏိုင္ငံေတာ္ သစၥာေဖါက္မႈျဖင့္ စြဲခ်က္တင္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ တခ်ိဳ႕တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားဟာ စည္းစိမ္ဥစၥာနဲ႔  ျပည့္စံုေနၿပီး သူတို႔ရဲ႕အာဏာအေနအထား ပ်က္ယြင္းသြားမွာကို မလိုလားေၾကာင္း၊ ေဆြးေႏြးသြားၾကပါတယ္။

အဆိုပါ ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားကို နည္းလမ္းရွာၾကံ စဥ္းစားသံုးသပ္ၾကကာ အေသးစိတ္ အျပန္အလွန္ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ တပ္အတြင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ရာမွာ target အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေၾကာင္း၊ ေအာက္ေျခ ၊ အျခားအဆင့္ တခ်ိဳ႕စစ္သည္မ်ားကို စည္းရံုးရာမွာ မူလတန္းအဆင့္ကို မူလတန္းအဆင့္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ လက္ကမ္းစာေစာင္လိုမ်ိဳး၊ လိုရင္းတိုရွင္း စာသားနဲ႔ ရုပ္ပံုကားခ်ပ္လိုမ်ိဳးေတြကို ခ်ျပရန္ လိုေၾကာင္း၊ စိတ္၀င္စားဖြယ္ သေဘာက်ဖြယ္ ရုပ္ေျပာင္ ကာတြန္းမ်ားနဲ႔လည္း စည္းရံုးႏိုင္ေၾကာင္း၊ သူတို႔ကုိ ႏိုင္ငံေရး အဘိဓါန္နဲ႔ေျပာရင္ မကိုက္ညီေၾကာင္း၊ ေနာက္နည္းဗ်ဴဟာတစ္ခုက စိတ္ဓါတ္စစ္ဆင္ေရး ပံုစံမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ တပ္မေတာ္အတြင္း ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အမွန္အတိုင္း ျဖစ္စဥ္မ်ားကို ရိုးရိုးေလးႏွင့္ ထည့္ေပးလိုက္မယ္ဆုိရင္ ထိခ်က္ေကာင္းမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဥပမာ ရာထူး တုိးျမႇင့္ေရးမွာ ေတာ္ေလးေတာ္ အရ အဖားေတာ္လုိ၊ အမ်ိဳးေတာ္လုိ၊ အရည္အခ်င္း မရွိဘဲ ရာထူးတက္သြားတဲ့ တပ္တြင္း ျဖစ္စဥ္မ်ိဳးကုိ အမွန္အတိုင္း ေထာက္ျပရန္ လိုေၾကာင္း၊ သက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရး မေကာင္းမြန္တဲ့ ျဖစ္စဥ္မ်ိဳးနဲ႔ အဂတိ လိုက္စားမႈ ကိစၥေတြ၊ နီးစပ္ရာ မ်က္ႏွာသာေပးမႈေတြ၊ ဖိႏွိပ္ခံရတဲ့ ျပႆနာေတြ၊ ပဋိပကၡေတြ၊ ဘယ္တပ္ရင္းမွာ ဘာေတြ ျဖစ္ေနတယ္ဆုိတာ ျဖစ္စဥ္အမွန္အတိုင္း ျပန္ထည့္ေပးလိုက္တာဟာ ထိခ်က္ေကာင္းေၾကာင္း၊ တခ်ိဳ႕ သိသလိုလိုနဲ႔ မသိေသးတာရွိေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံေရး သေဘာတရားအရ စည္းရံုးမႈ လုပ္ႏုိင္တာမ်ိဳးလည္း ခက္ခဲမည္ဆုိတာ မဟုတ္ဘဲ လႊတ္ေတာ္မ်ိဳးမွာက်ေတာ့ စည္းရံုးႏုိင္ေၾကာင္း၊ Issue မ်ိဳးစံု ေထာင့္မ်ိဳးစံုက နည္းလမ္းရွိရင္ လုပ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ပံုေသကားခ်ပ္ တြက္လို႔မရဘဲ  အေျခအေနနဲ႔ အခ်ိန္အခါေပးရင္ လုပ္သြားႏုိင္ေၾကာင္း၊ ဥပမာ ေမၿမိဳ႕နဲ႔ဗထူး၊ သံေတာင္တို႔မွာ အရာရွိႀကီးငယ္မ်ား သင္တန္းေပါင္းစံု တက္ေနရလုိ႔ ဧရိယာ Target ႀကီးမားေၾကာင္း၊ စစ္အာဏာရွင္ေတြက စစ္တပ္မရွိရင္ အေနာက္ႏုိင္ငံက ကြ်န္လုပ္တာကို ခံရမယ္ဆုိတဲ့ စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရးမ်ိဳး လုပ္ထားေၾကာင္း၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ႏွင့္ ရုိက္သြင္း ထားေၾကာင္း၊ ဒီေနရာမွာ တန္ျပန္စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရး အေနနဲ႔ တရုတ္ႏုိင္ငံဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ကိုလိုနီ ကြ်န္ဇာတ္သြင္းထားေၾကာင္း၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ကုိ တန္ျပန္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္နဲ႔ ျပန္တုိက္ရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊  စစ္အာဏာရွင္ေတြက တရုတ္ကုိ ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖၚဆုိၿပီး အလြမ္းသင့္ေနတာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တကယ္တမ္းေတာ့ တရုတ္ႏုိင္ငံမွ ခပ္ညံ့ညံ့စစ္ေလယာဥ္ႏွင့္ စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ားကို ဂ်င္းထည့္တာ ခံေနရေၾကာင္း၊ ျဖစ္စဥ္အရ  မိတၳီလာၿမိဳ႕ ေလတပ္စခန္းမွ ပ်ံတက္ေလ့က်င့္ေနတဲ့ တရုတ္လုပ္ F – 7 ဂ်က္တုိက္ေလယာဥ္ ပ်က္က်ျပီး ေလသူရဲက်ဆံုးခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္အမွန္ကို မီးေမာင္း ထုိးျပရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံတကာမွာ လူသားျဖစ္တဲ့ေလသူရဲကို တန္ဖုိးထားၿပီး ေလယာဥ္ကို စြန္႔လႊတ္ ခိုင္းေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ေလသူရဲေတြဟာ ေလယာဥ္ေတြ မပ်က္စီးေအာင္ မဆံုးရံႈးေအာင္ အသက္ေပးၿပီး ကာကြယ္ေနရေၾကာင္း၊ အသက္ရွင္ရင္လည္း ေနာက္မွာ စစ္ခံုရံုးက တြယ္ဖို႔ ေစာင့္ေနေၾကာင္း စသျဖင့္ အျပန္အလွန္ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။

(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပပါမည္)

ဦးဇင္းေဂ်ာင္းေဂ်ာင္း(ေရႊဝါေရာင္) - ဘဝ၏ အဆိုးဆံုး ေန႔ရက္မ်ား - ၇

ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး၊ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၇တုန္းက အင္းစိန္ ဂ်ီတီအိုင္ေက်ာင္း ယာယီေထာက္လွမ္းေရး စစ္စခန္းက အဓိကရုဏ္းႏွီမ္ႏွင္းေရး ကားမ်ား

ဦးဇင္းေဂ်ာင္းေဂ်ာင္း(ေရႊဝါေရာင္) - ဘဝ၏ အဆိုးဆံုး ေန႔ရက္မ်ား - ၇
(မိုးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂၊ ၂၀၁၆


ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ စကားသံမ်ားေၾကာင့္အိပ္မွာလန္႔ႏိုးခဲ့၏။ ေျခရင္းဘက္ တြင္လူမ်ားဝိုင္းအံုေနသည္။ အိပ္ယာမွ ထထိုင္လိုက္စဥ္ ေျခရင္းတြင္ရွိေသာ ဘိုထြန္း က ဦးဇင္းေနာက္တစ္ေယာက္ ၾကြသြားျပန္ၿပီဟု ေျပာ၏။ လူအုပ္ကို ခဏဖယ္ခိုင္းၿပီး ၾကည့္လိုက္ေတာ့ လူတစ္ေယာက္ ရင္ဘတ္ေပၚတြင္ လက္သီးႏွစ္ဘက္ ဆုပ္လွ်က္သား တင္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ဆံုးတာေသခ်ာရဲ႕လားလို႔ေမးၾကည့္ေတာ့ မ်က္လံုးၿဖဲ ၾကည့္ၿပီးသား ေသြးမရွိေတာ့၍ ေသတာအမွန္ျဖစ္ေၾကာင္း တစ္ေယာက္က ေျပာသည္။ အင္း …. မိမိတို႔ အေဆာင္ထဲကတင္ ၂ ေယာက္ ေသၿပီးေလၿပီ။ နာမည္ႏွင့္ ဘယ္ၿမိဳ႕ နယ္ကမွန္း မည္သူကမွ မသိၾက။ မ်က္ႏွာတြင္ဒဏ္ရာမေတြ႕ရသျဖင့္  အကႌ်ခၽြတ္ခိုင္းၿပီး ေနာက္ေက်ာ္ဘက္တြင္ ဒဏ္ရာရွာၾကသည္။ ေၾကာျပင္တြင္ ညိဳပုတ္ေနၿပီး စစ္ဘိနပ္ ျဖင့္ အကန္ခံထားရပံုရသည္။ ေဘးနားက ႏွစ္ေယာက္အေျပာအရ ေသဆံုးသြားသူမွာ ပံုမွန္ မဟုတ္ေၾကာင္း စကားကို အနည္းငယ္သာေျပာတတ္ၿပီး မပီသေၾကာင္း၊ ေရာက္ကတည္းက နေမာရွိခိုးပါ၏ ဟုသာ အႀကိမ္ႀကိမ္ ရြတ္ဆိုေနသူျဖစ္ေၾကာင္း၊ မေန႔က စစ္ေၾကာေရးကျပန္လာကတဲက ၿငီးေနေၾကာင္း၊ မေသမီေလးက အားတင္းၿပီး ဟင္း ဟုေသာ အသံၾကားရၿပီး ေနာက္ အသက္ရွဴသံ မၾကားရေတာ့သျဖင့္ ႏွဳိးၾကည့္ရာ အသားမ်ား ်အးစက္ေနသျဖင့္ ေသၿပီဟုယူဆၿပီး ေဘးလူမ်ားကိုႏွိဳးေၾကာင္း ေျပာျပပါ သည္။ ေသဆံုးျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာၾကသည္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကလည္း သမံတ လင္းေပၚအိပ္ရသည့္ရက္ မ်ားလာသျဖင့္ အေၾကာကိုင္ေသျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း။ အခ်ိဳ႕ ကလည္း စစ္ေၾကာေရးမွ ႏွိပ္စက္ခံရေသာ ဒဏ္ရာေၾကာင့္ ေသတာျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးထင္ေၾကးေပးၾကသည္။ အေစာင့္စစ္သားကို သတင္းပို႔လိုက္ေသာ္လည္း မနက္မွသာ လာထုတ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာပါသည္။

မနက္လင္းသည္ႏွင့္ အခန္းတြင္းမွလူမ်ား မ်က္ႏွာသစ္ မခ်ခင္မွာပင္ လာထုတ္ သြားသည္။ မနက္ (၈) နာရီထိုးသည့္တိုင္ စစ္ေၾကာေရးတစ္ေယာက္မွ လာမတုတ္ေသးဘဲ မိမိတို႔ အခန္းအား ယေန႔စစ္ေၾကာေရး နားေၾကာင္းသိရသည္။ သို႔ေသာ္ ေသသူႏွင့္ တစ္ဘက္တစ္ခ်က္တြင္ အိပ္ေသာ သူမ်ားကိုေတာ့ ေခၚေမးၾကၿပီး အေၾကာကိုင္ေသသည္ဟုသာ မွတ္ခ်က္ေပးၾကေၾကာင္း ျပန္ၾကားရပါသည္။ ထိုသူႏွင့္အတူ စစ္ေၾကာေရး တစ္ခန္းတည္းက်သူမ်ား ေျပာျပခ်က္အရ ရဲသိပၸံမွ ဒုရဲအုပ္သင္တန္းသားမ်ား စစ္ေသာအခန္းတြင္က်ၿပီး ေသေသာသူမွာ ေမးတိုင္းမေျဖဘဲ တစ္ခါတရံမွွသာ ေျဖေၾကာင္းႏွင့္ က်ပ္မျပည့္သျဖင့္ ေမးခြန္းမ်ားကိုနားမလည္ျခင္း၊ ျပန္မေျဖတတ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ မင္း က ေသြးတိုးစမ္းတာလားဟု ေမးၿပီး ဝိုင္းကန္သည္ကို ျမင္ခဲ့ရေၾကာင္း ေျပာျပၾကပါသည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစ မိမိတို႔မ်က္ေစ့ေရွ႕တြင္ လူႏွစ္ေယာက္ေသသြားပါၿပီ။ (ေနာင္ သတင္း စာရွင္းလင္းပဲြ လာေသာအခါ ျပင္ပမွ ေရာဂါမ်ားပါလာၿပီး အင္းစိန္ဂ်ီတီအိုင္တြင္ ေသဆံုးသူမ်ားရွိေၾကာင္း AP သတင္းဌာနမွ ေဒၚေအးေအးဝင္း၏အေမးကို ရဲခ်ဳပ္ ခင္ရီျပန္ေျဖသည္ဟု သိရပါသည္။ ေသဆံုးသူနာမည္ႏွင့္ ေနရပ္ကို မထုတ္ျပန္ဘဲ ပိုင္ရွင္မဲ့ျဖင့္ ထိန္ ပင္ သုႆန္တြင္သၿဂႋဳလ္လိုက္ေၾကာင္းသိရပါသည္) ။

တစ္မနက္လံုးစစ္ေၾကာေရးမရွိ သျဖင့္ အခ်င္းခ်င္း စစ္ေၾကာေရးအေတြ႕အႀကံဳမ်ားဖလွယ္ခြင့္ရၾကသည္။ အားလံုးတူ ညီသည့္အခ်က္မွာ ေနာက္ေက်ာတြင္ အညိဳအမဲ မစဲြသူ မရွိျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ေငြၾကာ ယံေက်ာင္းမွ ဦးဇင္းမ်ားဆိုလွ်င္ ေက်ာင္းဝင္စီးစဥ္က ရထားေသာ ေခါင္းက ဒဏ္ရာ မ်ားမေပ်ာက္ခင္ ေနာက္ေက်ာက ဒဏ္ရာမ်ားရထားၾကေလၿပီ၊ လမ္းတြင္ေတြ႕သမွ်လူ အကုန္ဖမ္းလာသျဖင့္ လူဦးေရမ်ားေသာ္လည္း ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ပတ္သက္ သူ အေတာ္နည္း ပါးလွသျဖင့္ သူတို႔လိုခ်င္ေသာအေျဖကို ေျဖႏိုင္သူမရွိေခ်။ သံဃာေတာ္မ်ား ေနပူမိုးရြာမေရွာင္ ေမတၱာပို႔ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့သျဖင့္ ဝန္းရံၾက။ လံုၿခံဳေရးယူ ေပးၾက၊ ဆြမ္း၊ ေရ လွဴဒါန္းသူမ်ား အားလံုး သိမ္းႀကံဳးဖမ္းဆီးလာရာ ေျခေျချမစ္ျမစ္သိ သူမပါရွိေခ်။ ေထာက္လွမ္းေရးနည္းပညာျဖင့္ စစ္ေဆးျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ နာက်င္လြန္း၍ ဝန္ခံေစေသာနည္း။ ေခ်ာ့လံုး ေျခာက္လံုးမ်ားသံုးကာ ဝန္ခံေစေသာနည္းမ်ားကိုသာ အသံုးျပဳၾကသျဖင့္ အမွန္တရားလည္း မည္သို႔မွ် မေပၚေပါက္ႏိုင္ပါ။ သူတို႔လိုခ်င္သည့္ အေျဖ မရမခ်င္းႏွိပ္စက္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ သူတို႔အလိုခ်င္ဆံုးအေျခမွာ NLD မွတစ္ဦး လွ်င္ ၃၀၀၀ က်ပ္ေပး ခိုင္းပါသည္ ဆိုသည့္အေျဖျဖစ္သည္။

ေမတၱာပို႔ရာလမ္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ရိုက္ထားေသာဓါတ္ပံုမ်ားျဖင့္ တိုက္ဆိုင္ စစ္ေဆးၾကပါသည္။ သန္လွ်င္တံတားအဆင္း ေက်ာင္းတိုက္က ဦးဇင္းျမင့္ဦး ဆိုလွ်င္ ေမတၱာပို႔သည့္ေန႔တိုင္း ညာဘက္အစြန္ဆံုးတြင္ ဘုရားပံုေတာ္ကိုင္ၿပီး ေနတိုင္းပါေနၾကျဖစ္ရာ ေကာင္းေကာင္း အေထာင္းခံရသည့္ တစ္ပါးျဖစ္ပါသည္။ တစ္ပါးႏွင့္တစ္ ပါး၊ တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္ အားနာေနၾက၍သာ မည္သို႔ႏွိပ္စက္ခံခဲ့ရသည္ကို မေမးျဖစ္ေသာ္လည္း ျပန္ဝင္အလာတြင္ ပံုစံၾကည့္လိုက္ရံုႏွင့္ သူေတာ့ဆိုင္ကယ္စီးခဲ့ရၿပီ၊ သူေတာ့ျဖင့္ ဟယ္လီေကာ္ပတာစီးခဲ့ရၿပီ စသည္ျဖင့္ စိတ္ထဲမွပံုေဖာ္ေနမိပါသည္။ တစ္ေန႔ကဆိုလွ်င္ မိမိတို႔ မဂၢင္ေက်ာင္းမွွ ကပၸိယႀကီး ကိုေအာင္သန္းကို မည္မွ်ႏွိပ္စက္လႊတ္လိုက္သနည္း ဆိုလွ်င္ အခန္းထဲ နံရံအေျခသို႔ ေရာက္ေနသည့္တိုင္ ေခါင္းေပၚတင္ထားေသာ လက္ႏွစ္ဘက္ကို မျဖဳတ္ေသးသျဖင့္ လက္ေအာက္ခ်ရန္ သတိေပးရသည့္အဆင့္ထိ ေရာက္ပါသည္။ မ်ားေသာ အားျဖင့္ စစ္ေၾကာေရးျပန္လာသူတိုင္း ပက္လက္အေနအထားျဖင့္ မအိပ္ႏိုင္ၾကျခင္းပင္။ အားလံုးမွာ ေနာက္ေၾကာဒဏ္ရာ မရသူ မရွိသေလာက္ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ေငြၾကာယံ ဆရာေတာ္ႀကီး၊ သာသနာ႔သိပၸံဆရာေတာ္ႀကီးႏွင့္ တာေမြယာယီေဈးနာက ရခိုင္ေက်ာင္း တိုက္မွ ဆရာေတာ္ႀကီးတို႔သာ ခ်မ္းသာရာ ရသည္ဟုထင္ပါသည္။

စစ္ေၾကာေရးထြက္စဥ္ ရခဲ့သည့္ သတင္းအရ ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးသံ မစၥတာဂမ္ဘာရီႏွင့္ အဖဲြ႕လာမည္ဟု သိရပါသည္။ ေန႔လည္ဘက္တြင္ လူစာရင္း လာစစ္လိုက္ၾက၊ ျပန္သြားလိုက္ၾက။ ေနာက္သံဃာမ်ား ကို သပ္သပ္ထပ္မံစာရင္းစစ္လိုက္ၾကႏွင့္ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ထူးျခားမွွဳရွိေနေၾကာင္းေတာ့ သတိထားမိသည္။ မည္သည့္အတြက္ ထူးေနသည္ကိုေတာ့ ခန္႔မွွန္းရ ခက္ေနၾကေသး သည္။ ညေနေစာင္းေတာ့ တပ္ရင္းမွဴးကိုယ္တိိုင္ အခန္းဝလာရပ္ၿပီး ကဲ ... အားလံုး ကိုယ္ပါလာတဲ့ပစၥည္းေလးေတြ သိမ္းၾကမယ္ဟု လာေျပာသျဖင့္ အားလံုး ဝမ္းသာအားရ ေဝးကနဲ႔ ေအာ္လိုက္ၾကသည္။ တီးတိုးေျပာသံမ်ားလည္း ၾကားေနရသည္ ဂမ္ဘာရီလာမွမို႔ အားလံုး ျပန္လႊတ္တာရွိမွာ။ မဆိုင္တဲ့သူေတြ လႊတ္မယ္လည္း ၾကားတယ္စသျဖင့္ ထံုးစံအတိုင္း ကိုယ္လိုရာဆဲြေတြးေနသည့္ ေကာလဟလမ်ား နားထဲလွ်ံ တက္လာသည္။ ခဏေနေတာ့ မ်က္ႏွာသုတ္ေစာင္ ပုခံုးေပၚတင္ထားသည့္ အၿမဲလာထုတ္ေနက်သူေရာက္လာၿပီး “ နာမည္စာရင္းပါတဲ့သူ ကိုယ့္ပစၥည္း ကိုယ္ယူၿပီး အေပါက္ဝနား ၂ ေယာက္တစ္တဲြလာထိုင္မယ္။ အားလံုး မတ္တပ္ရပ္ေနၾကဟု ေျပာပါ သည္။ မိမိ အပါအဝင္ သံဃာအပါး ၂၀ ခန္႔ကိုေရြးေခၚလိုက္ၿပီး အစြန္ဆံုးအခန္းသို႔ ေခၚသြားၿပီး အခန္းေျပာင္းလိုက္ၾကသည္။

အခန္းထဲတြင္ အထပ္သားမ်ား ခင္ထားၿပီး ေနၾကာေစာင္မ်ား အလည္တြင္ပံုထားသည္ကိုေတြ႕ရသည္။ အကႌ်မရွိတဲ့သူ ဟုေခၚၿပီး မိမိအား အကႌ် အသစ္တစ္ထည္ေပးပါသည္။ ေရာက္ကတည္းက စြပ္က်ယ္ဂ်ိဳင္းျပတ္ႏွင့္ ေနခဲ့ရသျဖင့္ အကႌ်လက္တိုေလးဝတ္လိုက္ရေတာ့ ေႏြးသလိုလို ျဖစ္သြားသည္။ အခန္း ထဲသို႔ ေရသန္႔ဘူးႀကီးတစ္ဗူး ေရာက္လာသည္။ ေသးကာတာ ေဘးေနၾကရသျဖင့္ ယခု အခန္းသစ္မွာ ေမႊးေနသည္ဟုပင္ ထင္မိသည္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ တံုးလံုးလွဲနားခြင့္ လည္းရသျဖင့္ ေျခလက္ဆန္႔ၿပီး အနားယူလိုက္သည္။ ေကာင္းလိုက္သည့္စည္းစိမ္ အျခားဘယ္အရာမွ တုႏိုင္မည္ မထင္ပါေခ်။ ျပဴတင္းေပါက္မ်ား ဖြင့္ေပးထားသျဖင့္ ေဘး ဘက္မ်ားသို႔ လွမ္းၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။ ရဲေဘာ္ေတြ အထပ္သားမ်ား ထမ္းပိုးပို႔ေနၾက သည္ကိုျမင္ေနၾကရသျဖင့္ အေၾကာကိုင္လူေသလို႔ အထပ္သားေတြေရာက္လာတာ လား သို႔မဟုတ္ ဂမ္းဘာရီ လာၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ ေကာင္းမြန္စြာထားေၾကာင္း သက္ေသျပလို႔၍ေလာ စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာျဖစ္ၾကသည္။ အျခားလူေတြလည္း ယခုလို အေယာက္ ၃၀ စီခဲြထားသလား သိလိုလွေပသည္။ အခန္းအေစာင့္က်ေသာတပ္ၾကပ္ ႀကီးအေျပာအရ မနက္ျဖန္ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ျပန္လႊတ္မည္ဟု သဲ့သဲ့ၾကားခဲ့ရ ေၾကာင္းေျပာပါသည္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ မိမိတို႔ မပါဘူးဆိုတာ နားလည္လိုက္ပါ သည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဤအခန္းတြင္းမွ ကိုယ္ေတာ္မ်ားသည္ စစ္ေၾကာေရး အႀကိမ္ေရ အမ်ားဆံုးထြက္ရသူမ်ား ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

ႀကိဳတင္ တြက္ဆထားသည့္အတိုင္းပင္၊ ေနာက္ေန႔မနက္ပိုင္းတြင္ နာမည္စာ ရင္းမ်ားေခၚကာ ေက်ာင္းဝန္းအတြင္းက လမ္းမ်ားေပၚ ထိုင္ခိုင္းထားၾကသည္။ ထို႔ ေနာက္ တပ္ရင္းမွဴးဆိုသူက မိမိကိုမႏွိပ္စက္ပါဘူးဟု လက္မွတ္ထိုးသူမ်ား လႊတ္ေပးမည္ဆိုေသာေၾကာင့္ အျပင္ေရာက္သူ အားလံုး လက္မွွတ္ထိုးၾကသည္။ သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္ ရံုးမ်ား(မယက)ရံုးမ်ားသို႔ လိုက္ပို႔သည္ဟုလည္း ၾကားရသည္။ က်န္ရစ္သူမ်ားလည္း ဝမ္းသာၾကပါသည္။ ေသာက္လက္စ ေဆးလိပ္အတို အရွည္မ်ား၊ ငပိဗူးေပါက္စေလး မ်ား၊ မုန္႔ပဲသြားေရစာမ်ား က်န္ရစ္သျဖင့္ က်န္ရစ္သူတို႔မွာ ဝမ္းသာၾကရသည္။ ကိုယ့္ေနရာကိုယ္ ပက္ လက္ကေလးလွန္ ေဆးလိပ္ေလးဖြာ အလြန္ေအးခ်မ္းသာယာလွပါေပသည္။

(ဆက္ရန္)

ေအာင္ေဝး - ေဘဘီနီလာသိန္း ဧခ်င္း

http://enigmaimages.photoshelter.com/image/I0000p2MO1_D7K_0

ေအာင္ေဝး - ေဘဘီနီလာသိန္း ဧခ်င္း
ေအာက္တိုဘာ ၁၉၊ ၂၀ဝ၇ (မိုးမချပန္လည္ဆန္းသစ္ျခင္း)

ဧလည္းတည့္ ယဥ္ဧ
မငိုပါနဲ႕သမီးကေလး …

ေလးလအရြယ္၊ သမီးငယ္သည္
ဘယ္အတြက္ႏွင့္၊ ျပစ္ဒဏ္သင့္၍
မိခင္ႏိုု႕ႏွင့္ ေဝးရသနည္း။

သမီးအရြယ္၊ ေလးလငယ္သည္
ဘယ္အတြက္ႏွင့္၊ မင္းမ်က္သင့္၍
ဖခင့္ရင္ႏွင့္ ေဝးရသနည္း။

ဧလည္းတည့္ ယဥ္ဧ
မငိုပါနဲ႕ သမီးကေလး …

ႏို႕မဝ၍
ညညထငို၊ မ်က္ရည္စိုႏွင့္
စိုမ်က္ရည္ေျခာက္၊ တမိုးေသာက္လွ်င္
ေနာက္ထပ္တဖန္ ငိုဦးမည္။

ဖ မေတြ႕၍
ညညေန႕ေန႕၊ ဘြားရင္ေငြ႕မွာ
ေမေမ့သမီး၊ ငိုရရွာမည္။

မိ မလာ၍
ႏို႕ဆာႏို႕ငတ္၊ ေမတၲာငတ္၍
အားျပတ္လဲကာ၊ ငိုေတာ့မည္။

ဧလည္းတည့္ ယဥ္ဧ
မငိုပါနဲ႕ သမီးကေလး …

ႏို႕မရ၍
တညထငို၊ က်ီးအုပ္ျပိဳသည္
ေခြးညိဳထေဟာင္၊ လေငြေရာင္လည္း
အေမွာင္ထစ္ခ်ဳန္း၊ ေသြးနံ႕ဖံုးကာ
ဒိုင္းဒုန္းဒိန္းညံ၊ ေသနတ္သံေတြ
မိုးယံပဲ့တင္ ထပ္ေတာ့၏။

အဘြားစိတ္မွ
ပရိတ္ရြတ္သံ၊ တရားသံလည္း
ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းမွ
အံုးေမာင္းေခါက္သံ၊ ဂီတသံလည္း
တရံမလပ္၊ စက္ေသနတ္တို႕
ပစ္ခတ္သံေအာက္ ေပ်ာက္ကုန္၏။
တင့္ကားဘီးေအာက္ ေရာက္ကုန္၏။

ဧလည္းတည့္ ယဥ္ဧ
မငိုပါနဲ႕သမီးကေလး …

ဖက္ဆစ္ေခတ္သို႕
စစ္ဦးဘီလူး၊ မိစၥာပူးသည့္
စစ္ဦးစီးရူး၊ အာဏာမူးသည့္
တပ္မွႈးၾကီးေတြ
ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းတြင္း၊ ဝင္စီးနင္း၍
ေသြးခ်င္းခ်င္းျဖာ၊ သံဃာေအာ္ညည္း
လင္းလုနီးမွာ
သမီးလန္႕၍ ငိုျပန္သည္။

သမီးငိုသံ၊ ေသနတ္သံႏွင့္
အဖန္ဖန္ေရာ၊ သမီးေမာ၍
အိပ္ေသာခဏ
“စစ္အစိုးရ က်ဆံုးပါေစ”။

သမီးငိုသံ၊ ေသနတ္သံႏွင့္
အဖန္ဖန္ေႏွာ၊ သမီးေစာ၍
ႏိိုးေသာခဏ
“လူထုအစိုးရ ေပၚထြန္းပါေစ”။

ဧလည္းတည့္ ယဥ္ဧ
မငိုပါနဲ႕ သမီးကေလး …

သမီး ႏို႕မ်က္၍လည္း
အေမ့တိုက္ပြဲ မပ်က္။

အေမ့ ႏို႕သက္၍လည္း
သမီးတိုက္ပြဲ မပ်က္။

ဟိ ံ သစၥံ၊ အမွန္ဖက္၍
“အစိုးရပ်က္”
“အာဏာစက္”ကို
ဓမၼစက္ႏွင့္ “ဖ်က္”ေစသတည္း။ ။

(၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ဇနီးေမာင္ႏွံ - ကိုဂ်င္မီ ႏွင့္ မနီလာသိန္းတို႕၏ သမီးငယ္သို႕၊ အိမ္ျပန္မေရာက္ေသးတဲ့ ကဗ်ာဆရာ ေအာင္ေဝး ေရးတဲ့ ကဗ်ာ) ေဒါက္တာလြဏ္းေဆြ ဘေလာက္က စာ ယူပါတယ္၊ ကဗ်ာဆရာ ေအာင္ေဝးက ဒီဗြီဘီအတြက္ အသံဖတ္ေပးခဲ့တယ္။

ကာတြန္း ကိုေခတ္ - ေျပာင္းလဲခ်ိန္ တန္ျပီ



ကာတြန္း ကိုေခတ္ - ေျပာင္းလဲခ်ိန္ တန္ျပီ
(မိုးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂၊ ၂၀၁၆

ဟံသာဝတီဦးဝင္းတင္ ပုံျပ အတၱဳပၸတၲိ စာအုပ္ထြက္ရွိ


ဟံသာဝတီဦးဝင္းတင္ ပုံျပ အတၱဳပၸတၲိ စာအုပ္ထြက္ရွိ 
(မင္းရဲညြန္႔လိႈင္) မိုးမခ၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂၊ ၂၀၁၆

စာေရးဆရာ ေမာင္ကိုကို (အမရပူရ) ေရးသားၿပီး ကာတြန္း ဝလုံး သရုပ္ေဖာ္ပုံေရးဆြဲသည့္ ``ဟံသာ
ဝတီဦးဝင္းတင္ က်ားရဲ´´အမည္ေပးထားသည့္ ပုံျပအတၱဳပၸတၱိ စာအုပ္ ထြက္ရွိလာပါသည္ ။ လြင္ဦး
စာေပက ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ပထမအႀကိမ္ အျဖစ္ အုပ္ေရ (၁၀၀၀) ကို တန္ဖိုး (၃၅၀၀/-) ျဖင့္
ထုတ္ေဝသည္။  ဟံသာဝတီဦးဝင္းတင္သည္ ျမန္မာစာေပ ႏွင့္ႏိုင္ငံေရးတြင္ အထူးထင္ရွားသည့္သတင္းစာ
ဆရာ စာေရးဆရာႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားႀကီးျဖစ္သည္။  အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို စတင္ထူေထာင္ခဲ႔သူ
တစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္ ။

ေဇာ္ေအာင္(မုံရြာ) - အစိုးရသစ္ ရင္ဆိုင္ရမည့္ ဗန္းထဲက ဇီးသီးမ်ား

Photo - Irrawaddy
ေဇာ္ေအာင္(မုံရြာ) - အစိုးရသစ္ ရင္ဆိုင္ရမည့္ ဗန္းထဲက ဇီးသီးမ်ား 
(မိုးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂၊ ၂၀၁၆

အစိုးရသစ္ရင္ဆိုင္ရမည့္ ပရိုဂ်က္ၾကီးမ်ားစြာ (ဇီးသီးဗန္းမ်ား) မၾကာမီေရာက္လာေတာ့မည္၊

လႊတ္ေတာ္အသစ္ ေခၚယူတဲ့ ေဖေဖၚဝါရီ (၁)ရက္မွာ ကုကၠိဳင္းခံုးေက်ာ္တံတားကို ဖြင့္လွစ္လိုက္တဲ့အတြက္ ကားက်ပ္ေနတဲ့ ရန္ကုန္ျမိဳ႕သားမ်ားအတြက္ ဝမ္းသာစရာသတင္းပါပဲ။ ေနာက္တစ္ေန႕မွာပဲ အဲဒီေနရာမွာ လမ္းပိတ္ဆို႕မႈေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို႕ သတင္းရပါတယ္။ ခံုးေက်ာ္ တံတားမ်ား အျမန္ဆံုး ေဆာက္လုပ္ျခင္းေၾကာင့္ ကားၾကပ္မႈမ်ား အဆင္ေျပသလိုျဖစ္ေပမဲ့ မလိုလားအပ္ပဲ ႏိုင္ငံဘ႑ာေငြ အေျမာက္အမ်ားကို ဆင္းရဲတဲ့ျမန္မာျပည္ လက္ရွိအေျခအေနမွာ သံုးစြဲေနျခင္းကို ဆင္ျခင္ဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိ႔မွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း ခံုးေက်ာ္တံတား ၇ စင္း တည္ေဆာက္ေနပါတယ္။ လက္ရိွ အသံုးျပဳလ်က္ရိွသည့္ လွည္းတန္းတံတား အတြက္ က်ပ္ ၁၄.၄၈၇ ဘီလီယံ၊ ဘုရင့္ေနာင္တံတား ၂ စင္း က်ပ္ ၂၆.၆၆ ဘီလီယံ၊ ေျမနီကုန္း တံတား က်ပ္ ၁၅.၉၇၁ ဘီလီယံ၊ ေရႊဂံုတိုင္ တံတား ၁၇.၄၄၁ ဘီလီယံႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ဆဲျဖစ္သည့္ ၈မိုင္ တံတားအတြက္ က်ပ္ ၂၅.၈ဘီလီယံ၊ တာေမြ တံတားက်ပ္ ၂၂.၅ ဘီလီယံ၊ ကုကၠိဳင္းတံတား က်ပ္ ၁၃.၉၇ ဘီလီယံျဖင့္ အသီးသီး သံုးစြဲထားေၾကာင္း သိရသည္။

ယခင္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ထက္ ပိုမိုပြင့္လင္းစြာ ကုန္က်ေငြမ်ားကို ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဟိုက္ေဝးလမ္း၊ လမ္းတံတား၊ ခံုးေက်ာ္တံတား၊ ျမစ္ကူးတံတား ကုန္က်စရိတ္မ်ားမွာ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ား ပါဝင္ယွဥ္ျပိဳင္ခြင့္ မရွိတဲ့အတြက္ ျပည္တြင္း ခရိုနီကုမၸဏီမ်ားက အဆမတန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားနဲ႕ ယခင္က ေဖါင္းပြ ကုန္က်စရိတ္မ်ားစြာ ဆီးသီဗန္းေမွာက္ခဲ့ၾကေပမဲ့ ယခုေခတ္မွာေတာ့ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီမ်ား အရင္လို မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။ ေျမနီကုန္းတံတား၊ ေရႊဂံုတိုင္ တံတားႏွင့္ ကုကၠိဳင္းတံတား(ေဆာက္လုပ္ဆဲ) တို႔ကို Capital Development ကုမၸဏီ၊ ဘုရင့္ေနာင္တံတား စီမံကိန္းကို FMI ကုမၸဏီ၊ လွည္းတန္းတံတားႏွင့္ တာေမြ(ေဆာက္လုပ္ဆဲ) တံတား စီမံကိန္းတို႔ကို ေရႊေတာင္ကုမၸဏီႏွင့္ ၈မိုင္ ခံုးေက်ာ္တံတား စီမံကိန္းကို Crown Advanced ေဆာက္လုပ္ေရး ကုမၸဏီတို႔က တာ၀န္ယူ ေဆာက္လုပ္ေနျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ လမ္းတံတားဌာ၊ ဆည္ေျမာင္းဌာန၊ ျမဴနီစပယ္ဌာန ေတြမွာ ပရိုဂ်က္ၾကီးေတြ အေျမာက္အမ်ားရွိပါတယ္။ အဂတိမလိုက္စားတဲ့ အသက္၃၀ေအာက္ တတ္သိပညာရွင္မ်ားစြာ လိုအပ္လွ်က္ရွိပါတယ္။

ကားၾကပ္တဲ့ ျပသနာအတြက္ ေရတိုစီမံကိန္းအျဖစ္ ခံုးေက်ာ္တံတားစနစ္ သာမက ဘတ္စကားစနစ္၊ တကၠစီစနစ္၊ ကိုယ္ပိုင္ကားစနစ္၊ လမ္းေဘးေစ်းသည္စနစ္၊ ျမိဳ႕ပတ္ရထားစနစ္ မ်ားကိုလည္း ျပဳျပင္ရပါမယ္။ ျမိဳ႕ၾကီးတုိင္းမွာရွိတဲ့ ေျမေပၚ၊ ေျမေအာက္ လမ္းမ်ားကို ေရရွည္စီမံကိန္းအျဖစ္ စဥ္းစားမယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

ေဆာက္လုပ္ခ ၅၀% ပိုမိုကုန္က်ေနျခင္း
ကုန္က်စရိတ္ ဥပမာ တစ္ခု တင္ျပလိုပါတယ္။ ခံုးေက်ာ္တံတား ေဆာက္ျခင္းကုန္က်စရိတ္ကို အင္တာနက္မွာရွာရင္ အေမရိကန္ FDOD ဖေလာ္ရီဒါ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီရဲ့ အျမင့္မားဆံုးကုန္က်စရိတ္အရ ကုကၠိဳင္းခံုးေက်ာ္တံတားအတြက္ တစ္စတုရန္းေပကို ေဒၚလာ၂၀၀ ႏႈန္းတြက္ခ်က္ရင္ က်ပ္ ၁၀ ဘီလ်ံ ေလာက္ပဲ ကုန္က်မွာျဖစ္ေပမဲ့ လက္ရွိသံုးစြဲခြင့္ေငြကေတာ့ ၁၃.၉၇ဘီလ်ံ လို႕ေရးထားပါတယ္။ အပိုကုန္က်ေငြေတြနဲ႕ေပါင္းရင္ ေနာက္ထပ္ ၂၀%ေလာက္ ပိုကုန္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အေရးေပၚ အျမန္တည္ေဆာက္ရတဲ့အတြက္ ၅၀% မက ပိုျပီးကုန္က်ပါတယ္။ ခံုးေက်ာ္တံတား အရည္အေသြးကိုေတာ့ စစ္ေဆးမဲ့သူ မရွိျဖစ္ေနပါတယ္။

ကုကၠိဳင္းခံုးေက်ာ္တံတားက ကန္ေဒၚလာနဲ႕တြက္ရင္ US$10 million ေလာက္ပဲ က်သင့္တယ္ဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံ ပရိုဂ်က္ၾကီးေတြနဲ႕ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ ဘာမွမေျပာပေလာက္ပါဘူး။ လက္ရွိ ရန္ကုန္ကားၾကပ္ျခင္းကို ခံုးေက်ာ္တံတား အျမန္ေဆာက္နည္းနဲ႕ ေျဖရွင္းျပီး ဘ႑ာေငြမ်ားစြာ သံုးစြဲေနပါတယ္။ ေျပလည္သြားရင္ ေကာင္းေပမဲ့ တျခားနည္းလမ္းမ်ား ေရရွည္အတြက္ ရွာေဖြေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာျပည္အစိုးရလူၾကီးအခ်ိဳ႕ အဂတိလိုက္စားမႈေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွာ လုပ္ငန္းလုပ္ရတာ ေစ်းအရမ္းၾကီးေနျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

http://www.dot.state.fl.us/planning/policy/costs/Bridges.pdf

အနာဂါတ္ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ား၏တင္ဒါ
ကန္ေဒၚလာ ဘီလ်ံနဲ႕ခ်ီတဲ့ ပရိုဂ်က္မ်ားစြာ ျမန္မာအစိုးရအတြက္ တည္ေဆာက္ေနဆဲ၊ တည္ေဆာက္လာလတၱံ အေျခအေနမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။

ျပည္တြင္းကုမၸဏီမ်ားက ပြင့္လင္းျမင္သားမႈမရွိတဲ့ တင္ဒါစနစ္နဲ႕သံုးစြဲလာတာ ၾကာပီျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရေဆာက္လုပ္ေရး၊ ပို႕ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရး၊ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားလုပ္ငန္း၊ စက္ရံုအလုပ္ရံု၊ ဆည္ေျမာင္း၊ ကြန္ျပဴတာအီလက္ထရႊန္းနစ္စက္ကရိယာမ်ား ၊ ပညာေရး-က်န္းမာေရး သုေတသနပစၥည္းကရိယာမ်ား၊ ...စတဲ့ ႏိုင္ငံပိုင္ ဝန္ၾကီးဌာနအသီးသီးက သံုးစြဲေနၾကတာ စာရင္းစစ္အဖြဲ႕ေတြ႕ရွိခ်က္က ကေမာက္ကမျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက ျပည္ပစာရင္းစစ္အဖြဲ႕မ်ား ၂၀၁၆ အထိ လာေရာက္ဖို႕ မျဖစ္ႏိုင္ေသးေၾကာင္း အေစာၾကီးကတည္းက ေျပာရွာပါတယ္။

ပုဂၢလိက စက္ရံုနဲ႕ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းကို Zero Factory ပရိုဂ်က္နဲ႕လုပ္ေဆာင္ေနျပီး၊ အစိုးရက အခြန္ေကာက္ရံုပဲ လုပ္ဖို႕ ၾကိဳးစားေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ ပုဂၢလိက လံုးဝမလုပ္ခ်င္တဲ့ စက္ရံုၾကီးေပါင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ ေဒၚလာ ဘီလ်ံခ်ီတဲ့ ျမင္းျခံ သံမဏိစက္ရံုစီမံကိန္းလို စက္ရံုမ်ိဳးေတြ အေဟာင္းေစ်းနဲ႕ပဲ ပုဂၢလိကကို ေရာင္းထုတ္ရံုပဲ ရွိပါေတာ့တယ္။ လံုးဝရပ္ေနတဲ့ သာေပါင္းေပ်ာ့ဖတ္စက္ရံု၊ ပုသိမ္မွန္စက္ရံု ေတြလို အေျမာက္အမ်ားရွိေနပါေသးတယ္။ အေဟာင္းေစ်းနဲ႕ပဲ ေရာင္းခ်ဖို႕ ယခင္ စက္မႈဝန္ၾကီး ကြယ္လြန္သူ ဦးေအာင္ေသာင္း ရွိရင္ေတာ့ စက္မလည္ပဲနဲ႕ အျမက္ထြက္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္မလားမသိပါ။ ဒီစက္ရံုမ်ားက ဝန္ထမ္းပညာတတ္ေတြကို အသံုးခ်ဖို႕လဲ ရွိပါတယ္။

ေနာက္ေနာင္ အစိုးရ ပရိုဂ်က္ တင္ဒါမ်ားကို စီစစ္ဖို႕ ပရိုဂ်က္စီမံခန္႕ခြဲေရးႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီ၊ ျပည္တြင္းကုမၸဏီ မ်ားနဲ႕ အၾကီးစားစက္မႈလုပ္ငန္း ပရိုဂ်က္မ်ားကုန္က်ေငြမ်ားကို စီစစ္ရပါေတာ့မယ္။ ျမန္မာျပည္အစိုးရက ဆက္သြယ္ေရး ေအာ္ပေရတာ ၂ခု (တယ္လီေနာ နဲ႕ ေအာ္ရီဒူး) ကိုေရြးခ်ယ္ခဲ့တဲ့ အေတြ႕အၾကံဳ ရွိပါတယ္။ ဒါမ်ိဳး တင္ဒါေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕က စနစ္တက် ႏိုင္ငံဘ႑ာမ်ား သံုးဖို႕ ၊ ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္ ဖြဲ႕စည္းေနတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ MDI Myanmar Development Institute အေနနဲ႕ အလြယ္တကူ လုပ္ႏိုင္မယ္ ျဖစ္ပါတယ္။

အင္န္အယ္ဒီနဲ႕တပ္မေတာ္ ညြန္႕ေပါင္းအစိုးရရဲ့ စီးပြားေရးေပၚလစီ နံပါတ္(၁) ကေတာ့ အရႈံးေပၚေနေသာ နိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးမ်ား ရပ္ဆိုင္းပါမည္။ အခြန္ေရွာင္မႈမ်ားကို နွိမ္နင္းျပီး အခြန္အခမ်ား အျပည့္အဝရေအာင္ ေဆာင္ရြက္သြားပါမယ္။ ဝန္ျကီးဌာနမ်ားရဲ႕ မလိုအပ္တဲ့အသံုးစရိတ္မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်သြားျပီး၊ ျပည္သူ႕ အတြက္လိုအပ္တဲ့ လူမႈကိစၥမ်ားအတြက္ အသုံးခ်သြားဖို႕ ျဖစ္ပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ လွ်ပ္စစ္၊ ဆက္သြယ္ေရး၊ ေဆာက္လုပ္ေရး ပရိုဂ်က္မ်ားမွာ တရုပ္ေခ်းေငြမ်ားရဲ့ အတိုးႏႈန္းျမင့္မားစြာ ယူထားျခင္းအတြက္လည္း ညွိႏိႈင္းဖို႕လိုပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ လွ်ပ္စစ္ဝန္ၾကီးဌာနအဖို႕ ဘယ္ေတာ့မွ အျမတ္စြန္းရမွာမဟုတ္ပါ။ တရုပ္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္စက္ေတြကို အကုန္ဖ်က္သိမ္းျပီး ဂ်ာမဏီ၊ ဂ်ပန္ ေခ်းေငြနဲ႕ မဟာလွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္ စက္ေတြ ျပန္တည္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အခု လက္ရွိ တရုပ္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားစက္ေတြ ျပင္ဆင္ ထိန္းသိမ္းစရိတ္က အလြန္အကုန္က်မ်ားလြန္းလို႕ ျမင္းျခံသံမဏီစက္ရံု (အီတလီႏိုင္ငံလုပ္စက္ရံု) လိုပဲ အလဟသ ဘ႑ာေငြေတြ ျဖဳန္းတီးေနပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ၂၀၀၃ခုနွစ္ မံုရြာျမိဳ႕မွာ ေျပာခဲ့တာကို အခုထိ မွတ္မိေနပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ ရဖို႕ထက္ ရျပီးသား ဒီမိုကေရစီကို ထိန္းသိမ္းဖို႕က ပိုျပီး ခက္ခဲလွပါတယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။ အလာတူပါပဲ နည္းပညာနဲ႕စက္ရံုမ်ားကို ဝယ္တာက ပိုက္ဆံေခ်းျပီး ဝယ္လို႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္အက်ိဳးရွိမွာလား၊ အႏွစ္၂၀ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး က ဘယ္လိုလဲ ဆိုတာ ေရရွည္စိမံကိန္းနဲ႕ စဥ္းစား ရင္းႏွီးျမွတ္နွံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရသက္တမ္းက (၅)ႏွစ္ဆိုေတာ့ ငါ့လက္ထက္မွာ ေကာင္းေနရင္ပီးေရာ ဆိုျပီး လုပ္စားေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမား၊ တကမၻာလံုးက ဝိသမစိးပြားေရးသမားေတြ အလြန္ေျမာက္မ်ားစြာ ျမန္မာျပည္ထဲ ေရာက္ေနပါတယ္။

ဘုရားမလို႕ပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ခြင့္ ရထားပါပီ။ ေမတၱာနဲ႕ ျမန္မ်ားလူထု တိုးတက္ေရးအတြက္ လုပ္စရာေတြ အေျမာက္အမ်ားရွိေနပါတယ္။

 အစိုးရသစ္အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္စီမံကိန္းမ်ား

အခုအစိုးရသစ္အတြက္ စီးပြားေရးတိုးတက္ဖို႕ ႏွစ္ရွည္စီမံကိန္းနဲ႕ ေခ်းေငြမ်ားစြာ ရရွိဖို႕ အလားအလာေကာင္းပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခား ပရိုဂ်က္မ်ားကို ျမန္မာျပည္အတြက္ တင္သြင္းလာရာမွာ ႏိုင္ငံျခားမွာ မသံုးေတာ့တဲ့ နည္းစနစ္နဲ႕စက္မ်ားကို ေစ်းၾကီးစြာနဲ႕ ညာျပီး ေရာင္းခ်မဲ့အလားအလာ ေတြရွိပါတယ္။ ကမၻာ့ဘဏ္၊ အာရွဘဏ္၊ အိုင္အမ္အက္ဖ္ ေခ်းေငြ ဆိုျပီး ရတိုင္း ယူလို႕မရပါ။ ေခ်းေငြတိုင္းမွာ အကန္႕အသတ္ေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီစက္ပစၥည္းကိုမွ ဝယ္ရမယ္ဆိုတဲ့ စာခ်ဳပ္မ်ားရွိပါတယ္။ စက္ပစၥည္းကို ေလ့လာသံုးသပ္ဖို႕ ႏွစ္ရွည္အသံုးျပဳႏိုင္ဖို႕ နည္းပညာနဲ႕ ပညာရွင္ေမြးထုတ္ေရး စီမံကိန္းမ်ားကိုလည္း ေလ့လာရမယ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံပိုင္ ပရိုဂ်က္ၾကီးေတြ (ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာန အပါအဝင္) MDI Myanmar Development Institute လို အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႕ စီမံခန္႕ခြဲရပါမယ္။ အဓိကေတာ့ တတ္ကၽြမ္းတဲ့ အစိုးရဘက္သား ပညာရွင္မ်ားရွိဖို႕ပါ။ ဝန္ၾကီးဌာနတိုင္း ဥပမာ ေငြေၾကးမ်ားစြာသံုးစြဲမဲ့ လွ်ပ္စစ္၊ ပို႕ေဆာင္ေရး၊ ဆက္သြယ္ေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး စတဲ့ ဝန္ၾကီးဌာနေတြမွာ တင္ဒါေတြ စနစ္တက် စီစစ္မဲ့အဖြဲ႕ အေရးတၾကီးလိုအပ္ေနပါတယ္။ အဂတိလိုက္စားလို႕ အေရးယူျခင္းထက္ အဂတိ မလိုက္စားႏိုင္ေအာင္ ေငြေၾကးကုန္က်စရိတ္ကို ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ တင္ဒါလုပ္ႏိုင္ဖို႕ လိုပါတယ္။

FDOD ဖေလာ္ရီဒါ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီ လိုပဲ စက္ရံုေဆာက္လုပ္ေရး၊ ဓါတ္အားေပး၊ ဆက္သြယ္ေရး ကမၻာ ့ကုမၸဏီမ်ားစြာ တင္ဒါေတာင္းခံႏိုင္ပါတယ္။ အခက္အခဲကေတာ့ တင္ဒါ ဘယ္လိုေတာင္းရမလဲ၊ ဘယ္လို စီစစ္ေရြးခ်ယ္ရမလဲ ဆိုတာ နားလည္ အေတြ႕အၾကံဳရွိတဲ့ ျမန္မာပညာရွင္မ်ားစြာ လိုပါတယ္။

ျပည္တြင္း ကုမၸဏီမ်ားက တင္ဒါ ၅၀% ေလာက္ ပိုျပီးတင္ျပတာထက္ ပိုဆိုးတဲ့ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ားစြာ မၾကာခင္ေရာက္လာေတာ့မယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရေခတ္မွာ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားက ေတာင္းရမ္းျခင္း၊ စည္းကမ္းတင္းၾကပ္ျခင္းေတြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံျခား ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ား အထူးသျဖင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံရင္းႏွီးျမွတ္နွံမႈေတြ မလာႏိုင္ေသးပါဘူး။ အခု အင္န္အယ္ဒီနဲ႕တပ္မေတာ္ ညြန္႕ေပါင္းအစိုးရလက္ထက္မွာ စစ္မွန္တဲ့ရင္းႏွီးျမွတ္ႏွံမႈေတြ ေရာက္လာပါမယ္။ ကုမၸဏီ ဆိုတာ စီးပြားေရးလာလုပ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာအစိုးရ ပညာရွင္မ်ားက အဂတိမလိုက္စားေပမဲ့ ပညာမကြ်မ္းက်င္ဘူးဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာမသံုးတဲ့ စက္ပစၥည္းေတြကို ေစ်းၾကီးၾကီးနဲ႕ ေရာင္းခ်ႏိုင္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ားနဲ႕ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား ဖက္စပ္လုပ္ကိုင္တဲ့ စာခ်ဳပ္မ်ား တရားမွ်တေရးအတြက္ လုပ္ကိုင္ေပးဖို႕ ေရွ႕ေနနဲ႕အဖြဲ႕အစည္းတရပ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ဆင္းရဲသားလူထုကိုလဲ ေငြ၊အာဏာ ဥပေဒနဲ႕အႏိုင္က်င့္သလို မလုပ္ဖို႕လဲ လိုပါတယ္။ ဥပမာ ကုမၸဏီမ်ားက ေငြ၊ အာဏာနဲ႕ဥပေဒ လက္တလံုးျခားလုပ္ျပီး လယ္ယာေျမေတြ သိမ္းယူေနလို႕ ကန္႕ကြက္တဲ့ျပသနာမ်ား၊ တယ္လီေနာ၊ ေအာ္ရီဒူးတို႕ ရပ္ရြာလူၾကီး၊ တတ္သိပညာရွင္မ်ားကို ဖိတ္ေခၚမတင္ျပပဲနဲ႕ ရပ္ရြာသေဘာမတူပဲ တာဝါတိုင္မ်ားစိုက္ထူလို႕ ကန္႕ကြက္မႈမ်ား၊ ေနာက္ဆံုး ျမိဳ႕မျငိမ္း မိသားစုရဲ့ တူးပို႕ တံဆိပ္ကို ေငြ၊အာဏာ အလြဲသံုးျပီး ဘီယာတံဆိပ္အျဖစ္ သံုးေနတာမ်ိဳး ေငြ၊ အာဏာသံုးျပီး ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ လူထုကို အႏုိင္က်င့္မႈေတြ နည္းပါးေစဖို႕ မီဒီယာနည္းထက္၊ အစိုးရကိုယ္တိုင္က ဥပေဒနဲ႕ လူထုကို အကာကြယ္ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဗီယက္နမ္၊ တရုပ္၊ မေလးရွား စတဲ့ ႏိုင္ငံမ်ားနဲ႕ စင္ကာပူလိုႏိုင္ငံမွာေတာင္ အစိုးရကို လိမ္ညာျပီး တန္ဖိုးၾကီး စက္ပစၥည္းေတြ ေရာင္းခ်တာမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အစိုးရကလဲ ရံႈးေနတဲ့ လုပ္ငန္းကို အစိုးရေငြ (ျပည္သူလူထုစုေဆာင္းေငြေတြ) ထပ္ထည့္ျပီး လိမ္လက္စနဲ႕ ဆက္လိမ္ရပါတယ္။ ဥပမာ .. CSM, REC, POSH ..စတဲ့ ကုမၸဏီမ်ား ျပည္သူလူထုထံက စေတာ့ရွယ္ရွာ လက္တလံုးျခားလွည့္ေရာင္းျပီး ရံပံုေငြရွာတဲ့နည္း တနည္းအားျဖင့္ IPO Listing လုပ္နည္းျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ဒီနည္းလမ္းနဲ႕ ျမန္မာလူထုဆီက အရင္းႏွီးေတြကို အသစ္ဖြင့္မဲ့ စေတာ့ရွယ္ယာေစ်းကြက္မွာ လုပ္စားဖို႕ ေခ်ာင္းေနတဲ့ ဝိသမေလာဘသမားေတြ ရွိေနပါတယ္။ (စကားခ်ပ္)

အဂတိကင္းရွင္းေရး
တိုးတက့္္ႏိုင္ငံမ်ားမွာ အဂတိ နည္းပါးပါတယ္။ အဂတိနည္းပါးတဲ့ႏိုင္ငံကို ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွတ္ႏွံမႈ ေျမာက္မ်ားစြာ ဝင္လာေလ့ရွိပါတယ္။ စင္ကာပူႏိုင္ငံ စတင္အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ ေခါင္းေဆာင္ၾကီး လီကြမ္းယူက အဂတိလိုက္စားမႈကို ဘယ္ကဲ့သို႕ တိုက္ဖ်က္ခဲ့ေၾကာင္း အာဏာရွင္ဆန္ဆန္ လုပ္ေဆာင္ရပါတယ္။ စင္ကာပူႏိုင္ငံ ထူးေတာင္တဲ့ ခရီးစဥ္မွာ အဂတိလိုက္စားမႈေၾကာင့္ အစိုးရအရာရွိၾကီးမ်ားကို အေရးယူ အလုပ္ထုတ္ ေထာင္ခ် လုပ္ခဲ့ရပါတယ္။ အင္န္အယ္ဒီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာစကားမ်ားနဲ႕လက္ေတြ႕အေကာင္ထည္ေဖၚႏိုင္ဖို႕ အထူးေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

အဂတိကင္းရွင္းေရး ဆိုတာကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ရရင္ အုပ္ခ်ဳပ္သူေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဘုရားမၾကိဳက္တာေတြ မလုပ္ဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။ လူေတြ မြဲေတငတ္မြတ္ မတရားခံေနရတာမ်ားစြာ ဘယ္ဘုရားမွ မၾကိဳက္ပါဘူး။ အခြန္နင္းကန္ေကာက္ပီး အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြပဲ ဇိမ္ခံသံုးစြဲေနျခင္း၊ ျပီးေတာ့ အစိုးရေခါင္းေဆာင္မ်ားကို လာဘ္ေပးသူ ခရိုနီ၊ ဝိသမေလာဘသမားမ်ားနဲ႕ ကင္းရွင္းဖို႕ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ကအစ ေၾကာက္ေနရမဲ့ အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕အစည္း လိုပါတယ္။ ဝိသမေလာဘသမားမ်ားက ျမန္မာျပည္ရဲ့ အိမ္ျခံေျမ လယ္ယာ ေတာေတာင္ေတြကို အစိုးရအရာရွိေတြနဲ႕ ခြဲေဝသိမ္းပိုက္ျခင္းက အိမ္ျခံေျမေစ်း ကမၻာ့ ေစ်းအၾကီးဆံုး ျဖစ္သြားရတာလဲ အဂတိ၊ ဝိသမ လုပ္ရပ္ပါပဲ။ ေျမယာေျမာက္မ်ားစြာရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အိမ္ျခံေျမေစ်းၾကီးမႈကို ေျဖရွင္းလို႕ရပါတယ္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားအဆင့္ တန္ဖိုးနည္းအိမ္ယာမ်ားစြာ ေပၚလာပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ေတာင္ကိုးရီးယားႏိုင္ငံမွာေတာ့ အတိုက္ခံေခါင္းေဆာင္ Kim Dae-jung (1998-2003) ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္ပီး သမၼတၾကီး အသက္ ၇၀ ေက်ာ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ သူ႕လက္ထက္မွာ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ အိုလံပစ္၊ ကမၻာ့ဖလာေဘာပြဲ စသျဖင့္ မ်ားစြာလုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ အၾကီးမ်ားဆံုးလုပ္ရပ္ကေတာ့ အစိုးရကိုယ္တိုင္ အင္တာနက္ဝက္ဆိုက္တစ္ခုကို တည္ေဆာက္ျပီး လပ္စားမႈေတြကို ပြင့္လင္းစြာ တိုင္ၾကား၊ မွတ္ေလာက္ေအာင္ အေရးယူ၊ မွတ္တမ္းတင္ထားႏိုင္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ လာဘ္စားမႈ လုပ္တဲ့လူကို အခ်က္အလက္တိက်စြာနဲ႕ တိုင္ၾကားျခင္းမ်ားကို ျမန္မာျပည္လက္ရွိေဖ့ဘုတ္လို ေနာက္တလၾကာတဲ့အခါ ျပန္ရွာလို႕မရ ျဖစ္မသြားေတာ့ပါဘူး။ လာဘ္စားသူကို ပြင့္လင္းစြာ မွတ္တမ္းတင္ထားလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္အစိုးရသစ္မွာလဲ အသစ္ဖြဲ႕စည္းမဲ့ အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕က ေတာင္ကိုးရီးယား နမူနာယူျပီး ဒါမ်ိဳး အစိုးရဝက္ဆိုဒ္တစ္ခု လုပ္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္ေခတ္မွာ အၾကီးတန္းအစိုးရ အရာရွိၾကီးမ်ားစြာ ေတာင္ကိုးရီးယားကို ေကာင္းတာေတြနမူနာယူဖို႕ ေလ့လာေရးလႊတ္ပီး ျဖစ္ပါတယ္။

 Ref: http://www.8iacc.org/papers/yjkim.html

အေရွ႕ေတာင္အာရွမွ အင္ဒိုနီးရွား အရပ္သားသမၼတျဖစ္သူ ဂ်ိဳကိုဝီရန္ဒို အာဏာရရွိလာျပီး ၂ႏွစ္ၾကာတဲ့အခါ တိုးတက္မႈ သိပ္မရွိလို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႕အေပၚ သမၼတ ဂ်ိဳကိုဝီရန္ဒို ၾသဇာသိပ္မရွိတာလဲ တစ္ေၾကာင္းျဖစ္မွာပါ။ ျမန္မာျပည္ကေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႕ကို ျပည္သူေထာက္ခံတဲ့ အင္အယ္ဒီပါတီက ၾသဇာၾကီးလွတဲ့အတြက္ ထူးျခားတဲ့ အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရးမ်ား ျမင္ေတြ႕လာရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ပရိုဂ်တ္၊ ဘတ္ဂ်တ္ေလ့လာ သံုးသပ္၊ ဆံုးျဖတ္ဖို႕ ျမန္မာပညာရွင္မ်ားသာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ လူငယ္ေသြးသစ္မ်ားစြာနဲ႕ MDI Myanmar Development Institute အျမန္ဆံုး ေအာင္ျမင္ပါေစ။ 

ေမာင္ေမာင္စုိး - ကခ်င္တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္စစ္သည္မ်ား၏ ေကာက္ေၾကာင္း - အပိုင္း (၁၁)


ေမာင္ေမာင္စုိး - ကခ်င္တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္စစ္သည္မ်ား၏ ေကာက္ေၾကာင္း - အပိုင္း (၁၁)
(မုိးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁၊ ၂၀၁၆
 
● လက္မေထာင္နိုင္သည့္ပြဲ
ေယာယုံသည္ အရွံဳးဆုံးပြဲျဖစ္ခ့ဲသက့ဲ့သုိ႔ CPB ႏွင့္ KIA တုိ႔တြဲတိုက္သည့္ တိုက္ပြဲမ်ားထဲတြင္ အျပတ္အသတ္အနိုင္ရခ့ဲသည္ဟုဆိုရမည့္ တိုက္ပြဲတစ္ပြဲလည္း ရွိခ့ဲသည္။ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားသည့္ အခ်ိန္ကား ၁၉၈၈ အေရးအခင္းကာလ ၁၉၈၈ အကုန္ ၁၉၈၉ ႏွစ္ဦးခန္႔က ျဖစ္သည္။ ၁၉၈၈ အေရးအခင္းအတြင္း အစိုးရအားဖိအားေပးႏိုင္ရန္ CPB တုိ႔ လႈပ္ရွားခ့ဲသည့္ စစ္ေရးလႈပ္ ရွားမႈမ်ားအနက္ တခုျဖစ္သည္။ ရွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္းတြင္ မိုင္းေယာင္းတိုက္ပြဲေဖၚသက့ဲ့သုိ႔ ရွမ္းေျမာက္တြင္လည္း တိုက္ပြဲ တခု ေဖၚသည္။

ထိုတိုက္ပြဲသည္ တာမိုးညဲအနီး ကုန္းဆာရြာတြင္ျဖစ္ပြားခ့ဲ၍ ကုန္းဆာတိုက္ပြဲဟုေခၚသည္။ ထိုစဥ္ CPB ၏ ေျမာက္ပိုင္ဗ်ဴရိုမွ တပ္မ်ားအျပင္ ဖုန္က်ားဖူးဦးစီးသည့္ ကိုးကန္႔တပ္အခ်ဳိ႕လည္းပါသည္။ ေဒသခံ KIA တပ္ဖြဲဝင္မ်ားလည္းပါသည္။ CPB ႏွင့္ KIA တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား စုဖြဲ႕လႈပ္ရွားေနသည္ကို ရွင္းလင္းရန္ ေရွ႕တန္း တပ္မ ၉၉ မွ ခမရ ၁၀၉ တစ္ရင္းလုံအားလည္းေကာင္း၊ ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္း ၂ အားလည္းေကာင္း အသုံးျပဳခ့ဲသည္။

တပ္မ၏ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ တာမိုးညဲအထက္ မန္ဂ်ယ္ကြင္းအတြင္းရွင္းလင္းရန္ ခမရ ၁၀၉ အားတာဝန္ေပးခ့ဲျပီး ခမရ ၁၀၉ အားအေထာက္အကူေပးရန္ ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္းအား အေရွ႕ဖက္ျခမ္းမွ အေထာက္အကူအျဖစ္ခ်ီတက္လႈပ္ရွားေစခ့ဲသည္။ ထိုသတင္းကို ရရွိ တြက္ဆထားေသာ ပူးတြဲတပ္ဖြဲ႕မ်ားသည္ တပ္ဖြဲ႕ အင္အားအမ်ားစုကို မန္ဂ်ယ္ကြင္းအတြင္းဝင္လာမည့္ ခမရ ၁၀၉ အားေခ်မႈန္းတိုက္ခိုက္နိုင္ရန္ ေနရာခ်ထားျပီး ေဘးမွေထာက္ကူေပးမည့္ ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္းအား ကုန္းဆာ ရြာအနီးတြင္ တားဆီး ပိတ္ဆို႔ဟန္႔တားထားရန္ တပ္အခ်ဳိ႕ခ်ထားခဲ့သည္။

အစိုးရတပ္စစ္ေၾကာင္းမ်ား ဝင္လာသည့္ေန႔တြင္ ေမွ်ာ္လင့္မထားသည္မ်ား ျဖစ္လာခ့ဲသည္။ ေတာင္ေၾကာအတိုင္း ခ်ီတက္ လာေသာ ခမရ ၁၀၉ တပ္ရင္းသည္ မန္ဂ်ယ္ကြင္းအေပၚရွိ ေတာင္ေၾကာသုိ႔ ေရာက္ရွိလာေသာအခါ ဆက္လက္၍ ခ်ီ တက္ျခင္းမျပဳေတာ့ဘဲ ရပ္တန္႔လိုက္သည္။ CPB/KIA တုိ႔၏ တပ္ဖြဲ႕စုစည္းလႈပ္ရွားမႈသတင္းမ်ားကို တြက္ခ်က္ျပီး ကြင္း အတြင္းေရာက္လ်င္ ေျမအေနအထားအရ ဝိုင္းပတ္ေခ်မႈန္းခံရနိုင္သည္ကုိ တြက္ခ်က္မိပုံရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူအတြက္ ေျမအေနအထား အသာစီးရနိုင္သည့္ ေတာင္ေၾကာေပၚတြင္ တပ္ကိုထိုင္ထားလိုက္သည္။ ထိုအခါ အဆိုပါတပ္ရင္းကို တိုက္ခိုက္ရန္ျပင္ဆင္ထားသည့္ ပူးတြဲတပ္မ်ားအဖုိ႔ သတ္ကြင္းအတြင္း ဝင္မလာ၍ တိုက္မရဘဲ အခက္ၾကံဳေနသည္။

သုိ႔ေသာ္ ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္း ၂ ကေတာ့ သတ္မွတ္လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းခ်ီတက္လာေနသည္။ ထိုစဥ္ ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္း ၂ မွဴးလည္းျဖစ္ ဒုရင္းမွဴးလည္းျဖစ္သူ ဗိုလ္မွဴးလွျမင့္မွာ တနသၤာရီတိုင္းရွိ တပ္ရင္းတစ္ရင္းသုိ႔ ရင္းမွဴးအျဖစ္ေျပာင္းေရႊ႕ရန္ အမိန္႔စာ ေလာေလာလတ္လတ္ထြက္ထားသည္ျဖစ္ရာ တက္ႂကြေနသည္။

ေန႔လည္ခင္းအေရာက္ ကုန္းဆာအနီး ပိတ္ဆို႔ရန္ တာဝန္ယူထားသည့္ KIA တပ္ဖြဲ႕မွာ စစ္သည္ ေလးငါးေယာက္သည္ ေတာင္ေၾကာေပၚမွဆင္း၍ ရြာထိပ္တြင္ ေရခပ္ရန္ဆင္းလာခ့ဲသည္။သူတုိ႔အဖုိ႔လည္း မန္ဂ်ယ္မွ အစိုးရတပ္ရင္းလႈပ္ရွားမႈမ်ား မၾကား၍ ေအးေအးလူလူ ေရခပ္ဆင္းၾကျခင္းျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ထိုအခ်ိန္တြင္ပင္ ရြာအတြင္းသုိ႔ ဝင္ေရာက္လာေသာ ခလ ရ စက ၂ မွေရွ႕ေျပးကင္းနွင့္ ပက္ပင္းတိုးေတာ့သည္။

ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္းမွ စတင္ပစ္ခတ္သည္ႏွင့္ KIA တပ္သားမ်ားလည္း ၎တုိ႔တပ္ဖြဲ႕ ေနရာယူထားရာေတာင္ေၾကာေပၚသုိ႔ ျပန္လည့္ေျပးတက္သည္။ ထိုအခါ ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္းလည္း KIA အဖြဲ႕ငယ္ေလးမ်ွသာျဖစ္နိုင္သည္ဟု ေကာက္ခ်က္ လြဲ စြာ ခ်မိပုံေပၚသည္။ တရွဴးထိုးလိုက္လံပစ္ခတ္ေတာ့သည္။ ပုံမွန္ စစ္ေၾကာင္း ၁ ေၾကာင္း ခ်ီတက္လွ်င္ စစ္သည္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦးၾကား ၁၅ ေပခန္႔ျခား၍ ခ်ီတက္သည့္ျပင္ မသကၤာသည့္ေနရာမ်ားကို ေရွ႕ေျပးတပ္စုကရွင္းျပီးမွ ေနာက္ကစစ္္ေၾကာင္းကလိုက္ပါေလ့ရွိသည္။ အနိမ့္အျမင့္ ေတာအုပ္ႏွင့္ရႈတ္ေထြးေသာ ေတာင္တန္းေဒသတြင္ ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္းကဲ့သုိ႔ အင္အား ၁၅၀ ဝန္းက်င္ခန္႔ရွိေသာ စစ္ေၾကာင္းခ်ီတက္မႈသည္ ရွည္လ်ားေပရာ ဝိုင္းပတ္ရန္ အတန္ငယ္ခက္ခဲသည္။

သုိ႔ေသာ္ KIA အနဲငယ္ဟု ထင္မွတ္မွားျပီး တပ္အားလုံးေရွ႕သုိ႔ အတင္းေျပးဝင္လာေသာအခါ ၎စစ္ေၾကာင္းသည္ စုမိ သလိုျဖစ္သြားျပီး ဝိုင္းပတ္ရန္ လြယ္ကူသြားသည္ဟုဆိုရမည္။ ဤသုိ႔ျဖင့္ ေတာင္ေၾကာမ်ားေပၚရွိ ပူးတြဲတပ္မ်ား ျပန္လည္ ပစ္ခတ္မႈျဖင့္ တိုက္ပြဲသည္ စတင္ေတာ့သည္။ ထိုခ်ိန္တြင္ အင္အားမနဲေၾကာင္း သေဘာေပါက္သြားၾကေတာ့သည္။ တိုက္ ပြဲစျပီး အတန္ၾကာသည့္အထိ ခမရ ၁၀၉ တပ္ရင္းကား မန္ဂ်ယ္ကြင္းအေပၚမွ တုတ္တုတ္မလႈပ္။ ၇၅ မမ လက္နက္ၾကီးႏွင့္သာပစ္ကူေပးနိုင္သည္။ ၎ပစ္ကူမွာလည္း မထိေရာက္ေပ။

ဤသုိ႔ႏွင့္ ခမရ ၁၀၉ ဝင္မလာသည္မွာ ေသခ်ေလာက္သည္ဟု တြက္ခ်က္၍ ရေသာအခါ ပူးတြဲတပ္ဖြဲ႕သည္ မန္ဂ်ယ္ ကြင္းအတြင္း သတ္ကြင္းျပင္ထားေသာ တပ္မ်ားထဲမွ အခ်ဳိ႕ကိုထုတ္၍ ကုန္းဆာဘက္ကို ေစလႊတ္၍ တိုက္ပြဲဦးတည္ခ်က္ကို ေျပာင္းလိုက္သည္။ မန္ဂ်ယ္ကြင္းအတြင္း ဆင္းလာနိုင္သည့္ ခမရ ၁၀၉ အားတားဆီးရန္ တပ္အခ်ဳိ႕သာခ်န္ထားလိုက္ေတာ့ သည္။ ဤသုိ႔ျဖင့္ ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္းသည္ ပူးတြဲတပ္ဖြဲ႕၏ ျပင္းထန္ေသာဝိုင္းပတ္တိုက္ခိုက္မႈကိုခံရေတာ့သည္။ ျပင္းထန္ ေသာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအတြင္း ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္းလည္း ေဖါက္ထြက္ရန္ မစြမ္းေဆာင္နိုင္ေတာ့ေပ။ အလူးအလဲခံရ ေတာ့သည္။

ညေနေစာင္းတိုက္ပြဲျပီးေတာ့ ခလရ ၃ စစ္ေၾကာင္း ၂ မွ အရာရွိစစ္သည္ ၁၀၆ ေယာက္က်ဆုံးသည္။ စစ္ေၾကာင္းမွဴးဗိုလ္မွဴးလွျမင့္အပါ ၁၅ ဦး သုံ႔ပမ္းအျဖစ္ အဖမ္းခံရသည္။ အဖမ္းခံရသူ ၁၅ ဦးစလုံး ဒဏ္ရာကိုယ္စီႏွင့္ျဖစ္သည္။ ၂၀ ေက်ာ္ ၃၀ နီးပါးေလာက္ကေတာ့ တေယာက္တကြဲစီ ေဖါက္ထြက္၍ လြတ္သြားၾကသည္။ ေတာေတာင္မ်ားအတြင္း ပုန္းေအာင္းေရွာင္ ရွားရင္း တာမိုးညဲႏွင့္ ၎အနီးရွိ အစုိးရတပ္စခန္းမ်ားသုိ႔ ေနာက္၂ ရက္ ၃ ရက္ေန မွ အသီးသီးျပန္ေရာက္ၾကသည္။

က်ဆုံးသြားသည္ ရုပ္အေလာင္း ၁၀၆ ေလာင္းကို က်င္းၾကီး ၃ က်င္းတူး၍ ျမႇဳပ္ႏွံေပးခ့ဲသည္။ ပူးတြဲတပ္ဖြဲ႕မ်ား စစ္ေျမျပင္ ရွင္းလင္း၍ ဆုတ္ခြါသြားျပီးေနာက္ ၂ ရက္ခန္႔အၾကာမွ ခမရ ၁၀၃ တပ္ရင္းစစ္ေျမျပင္ရွင္းလင္းဝင္ေရာက္လာျပီး ထိုက်င္း မ်ားကို ျပန္ေဖၚ၍ ရုပ္အေလာင္းမ်ားကို ဓါတ္ပုံရိုက္မွတ္တမ္းတင္ရန္ ၾကိဳးစားေသာ္လည္း ရုပ္အေလာင္းမ်ား ပုပ္ပြရုပ္ပ်က္ ေနျပီျဖစ္၍ အားလုံးကိုမွတ္တမ္းတင္ရန္မျဖစ္နိုင္ခ့ဲေတာ့ေပ။ ပူးတြဲတပ္ဖြဲ႕တပ္ဖြဲ႕အတြက္ေတာ့ အနိုင္ရဆုံးပြဲဟုဆိုရမည္။ ဤတၾကိမ္ကုန္းဆာေတာင္ေၾကာတြင္ အျမႇဳပ္ႏွံခံလိုက္ရသူမ်ားမွာ ခလရ ၃ မွ စစ္သည္မ်ားျဖစ္ေခ်ေတာ့သည္။

ဤတိုက္ပြဲအ႐ႈံးေၾကာင့္ တပ္မ ၉၉ တပ္မမွဴးဗိုလ္မွဴးၾကီးဝင္းေဇာ္ညြန္႔ ေႂကြထည္ေျမထည္လုပ္ငန္းသုိ႔ ဦးေဆာင္ညႊန္ၾကား ေရးမွဴးအျဖစ္ေျပာင္းေရႊ႕ရသည္။ ခမရ ၁၀၉ ရင္းမွဴး စစ္ခုံရံုးအတင္ခံရျပီး ျပဳတ္သြားသည္။ သုိ႔ေသာ္ သူ႔ေၾကာင့္ ခမရ ၁၀၉ မွ စစ္သည္မ်ားအထိ အထိခုိက္သက္သာခ့ဲရသည္ဟု ႏွစ္ဖက္စလုံးကေတာ့ အသိမွတ္ျပဳရသည္။ သူသာ မဆင္မျခင္ မန္ဂ်ယ္ ကြင္းတြင္းဝင္လာလွ်င္ ခလရ ၃ အစား သူတုိ႔ျဖစ္သြားဖြယ္ရွိသည္။

ဗိုလ္မွဴးလွျမင့္အတူ အဖမ္းခံလိုက္ရသူမ်ားက ေနာင္တစ္လအၾကာတြင္ ျပန္လႊတ္ေပးျခင္းခံရ၏။ သူအေနႏွင့္ တိုင္းျပည္ တာဝန္ကိုထမ္းေဆာင္ရင္း စစ္တိုက္ခ့ဲသည့္စစ္သားတစ္ေယာက္ျဖစ္သည္ဟု အဖမ္းခံရစဥ္ကာလတြင္ ဆိုခ့ဲသည္။ ျပန္လြတ္ သြားရင္ စစ္ခုံရံုးတက္ရေတာ့မွာေပါ့ဗ်ာဟု ဆိုခ့ဲသည္။ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေတာ့ အေရးခံရပုံေတာ့မရ။ စစ္ယူနီေဖါင္းေတာ့ ခြၽတ္လိုက္ရသည္။ သူ႔အား ေနာင္တြင္ ရန္ကုန္တိုင္း မႏၲေလးတိုင္းတုိ႔တြင္ ရဲမွဴးၾကီးအျဖစ္ေတြ႕လိုက္ရသည္။

ေယာယုံတိုက္ပြဲျပီးေတာ့ သူရဘြဲ႕ေတြ စြမ္းရည္ဘြဲ႕ေတြ ရာထူးတိုးေတြနွင့္ စည္စည္ကားကားျဖစ္ခ့ဲသည္။ ကုန္းဆာတိုက္ပြဲ အျပီးတြင္ေတာ့ ရာထူးေျပာင္းေတြ ရာထူးျပဳတ္ေတြႏွင့္ တိတ္ဆိတ္သြားသည္။ ဤကား စစ္ပြဲျဖစ္သည္။ အနိုင္ႏွင့္အ႐ႈံးတုိ႔၏ အက်ိဳးဆက္မ်ားျဖစ္သည္။

သုိ႔ေသာ္ ဤတိုက္ပြဲအျပီး CPB ျပိဳကြဲသည္။တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားခြဲထြက္ၾကသည္။ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ CPB ႏွင့္ KIA ၏ေနာက္ဆုံးပူးတြဲစစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈျဖစ္သြားေတာ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းရွိေသာ CPB ၁၀၁ စစ္ ေဒသသည္ ေနာက္အက်ဆုံးခြဲထြက္သည့္အဖြဲ႕ျဖစ္ရာ CPB ၁၀၁ စစ္ေဒသႏွင့္ KIA တုိ႔ပူးတြဲတိုက္ပြဲမွာ ၁၉၈၉ အကုန္ ၁၉၉၀ ေလာက္တြင္ျဖစ္ခ့ဲေသးသည္။ ျမစ္ၾကီးနားအထက္ အင္ဂ်ားယန္စခန္း သိမ္းတိုက္ပြဲျဖစ္သည္။ ၁၀၁ စစ္ေဒသမွ တပ္မွဴး မုတ္ယင္ေဇာင္းေဟာင္ႏွင့္ KIA တုိ႔ပူးတြဲတိုက္ခ့ဲၾက သည္။

ယင္းတိုက္ပြဲသည္ CPB ႏွင့္ KIA တုိ႔၏ ေနာက္ဆုံးပူးတြဲတိုက္ပြဲဟုဆိုမည္။ ယင္းတိုက္ပြဲျပီးသည့္ေနာက္ CPB ၁၀၁ စစ္ ေဒသသည္ NDA(K) ဒီမိုကေရစီသစ္တပ္မေတာ္ (ကခ်င္) ဟု ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္းသြားေတာ့သည္။ သုိ႔ႏွင့္ CPB ႏွင့္ KIA ပူးတြဲစစ္ဆင္ေရးမ်ား တခန္းရပ္သြားေတာ့သည္။

● စစ္ပြဲ
ထိုတိုက္ပြဲ ၂ ပြဲကို တတ္နိုင္သမွ် အေသးစိတ္ေရးျပျခင္သည္ ရည္ရြယ္တခုေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာျပည္ ျပည္မတြင္ ၁၉၇၅ ေနာက္ပိုင္း၌ ျပည္တြင္းစစ္ စစ္ပြဲမ်ား ရပ္ဆိုင္းခ့ဲျပီျဖစ္သည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ ျပည္မရွိ လူထုအဖုိ႔ စစ္ပြဲႏွင့္ ေဝးကြာသက့ဲသုိ႔ စစ္ေဘးစစ္ဒဏ္မခံခ့ဲရေပ။ သုိ႔ေသာ္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ရွမ္းျပည္နယ္ ကယားျပည္နယ္ ကရင္ျပည္ မြန္ ျပည္နယ္တုိ႔တြင္ စစ္ပြဲမ်ားမရပ္တန္႔ခ့ဲေပ။ အယူဝါဒကြဲလြဲမႈအရလည္းေကာင္း၊ အမ်ိဳးသားေရးအရလည္းေကာင္း စစ္ပြဲမ်ား ဆက္လက္၍ ျပင္း ထန္စြာျဖစ္ပြါးေနသည္။

ေဖၚျပခ့ဲသည္ ျပင္းထန္သည့္ တိုက္ပြဲ ၂ ပြဲသည္ျပင္းထန္စြာျဖစ္ပြါးခ့ဲသည့္ တိုက္ပြဲေပါင္းမ်ားစြာ ေသေၾကဒဏ္ရာရမႈမ်ား စြာရွိခ့ဲသည့္ တိုက္ပြဲေပါင္း မ်ားစြာထဲမွ ျဖစ္သည္။ ထိုသုိ႔ျပင္းထန္စြာျဖစ္ပြါးခ့ဲသည့္ တိုက္ပြဲေပါင္းမ်ားစြာတြင္ ရင္ဆိုင္တိုက္သည့္ ႏွစ္ဖက္စစ္သည္မ်ားစြာ က်ဆုံးဒဏ္ရာရခ့ဲၾကသက့ဲသုိ႔ ေဒသခံလူထုသည္လည္း စစ္ေဘးစစ္ဒဏ္ကို ေရွာင္လႊဲ၍ မရခ့ဲေပ။ တိုက္ပြဲမ်ားအတြင္းလူထုပါထိခိုက္မႈရွိသက့ဲသုိ႔ ရြာမ်ား အိုးအိမ္မ်ားစြာသည္ အေျမာက္ဆံ ဗံုးဆံတုိ႔ေၾကာင့္ မီးေလာင္ ပ်က္ ဆီး႐ႈံးခ့ဲၾကရသည္။ ရြာမ်ားစြန္႔ပစ္ထြက္ေျပးခ့ဲရသည္။ ထိုေဒသ၏ေတာေတာင္မ်ားတြင္ ရြာပ်က္မ်ားစြာကိုေတြ႕နိုင္သည္။ ထို႔အတူ စစ္ေဘးဒုကၡသည္အမ်ားအျပားကို ထိုေဒသမ်ားတြင္ ယေန႔တိုင္ ေသာင္းသိန္းခ်ီ၍ ေတြ႕ရဆဲျဖစ္သည္။

ထိုအေျခအေနမ်ားကို ေလးနက္ေစျခင္းအလုိ႔ငွာ တိုက္ပြဲ ၂ ပြဲ၏ အေသးစိတ္အေျခအေနမ်ားကို ပုံေဖၚျပခ့ဲျခင္းျဖစ္သည္။

ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္

photo credit Mungdungla Wawhkyung

ေမာင္ေဖသက္နီ - ဘာေၾကာင့္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ဒီႏွစ္မွာမွ ေၾကာက္မက္စရာေကာင္းရသလဲ

ေမာင္ေဖသက္နီ - ဘာေၾကာင့္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ဒီႏွစ္မွာ မွ ေၾကာက္မက္စရာေကာင္းရသလဲ 
 
မုိးမခ ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး
(မုိမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁၊ ၂၀၁၆
 
ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဟာ အေမရိကားတိုက္မွာ အႀကီးအက်ယ္ျပန္႔ပြားေနၿပီး လူထုတရပ္လံုးရဲ့ အသက္အိုးအိမ္ေတြကို ၿခိမ္ ေျခာက္ေနတဲ့အတြက္ အေရးေပၚအေျခအေနကို ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားရ


ေဒးဗစ္ ကြမၼဲန္ David Quammen ဟာ ေနရွင္နယ္ေဂ်ာ္ဂေရာ္ဖစ္မဂၢဇင္းထဲမွာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔မွာ ေရး သားခဲ့ၿပီး ေမာင္ေဖသက္နီ ဘာသာျပန္ပါတယ္။
 
၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အိုဟိုင္းယိုးျပည္နယ္ Cincinnati စင္စီနာတီၿမိဳ ့၁၉၄၈ ခုႏွစ္ထဲ ေမြးဖြားခဲ့တဲ့ေဒးဗစ္ ကြမၼဲန္ David Quammen ဟာ ရိုေဒ့စ္ ပညာသင္ဆု Rhodes Scholarship ရရွိၿပီး ေယးတကၠသိုလ္မွာ တက္ေရာက္ပညာ သင္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ေအာက္စဖို႔တကၠသိုလ္မွာလည္း ဘြဲ႕လြန္သင္တန္း တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ေနရွင္နယ္ ေဂ်ာ္ဂ ေရာ္ဖစ္မဂၢဇင္း၊ ရိုးလင္းစတုန္းမဂၢဇင္း၊ နယူးေယာက္တိုင္းအပါအ၀င္ မဂၢဇင္းအမ်ားအျပားရဲ့ စာအုပ္စင္က႑ေတြမွာ၊ သိပၸံ ဂ်ာနယ္၊ သဘာ၀ဂ်ာနယ္နဲ႔ ခရီးသြားစာစဥ္ေတြမွာ ေဆာင္းပါးေတြ စဥ္ဆက္မျပတ္ေရးသားေနသူျဖစ္ပါတယ္။ အခုေဆာင္း ပါးကို ေနရွင္နယ္ေဂ်ာ္ဂေရာ္ဖစ္ မဂၢဇင္းထဲမွာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔မွာ ေရးသားခဲ့တာပါ။
--------
ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ျပန္႔ႏွံ႔ေနတဲ့အတြက္ ပိုးသယ္ေဆာင္လာတဲ့ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ ဘရာဇီးႏိုင္ငံရဲ့ ေဒသဆိုင္ရာအာဏာပိုင္နဲ႔ ၿမိဳ႕မ်က္ႏွာဖံုးေတြက အေရးေပၚအကူအညီေတြေပးေနတဲ့အတြက္ ေဒသခံေတြ စိုးရိမ္ေနၾကရ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ၾကာသာပေတးေန႔မွာ ဒဗလ်ဴအိတ္ခ်္အို  WHO ေခၚ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့အေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

အခုေနာက္ဆံုးၾကားသိရတဲ့သတင္းအခ်က္အလက္ေတြအရ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ရဲ့ျပန္႔ႏွံ႔မႈဟာ စိုးရိမ္စရာအဆင့္ေရာက္ေနၿပီလုိ႔ သိရွိရပါတယ္။ လက္ရွိမီဒီယာေတြမွာ ထိပ္သီးသတင္းတပုဒ္အေနနဲ႔ ထြက္ေပၚလာေနေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရေတြက ဦးစီးၿပီးရပ္တ့ံေအာင္ လုပ္တာမ်ိဳးနဲ႔မျပန္႔ႏွံ႔ေစေရးလုပ္ကိုင္ေနတာမ်ိဳးကို အခုထိမေတြ႕ရွိၾကေသးပါဘူး။ ေလာေလာဆယ္မွာ လူေတြက အဲဒီ့ေရာဂါပိုးအေၾကာင္း ဂဃနဏ မသိရွိၾကေသးတဲ့အတြက္ ဘယ္ေလာက္အထိ စိုးရိမ္ရသလဲဆိုတာ မခန္႔ မွန္းႏိုင္ၾကရေသးပါဘူး။ Centers for Disease Control and Prevention (CDCP) လုိ႔ေခၚတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါျပန္႔ပြား မႈ ထိမ္းခ်ဳပ္ေရးဌာနနဲ႔World Health Organization (WHO) လုိ႔ေခၚတဲ့ ကမာၻ႔က်မ္းမာေရးအဖြဲ႕ေတြက လြန္ခဲ့တဲ့ ၾကာသာ ပေတးေန႔မွာ “စိုးရိမ္ရတဲ့အဆင့္အထိ ျပန္႔ႏွံ႔ေနမႈ” ဆိုၿပီး သတ္မွတ္ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဇီကာ ဗိုင္းရပ္စ္ Zika virus ျဖစ္ပြား မႈကို ေတာင္အေမရိကရဲ့ ဘရာဇီးႏိုင္ငံမွာ စတင္သိရွိခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ၾကာသာပေတး ၂၁ ရက္ေန႔က်မွ အတည္ျပဳေၾကညာခဲ့တာပါ။ ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ မိခင္ေတြ သေႏၶေဆာင္ထားစဥ္မွာကတည္းက ကူးစက္ေနခဲ့တာျဖစ္ႏိုင္တယ္လုိ႔ သိရွိရပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ရွိေန စဥ္ကတည္းက မိခင္ေလာင္းဟာ ေဒါသထြက္တတ္တာမ်ိဳး၊ စိတ္လႈပ္ရွားတတ္တာမ်ိဳး၊ စိတ္တက္ႂကြတာမ်ိဳးရွိတဲ့ သရုပ္ သကန္ ေတြေတြ႕ရတတ္တယ္လုိ႔ သိရွိရပါတယ္။

အခု ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ အာဖရိကတိုက္ ယူဂႏၶာ Uganda ႏိုင္ငံက “၀ိတိုရီယ Victoria” ေရကန္ႀကီးအနီး “ဇီကာ Zika”  သစ္ေတာ ရဲ့အေနာက္ ဘက္ပိုင္းေဒသမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း (၇၀) ခန္႔ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ေလာက္တုန္းက အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ့ ေရာကၠယ္ဖဲလား ေဖာင္ေဒးရွင္း Rockefeller Foundation က “ယဲလိုးဖီဗာ Yellow fever” အေၾကာင္း သုေတသနျပဳလုပ္စဥ္ ပထမဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကဖူးတာပါ။ အာဖရိကတိုက္မွာ ဇီကာ ဗိုင္းရပ္စ္ ရွိေနခဲ့ၿပီး အဲဒီဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ေမ်ာက္ေတြကတဆင့္ ကူးစက္လာတယ္ဆိုတာ အဲဒီအခ်ိန္ေလာက္တုန္းက မသိရွိခဲ့ၾကေသးပါဘူး။ အဆိုပါ ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ေသြးေတြက တဆင့္ျပန္႔ ပြားႏိုင္ၿပီး သူတုိ႔ဟာ ေသြးမ်ိဳးတူေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ေမ်ာက္ေတြအခ်င္းခ်င္းကိုဘဲ ကူးစက္ႏိုင္ခဲ့တာပါ။ ကူးစက္ပံုက ပိုးသယ္ ေဆာင္လာတဲ့ျခင္ ကိုက္မိခဲ့တဲ့သတၲ၀ါေတြကတဆင့္ ထပ္မံကူးစက္ျပန္႔ပြားခဲ့တယ္လုိ႔ သိရွိခဲ့ရတာပါ။ အဲဒီကာလေနာက္ပိုင္း ဒီေရာဂါအေၾကာင္း ဘာသံမွမၾကားရေတာ့ဘဲ အခုက်မွ ျပန္ၿပီးၾကားလာရတာပါ။ အရင္တုန္းက ျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ဗိုင္းရပ္စ္လိုမ်ိဳးပဲ အရင္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ေဒသမွာဘဲ ထပ္မံျဖစ္ပြားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ပံုကလည္း ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြ သယ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ “ဧေဒ့စ္ ဂဲႏ်ဳ Aedes genus” ဆိုတဲ့ျခင္မ်ိဳးႏြယ္စုေတြမွာပဲ အဲဒီ့ေရာဂါပိုးသယ္ေဆာင္လာႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီျခင္ေတြရဲ့အကိုက္ခံရရင္ အဲဒီ့ ေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြားႏိုင္ပါတယ္။

ေရာဂါကူးစက္ခံရသူေတြကို အာဖရိကတိုက္မွာတြင္မကဘဲ အာရွတိုက္အထိမွာပါ ေတြ႕ေနရပါတယ္။ အာဖရိကတိုက္ ဆီနီေဂါႏိုင္ငံကေန အာရွတိုက္ ကေမာၻဒီးယားႏိုင္ငံအထိ “ဧေဒ့စ္ ဂဲႏ်ဳ Aedes genus” ဆိုတဲ့ျခင္ေတြကသာ ေရာဂါပိုး သယ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးတမ်ိဳးကို အခု အခ်ိန္မွာျပန္ေတြ႕ရွိေနတာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ ေခါင္းကိုက္ဖ်ားနာတာ၊ အေရျပားေပၚမွာ အနီေရာင္အစက္အေပ်ာက္ေလးေတြျဖစ္လာတာမ်ိဳးနဲ႔ မ်က္လံုးေတြနီလာတာေတြပါဘဲ။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ တုန္းက ပစၥိဖိတ္သမုဒၵရာ အေနာက္ေတာင္ဘက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ “ယက္ပ္ Yap” လုိ႔ေခၚ တဲ့ကြၽန္းႏိုင္ငံေလးကေန အာရွတိုက္ ကုန္းတြင္းႏိုင္ငံေတြထိ ျပန္႔ႏွံ႔ေရာက္ရွိလာခဲ့ဖူးပါတယ္။ “ယက္ပ္ Yap” လုိ႔ေခၚတဲ့ကြၽန္းႏိုင္ငံေလးဟာ “ဧေဒ့စ္ ဂဲႏ်ဳ Aedes genus” ဆိုတဲ့ျခင္ေတြ ေပါက္ပြားတတ္တဲ့ေဒသတခုျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက လူတဦးတေယာက္မွ် ဆိုးဆိုးရြားရြားခံစား ခဲ့ရၿပီး ေဆးကုသခံခဲ့ရတာမ်ိဳးမရွိခဲ့ဖူးဘူးလုိ႔သိရွိရပါတယ္။ ေနာက္ ၆ ႏွစ္ေလာက္ရွိလာတဲ့အခါ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တ၀ိုက္မွာ ဇီကာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဟာ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံပိုင္ ပိုလီနီးရွားကြၽန္းဘက္ကို ျပန္႔ႏွံ႔ေရာက္ရွိလာၿပီး လူေပါင္း ၂ ၈၀၀၀ (အဲဒီေဒသခံ လူဦးေရ စုစုေပါင္းရဲ့ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္း) ကို ကူးစက္ခဲ့ၿပီး အေရးေပၚကုသမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကရဖူးပါတယ္။ အဲဒီထဲက လူနာ ၇၂ ေယာက္ ဟာ ဦးေႏွာက္မွတ္ဉာဏ္ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈ၊ ၄၀ ဦးဟာ ဂြြီလိန္ဘာေရ Guillain-Barré လုိ႔ေခၚတဲ့အားနည္းၿပီး ေခါင္းမူးေခါင္းကိုက္၊ အစာမေက်ရင္ထိုးရင္ေအာင့္ျဖစ္၊ တခါတရံ ေအာ့အန္တတ္ျခင္းေတြ ျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ေရာဂါမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ အခုေျပာျပခဲ့တာ ေတြက ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ရဲ့ ေရာဂါလကၡဏာရပ္ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

ေတာင္အေမရိကတိုက္ထဲက ဘရာဇီးႏိုင္ငံရဲ့အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းေဒသထဲမွာ ဒုတိယအႀကိမ္အေနနဲ႔ မႏွစ္ ဧၿပီလတုန္းက “ဇီ ကာ” ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္မႈေတြကို ကုသမႈေပးခဲ့ရတယ္လုိ႔ၾကားသိခဲ့ရၿပီး လူအမ်ားစုနာမက်န္းျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ၾကားသိခဲ့ ရပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာလထဲမွာ ပိုၿပီးဆိုးရြားျပင္းထန္တဲ့ “မိုက္ခရိုဆယ္ဖာလီ microcephaly” လုိ႔ေခၚတဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာရပ္ေတြ (လကၡဏာေတြကေတာ့ ေမြးလာတဲ့ကေလးေတြရဲ့ ဦးေခါင္းေတြဟာ သာမန္ထက္ေသးငယ္ၿပီး ဦးေႏွာက္ တခုရဲ့စြမ္းရည္သတၱိေတြ အျပည့္အ၀ ပါရွိမလာတာမ်ိဳးေတြပါ။ အဲဒါမ်ိဳးကို ဘရာဇီးႏိုင္ငံရဲ့အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းေဒသထဲမွာ ေမြး ဖြားလာတဲ့ကေလးေတြမွာ ေတြ႕ရွိလာရပါတယ္။ (ဘာသာျပန္သူ ့ျဖည့္စြက္ကိုးကားခ်က္။ ။ သားမ်ိဳးဥအေရာင္က ၾကည္လင္ ေနေပမယ့္ မိခင္ကိုယ္၀န္ေဆာင္ထားတဲ့အခ်ိန္ကတည္းက သေႏၶမ်ိဳးဥမွာ အမၼဏီအိုတစ္ Amniotic fluid  အရည္တမ်ိဳး ပါ၀င္လာၿပီး ေမြးဖြားတဲ့အခါမွာ ဦးေခါင္းကပံုမွန္ထက္ေသးငယ္ၿပီး က်ပ္မျပည့္တဲ့ကေလးမ်ိဳးအျဖစ္ ေမြးဖြားလာပါေတာ့တယ္။ https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/002220.htm အင္တာနက္မွ ကိုးကားပါတယ္) အဲဒါက ဇီကာ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါရဲ့ လကၡဏာတမ်ိဳးပဲျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈဟာ တိုးပြားလာေနၿပီး WHO နဲ႔ CDCP အဖြဲ႕ေတြ က အထူးစိုးရိမ္ရတဲ့အေနအထားျဖစ္ေနၿပီလုိ႔ သေဘာထားေတြထုတ္ျပန္ထားၾကပါၿပီ။

(မိခင္ျဖစ္တဲ့ “ဆိုလဲန္ဂဲ ဖာေရးရာ Solange Ferreira” က ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ခံစားေနရတဲ့ သူ႔သား “ဟိုေဆး ၀က္စ္ေလ Jose Wesley” ကို ခ်ီေပြ ့ၿပီး ေရခ်ိဳးေပးေနတဲ့ အနီးကပ္ဓါတ္ပံု)

ဒီေရာဂါဟာ အထူးစိုးရိမ္ရတဲ့ Biogeography လုိ႔ေခၚတဲ့ “ေနရာေဒသေရြ႕လ်ားတတ္တဲ့ ဇီ၀ကမၼေဗဒေရာဂါ” တမ်ိဳးျဖစ္တာ ေၾကာင့္ ခရီးထြက္တဲ့အခါ အထူးသတိထားၾကရမယ္လုိ႔ ေၾကညာခ်က္ေတြထုတ္ၿပီး သတိေပးထားၾကပါတယ္။ ဒါဆို ဇီ ကာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ဘရာဇီးႏိုင္ငံထဲ ေရာက္ရွိလာတာလဲဆိုတာ နားလည္သိရွိၾကဖို ့အထူးလိုအပ္လာပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တာက ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လထဲမွာ “ဗား” ကမာၻ႔စပရင့္ခ်န္ပီယံ ကႏူး Canoe တာတုိေလွေလွာ္ၿပိဳင္ပြဲ Va’a World Sprint Championship တုန္းက ျပင္သစ္ပိုင္ပစၥိဖိတ္သမုဒၵရာရဲ့ ပိုလီနီးရွားကြၽန္းကေန ဘရာဇီးႏိုင္ငံ “ရီယို ဒီ ဂ်ေနရိုး Rio de Janeiro” ၿမိဳ ့ကို စတင္ေရာက္ရွိလာခဲ့တာလုိ႔ အမ်ားကယူဆသတ္မွတ္ေနၾကတာပါ။ (၂၀၁၄ ခုႏွစ္မတိုင္မီကတည္းက ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ပစၥိဖိတ္သမုဒၵရာထဲက ကြၽန္းႏိုင္ငံေတြမွာ ေရာက္ရွိျပန္႔ႏွံ႔ေနၾကၿပီလုိ႔ ေလ့လာသူအခ်ဳိ႕က ေျပာဆိုေန ၾက ပါတယ္။) ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေနာက္တခုက အခုဗိုင္းရပ္စ္အမ်ိဳးအစားဟာ ကမာၻ႔ေဒသအခ်ဳိ႕မွာလည္း တျခားနာမည္တမ်ိဳးအေနနဲ႔ ျပန္႔ႏွံ႔ေနႏိုင္တယ္ဆိုတာပါ။ ဒီေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူေတြကေန တျခားလူေတြဆီ ေရာဂါျပန္႔ပြားမႈမျဖစ္ေသးမီ အျမန္ဆံုး အကာအကြယ္ေပးဖို႔ လိုအပ္ေနပါၿပီ။ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို သယ္ေဆာင္လာမယ့္ျခင္၊ ဒါမွမဟုတ္ အင္းဆက္ပိုးေကာင္ဟာ သူတုိ႔ သယ္ေဆာင္လာတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္အမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္ၿပီး ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုး၊ Filariasis လုိ႔ေခၚတဲ့ အေၾကာလိုက္၊ အေၾကာ ဆြဲေရာနဲ႔ ပိုလီယိုလိုမ်ိဳးေရာဂါဆိုၿပီး ေရာဂါပိုး အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပားၿပီး ပါလာၾကပါလိမ့္မယ္။ Arboviruses လုိ႔ေခၚၾကတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြကို သယ္ေဆာင္လာတတ္တဲ့ (ဘာသာျပန္သူ ့ျဖည့္စြက္မွတ္ခ်က္။       ။ အာဘိုဗိုင္းရပ္စ္ ဟာ ဗိုင္းရပ္စ္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို သယ္ေဆာင္မႈကိုအားေပးတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္တမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးကို လက္တင္ဘာသာနဲ႔ “ဧေဒ့စ္ ဧဂပၸတီ Aedes aegypti” လုိ႔ေခၚဆိုၿပီး ယဲလိုးဖီဗာ Yellow fever လုိ႔အဓိပၸါယ္ရွိပါတယ္။  https://wwwn.cdc.gov/arbocat/ ၀က္ဆိုဒ္လင့္ Weblink မွ ကိုးကားပါတယ္) သယ္ေဆာင္လာဖို ့အားေပးတဲ့ဓါတုျဒပ္ေပါင္းတမ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ေရာဂါေတြကိုပြားမ်ားလာေစတတ္တဲ့ “အာ သရိုေပါ့ဒ္ ေဘာန္ Arthropod-borne virus” ဆိုတဲ့ဗိုင္းရပ္စ္စတဲ့ေရာဂါမ်ိဳးေတြ သယ္ေဆာင္လာတတ္ၾကပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အာရွတိုက္ျခင္က်ား Asian tiger mosquito (လက္တင္ဘာသာနဲ႔ဧေဒ့စ္ အာလ္ဘိုပစၥတၱဳ Aedes albopictus) လုိ႔ေခၚၾကၿပီး ေတာင္နဲ႔အလယ္အေမရိကတိုက္၊ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းေဒသေတြမွာ ေတြ႕ရွိရေလ့ရွိပါတယ္။ ျခင္ ေတြဟာ အဆိုပါဗိုင္းရပ္စ္ကို သယ္ေဆာင္ၿပီး အာရွတိုက္ဘက္ကို ခုတ္ေမာင္းလာခဲ့ၾကတဲ့သေဘၤာေတြနဲ႔ ပါလာခဲ့ၾကဟန္တူ ပါတယ္။ ဒီျခင္က်ားေတြဟာ လူသားေတြဆီက၊ ဒါမွမဟုတ္ လူသားေတြဆီကို ေရာဂါပိုးေတြမသယ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဟာ ပစၥိဖိတ္သမုဒၵရာနဲ႔ အတၱလန္တိတ္သမုဒၵရာေတြကို ျဖတ္ၿပီးျပန္႔ပြားလာႏိုင္စရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။

ဒါဆို ေနာက္ဘာေတြ ထပ္ျဖစ္လာဦးမလဲ။ ဘရာဇီးႏိုင္ငံက ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ၊ မၾကာမီ ကိုယ္၀န္ရရွိလာႏိုင္မယ့္အမ်ိဳး သမီးေတြကိုခ်ည္းဘဲ ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး။ ဘရာဇီးတႏိုင္ငံထဲမဟုတ္ဘဲ အျခားပူေႏြးတဲ့ေဒသေတြမွာလည္း အလားတူ ေရာဂါျပန္႔ပြားႏိုင္ပါတယ္။ ျခင္အမ်ိဳး အႏြယ္ေတြေပါက္ပြားႏိုင္တဲ့ ကမာၻ႔ဘယ္ေနရာေဒသမွာမဆို အခု ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေပါက္ပြားၿပီးကူးစက္မႈေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ေျမာက္အေမရိကတိုက္က အေမရိကန္၊ ကေနဒါနဲ႔ ခ်ီလီႏိုင္ငံတုိ႔ကလဲြရင္ တျခားႏိုင္ငံ ေတြဟာ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးသယ္ေဆာင္လာႏိုင္မယ့္ ဧေဒ့စ္ Aedes ေရာဂါပိုး သယ္ေဆာင္လာမယ့္ျခင္ေတြကို အထူးဂရု စိုက္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ WHO ကမာ့ၻက်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႀကီးက ႀကိဳတင္သတိေပးထားပါတယ္။ ကိုလံဘီယာ၊ ဗင္နီေဇြးလား၊ အယ္လ္ဆာေဗးဒိုး၊ မကၠဆီကိုအပါအ၀င္ ေတာင္နဲ႔အလယ္အေမရိကတိုက္ႏိုင္ငံေတြအားလံုး၊ အယ္လ္ဆာေဗးဒိုး၊ ဂ်ေမကာ နဲ႔ ကိုလံဘီယာတုိ႔အပါအ၀င္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးတိုင္းဟာ ဘယ္အရပ္ေဒသမွာပဲေနေန အခုျပန္႔ႏွံ႔ေနတဲ့ ဇီကာဗိုင္း ရပ္စ္ပိုးကို အထူးဂရုစိုက္ၾကဖို႔ ႏိႈးေဆာ္ေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးေတြကို အယ္လ္ဆာေဗးဒိုး၊ ဂ်ေမ ကာနဲ႔ ကိုလံဗီယာႏိုင္ငံေတြသြား မယ့္ခရီးစဥ္ေတြကို ေရႊ႕ဆိုင္းၾကဖို ့အႀကံျပဳထားၾကပါတယ္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံ မင္နီဆိုတာ၊ နယူးေယာက္၊ ဟာ၀ိုင္ယီ စတဲ့ျပည္နယ္ေတြနဲ႔ (အေမရိကန္အစိုးရရဲ့ က်န္းမာေရးဌာနေတြက စိုးရိမ္ရတယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ေနရာေဒသေတြမွာလည္း အလားတူပါဘဲ။) အျခားျပည္နယ္ေတြမွာ ကေလးငယ္ေမြးဖြားခဲ့ မယ္ဆိုရင္ “မိုက္ခရိုဆယ္ဖာလီ Microcephaly” ေရာဂါလကၡဏာရပ္ေတြျဖစ္ေပၚလာခဲ့ရင္ ေရာဂါမျပန္႔ပြားေစေရးအတြက္ သူတုိ႔ေနထိုင္ရာျပည္နယ္နဲ႔ေဒသကို ခ်က္ခ်င္း ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္မယ္လုိ႔ ေျပာဆိုထားပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံထဲမွာျဖစ္ျဖစ္ အျခားခရီးသြားခဲ့တဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာဘဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဧေဒ့စ္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးသယ္ေဆာင္လာတဲ့ျခင္ေတြကိုက္တာကို ခံခဲ့ရမႈ ရွိ၊ မရွိ အထူးတင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ စစ္ေဆးသြားၾကမယ္လုိ႔ ေၾကညာထားပါတယ္။ ဒါဆို အခု ဗိုင္းရပ္စ္ ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အာရွတိုက္ျခင္က်ား Asian tiger mosquito ဟာ အခုဆိုရင္ အီတလီအပါအ၀င္ ဥေရာပတိုက္ထဲက ေတာင္ပိုင္းႏိုင္ငံ ေတြမွာေရာ မျပန္႔ပြားႏိုင္ေပဘူးေလာဟု ေမးခြန္းထုတ္စရာရွိေနပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပင္လယ္၊ သမုဒၵရာေတြနဲ႔ ထိစပ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ဧေဒ့စ္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိတဲ့ျခင္ေတြရွိေနႏိုင္တာမို ့အဆိုပါျခင္ေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ့မ်ိဳးဥေတြကို ဘယ္ေနရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဥ အုခ်ခဲ့ႏိုင္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီေရာဂါဟာ ေနရာေဒသမေရြးဘဲ ျပန္႔ပြားႏိုင္ၾကမယ့္အတြက္ အထူးစိုးရိမ္စရာျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေၾကာင့္ သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္းမေနႏိုင္ၾကတဲ့ေဒသေတြမွာ “ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ ျခင္ ကိုက္မခံရေစ” ဖို႔ကို ႏိႈးေဆာ္တိုက္တြန္းေနၾကပါတယ္။

အခ်ဳပ္အေနနဲ႔ဒီဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဟာ ကြၽႏ္ုပ္တုိ႔က်င္လည္ေနထိုင္တဲ့ ေဟာ့ဒီ့ၿဂိဳဟ္ကမာၻႀကီးထဲမွာ ျပန္႔ႏွံ႔ျဖစ္ေပၚေနတဲ့အတြက္ ေျခေထာက္ ႏွစ္ေခ်ာင္းေပၚရပ္ၿပီး သြားလာရုန္းကန္ေနၾကတဲ့ ကြၽႏ္ုပ္တုိ႔လူသားအားလံုးအတြက္ ကြၽႏ္ုပ္တုိ႔ရဲ့အစိုးရနဲ႔အျခား ႏိုင္ငံေတြရဲ့အစိုးရေတြအတူတကြ ပူးေပါင္းေျဖရွင္းၾကမွ အားလံုးေျပလည္သြားၾကရမွာပါ။ အဲဒီလိုမွ မေဆာင္ရြက္ၾကဘူးဆိုရင္ ဒီကေန႔ ကြၽႏ္ုပ္တုိ႔က်င္လည္ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ ေဟာဒီ့ကမာၻၻႀကီးနဲ႔၊ ကြၽႏ္ုပ္တုိ႔ရဲ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႀကီးဟာ ကမာၻၻႀကီးနဲ႔ ႏိုင္ငံတ ကာအပါအ၀င္ ေဟာဒီ့ၿဂိဳဟ္ႀကီးအတြက္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ မ်ိဳးဆက္သစ္ ကေလးငယ္ေတြကို ဦးေဆာင္ခြင့္မျပဳသလို ျဖစ္သြားႏိုင္တဲ့အတြက္ အခု ျပန္႔ပြားေနတဲ့ဗိုင္းရပ္စ္ အျမန္ဆံုးနိဂံုးခ်ဳပ္သြားေအာင္ လုပ္ကိုင္ရပါလိမ့္မယ္။ ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် အခုဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ပိုမိုႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔လာႏိုင္တာမို႔ အထူးဂရုစိုက္ၾကရေပလိမ့္မယ္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တုန္းက မား MERS coronavirus လုိ႔ေခၚတဲ့ ႏွလံုးလမ္းေၾကာင္းထဲျဖစ္တဲ့ဗိုင္းရပ္စ္ တမ်ိဳးျဖစ္ပြားခဲ့ဖူးသလို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ အီဘိုလာ Ebola ဆို တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ အေနာက္အာဖရိကတိုက္အေနာက္ျခမ္းမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ ေနာက္ႏွစ္မွာဆိုရင္ ကႀကီး ဗိုင္း ရပ္စ္၊ ေနာက္ႏွစ္မွာ ခေခြး ဗိုင္းရပ္စ္၊ အဲေနာက္ႏွစ္မွာ ကႀကီး၊ ခေကြး ဗိုင္းရပ္စ္ ဆိုၿပီးျဖစ္လာေနဦးမလား။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီႏွစ္ က “ဇီကာ” ဗိုင္းရပ္စ္ေပါ့။

(ေဒးဗစ္ ကြမၼဲန္ David Quammen ဟာ ေနရွင္နယ္ေဂ်ာ္ဂေရာ္ဖစ္ မဂၢဇင္းထဲမွာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔မွာေရး သားခဲ့ၿပီး ေမာင္ေဖသက္နီ ဘာသာျပန္ပါတယ္။)

လင္းသက္ၿငိမ္ - သတၱဳ​ေရာင္​မွတ္စု​​​​


လင္းသက္ၿငိမ္ - သတၱဳ​ေရာင္​မွတ္စု​​​​
(မုိးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁၊ ၂၀၁၆
 
လိုခ်င္​သည္​ျဖစ္​​ေစ မလိုခ်င္​သည္​ျဖစ္​​ေစ မနက္​ခင္​းဟာ ကိုယ္​့ဆီ​ေရာက္​လာခဲ့ၿပီ။ အိမ္​ထဲက​ေန အမိႈက္​ထုပ္​တစ္​ထုပ္​လို လမ္းထဲလြင့္က်လာတ့ဲကိုယ္​ဟာ ​ေဖာ္​​ေဝးရ့ဲကဗ်ာကို ျပန္​ျပန္​သတိရ​ေနမိတယ္​။ မ​ေန႔က ဘာမွမဟုတ္​ခ့ဲတ့ဲသူဟာ ဒီ​ေန႔ လည္​း ဘာမွမဟုတ္​သလိုပါပဲ။ လူ​ေတြကပ္​ထားတ့ဲတံဆိပ္​ဟာ လူ​ေတြကို လိမၼာ​ေစတယ္​၊ မိုက္​မဲ​ေစတယ္၊ ႐ိုးသား​ေစတယ္​၊​ေကာက္​က်စ္​​ေစတယ္​။ တစ္​ခါ ​တစ္​ခါ​ေတာ့ မီးခိုး​ေငြ႔လို ကိုယ္​လြင္​့သြားခ်င္​မိတယ္​။ ေအာင္​ျမင္​ျခင္​း မ​ေအာင္​ျမင္​ျခင္​း​ေတြ ကို ကိုယ္​သိပ္​နားမလည္​သလိုပဲ။ ဒါ​ေပမယ္​့ ကိုယ္​မက်ဆံုးခ်င္​ဘူး။

ခ်စ္​သူရ့ဲလက္​ထဲမွာ မက်ဆံုးခ်င္​ဘူး။
အ​ေမ့ရ့ဲလက္​ထဲမွာ မက်ဆံုးခ်င္​ဘူး။

ကိုယ္​့ထက္​အသိဉာဏ္​နိမ္​့က်တ့ဲသူ​ေတြရ့ဲလက္​ထဲမွာ မက်ဆံုးခ်င္​ဘူး။ ​ေသြးန႔ဲ သားန႔ဲ တည္ေဆာက္​ထားတ့ဲကိုယ္​ဟာ ကား​ေသာ့ကို ညာဘက္လက္နဲ႔ ဟန္​ပါပါလွည္​့ၿပီး ဘယ္​ဘက္​လက္​က အ​ေကာင္​းစားမ်က္​မွန္​တစ္​လက္​ကိုင္​ၿပီး လက္​ဖက္​ရည္​ ဆိုင္​ထဲဘယ္​သူ႔ကိုမွ င့ဲ​ေစာင္​းမၾကည္​့ပဲ ထိုင္​ခ်င္​ခ့ဲဖူးတယ္​။ ပိုက္​ဆံ​ေတာင္​းလာတ့ဲက​ေလး​ေတြလာရင္​ ၂၀၀ တန္​တစ္​ရြက္​​ေလာက္​ထည္​့ၿပီး​ ေဆး​ေပါ့လိပ္ကို​ ေအး​ေအး​ေဆး​ေဆး ဆက္​ဖြာခ်င္​ခ့ဲဖူးတာ​ေပါ့။

အခု​ေတာ့ ကိုယ္​့အိတ္​ထဲက၂၀၀ ဟာ ကိုယ္​့လက္​ဖက္​ရည္​ဖိုးပါပဲ က​ေလးရယ္​။ ဘုရားသခင္​က လူကိုဖန္​ဆင္​းျပီးေတာ့ ကိုယ္​ ဟာကိုယ္​့ခႏၶာအတြက္​ စားနပ္​ရိကၡာကို ဆက္​လက္​ဖန္​ဆင္​းရတယ္​။​ ေနစရာထိုင္​စရာကို ဖန္​ဆင္​းရတယ္​။ အသက္​မပါ​ေပမယ္​့ လွလွပပျပံဳးတတ္​​ေအာင္​ သင္​ယူရတယ္​။ ဘဝဟာ သင္​ယူရျခင္​း​ေတြန႔ဲ ဖြဲ႔စည္​းထားတ့ဲ ပင္​့ကူအိမ္​ပါပဲ။

ကိုယ္​့ကိုယ္​ကိုကာကြယ္​ဖို႔သင္​ယူရတယ္​။
သူမ်ား​ေတြကိုကာကြယ္​ဖို႔သင္​ယူရတယ္​။

အၾကမ္​းဖက္​မႈ​ေတြဟာ ကာကြယ္​ျခင္​း​ေတြရ့ဲ​ ေဘးထြက္​ဆိုးက်ိဳးပဲ ကိုယ္​သင္​ယူ​ေနရတ့ဲအရာ​ေတြထဲမွာ ကိုယ္​​ေရာက္​​ေနတ့ဲ​ေနရာမွာ ​ေနတတ္​ထိုင္​တတ္​​ေအာင္​ သင္​ယူရတ့ဲအလုပ္​က အဆိုးရြားဆံုးသင္​ယူရျခင္​း​​ေပါ့။

​ေခြးခ်င္​း​ကိုက္​တာ​ေတာင္​ ကိုယ္​့​ေခြးကိုအႏိုင္​ရ​ေစခ်င္​တ့ဲ လူ႔စိတ္​သ​ေဘာထားအတိုင္​း ကိုယ္​ဟာကိုယ္​့ကိုယ္​ကို အျမဲတမ္း  ဇ​ာတ္​လိုက္​လို႔ထင္ျမင္မိ​ေ​အာင္ သင္​ယူခ့ဲၿပီးၿပီ။ ခႏၶာကိုယ္​ကို အျပည္​့​ေပးၿပီး စိတ္​ကိုတစ္​ဝက္​တိတိ​ေပးအပ္​ရတ့ဲ အသက္​​ေမြးမႈကို ဆက္​လက္​သင္​ယူ​ေနရဆဲပဲ။

ဒဏ္ရာရ​​ေနတ့ဲ အတိတ္​၊ မသန္​စြမ္​း​တ့ဲအနာဂါတ္ ဘာျဖစ္​ျဖစ္​ ကိုယ္​ဟာ ​ေန​ေပ်ာ္​​ေအာင္​သင္​ယူ​ေနတုန္​းပါပဲ ကမၻာႀကီး။   ၿငိမ္​းခ်မ္​း​ေရးကို မခူးဆြတ္​ရ​ေသးတ့ဲ လူအခ်င္​းခ်င္​းႏွိမ္​့ခ်ဆက္​ဆံ၊ လုယက္​သတ္​ျဖတ္​​ေနၾကတာ ​ေမတၱာတရားကို သင္​ၾကားဖို႔​ေမ့​ေလ်ာ့​ေနလို႔လား။ အလုပ္​ထဲေရာက္​တ့ဲ အခါကိုယ္​့အ​ေၾကာင္​း ကိုယ္​ခဏ​ေမ့ထား။ ထမင္​းစားနားတ့ဲအခါ ကိုယ္​့ အ​ေၾကာင္​း ကိုယ္​ခဏ​ေမ့ထား။ ည​ေနပိုင္​းအလုပ္​သိမ္​းတ့ဲအခါ ကိုယ္​့အ​ေၾကာင္​းကိုယ္​ ခဏ​ေမ့ထား။​ လူ​ေတြဟာ ကိုယ္​​ေဖာ္တ့ဲအဆိပ္ ကိုယ္​​မ်ိဳ​ေနၾကတာလား။​ ေဆာ့ခရိတၱိဟာ အမွန္​တရားဘက္​က​ အဆိပ္​တစ္​ခြက္​န႔ဲ မားမားရပ္​ခ့ဲတယ္​။

လင္​းသက္​ၿငိမ္​

ေဆာင္းယြန္းလ - ႐ုပ္ရွင္မၾကည့္ေတာ့ဘူး


ေဆာင္းယြန္းလ - ႐ုပ္ရွင္မၾကည့္ေတာ့ဘူး
(မုိးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁၊ ၂၀၁၆

လူ႔ဘ၀ဟာ
ခ်စ္ႀကိဳက္ ကြဲညား
အေပါစား ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္တထုပ္ပဲလား…

ေနရင္း ထိုင္ရင္း
တျဖဳတ္ျဖဳတ္ ေႂကြသြားခဲ့ပံုေတြက
ဟိုတျမန္ မႏွစ္တႏွစ္ကနဲ႔
ဒီတ့မန္ မေန႔တေန႔ဟာ အားလံုးအတူတူပဲ….

ဟုိဟုိဒီဒီ သြားရင္း လာရင္း
ေျခာက္ကပ္ေနတဲ့ လည္ၿမိဳထဲကေန
ရွင္သန္းျခင္းကုိ ေထြးပစ္ရမလုိလုိ
ေရာက္ေနတဲ့ ေမွာ္႐ုံေတာထဲကေန
ေသမင္းကုိ ေစ်းဆစ္ရမလုိလုိနဲ႔ .....

တခါတခါ
ရွင္ေနတဲ့အ႐ုပ္ေတြကို ၾကည့္ရတာလည္း
အသက္မပါလွဘူး…

လြမ္းခန္းေတြေရာက္တိုင္းလည္း
၀ဲစရာမ်က္ရည္ေတြ
ငါတို႔မွာ မြဲခဲ့ပါၿပီ….

လူ႔ဘ၀မွာ
လဲစရာရွိတာကုိ လဲၿပီး
ၾကမ္းစရာရွိတာကုိလည္း ၾကမ္းမွ ....

လူလဲၾကမ္းမွ
လူၾကမ္းေတြလဲမယ္
လူၾကမ္းေတြအားလံုးလဲၿပီးသြားရင္
ငါတုိ႔ ဘယ္ေတာ့မွ ႐ုပ္ရွင္မၾကည့္ၾကေတာ့ဘူး….။

ေဆာင္းယြန္းလ (ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၀၊ ၂၀၁၆)

ၿဖိဳးသီဟခ်ဳိ (Myanmar Now) - ပညာေပးတဲ့အလုပ္က ၿပီးသြားပါၿပီ (အင္တာဗ်ဴး)

မၾကာေသးမီက ရန္ကုန္တြင္ ေတြ႔ရေသာ UMFCCI ဒုဥကၠ႒ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ေလး (ဓာတ္ပံု - ၿဖိဳးသီဟခ်ဳိ/Myanmar Now)

ၿဖိဳးသီဟခ်ဳိ (Myanmar Now) - ပညာေပးတဲ့အလုပ္က ၿပီးသြားပါၿပီ (အင္တာဗ်ဴး)
(မုိးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁၊ ၂၀၁၆

ယခုေတြ႔ဆုံေမးျမန္းခန္းအား Myanmar Now မွ ရယူပါသည္။
 
ရန္ကုန္ (Myanmar Now) - ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ေဆးပစၥည္းေရာင္းဝယ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္ ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္ေလးသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္ (UMFCCI) ၏ ဒုဥကၠ႒အျဖစ္လည္း တာဝန္ယူထား သည္။

ျမန္မာျပည္သည္  အာဆီယံစီးပြားေရးအသိုက္အဝန္း (ASEAN Economic Community-AEC)  တြင္ ပါဝင္ေတာ့မည္ ျဖစ္ ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာစားသံုးသူတို႔၏ အခြင့္အေရး၊ အခြန္ေငြနစ္နာမႈမရိွေရး စသည္တို႔အတြက္ စနစ္တက် အေလးထား ေဆာင္ရြက္ေရးမွာ မၾကာမီ ေပၚေပါက္လာမည့္ အစုိးရသစ္၏ တာဝန္မ်ားတြင္ ပါဝင္သည္ဟု ျပည္ပ အေတြ႔အႀကဳံမ်ားျပားေသာ ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္ေလးက သံုးသပ္သည္။

မၾကာေသးခင္က Myanmar Now သတင္းေထာက္ ၿဖိဳးသီဟခ်ဳိႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ေလးက အစိုးရသစ္လက္ထက္  ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အလားအလာ၊ မၾကာေသးခင္က စတင္လုိက္ေသာ  AEC မွ ျမန္မာျပည္ ရရိွ မည့္ ရလဒ္၊ အစုိးရသစ္ႏွင့္ ျပည္သူ၏ အခန္းက႑မ်ားအေၾကာင္း ေျပာျပထားသည္။

ေမး -  ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈက အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ဘယ္လိုျဖစ္လာႏုိင္သလဲ။ ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္ေတြက
UMFCCI နဲ႔ လာေရာက္ေဆြးေႏြးတာမ်ိဳးေတြ ဘယ္ေလာက္ ရိွပါသလဲ။

ေျဖ -  အမ်ားႀကီး လာၾကတယ္။ အမ်ားႀကီးလည္းေဆြးေႏြးၾကတယ္။ ျမန္မာႏို္င္ငံက ၅၃ ႏွစ္ေလာက္ကာလမွာ တပ္မေတာ္ အစိုးရလက္ထက္က လုပ္ခဲ့တဲ့ ပံုစံမက်တဲ့အပိုင္းေတြအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အစစအရာရာေပါ့။ ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားေတြလည္းမရွိဘူး။ ဗ်ဴရိုကေရစီယႏၱရားကလည္း အားနည္းတယ္။ အေျခခံအေဆာက္အဦေတြကလည္း အားနည္း တယ္။ ခ်က္ခ်င္းမျဖစ္လာႏိုင္ဘူးဆိုတာ သိၾကပါတယ္။ အခ်ိန္ေစာင့္ရမယ္ဆိုတာကို သူတို႔က သိၾကပါတယ္။   ျမန္မာျပည္သူ လူထုကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ အရမ္းႀကီးတယ္။ ေနာက္တက္လာတဲ့အစိုးရကလည္း ခ်က္ခ်င္းလုပ္ႏုိင္မယ္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ ပါဘူး၊ ဒါကိုနားလည္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က ျမန္မာႏုိင္ငံက အစြန္းတစ္ဖက္သိပ္ေရာက္ပါတယ္။  စားစရာမရွိတဲ့လူေတြနဲ႔ ထားစရာမရွိတဲ့ လူေတြ ဆိုၿပီးေတာ့ လူတန္းစား မညီမွ်မႈ ႀကီးႀကီးမားမားရွိပါတယ္။ လူလတ္တန္းစား သိပ္္နည္းပါတယ္။

ေမး - ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္ေတြက  ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဘယ္လို သံုးသပ္ၾကသလဲ။
ေျဖ -   အခုလုိ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ကာလကို မ်က္ျခည္မျပတ္္ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အပိုင္းေတြရွိတယ္၊   အခ်က္အလက္ ကိန္းဂဏန္း ေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာၾကည့္တယ္၊ ႏုိင္ငံေရးကို သံုးသပ္တယ္၊   အတိုင္ပင္ခံေတြဆီကေန အၾကံဉာဏ္ယူတယ္၊ ေရွ႕ေန၊ ေရွ႕ရပ္ေတြဆီကေန အကာအကြယ္ယူတယ္၊ ဘဏ္ေတြနဲ႔ တိုင္ပင္တယ္၊  အာမခံကုမၸဏီေတြနဲ႔ ေလ့လာတယ္၊ ဒါေတြၿပီး ေတာ့မွ လုပ္ငန္းစတဲ့ အေလ့အထမ်ိဳးရွိပါတယ္။

ေမး -  ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူတုိ႔က ဘယ္လို သံုးသပ္သလဲ။
ေျဖ -  ပုဂၢလိက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈဥပေဒနဲ႔ႏုိင္ငံျခားသားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒဆိုၿပီးေတာ့ရွိပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္ခုကိုလည္း တစ္ခု တည္းျဖစ္ေအာင္ေပါင္းဖို႔ ႏုိင္ငံေတာ္ကလုပ္ကိုင္ေနပါတယ္။ ဒါေတြကို သူတို႔က ႀကိဳက္ပါတယ္။ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြမွာ ေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြေရာက္လာဖို႔ အခြန္ ၅ ႏွစ္၊ ၆ ႏွစ္ သက္သာခြင့္ စတာေတြနဲ႔ အၿပိဳင္အဆိုင္ဆြယ္ၾကတယ္။ ဒါေတြနဲ႔ ဆြယ္စရာမလိုပါဘူးဆိုၿပီးေတာ့ ပညာရွင္ေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေပါ့၊ ႏုိင္ငံျခားသားပညာရွင္ေတြပါ ေျပာၾကပါတယ္။ အဓိ က ကေတာ့ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္  လုပ္ခြင့္ရွိရင္ ဘယ္သူမဆို လာမယ္ေပါ့။ သူတို႔အတြက္ကေတာ့  အေျခခံအေဆာက္အဦေပါ့၊ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးေကာင္းဖို႔ရယ္၊ ေရ မီး စတဲ့ လုိအပ္တဲ့အရာေတြ ျပည့္ျပည့္စံုစံုရွိဖို႔၊ ဗ်ဴရိုကေရစီ ယႏၱရား ေခ်ာ ေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ရွိဖို႔၊ ႀကိဳးနီစနစ္ေတြ မရွိဖို႔၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမရွိဖို႔၊   သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခြန္အခေတြ မဟုတ္ဘဲ အပို ကုန္ တာေတြ မျဖစ္ေအာင္လို႔ေပါ့။   ဥပေဒကလည္း ဒီေန႔တစ္မ်ိဳး၊ ေနာက္ေန႔တစ္မ်ိဳးဆိုတာေတြကို သူတို႔ မလိုခ်င္ဘူး။

ေမး - ဒီအေျခခံအေဆာက္အဦေတြကေရာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာျပည့္စံုၿပီလို႔ ယူဆလို႔ရၿပီလား။
ေျဖ -  ယူဆလို႔မရေသးပါဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဇုန္ေတြမွာ၊ ေနရာေတြမွာ အဓိက အာရံုစိုက္ၿပီးေတာ့ ျပည့္စံုေအာင္လုပ္ေပးဖို႔ပဲ လိုအပ္ပါတယ္။ ႏို္င္ငံေတာ္ကပံ့ပိုးေပးရမယ့္ အရာေတြပါ။

ေမး - ဆင္းရဲမႈျပႆနာကို အစုိးရသစ္က ဘယ္လုိ ကိုင္တြယ္သင့္သလဲ။
ေျဖ - ဆင္းရဲမႈကို တတ္ႏုိင္သေလာက္ ပေပ်ာက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ကေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္ကို သိေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အခုဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီးေကာင္းလာတာေပါ့။  ျပည္သူက တင္ေျမွာက္လိုက္တဲ့ အစိုးရ   ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းအလိုက္ တက္လာေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလူေတြဟာ ျပည္သူနဲ႔ တသားတည္း ျဖစ္ၿပီးေတာ့၊ အၿမဲတမ္းထိေတြ႔ၿပီးေတာ့ လုပ္လို႔ရပါတယ္။ ထိုင္းတို႔ ဘာတို႔မွာ လုပ္သလို   One township, one product ေပါ့။ ဒီနယ္၊ ဒီေက်းရြာ ဘာထြက္ႏုိင္သလဲ၊ သူ႔ရဲ႕  အားနည္းခ်က္၊ အားသာခ်က္ကို ၾကည့္ရပါမယ္။ သူ႔ရဲ႕ အေကာင္းဆံုးထြက္ႏုိင္တဲ့ဟာကို အားေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္က ပညာရွင္ေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကအစ အာရံုစိုက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ကိုင္ဖို႔လိုပါတယ္။

ေမး -  AEC နဲ႔ ျမန္မာျပည္ ဆက္စပ္မႈအေၾကာင္း နည္းနည္း သံုးသပ္ပါ။
ေျဖ - AEC က ဘာလို႔ဒီေလာက္အေရးႀကီးလာလဲဆိုေတာ့    ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေတြ အားေကာင္းေအာင္လို႔ ထုတ္လုပ္မႈ၊ ေရာင္းဝယ္မႈ၊ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈအားလံုး တစ္ေနရာတည္း၊ တစ္စုတေဝးတည္းျဖစ္ၿပီး အာဆီယံဆယ္ႏို္င္ငံလံုး တက္ညီလက္ညီ နဲ႔ စီးပြားေရးအရ တက္လာနုိင္ေအာင္၊ ေရြ႕လ်ားေနတဲ့ ကမာၻ႔စီးပြားေရးထဲကို ဝင္ဆံ႔သြားႏုိင္ေအာင္လို႔ လုပ္လိုက္တာပါ။

AECက ၂၁၁၅ ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္ေန႔ကေန စၿပီးလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီဆယ္ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂.၄ ထရီလီယံ ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ကမာၻမွာ အဆင့္ ၇ ပါ။ ဒီႏႈန္းအတိုင္းသြားခဲ့ရင္ ၂ဝ၅ဝ မွာ ကမာၻမွာ နံပါတ္၄ အဆင့္ ျဖစ္လာႏုိင္ ပါတယ္။ ဥေရာပ၊ ေျမာက္အေမရိက ၿပီးရင္ အာဆီယံျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ အလားအလာရွိပါတယ္။
 
ေမး -  AEC က ရလာမယ့္ အခြင့္အေရးေတြကိုေရာ ပို႔ကုန္သမားေတြက အသံုးခ်ႏုိင္တဲ့ အလားအလာ မ်ားမယ္လို႔ ယူဆပါ သလား။
ေျဖ - အရင္တုန္းက အစိုးရေပၚလစီက တံခါးဖြင့္စီးပြားေရးမဟုတ္ဘူး။ တံခါးက ဖြင့္လိုက္ ပိတ္လိုက္ ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးေပါ့။ ဒီ ေတာ့ ကုန္သည္လုပ္ငန္းရွင္ေတြက လက္ပန္းက်ေနသလိုျဖစ္ေနတယ္။ သတိထားဖို႔လိုတာက ကိုယ့္ကို လႊမ္းမိုးသြားမွာလည္းစိုးရိမ္ရပါတယ္။ လက္ေဝွ႔ထိုးသလိုပါပဲေပါ့။ ဟိုက ဟဲဗီးဝိတ္ေတြလာတယ္ဆိုေတာ့ ဟိုက အားနဲ႔မာန္နဲ႔ ပစၥည္းေတြကို ဖိၿပီးေတာ့ စုပံုၿပီးေတာ့ အမိႈက္ပံုသလို လာပံုႏုိင္ပါတယ္။ ေကာင္းတာလာပံုရင္ ေတာ္ပါေသးတယ္၊  မေကာင္းတာေတြလာ ပံုမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ ဆိုးလာႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ေဆးေတြ၊ အစားအေသာက္ေတြ၊ အရည္အေသြးမမီတာေတြ လာပံုရင္ ေသေရာ။ ကိုယ့္ဘက္ကေန စားသံုးသူကာကြယ္တဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ  စစ္ေဆးဖို႔ လိုပါတယ္။

ေမး - AEC မွာ အခြန္ကင္းလြတ္တာေတြ ပါလာၿပီဆိုေတာ့  အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ အခြန္ေငြ  နစ္နာတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ လာႏုိင္ပါသလား။
ေျဖ -  နစ္နာႏုိင္ပါတယ္။ အခြန္ကိစၥေတြမွာ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြမွာ အခြန္ဘ႑ာေငြကို ဘယ္လို စည္းၾကပ္လဲ ဆိုတာ အစဥ္တစိုက္ေလ့လာႏုိင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အားလံုးကေတာ့ သူတို႔ (တြက္ေျခ) ကိုက္လို႔ လာလုပ္ေနၾကတာပါပဲ။ သူတို႔မွာ အခြန္ေငြေရွာင္နည္းေတြကလည္း နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ဒါကို ဥပေဒနဲ႔ဟန္႔တားႏုိင္ဖို႔လိုပါတယ္။

ဒါက ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္လည္း လိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေကာက္အခြန္ကရတဲ့ သြင္းကုန္အခြန္နဲ႔ ထိုင္းက ပို႔ကုန္အခြန္က တူေနရမယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုက ရွစ္ဆ ကြာေနတယ္။ ထိုင္းဘက္က ပိုမ်ားေနတယ္။ တရားမဝင္တဲ့ နည္းနဲ႔အခြန္ ေတြေရွာင္ေနတာေတြရွိတယ္။ တရုတ္ႏုိင္ငံဘက္က နယ္စပ္ ကုန္သြယ္မႈေတြမွာလည္း ဒီအတိုင္းပါပဲ။ ေနရာတိုင္းမွာ ဒီလိုယိုေပါက္ေတြရွိေနတယ္၊ ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ မလုပ္ႏုိင္ရင္ေတာ့ ကိုယ္ရသင့္ရထိုက္တဲ့ဟာေတြ ဘာမွရမွာမဟုတ္ဘူး။ အဲဒီအျပင္AEC ကပါ ထပ္လာတယ္ဆိုေတာ့ ယက္ကန္ယက္ကန္ျဖစ္ေနမယ့္သေဘာရွိပါတယ္။ ေနာက္အစိုးရအေနနဲ႔က အစစအရာရာ စနစ္တက်နဲ႔ ဥပေဒကိုခ်မွတ္ၿပီး ဒီေဘာင္အတြင္းကေန ျပတ္ျပတ္သားသား အေရးယူဖို႔လိုပါတယ္။  မဲေပးခဲ့ တဲ့လူအားလံုးကလည္း ကိုယ္တင္လိုက္တဲ့အစိုးရကို စာနာေထာက္ထားၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ၊ ကိုယ့္လူမ်ိဳး၊ သားစဥ္ေျမး ဆက္ေကာင္းေအာင္ ဝိုင္းလုပ္ဖို႔လုိပါတယ္။

ေမး - AEC မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ကုန္သြယ္မႈေငြအင္အား ဘယ္ေလာက္ရွိလာမလဲ။
ေျဖ - AEC  ႏုိင္ငံေတြထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေအာက္ဆံုးအဆင့္ေလာက္မွာရွိိတယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကလည္း ၇ ေလာက္မွာ ရွိတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ကုန္သြယ္မႈက ဘီလီယံ ၂ဝ မျပည့္ဘူး။ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြမွာက ဘီလီယံေပါင္းရာနဲ႔ခ်ီၿပီး သြား ေနၾကတယ္ဆိုေတာ့ ကိုယ္က ေအာက္မွာျဖစ္ေနတယ္။

ေမး - လာမယ့္အစိုးရသစ္လက္ထက္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အခက္အခဲက  ဘာေတြျဖစ္ႏုိင္မလဲ။
ေျဖ - အဓိကေတာ့   ဗ်ဴရိုကေရစီယႏၱရားရဲ႕အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိဖို႔ လိုပါတယ္။ သူက တရုတ္နဂါးလိုပဲ၊ ေခါင္းကလႈပ္တယ္၊ အၿမီးက မလိုက္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ မျဖစ္ဘူး၊ အစိုးရတစ္ရပ္ကပဲ ေျပာင္းလဲခ်င္ေနလို႔ မျဖစ္ဘူး၊ ဗ်ဴရိုကေရစီ ယႏၱရားကလည္း လိုက္လာႏုိင္မွျဖစ္မယ္။ အစိုးရရယ္၊ ျပည္သူရယ္၊ ဗ်ဴရိုကေရစီယႏၱရားရယ္ ေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ သြားရပါလိမ့္မယ္။

ေမး - ေတာင္သူလယ္သမား စိုက္ပ်ဳိးလုပ္ကိုင္တဲ့ေျမဧက အမ်ားအျပား ဌာနဆိုင္ရာတခ်ဳိ႕ နဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးတခ်ဳိ႕ဆီ ေရာက္ေနလို႔ ျပႆနာ တက္ေနၾကၿပီ။  အစိုးရသစ္က ဒါကုိ ဘယ္လို ကုိင္တြယ္သင့္သလဲ။
ေျဖ -   ျမန္မာႏုိင္ငံကို အေမရိကန္က  အထူးအခြင့္အေရး ျပန္မေပးတဲ့ကိစၥမွာလည္း ဒါကလည္း အခ်က္အလက္ တစ္ခုအေန နဲ႔ ပါပါတယ္။ ေနာက္အစိုးရက တရားဥပေဒအတုိင္းလုပ္ဖို႔လုိပါတယ္။ ကာယကံရွင္ေတြအေနနဲ႔ကလည္း ကူညီတဲ့အေနနဲ႔ ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ျဖစ္သြားေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔လိုမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ အရင္တုန္းက မွားခဲ့တဲ့ဟာေတြကို ျပႆနာတစ္စံု တစ္ရာမရွိဘဲ၊ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္အက်ိဳးရွိၿပီး တုိင္းျပည္အတြက္လည္း အက်ိဳးရွိမယ့္အလုပ္ကို လုပ္ေစခ်င္ပါတယ္။ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးကလည္း ကိုယ့္ရဲ႕ သား၊ သမီး၊ ေျမး၊ ျမစ္ ေနာင္လာေနာင္သားေတြထိေအာင္ ၾကည့္ၿပီး ျပႆနာမျဖစ္ေအာင္ ရာဇဝင္ မတြင္ေအာင္ လုပ္သင့္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာဟာ ေနာက္အစိုးရ ေတာ္ေတာ္ရုန္းကန္ၿပီးေတာ့ ေျဖရွင္းရပါလိမ့္မယ္။

ေမး - ေျမေစ်း အဆမတန္ ႀကီးမားေနတာက ျမန္မာ့စီးပြားေရးကုိ ဘယ္လိုသက္ေရာက္သလဲ။
ေျဖ - ေျမေစ်းအဲဒီေလာက္ႀကီးၿပီး ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံဖို႔၊ လာၿပီးအလုပ္အကိုင္လုပ္ဖို႔ ရွားပါးေနတယ္ဆိိုတာေတာ့ လူၾကားလို႔ေတာင္ မေကာင္းပါဘူး။ သူတို႔လာၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခ်င္တယ္၊ စက္ရံုတည္ခ်င္တယ္။ အလုပ္သမား ငါးေသာင္းေလာက္ အလုပ္အ ကိုင္ရရမယ့္ကိစၥမွာ ေျမမရွိလို႔ျပန္သြားရတဲ့လူေတြ ရွိပါတယ္၊ ေတာ္ေတာ္လည္း ဝမ္းနည္းဖို႔ေကာင္းပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ေလာက္ကလည္း SAMSUNG က ဖုန္းလာလုပ္ဖို႔ လာတယ္။ ေျမမရလို႔ ျပန္သြားရတယ္။ 

ေမး -  ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ၊ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းေတြကို ထိခိုက္ေနတာဟာ ေျမယာ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ထားေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆုိတ့ဲ သံုးသပ္ခ်က္ေတြက ဘယ္ေလာက္အထိ မွန္သလဲ။
ေျဖ - ဒါေၾကာင့္ျဖစ္ေနတာပါ။ တစိုက္မတ္မတ္ မလုပ္တာရယ္၊ အားနာမႈရယ္၊ အရွိန္အဝါေၾကာင့္ မကိုင္ရဲ၊ မတြယ္ရဲ ျဖစ္ ေနတာေတြရယ္ေၾကာင့္ပါ။ ဥပေဒ ခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ ျပတ္ျပတ္သားသား ေက်ာသားရင္သား မခြဲျခားဘဲ လုပ္သင့္ပါတယ္။ သတၱိရိွရွိနဲ႔ ဥပေဒေဘာင္ထဲကေန ရင္ဆိုင္ရမွာပါပဲ၊ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ရမွာပါပဲ။ ပညာေပးတဲ့အလုပ္က ၿပီးသြားပါၿပီ။     ။

ညြန္႔ေထြး - စာအုပ္မိတ္ဆက္

ညြန္႔ေထြး - စာအုပ္မိတ္ဆက္
(မုိးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁၊ ၂၀၁၆

 
● ခ်ဳိးကူသံေလးကို မလြမ္းဘူးလားအေမ
ေနာင္ေက်ာ္
၂၄၇ မ်က္ႏွာ၊ က်ပ္ ၂,၅ဝဝ၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေရးရာ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးႏွင့္ သုေတသနအသင္း


ဒီစာအုပ္ဟာ ဆရာေနာင္ေက်ာ္ရဲ႕ ၁၁ အုပ္ေျမာက္ စာအုပ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ City Mart  ဆိုင္ေတြရဲ႕ အေရာင္းရဆံုးစာအုပ္ ၁ဝ အုပ္စာရင္းမွာ ရက္အေတာ္ၾကာရိွေနတဲ့ စာအုပ္ ျဖစ္ပါတယ္။

ယခင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ျမန္မာစာဌာန နည္းျပ၊ ႏွစ္ရွည္ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအစရိွတဲ့ ဘဝေတြကုိ ျဖတ္သန္းခဲ့တ့ဲ စာေရး ဆရာ ေနာင္ေက်ာ္ရဲ႕   စာေစာင္အသီးသီးမွာ ေဖာ္ျပၿပီးသား  ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုင္ရာ ေဆာင္းပါး၂၈ ပုဒ္ကုိစုစည္းထားတာပါ။

ႏိုင္ငံမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနၾကတဲ့ ကာလမွာေလ့လာလိုသူမ်ားအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစာစုမ်ားက အ ေထာက္အကူျဖစ္ဖြယ္ရိွပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးပို႔ထားတဲ့  "အမုန္းမပါ ေမတၱာမိုးရြာေသာ ျပည္ေထာင္စုဆီသို႔" ဆိုတာကေတာ့  ေရွ႕ေဆာင္းပါးေတြမွာ တို႔ထိထားတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကို အႏွစ္ခ်ဳပ္ထားသလိုျဖစ္ေနတဲ့ ေဆာင္းပါးပါပဲ။ တိုင္းရင္းသားအေတြဆီကခဲြထြက္ေရးစကားသံ  သိပ္မၾကားရေတာ့ဘူး၊ "ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ယဥ္ေက်းမႈ စသည့္ နယ္ပယ္ အသီးသီးတြင္ ကုိယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ (Self-determination) အျပည့္အဝရရိွဖို႔" ဆုိတာကုိပဲ ေျပာလာၾကတယ္လို႔ စာေရးသူက သံုးသပ္ထားပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကို လူမ်ဳိးႀကီးျဖစ္တ့ဲ ဗမာလူမ်ဳိးအမ်ားစုက ခံစားဖူးမယ္မဟုတ္၊ နားလည္မယ္မဟုတ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကုိနားလည္မွ ရင္းႏီွး၊ ခ်စ္ၾကည္၊ ညီညြတ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းႏိုင္မယ္လို႔ဆရာေနာင္ေက်ာ္က ေရးထားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ျပန္လည္ေဖာ္ေဆာင္လို႔မရေသးတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေၾကာင္း စာစုမ်ားကုိ စာေရးဆရာက "ခ်ဳိးကူသံေလးကို မလြမ္းဘူးလားအေမ" လို႔ အမည္ေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္။
---------------------------------------

● အနီေရာင္သစၥာပန္းမ်ား
ႏိုင္ျမင့္ (လူထုစာၾကည့္တိုက္)
၁၃၂ မ်က္ႏွာ၊ က်ပ္ ၁,၅ဝဝ၊ အားအင္သစ္စာေပ


လူထုေဒၚအမာ ႏွစ္တစ္ရာျပည့္ကာလအမွတ္တရထြက္ေပၚလာတ့ဲ စာအုပ္ေတြထဲက တစ္အုပ္ပါ။ ေဆာင္းပါး ၁၁ ပုဒ္   ပါဝင္ ပါတယ္။  ေဒၚအမာရဲ႕ ခင္ပြန္းသည္လူထုဦးလွအေၾကာင္း ၂ ပုဒ္ကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ စာအုပ္၊ စာဖတ္ျခင္း၊ စာၾကည့္တိုက္ႏွင့္ လူထုဦးလွ၊ ႏွစ္ ၁ဝဝ ရဲ႕ အနီေရာင္သစၥာပန္းမ်ား (သို႔မဟုတ္) လူထုဦးလွဆုိတ့ဲ ၂ ပုဒ္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆာင္းပါးေတြထဲမွာ  လူထုတိုက္နဲ႔ ရင္းႏွီးတဲ့ သခင္အုန္းျမင့္အေၾကာင္းပါဝင္သလို ဒဂုန္တာရာအေၾကာင္းလည္း ဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သခင္အုန္းျမင့္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး စာေပထုတ္ေဝေရး၊ ဒဂုန္တာရာႏွင့္ အတူယွဥ္တဲြေနထိုင္ေရး ဆိုတ့ဲေဆာင္းပါး ႏွစ္ပုဒ္ပါ။ စာေပေလာက၊ ႏိုင္ငံေရးေလာကသားေတြ ဖတ္ခ်င္ၾကမယ့္ေဆာင္းပါးေတြပါ။ ရန္ကုန္မွာ ေနထိုင္တဲ့ ဆရာႏိုင္ျမင့္ရဲ႕ မဂၢဇင္း ဂ်ာနယ္ ေဆာင္းပါးမ်ားထဲက တခ်ဳိ႕ကုိ  စုစည္းထုတ္ေဝျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
---------------------------------------


● ဆုထူးပန္ေယာက်္ား
လူထုဦးလွ
စာမ်က္ႏွာ ၆ဝ၊ က်ပ္ ၁,၂ဝဝ၊ ႀကီးပြားေရးစာအုပ္တိုက္


အႏွစ္ ၇ဝ ခန္႔ အၾကာမွ ဒုတိယအႀကိမ္ ျပန္လည္ ထုတ္ေဝတ့ဲစာအုပ္ပါ။ သံုးႏွစ္မျပည့္ေသးတဲ့၊ စာမဖတ္တတ္ေသးတဲ့ သံုးႏွစ္အရြယ္ သားငယ္ကုိ ပုိ႔တ့ဲေပးစာပံုစံမ်ဳိး ေရးထားပါတယ္။ လူႀကီးတစ္ ေယာက္ရဲ႕ ဆံုးမမႈ၊ ေစတနာ၊ ဆႏၵေတြပါဝင္တဲ့ ဒီစာေတြကုိ သားႀကီး ၃ ႏွစ္ျပည့္ခ်ိန္မွာ စာအုပ္အျဖစ္ အမွတ္တရထုတ္ေဝဖို႔ ရည္ရြယ္ခဲ့တ့ဲအတုိင္း ပံုႏိွပ္ျဖစ္ခ့ဲတယ္၊ စကၠဴရွားပါးတဲ့ ဒုတိယကမၻာစစ္ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာထုတ္တ့ဲ ျမန္မာစာအုပ္ေတြရဲ႕ ထံုးစံအ တုိင္း စာအုပ္ကို ဖြင့္ၾကည့္လိုက္ရင္ အေရာင္ ႏွစ္မ်ဳိးသံုးမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္လို႔ဆုိပါတယ္။

ေမၿမိဳ႕/ျပင္ဦးလြင္နဲ႔ ၃ မိုင္ေလာက္ ေဝးတဲ့ ေဂၚရခါးရြာ ဘရားဘတ္သီးရာမွာေရးခဲ့တ့ဲ ေပးစာေတြပါ။"ေဖေဖ့ရဲ႕ ၁၉၄၄ ခုႏွစ္ ႏွစ္ ၇ဝ ေက်ာ္က စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြဟာ အခုထိမရုိးေသးဘူးလို႔ ခံစားမိပါတယ္" ဆုိၿပီး လူထုဦးလွရဲ႕သားတစ္ဦးျဖစ္သူ စာေရးဆရာ ညီပုေလးက ဒုတိယအႀကိမ္ထုတ္စာအုပ္ရဲ႕ အမွာစာမွာမွတ္ခ်က္ျပဳထားပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ကုိ အခုမွ ဒုတိယအႀကိမ္ျပန္ထုတ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ကုန္လြန္ခဲ့တ့ဲႏွစ္ေတြအတြက္ အလြန္ႏွေျမာ၊ ဝမ္းနည္းမိတယ္လို႔လည္း အမွာစာမွာ ဆက္ေရး ထားပါတယ္။ဒီစာအုပ္ကုိ လူထုဦးလွဆုိတ့ဲ ကေလာင္အမည္နဲ႔မဟုတ္ဘဲ ႀကီးပြားေရးဦးလွဆုိတ့ဲအမည္နဲ႔ ထုတ္ခ့ဲတာပါ။ ေပးစာတစ္ေစာင္မွာေတာ့ အဲဒီေခတ္က အစျပဳဖဲြ႔စည္းခဲ့တ့ဲ တပ္မေတာ္အေပၚ အဲဒီေခတ္ သတင္းစာဆရာတစ္ေယာက္ရဲ႕ သေဘာထား၊ ေလးစားမႈတုိ႔ကုိ ဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  မ်က္ႏွာဖံုးကလည္း ပထမအႀကိမ္ထုတ္ခဲ့စဥ္က အဖံုးကုိပဲ ျပန္ယူသံုး တယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။ စိတ္ကူးေကာင္းတယ္လို႔ ဆုိပါရေစ။ ၁၉၄ဝ ဝန္းက်င္ သရုပ္ေဖာ္ပံုလည္းျဖစ္တဲ့အတြက္ အမ်ားႀကီး တန္ဘုိးရိွလွပါတယ္။

စာမ်က္ႏွာ ၁၈ မွာေတာ့ လူထုဦးလွက ျမန္မာျပည္က တုိင္းရင္းသားေတြအေၾကာင္း၊ လူမ်ဳိးျခား၊ ဘာသာျခားေတြအေၾကာင္း သူ႔အျမင္ကုိ ေရးထားပါတယ္။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ မခ်ဳပ္ခင္ သံုးႏွစ္အလုိမွာ ေရးသားခဲ့ျခင္းပါ။ အဲဒီေခတ္စာနယ္ဇင္းဆရာတစ္ဦးရဲ႕ အျမင္ ဘယ္လုိ ရိွတယ္ ဆုိတာကုိ ေဖာ္ျပတ့ဲ အေရးအသားျဖစ္တ့ဲအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံတုိင္းရင္းသားအေရး ေလ့လာလုိသူမ်ား ဖတ္သင့္တ့ဲစာအုပ္ ျဖစ္ပါတယ္။     ။

ေမာင္ေမာင္လတ္ ( ေရႊအင္းေလးစာေပ) - တခါလာ မဲၿပာပုဆိုး

A photo released by Yangon police shows black bags of methamphetamine pills spilling out of a cardboard box in a ditch in Thaketa township yesterday. Photo: Supplied (13th Aug 2015)

 ေမာင္ေမာင္လတ္ ( ေရႊအင္းေလးစာေပ) - တခါလာ မဲၿပာပုဆိုး
(မိုးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁၊ ၂၀၁၆

ထူးဆန္းတယ္ဆိုရေလာက္ေအာင္ ထူးထူးၿခားၿခားဆန္းၿပားေနတာေတာ ႔ မၿငင္းႏိုင္၊ အေတာ္ၾကီးကို ထူးဆန္းေနလား ေမးရေအာင္လဲ ထူးထူးၿခားၿခားၿဖစ္ေနတာကိုက  မေဖ ်ာက္ကြယ္ႏိုင္ ၊အေၿခအေန ၿဖစ္ရပ္ေတြက ယုတၱိမတန္ အံဘြယ္အၿဖစ္တခုပါ ၊၊

ထူးၿခားလွဳိ ႔ဝွက္ဂမၻိရေလာကအၿဖစ္လား.. ဒါမွမဟုတ္္ကမၻာတလႊား အၿခားၿခားေသာ အရပ္ရပ္က အၿဖစ္လားဆိုေတာ ႔ မဟုတ္ပါ မဟုတ္ရပါခင္ဗ ်ား ၊ အမိေရႊႊႏိုင္ငံ မဟာရန္ကုန္ၿမိဳ ႔ၾကီးအတြင္းက မယံုခ ်င္စရာ ဒ႑ာရီဆန္ဆန္ ပံုၿပင္ဆန္ဆန္ အၿဖစ္အပ ်က္ေလးပါေလ...၊၊

၂၀၁၆ ခု -ေဖေဖၚဝါရီလ ရ ရက္ေန ႔ ရန္ကုန္တိုင္း မဂၤလာဒံုၿမိဳ ႔နယ္ ေထာက္ၾကန္ ႔ ၊ ပ ်ဥ္းမပင္ေက ်း ရႊာအုပ္စုအပိုင္နယ္ေၿမမွာ ထပ္ၿပီး ေတြ ႔လိုက္တာက  သိန္းခ ်ီတဲ ႔ မူးယစ္ေဆးၿပားေတြပါ ၊ သတင္းအဆိုက ရွာေဖြဖမ္းဆီးရမိတာမဟုတ္ ၊ ဆင္ကန္းေတာတိုးရင္းေတြ ႔ခဲ ႔တာလဲမဟုတ္ ၊ ေတြ ႔သင္ ႔ ေတြ ႔ႏိုင္မဲ ႔ေနရာမွာ  တန္ဘိုး သိန္းေသာင္းခ ်ီတန္တဲ ႔ မူးယစ္ေဆးၿပားအထုတ္ေတြ စြန္ ႔ပစ္ထားတာကို
ၿပည္သူတေယာက္က ေတြ ႔ၿပီး သတင္းပို ႔ရင္း ပိုင္ရွင္မဲ ႔မူးယစ္ေဆးဇာတ္လမ္း  ၿပန္ေပၚလာတာက ဒီႏွစ္အတြက္ ပထမ အစ ၿဖစ္ရပ္ေလး ဆိုပါစို ႔လား.....၊၊

တခါလာလဲ မဲၿပာပုဆိုးလို အခုလို ပိုင္ရွင္မဲ႔မူးယစ္ေဆးဖမ္းမိတာမဟုတ္ဘဲ ေတြ ႔ခဲ ႔ရတယ္ဆိုတဲ႔ ဇာတ္လမ္းကနဦးအၿဖစ္က ျပီးခဲ ႔တဲ ႔ ၂၀၁၅ ခု မွာပါခင္ဗ ်။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၃ လကာလ ( ဇူလိုင္ ၊ၾသဂုတ္ ၊ စက္တင္ဘာ ) အခ ်ိန္တိုအတြင္း.... ကမၻာ႔ဒုတိယအမ ်ားဆံုးစံခ ်ိန္မွတ္တမ္းနဲ႔အတူ တပတ္ၿခားေက ်ာ္ေက် ာ္အခ ်ိန္တိုေလး ဆက္တိုက္လိုလို ေတြ ႔ရွိလိုက္တဲ ႔ ပိုင္ရွင္မဲ႔ မူးယစ္ေဆးၿပား အေရအတြက္ကလဲ ေၾကာက္ခမန္းလိလိ ၊ တန္ဘိုးသင္ ႔ေငြေၾကးပမာဏကလဲ အံ႔မခန္း မယံုႏိုင္စရာ ၊
အဲဒီလို စံခ ်ိန္သစ္ေတြနဲ ႔အတူ တအံ႔တၾသ ၿဖစ္ရတာနဲ ႔ မၿပီးေသး...အခင္းၿဖစ္ အမွဳအေၿခအေနကိုက က ်ဳ ိးေၾကာင္းမဲ ႔လြန္း ၊ယုတၱိတန္လြန္းလွပါတယ္....၊၊

ကမာၻ႔ ဒုတိယအမ ်ားဆံုးစံခ ်ိန္ရယ္လို ႔ ဆိုထားတဲ႔ မူးယစ္ေဆးၿပား ၂၆ သန္းကို ကြန္တင္နာကားတစီးထဲ ထည္ ႔ ၊ လမ္းမနံေဘးမွာရပ္တန္ ႔စြန္ ႔ပစ္ထားတယ္ဆိုတဲ ႔ ဇာတ္လမ္းအစက ၿပည္သူေတြအဖို ႔ ၿပံဳးတံုတံု ၊ မခ ်ိဳ မခ်ဥ္.....၊၊

အဲဒီ ဒုတိယ အမ ်ားဆံုးစံခ ်ိန္သစ္နဲ႔ ၇ ရက္တပတ္အၾကာမွာေတာ ႔ လူေနရပ္ကြက္တခုက လူမေနတဲ ႔ အီမ္တအီမ္မွာ ထပ္ၿပီးေတြ ႔ရၿပန္ၿပီ မူးယစ္ေဆးအလံုးေပါင္း ၁၅ သိန္းတိတိ၊ လူမရွိ လူမေနတဲ ႔ အီမ္တြင္းမွာေတြ ႔ရတယ္ဆိုေတာ႔လဲ ပိုင္ရွင္မဲ ႔ ပစၥည္းရယ္လို ႔ဘဲ ခပ္လြယ္လြယ္သမုတ္လိုက္ေတာ ႔ နားေအး ပါးေအးပါဘဲ..၊၊

ဒီလို ပထမအၾကီမ္ ၊ ဒုတိယအၾကီမ္အၿပီး ရက္တပတ္ေက ်ာ ္ေက ်ာ္ေလာက္မွာ  ထပ္ေတြ ႔လိုက္ရတဲ ႔ေနရာက လူေနရပ္ကြက္အတြင္းက ေရေၿမာင္းတခုထဲမွာပါ ၊ အရင္က လူသူမရွိတဲ ႔ေနရာစြန္ ႔ပစ္ရင္းနဲ ႔ ဒီတတိယအၾကီမ္မွာေတာ ႔ လူလူသူသူ ဥဒဟိုသြားလာေနတဲ ႔ ရပ္ကြက္တခုအတြင္းက ေရေၿမာင္းထဲ လာခ ်ထားတဲ ႔ မူးယစ္ေဆး အေရအတြက္ကလဲ မနည္း မေႏွာ ၊ေၿပာင္ေၿပာင္တင္းတင္း ေဆးလံုးေပါင္း
၆ သိန္းတိတိ...၊၊

ၿဖစ္စဥ္ ၿဖစ္ရပ္ေတြက အခ ်ိန္တိုကာလအတြင္း ခပ္စိတ္စိတ္ ဆက္တိုက္ဆိုသလို  ေတြ ႔ရွိခဲ ႔တဲ ႔ ပိုင္ရွင္မဲ ႔လို ႔ဆိုထားတဲ ႔ မူးယစ္ေဆး ပမာဏကလဲ မ ်ား ၊ တန္ဘိုးသင္႔ေငြေၾကးကလဲ ၿမင္႔လာေတာ ႔ ၿပည္သူေတြအဖို ႔ မရယ္ႏိုင္ မၿပံဳးႏိုင္ေတာ ႔၊ စိတ္ဝင္တစား အေတြးကိုယ္စီ၊ အေမးကိုယ္စီ နဲ ႔ သို ႔ေလာ သို ႔ေလာ ၊၊

ဆိုေတာ ႔ ေက ်း ဇူးရွင္လူၾကီးမင္း ေတြလဲ မေနသာေတာ ႔ မေနႏိုင္ေတာ ႔ ၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔ေတာ္အတြင္းကိုဘဲ ကြက္ၿပီးအခ ်ိန္တိုအတြင္းဆက္တိုက္ဆိုသလို ပိုင္ရွင္မဲ ႔မူးယစ္ေဆးထုပ္ေတြ ပစ္ပစ္ခ ်ေပးေနတာက ကတံုးေပၚ ထိပ္ကြက္ဆိုသလို..၊ အေရးအေၾကာင္းေတြနဲ ႔ ဘဲဥအစရွာမရတဲ ႔အထဲ ႏိုင္ငံတကာမူးယစ္ႏွမ္ႏွင္းေရးအဖြဲ ႔ေတြ၊ အီမ္နီးခ ်င္းႏိုင္ငံေတြကလဲ အကူအညီေပးပါရေစ ၊ အတူတူ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရႊက္ပါရေစ ဆိုေတာ ႔လဲ ေမ ်ာက္အုန္းသီးကိုင္မိသလို အမ ်ားနဲ ႔ အတူလဲမခြဲႏိုင္ ၊ကိုယ္ကိုယ္တိုင္လဲ ခြဲမရ ၊အေၿခအေနက ေဘးၾကပ္နံၾကပ္ၿဖစ္ေနခ ်ိန္ အရင္ပံုေသနည္း အတိုင္း
ေတြ ႔မိေတြ ႔ရာ၊ေတြးမိေတြးရာ၊ ဆြဲမိဆြဲရာ မ ်က္ႏွာလြဲခဲၿပစ္ ကံနီမ္ ႔သူထိ ဆိုသေဘာမ် ဳိး
နီးရာ ၾကိဳး တစကို လွမ္းဆြဲလိုက္ေတာ ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကၿပန္လာခါစ ပူပူေႏြးေႏြးဘြဲ ႔ရလူငယ္တေယာက္ ကေမ ် ာကေသာ ဝရုန္းသုန္းကားထြက္ေၿပး တီမ္းေရွာင္လိုက္ရတဲ ႔အၿဖစ္ထိေတာ ႔ ပံုမွန္ေလးဆိုပါစို ႔ ...၊၊

ေဒၚလာသန္းရာေက ်ာ္တန္ဘိုးရွိတဲ ႔ ပိုင္ရွင္မဲ ႔မူးယစ္ေဆးဝါးေတြက - မေန ႔တေန ႔ကမွ အေမရိကန္တကၠသိုလ္တခုက မာစတာဘြဲ ႔ၿပီးလာတဲ ႔လူငယ္တေယာက္ ပိုင္ဆိုင္ပါတယ္လို ႔ ေက ်ညာၿပီး အပူတၿပင္း ေၿမလွန္ရွာေဖြေနရင္းမွာမွ အဲဒီလူငယ္တေယာက္က ထြက္ေၿပးတမ္းေရွာင္ေနတဲ ႔ တဖက္ႏိုင္ငံကေန  "ေတြ ႔ဆံုေဆြးေႏြး ေမးၿမန္းစရာရွိတယ္ " လို ႔ အမ ်ားက အသိေပးၿပီး
ရဲစခန္းမွာ လာအဖမ္းခံခဲ ႔တာကလဲ ဒီပိုင္ရွင္မဲ ႔ဇာတ္လမ္းရဲ ႔ ဇတ္ရွိန္အၿမင္ ႔ဆံုးပါ ၊၊

လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္လုပ္ေနၾက ၊ တခါလာလဲမဲၿပာပုဆိုးလို အရင္နည္းလမ္းေဟာင္းအတိုင္း ပရိသတ္ေတြ မ ်က္ေတာင္မခတ္ အသက္ရူေမ ႔လုမတတ္ စိတ္ဝင္တစားေနတဲ ႔ ပို္င္ရွင္မဲ ႔ဇာတ္လမ္းအဆံုးကိုေတာ ႔ သက္ဆိုင္ရာေက ်း ဇူးရွင္ ဘဘ ေတြ  ဇတ္သိမ္းေပးလိုက္တာက ဒီလိုေလးပါခင္ဗ ်..၊၊

ဆိုခဲ ႔တဲ ႔အတိုင္း " ေတြ ႔ဆံု ေဆြးေႏြး ေမးၿမန္းစရာရွိတယ္ " ဆိုၿပီး သကာလ  ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ရဲစခန္းမွာ လာအဖမ္းခံခဲ ႔တဲ ႔လူငယ္တေယာက္ အဖမ္းခံၿပီးတဲ ႔ေနာက္ရက္သတၱပတ္ တပတ္အၾကာမွာမွ
အဲဒီအဖမ္းခံလူငယ္ေနထိုင္တဲ ႔ အိမ္ထဲ ထပ္ေတြ ႔လိုက္ၿပန္ပါသတဲ ႔ေလ ၊ မူးယစ္ေဆးအလံုးေပါင္း ၂ သန္းတိတိ ၊၊

အဲဒီအၿဖစ္ေတြက ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြက္ ရယ္စရာအေကာင္းဆံုး ပိုင္ရွင္မဲ ႔မူးယစ္ေဆးဇာတ္လမ္းအၿဖစ္ပါ....။ အခု ၂၀၁၆ ခုအစမွာ  ေပၚလာၿပန္ၿပီ စလာၿပန္ပါၿပီ ပိုင္ရွင္မဲ ႔မူးယစ္ေဆး ၊ 

တေယာက္ေယာက္ကို ခ ်ေၾကြးမွာလား.......၊
တေယာက္ေယာက္ကို တြန္းခ ်မွာလား........၊
အေဝမတဲ ႔လို ႔ စားပြဲကိုေမွာက္လိုက္တာလား.....၊
တပြဲၿပီးလို ႔ အစအနေဖ ်ာက္လိုက္တာလား......၊

 ေအာ္....

ဇာတ္လမ္းက ရွဳပ္မွ ရွဳပ္သဘိနဲ ႔ ၊၊