ရွာေဖြေရး ...

Loading...
PO Box 320-207, San Francisco, CA 94132-0207, USA – editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။ HOME, ၅၈/၆၀ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ေအာက္လမ္း၊ ရန္ကုန္၊ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

ေမာင္လူေရး - ဘုရားဒကာမ်ားရဲ့ အရက္ခ်က္လုပ္ငန္း


ေမာင္လူေရး - ဘုရားဒကာမ်ားရဲ့ အရက္ခ်က္လုပ္ငန္း
(မိုးမခ) ဇူလိုင္ ၂၆၊ ၂၀၁၆

မၾကာခင္က အရက္ခ်က္စက္ရုံပိတ္တဲ့သတင္း တပိုဒ္ ဖတ္ခဲ့ရတယ္။ စည္းကမ္းကလနားနဲ႔ မညီလို႔ ပိတ္လိုက္တာေပါ့ေလ။ ဧရာဝတီတိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လားမသိဘူး။ ဥပေဒရဲ႕အထက္မွာ အရက္ခ်က္စက္႐ုံေတြလဲ မရွိေတာ့ဘူးဆိုတဲ့သေဘာေပါ့။ တကယ္ေတာ့ အရက္ခ်က္စက္႐ုံအမ်ားစုဟာ ၈၈ အေရးအခင္းအျပီး လူငယ္ေတြကို အရက္ပင္လယ္ႀကီးထဲေမာင္းထည့္ဖို႔ အစီအစဥ္တက်လုပ္ခဲ့တဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ အာဏာတည္ၿမဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္ထဲက အလုပ္တခုပါ။


 ခု ရခိုင္မွာ အရက္ခ်က္စက္ရုံေတြ စစ္ေဆးတဲ့သတင္းဖတ္ရတယ္။ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးမယ္တဲ့။
ရပ္ထဲ ရြာထဲ အရက္တဲေလးေတြကို စစ္တာလား၊ အရက္ခ်က္စက္ရုံေတြကို စစ္တာလားဆိုတာေတာ့ မသိဘူး။ ေနာက္ၿပီး အရက္ခ်က္လုပ္ငန္းေတြမွာ ေျမဆီ (ဓာတ္ေျမၾသဇာ)ေတြ ထည့္ခ်က္တယ္လို႔ အလြန္နာမည္ႀကီးၾကတဲ့အတြက္ ဓာတ္ခြဲရုံတင္မဟုတ္ဘဲ သက္ေသခံပစၥည္းေတြပါ ရွာေဖြသင့္သလို အလုပ္သမားအေဟာင္း အသစ္ေတြကိုပါ ေမးျမန္းစုံစမ္းသင့္ပါတယ္။

အရက္သမားေလးေတြၾကည့္လိုက္ရင္ လက္ေမာင္းႂကြက္သားေပ်ာ့တြဲတြဲ ခ႐ုသင္းစြဲသလိုမ်ိဳးေလးေတြမ်ားရဲ႕။ ေဖာင္းခ်ည္ ပိန္ခ်ည္ ႏွစ္လီသုံးလီၿပီးရင္ မရဏနန္း စံျမန္းၾကေတာ့တာဘဲ။ က်န္ရစ္သူမိသားစုခမ်ာမလဲ အဝတ္ခုစုတ္ ေျခသုတ္ပုဆိုး ေအာက္က်ေနာက္က်မ်ိဳးစုံနဲ႔ က်န္ခဲ့ေတာ့တာဘဲ။


အရက္ခ်က္စက္ရုံေတြကို စစ္ေဆးေရးဝင္ရတဲ့သူေတြကေတာ့ တခါဝင္ သိန္းရာခ်ီရဆိုဘဲ။ သူတို႔ရဲ႕ စံမွီေၾကာင္း ေထာက္ခံခ်က္က အေရးႀကီးတာကိုး။ ေနာက္တခုက အဲဒီအရက္ခ်က္စက္ရုံေတြရဲ႕ တည္ရိွခြင့္ပါ စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။ အဲဒီစက္ရုံေတြရဲ႕ ေရဆိုးဒဏ္ အနံ႔အသက္ဒဏ္ကို ေဘးပတ္ဝန္းက်င္ စီးဆင္းရာလမ္းတေလ်ွာက္က လူေရာ တိရစၧာန္ပါ ဝဋ္နာကံနာလိုကို ခံရေတာ့တာဘဲ။ ဘယ္တိုင္လို႔မွ အေရးယူမဲ့သူမရွိ။ အာဏာပိုင္မွန္သမွ် အရက္ခ်က္စက္႐ုံပိုင္ရွင္ရဲ႕ အိမ္ေတာ္ပါကၽြန္လို ဆိုေတာ့ေလ။


 က်ဳပ္တို႔ေရႊဘိုမွာဆိုရင္ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္က ဦးပိုင္ရဲ႕ဇီးကုန္းသၾကားစက္ရုံရဲ႕ အရက္ခ်က္လုပ္ငန္းက ေရဆိုးေတြ အမ်ားျပည္သူေသာက္ေရသုံးေရတူးေျမာင္းထဲ သြင္းထားတာ စက္႐ုံတည္ကထဲက ဆိုပါေတာ့။ ၂၀၁၁ ခု တုန္းကေတာ့ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ေရႊဘိုမဟာနႏၵာ ကန္ေတာ္ထဲထိ ေရာက္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာေတာင္ ႏြားေတာင္ ေရေသာက္မရတဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီတုန္းက က်ဳပ္တို႔ ေရႊျခေသၤ့စာၾကည့္တိုက္ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အေရးေဆြးေႏြးပြဲဟာ ကိုလွမင္းထက္ နမူနာယူလာတဲ့ ေရနီေတြ၊ ရိုက္လာတဲ့ ငါးေသ၊ ေျမြေသပုံေတြနဲ႔ အဲဒီအေၾကာင္းေျပာၾကရင္း ခ်က္ခ်င္းလုပ္ၾကမွျဖစ္မယ္ဆိုၿပီး ေဆြးေႏြးပြဲရပ္နားကာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိမ္းသိမ္းေရး ဥပေဒၾကမ္းအေၾကာင္း လာေဆြးေႏြးေပးေနတဲ့ ၾကံ႕ခိုင္ေရး လႊတ္ေတာ္အမတ္ ေဒါက္တာေအာင္သန္း ဦးေဆာင္လို႔ တက္ေရာက္သူေတြအားလုံး ဇီးကုန္းသၾကားနဲ႔ အရက္ခ်က္စက္ရုံကို ဆိုင္ကယ္ေတြ ကားေတြ တ႐ုံး႐ုံးနဲ႔ ခ်ီတက္ၾကတယ္။ က်န္းမာရးဌာနက ဓာတ္ခြဲခန္းမႈးေရာ ပါတယ္။ ေရနမူနာယူ စစ္ေဆးဖို႔။

 ေရႊဘိုကေန ဇီးကုန္းထိ လမ္းတေလ်ွာက္ ေရနီေတြခ်ည္းဘဲ။ ငါးတင္မက ေျမြပါေသတယ္။ ႏြားေတြလဲ ေရမေသာက္ဘူး။ လူေတြလဲ ယားလို႔ ေရမခ်ိဳးရဲဘူး။ ကန္႔ဘလူ ခင္ဦး ေရႊဘိုတေလ်ွာက္က ရြာတိုင္းဘဲ။ အဲဒီတုန္းက စက္ရုံမႈးက ေရႊဘိုၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားေတြကိုေတာင္းပန္ေၾကာင္းနဲ႔ ေရဆိုးကို ေျမာင္းထဲမခ်ေတာ့ဘဲ ကန္တူးၿပီး ထည့္မယ့္အေၾကာင္းေျပာပါတယ္။ ခုေတာ့ ေရဆိုးဘယ္လိုထုတ္ေနတယ္မသိ။

  ေနာက္တခု ေရႊဘိုၿမိဳ႕ေပၚတည္ထားတဲ့ စက္မႈဇုန္လုံးဝမေရႊ႕ရတဲ့ တခုတည္းေသာ ေရႊဘုရင္မ အရက္ခ်က္စက္ရုံရိွတယ္။ သူ႔ရဲ႕အနံ႔ဆိုးကလဲ တၿမိဳ႕လုံးလိမ့္ေနေအာင္ ခံခဲ့ရတာ ႏွစ္မနည္းဘူး။ ျပာေတြပါ အၿမဲက်ေတာ့ ပတ္ဝန္းက်င္ကအိမ္ေတြဟာ အနံ႔ေရာ အရသာပါစုံတယ္ဆိုရမယ္။ စားစရာေတြ အုပ္မထားမိရင္ ျပာတရွပ္ရွပ္နဲ႔ေပါ့။ ေရဆိုးကလဲ စီးဆင္းရာ တေၾကာလုံး ရြာစဥ္တေလ်ွာက္ ေကာ့ေနေအာင္ ခံရတာ။ လူေတြ မေနႏိုင္ေတာ့လို႔ ေျပာၾကဆိုၾကလြန္းေတာ့ ခုေတာ့ အနံ႔ သိပ္မရေတာ့ဘူး။ ေရဆိုးဒဏ္ေတြကေတာ့ ေရဆိုးသြားရာလမ္းတေလ်ွာက္ရြာေတြ က်ိန္စာသင့္ေနၾကတုန္းရွိမွာေပါ့။

 အရင္ေခတ္အစိုးရေတြရဲ႕ အသုံးမက်မႈေၾကာင့္သာ လူတေယာက္ရဲ႕အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ က်န္တဲ့သူေတြ မဆီမဆိုင္ ခံေနရတာပါ။ အရက္ဆိုင္လုပ္ငန္းေတြေရာ အရက္ခ်က္စက္ရုံေတြပါ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ ေသခ်ာစိစစ္ခြင့္ျပဳၾကရင္ ေကာင္းမွာပါဘဲ။
ဘာ့လို႔လဲဆိုေတာ့ အရက္ဆိုင္က အိမ္ ၂၀- ဆိုရင္ ၁-ဆိုင္ႏႈန္း လာက္ ရိွေနတာကိုး။

 ၿပီးေတာ့ ဒီလို အရက္ဆိုင္ခြင့္ျပဳပုံမ်ိဳး၊ အရြယ္မေရြးေရာင္းခ်ပုံမ်ိဳး၊ ခ်က္ခ်င္သလို ခ်က္ခြင့္ရေနတာမ်ိဳူးနဲ႔ဆိုရင္ အရက္ဆိုတာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို တိုက္ရုိက္ေႏွာင့္ယွက္ေန႐ုံတင္မက အရက္မေကာင္းရင္ စံမမီရင္လဲ အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရး တိုင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေတြကိုလဲ တိုက္ရိုက္ထိခိုက္ေနျပန္ပါတယ္။

အဲဒီတုန္းက ပိုင္ရွင္ကလဲ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ေပါင္း ဟိုေလာင္း ဒီထည့္ လုပ္လိုက္ေတာ့ ေရႊဘိုစာနယ္ဇင္းနဲ႔ စာေပအဖြဲ႔ကေတာင္ လူသုံးရာေလာက္ အလုပ္ေပးထားတဲ့ ျပည္သူ႔အက်ိဳးျပဳစက္ရုံတခုလိုလို သတင္းေရးေပးတာ ဖတ္လိုက္ရေသးတယ္။

 ဒီလိုမ်ိဳး မလိွမ့္တပတ္ ႏွစ္ပတ္ သုံးပတ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးေၾကြးေၾကာ္သံနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရသစ္ ဘာလုပ္မလဲဆိုတာကို ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပါဘဲ။

 စကားမစပ္ အရက္ခ်က္စက္ရုံပိုင္ရွင္ေတြဟာ ဘုရားဒကာ ေက်ာင္းတကာျဖစ္ေနၾကတာလဲ ထူးျခားမႈတခုဘဲဗ်။


ခ်င္းဗုဒၶသာသနပါလကအဖြ႔ဲက ထုတ္ေ၀သည့္ 'ခ်င္းေရာင္ျခည္' အမွတ္ ၁၃၊ ၁၄ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါျပီ



 
ခ်င္းဗုဒၶသာသနပါလကအဖြ႔ဲက ထုတ္ေ၀သည့္ 'ခ်င္းေရာင္ျခည္' အမွတ္ ၁၃၊ ၁၄ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါျပီ
(မိုးမခ စာအုပ္စင္) ဇူလိုင္ ၂၆၊ ၂၀၁၆
 



 

ေအာင္ခိုင္ျမင့္ - စစ္ႏွင့္ စနစ္၏သားေကာင္မ်ားမွ စုေပါင္းတည္ေထာင္ခဲ့ေသာႏိုင္ငံ



ေအာင္ခိုင္ျမင့္ - စစ္ႏွင့္ စနစ္၏သားေကာင္မ်ားမွ စုေပါင္းတည္ေထာင္ခဲ့ေသာႏိုင္ငံ
(မိုးမခ) ဇူလိုင္ ၂၆၊ ၂၀၁၆

ဦးေႏွာက္၏ အေတြးအေခၚမ်ားကို ပိတ္ဆို ့့မေနေစလ်က္ အရာရာကို တရားေသ တသမတ္ထဲမထားပဲ ေခတ္ႏွင့္ဆီေလ်ာ္ေသာ အေတြးသစ္ အျမင္သစ္မ်ားျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲတတ္ေသာ စိတ္ဓာတ္သည္ပင္လွ်င္ တိုးတက္သစ္လြင္ျခင္း၏ အသီးအပြင့္ကို ခံစားေနရျခင္း ျဖစ္ဟန္တူသည္ ။

ေကာင္းကင္တခုထဲေအာက္၌ မတူညီေသာ လူမ်ိဳးမ်ား ၊ ကဲြျပားျခားနားေသာ သာသာတရားမ်ား ၊ အေသြးအေရာင္စံု သည့္ အသားအေရာင္မ်ား ၊ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား ၊ အေျမာက္အျမား ဘာသာစကားမ်ားကို စုေပါင္းျပီး လူသားအခ်င္းခ်င္းတန္ဖိုးထားသည့္ လူသား၀ါဒအား အေျခခံေသာ ဓမၼဒိဌာန္က်က် ေတြးေခၚစဥ္းစားႏိုင္မႈကပင္လွ်င္ ျငိမ္းခ်မ္းတိုးတက္ေသာ တိုင္းျပည္အျဖစ္ ကမၻာ့အလယ္ ပဲြလယ္တင့္တယ္ေနရပါသည္ ဟုဆိုလွ်င္ မွားမည္ မထင္ပါ ။

ကေနဒါႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၁၆ ခုနွစ္ သန္းေခါင္စာရင္း စစ္တမ္းအရ လူဦးေရ ၃၆ သန္းရိွျပီး မတူညီ ကဲြျပားသည့္ လူမ်ိဳးႏွင့္ဘာသာစကားမ်ား မ်ိဳးစံုထဲမွ တစ္ခ်ိဳ ့ကို တင္ျပရေသာ္ အဂၤလိပ္စကားေျပာသူ ( ၁၈ )သန္းေက်ာ္ ၊ျပင္သစ္စကားေျပာသူ (၇ )သန္း ေက်ာ္၊ တရုတ္စကားေျပာသူ ( ၁ )သန္းေက်ာ္ ၊ အီတလီစကားေျပာသူ ( ၄ )သိန္းေက်ာ္ ၊ ဂ်ာမန္စကားေျပာသူ ( ၄ ) သိန္းေက်ာ္ ၊ စပိန္စကားေျပာသူ ( ၄ )သိန္းေက်ာ္ ၊ အာရပ္စကားေျပာသူ ( ၃ )သိန္းေက်ာ္ ၊ ဂရိစကားေျပာသူ ( ၁ )သိန္းေက်ာ္ ၊ ဒတ္ခ်္စကားေျပာသူ ( ၁ ) သိန္းေက်ာ္ စသည္ျဖင့္ ( ၁၂ ) မ်ိဳး ဟင္းခ်ိဳလို အမ်ိဳးစံုလင္လွေပသည္ ။

ကမၻာႀကီးသည္ သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္ စနစ္ ၊ ေျမရွင္ပေဒသရာဇ္ စနစ္ ၊ အရင္းရွင္စနစ္ ၊ ဆိုရွယ္လစ္ စနစ္ ၊ကြန္ျမဴနစ္ စနစ္မ်ား ႏွင့္ ရင္ခ်င္းကပ္ ေက်ာခ်င္းထပ္လုနီးပါး အငို အလြမ္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရသ စံုလင္စြာ ႏွစ္ပါးသြားကျပ အသံုးေတာ္ခံ ခဲ့ဘူးသည္ ။ စစ္ေဘး စစ္ဒဏ္ ႏွင့္စနစ္ဆိုးမ်ား၏ ျပင္းထန္ေသာ ရိုက္ခ်က္မ်ားေႀကာင့္ တိုင္းသူျပည္သားမ်ားသည္ ဒုကၡမွ ဘ၀လြတ္ေျမာက္ရာ လြတ္ေျမာက္ေႀကာင္း တိုင္းျပည္ကို စြန္ ့ခြာထြက္ေျပးလ်က္ ဒုကၡသည္မ်ားျဖစ္သြားသည့္ လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ေရွးယခင္ကစတင္ကာ ယခုတိုင္ေအာင္ျဖစ္ပြားေနဆဲ ျဖစ္ေပသည္ ။

၁၈၄၀ ခုႏွစ္ ၀န္းက်င္ကာလမ်ားတြင္ အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံ၌ ေျမပိုင္ရွင္ႀကီးမ်ား၏ ေခါင္းပံုျဖတ္ ဖိႏွိပ္မႈမ်ား အပါအ၀င္ အာလူးစိုက္ခင္းမ်ား၏ ပ်က္ဆီးျခင္းေႀကာင့္ အငတ္ေဘးကပ္ဆိုးႀကီး ဆိုက္ေရာက္ခဲ့ကာ လူဦးေရ ၁ သန္းေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရေပသည္ ။ ထို ့ေႀကာင့္ အိုင္ယာလန္မွ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားသည္ ေျမပိုင္ရွင္ႀကီးမ်ားကို လယ္ေျမငွားရမ္းခမ်ား မေပးႏိုင္သည့္ ျပႆနာမ်ား ႏွင့္ အတူ ၊ ရက္စက္ဗိုလ္က် ႏွိပ္စက္ေသာ ေျမပိုင္ရွင္ႀကီးမ်ားေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ရာ လြတ္ေျမာက္ေႀကာင္း ရြက္ေလွ သေဘာၤမ်ားျဖင့္ ကမ္းမျမင္ လမ္းမျမင္ သမုဒၵရာကို ျဖတ္သန္းလ်က္ ေျမာက္အေမရိကတိုက္ကို ထြက္ေျပးခိုလံႈ ခဲ့ႀကေပသည္ ။

သမုဒၵရာႀကီးကို ျဖတ္သန္းကာ ထြက္ေျပးလာခဲ့ေသာ အိုင္းရစ္လယ္သမားမ်ားသည္ အနာဂတ္တြင္ ေကာင္းမြန္ေသာ ဘ၀မ်ားကို ပိုင္ဆိုင္ရမည္ဟူေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ၊ ယံုႀကည္ခ်က္မ်ားရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၄င္းအခ်ိန္က အဆိုပါ သေဘာၤအမ်ားအျပား သမုဒၵရာတြင္ နစ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ဆံုးကုန္သျဖင့္ Ghost တေစၦသရဲသေဘာၤမ်ားဟု တင္စားေခၚေ၀ၚခဲ့ႀကသည္ ။ ထြက္ေျပးလာေသာ အိုင္းရစ္မ်ားထဲမွ ကံေကာင္းေထာက္မသူမ်ားသာ ကေနဒါႏိုင္ငံ ၏ အႏၱလန္တိတ္သမုဒၵရာကမ္းေျခ၏ ျမိဳ ့မ်ားတြင္ သေဘာၤကမ္းကပ္ ေသာင္တင္ လ်က္ အသက္ရွင္ခြင့္ရခဲ့ေပသည္ ။ကေနဒါႏိုင္ငံ၌ ကမ္းကပ္ အသက္ရွင္သူမ်ား အထဲမွပင္ ၁၈၄၇ခုႏွစ္တြင္ တေန ့ ( ၅၀ )ေယာက္ခန္ ့ေသဆံုးလ်က္ အိုင္းရစ္ကေလးသူငယ္မ်ားသည္ မိဘမဲ့မ်ားျဖစ္ကာ ကေနဒါႏိုင္ငံသားမ်ားမွ အဆိုပါကေလးမ်ားအား ေမြးစားခဲ့ရေပသည္ ။ အထက္ပါ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္လာသူမ်ားထဲမွ အိုင္းရစ္လူမ်ိဳးတစ္ဦးျဖစ္ေသာ Thomas D'Arcy McGee သည္ ကေနဒါဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေထာင္ရာ၌ အဓိက ပါ၀င္ခဲ့သူတစ္ဦးအျဖစ္ သမိုင္းမွတ္တမ္းရိွေပသည္ ။

အထက္ပါ အိုင္းရစ္လူမ်ိဳးမ်ား၏ အျဖစ္သည္ ယခုအခါသမယတြင္ ေရပန္းစားေနေသာ ဆီးရီးယားစစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားနည္းတူ ကမ္းမျမင္ လမ္းမျမင္ ပင္လယ္ျပင္အား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကိုယ္စီျဖင့္ ေလွစးီ ျဖတ္သန္းသည့္နည္းႏွင့္ သိပ္ျပီးကဲြျပားျခားနားမည္ မထင္ပါ။ ကေနဒါအစိုးရမွ ဆီးရီးယားစစ္ေျပး ဒုကၡသည္ ၂ေသာင္းခဲြကို ၂၀၁၅ခုႏွစ္တြင္ ကေနဒါႏိုင္ငံ၌ ခိုလံႈအေျခခ်ေနထိုင္ခြင့္ေပးခဲ့ေပသည္ ။

အထက္ပါ အျဖစ္အပ်က္မ်ားနည္းတူ ပထမကမၻာစစ္ ၊ ဒုတိယကမၻာစစ္ စစ္ေဘးစစ္ဒဏ္မ်ားမွ လြတ္ေျမာက္ရာ လြတ္ေျမာက္ေႀကာင္းထြက္ေျပးတိမ္းေ၇ွာင္လာေသာ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားမွ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုသည္ ကေနဒါႏိုင္ငံတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့ႀကေပသည္ ။ တရုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားသည္ လည္း အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ားအတြက္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္တရာေက်ာ္ကပင္ ကေနဒါသို ့လာေရာက္ခဲ့ႀကသူမ်ားရိွသလို ေဟာင္ေကာင္ကို တရုတ္ျပည္မႀကီးသို ့လႊဲေျပာင္းေပးျပီးေနာက္ တရုတ္လူမ်ိဳးအေျမာက္အမ်ားသည္ ကေနဒါႏိုင္ငံကို ခိုလံႈအေျခခ်ခဲ့မႈမ်ားရိွခဲ့ေပသည္ ။

ကမၻာႀကီးသည္ ရြာႀကီးတရြာလို ျဖစ္လာသကဲ့သို ့ကေနဒါႏိုင္ငံသည္လည္း လူမ်ိဳးေပါင္းစံု အတူတကြ သာတူညီမွ်ေကာင္းစားေရးႏွင့္ ေအးအတူပူအမွ် ယွဥ္တဲြ ေနထိုင္အသက္ရွင္ေနထိုင္ေရးကို ေရွ ့ရႈကာ ဖယ္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္းက စိတ္၀င္စားဖြယ္ေကာင္းလွေပသည္။

ကေနဒါႏိုင္ငံ၏ လူမ်ိဳးႀကီး ႏွစ္မ်ိဳးျဖစ္ေသာ အဂၤလိပ္ႏွင့္ ျပင္သစ္လူမ်ိဳးတို ့သည္ စစ္ပဲြမ်ားကို ရပ္ဆိုင္းကာ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူတကြ ယွဥ္တဲြ ေနထိုင္လ်က္ တိုင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရးကို အတူတကြ လက္တဲြခဲ့ႀကျခင္းသည္ပင္ ႏိုင္ငံ့ႀကီးသားပီသမႈဟု သမုတ္ရေပမည္လား မသိေပ ။ကေနဒါႏိုင္ငံ၌ အဂၤလိပ္ႏွင့္ ျပင္သစ္လူမ်ိဳးမ်ား တဖက္ႏွင့္တဖက္ စစ္ခင္းလ်က္ အျမစ္ျပတ္ေျခမႈန္းလို ့မျဖစ္ႏိုင္မွန္းသိလာေသာ အခါ တဖက္ႏွင့္ တဖက္ တိုင္းခ်စ္ျပည္ခ်စ္စိတ္ဓာတ္ခ်င္း ျပိဳင္ခဲ့ႀကေပသည္လားမသိ ။ေခတ္မီ ဖြြံ ့ျဖိဳးတိုးတက္ေသာ ကမၻာ့စက္မႈႏိုင္ငံ G7 ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ျဖစ္ေနေပျပီ။

ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ရာ၌ ျပည္နယ္မ်ားသတ္မွတ္ရာတြင္ ပထ၀ီမေနအထားအရ သတ္မွတ္မည္လား လူမ်ိဳးအရသတ္မည္လားဆိုရာ၊ လက္ရိွအျဖစ္သနစ္ကို ဓမၼဒိဌာန္က်က် ရႈျမင္သံုးသပ္ျပီး ေနရာတိုင္းတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု အတူတကြေနထိုင္ခဲ့ႀကရာ ေသြးေရာ ေသြးေႏွာကုန္ျပီျဖစ္သျဖင့္
ျပည္နယ္ကို လူမ်ိဳးအလိုက္မသတ္မွတ္ခဲ့ေပ ။

ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတြင္ ဗဟိုအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရႀကား အာဏာကို သဘာ၀က်စြာ ခဲြေ၀ယူခဲ့ေပသည္ ။ဆိုလိုသည္မွာ ပညာေရး ၊ က်န္းမာေရးကို သက္ဆိုင္ရာျပည္နယ္မ်ားအား အျပည့္အ၀လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးျပီး ဗဟိုအစိုးရမွလိုအပ္သလို ႏွစ္စဥ္ တိုင္းျပည္ဘ႑ာေငြေပၚမူတည္ကာ ျပည္နယ္အစိုးရအား ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ားရိွေပသည္ ။ ကာကြယ္ေရး ၊ ႏိုင္ငံ့ျခားေရးႏွင့္ ျပန္ႀကားေရး ၊ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ဗဟိုအစိုးရမွ တာ၀န္ယူ စီမံခန္ ့ခဲြေပသည္ ။ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ မည္သည့္ပါတိမွ အႏိုင္ရေစကာမူ ေကာင္းမြန္ေသာ ဖဲြ ့စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုက တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူမ်ိဳးအား အကာအကြယ္ေပးေနေပသည္ ။

ေကာင္းမြန္ေသာ အစိုးရ ေအာက္မွာ တရားမွ်တမႈမ်ားႏွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေသာ တိုင္းျပည္ျဖစ္ေစရန္ ၁၈၆၇ ခုနွစ္တြင္ေရးဆဲြခဲ့ေသာ ကေနဒါႏိုင္ငံ၏ ဖဲြ ့့စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒကို ေခတ္ႏွင္အညီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို ့အျမဲတမ္း တံခါးဖြင့္ထားျခင္းသည္ပင္ ဆန္းသစ္ေသာ အေတြးအေခၚျဖစ္လ်က္ ေနေပသည္ ။ေလာကအလယ္ အေဟာင္းႏွင့္အသစ္တို ့၏ ျဖစ္တည္ အားျပိဳင္မႈအားႀကိဳဆိုရင္း ဥပေဒ၏ခိုင္ျမဲေသာအုတ္ျမစ္ကို စားပဲြ၀ိုင္း၌ စုေပါင္းေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းအေျဖ၇ွာခဲ့ႀကသည္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ လူျဖစ္မရံႈးဖို ့လူသားပီသဖို ့လူသား၀ါဒကိုအေျခခံကာ လူ ့အခြင့္အေရးကို ေလးစားလိုက္နာေသာ တိုင္းျပည္ႏွင့္လူမ်ိဳးအျဖစ္တည္ေဆာက္လ်က္ ကမၻာ့အလယ္ ကေနဒါႏိုင္ငံအား ေရႊေရာင္လို အေရာင္လက္ေစခဲ့သည္ ။

ကေနဒါ ႏိုင္ငံသည္ ပန္းေပါင္းစံု ပြင့္လန္းေနေသာ ရုကၡေဗဒဥယ်ာဥ္ႀကီးကဲ့သို ့ေခတ္ေကာင္း စနစ္ေကာင္းျဖင့္ လွပသက္၀င္ေနပံုက စိတ္၀င္စားဖို ့ေကာင္းေပသည္ ။ကမၻာႏိုင္ငံအသီးသီးမွ အေရာင္အေသြးစံုေသာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုသည္ ေလာကအလယ္ လူမႈဒုကၡမ်ိဳးစံုမွ လြတ္ေျမာက္ရာလြတ္ေျမာက္ေႀကာင္း ေ၇ႀကည္ရာ ျမက္ႏုရာရွာရင္း အေႀကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေႀကာင့္ ကေနဒါႏိုင္ငံသို ့လာေရာက္အေျခခ်ေနထိုင္ ခဲ့ႀကသည္ ။ ဒီမိုကေရစီထြန္းကားမႈျဖင့္ လြတ္လပ္မႈ ၊တရားမွ်တမႈ ၊ျငိမ္းခ်မ္းမႈေအာက္၌ မတူညီမႈမ်ားကို ဟန္ခ်က္ညီညီ ေပါင္းစပ္ႏိုင္မႈကပင္လွ်င္ ျငိမ္းခ်မ္းေလးနက္သည့္ အေတြးသစ္ အျမင္သစ္မ်ားျဖင့္ ေခတ္ကို အလွဆင္ေနသည့္ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ကေနဒါႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားမ်ားကလည္း ခံယူထားႀကဟန္တူသည္ ။

ကေနဒါႏိုင္ငံတြင္ လူကေရးဆဲြထားေသာ မူ၀ါဒမ်ားသည္ စိတ္၀င္စားဖို ့အရမ္းေကာင္းသလို တရားဥပေဒကို ေလးစားလိုက္နာသည့္ လူမ်ိဳးအျဖစ္လည္း အတုယူႏိုင္ႀကလွ်င္ အခ်ိန္ယူမွတ္သားထားသမွ် ျပန္လည္တင္ျပရက်ိဳးနပ္မည္ ထင္ပါသည္ ။

ေက်ာသား ရင္သားမခဲြျခားပဲ စစ္ႏွင့္ စနစ္၏သားေကာင္မ်ားမွ စုေပါင္းတည္ေဆာက္ခဲ့ေသာႏိုင္ငံဟု ကင္မြန္းတပ္ အမည္ေပးရမလို ျဖစ္ေသာ ကေနဒါႏိုင္ငံသည္ ကမၻာတည္သ၍ တည္ရိွေနမွာ ေသခ်ာေပသည္ ။

ျမန္မာဆိုးရိုးစကားတခု အရ ထမင္းေကာင္း ဟင္းေကာင္းစားရင္ မိတ္ေကာင္းေဆြေကာင္း မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းမ်ားကို သတိယ သည္ ဟူေသာ ဆိုရိုးစကားရိွေပသည္ ။ ထို ့ေႀကာင့္လည္း ျမိန္ရာဟင္းေကာင္း ခင္ရာေဆြမ်ိဳးဟု ေျပာစမွတ္ျပဳခဲ့ႀကေလသလားဟု စဥ္းစားေတြးေခၚမိပါသည္ ။ယခုလည္း ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစနစ္တည္ေဆာက္ထားေသာ ကေနဒါႏိုင္ငံ၏ (၁၄၉ )ႏွစ္ျပည့္ေျမာက္ျဖစ္သည္ ့၂၀၁၆ခုႏွစ္တြင္ ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေထာင္မည့္ အမိျမန္မာျပည္ကို ဆိုင္းမဆင့္ ဗံုမဆင့္ပဲ ၀င္ေရာက္လာေသာ သတိရစိတ္မ်ား ျပင္းထန္ေနမိသည္ ။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေခတ္အဆက္ဆက္၌္ စနစ္၏ သားေကာင္းမ်ားျဖစ္ခဲ့ႀကေသာ ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေပါင္းစံုသည္ နယ္ခ်ဲ ့အား အတူတကြ တိုက္ထုတ္ခဲ့ႀကသလို စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကိုလည္း မႀကိဳက္ႏွစ္သက္ျဖစ္ပံုျခင္းလည္း အသြင္တူေပသည္ ။ထို ့ေႀကာင့္ ၂၁ရာစုပင္လံုညီလာခံတြင္ အေတြးသစ္ အျမင္သစ္ျဖင့္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ ရင္ႀကားေစ့ေရးမူျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာကို ႏိုင္ငံေရးနည္းျဖင့္ ေတြ ့ဆံုေဆြးေႏြးအေျဖရွာကာ စစ္ေႀကာင့္ ဆင္းရဲတြင္းနက္ေနသည္ ့တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူမ်ိဳးမ်က္ႏွာကို ေထာက္ထားလ်က္ အေလ်ာ့အတင္း အေပးအယူ မွ်တသည့္ စိတ္ဓာတ္အားအေလးအနက္ထားကာ ဖယ္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ရန္ ဥိးတည္ခ်က္ ၊ရည္ရြယ္ခ်က္ေကာင္းမ်ားထားရမည့္ အခ်ိန္ကာလျဖစ္ေပသည္။ တခ်ိန္ထဲတြင္ပင္္ တိုးတက္ျငိမ္းခ်မ္းေသာတိုင္းျပည္အျဖစ္ စုေပါင္း တည္ေဆာက္လ်က္ တိုင္းရင္းသားအားလံုး ေအးအတူ ပူအမွ် အတူတကြယွဥ္တဲြေနထိုင္ေရးသည္ ကမၻာ့အလယ္ သိကၡာရိွေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္ရန္ အသက္တမွ်အေရးႀကီးေနေႀကာင္း ေခတ္သမိုင္းက ေတာင္းဆိုေနေပသည္ ။

၂၃ ဇူလိုင္လ ၂၀၁၆
ကိုးကား ။

http://www.worldometers.info/world-popul…/canada-population/

http://www.cbc.ca/history/EPCONTENTSE1EP8CH1PA4LE.html

http://www.statcan.gc.ca/…/sum-som/l01/cst01/demo11a-eng.htm

ကာတြန္း ၀င္းေအာင္ - အနာခံခဲ့ၾကလို႔ ဆိုပဲ


ကာတြန္း ၀င္းေအာင္ - အနာခံခဲ့ၾကလို႔ ဆိုပဲ
(မိုးမခ) ဇူလိုင္ ၂၆၊ ၂၀၁၆

ဂါမဏိ ● ကုလသမဂၢ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း

ဂါမဏိ ● ကုလသမဂၢ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း
၂၁ ရ ာ စု ပ င္ လံု စ ာ စ ဥ္ ( ၂ ၂ )
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၅၊ ၂၀၁၆

ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံ
၁၂ စက္တင္ဘာ ၂ဝဝ၇
ေျခာက္ဆယ့္တႀကိမ္ေျမာက္အစည္းအေဝး
ေဆြးေႏြးပြဲေခါင္းစဥ္ အမွတ္ (၆၈)
လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီအစီရင္ခံစာ

အေထြေထြညီလာခံသည္၊
ကုလသမဂၢ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း စာသားကို အတည္ျပဳေပးခဲ့သည့္ လူ႔ အခြင့္အေရး ေကာင္စီ၏ ၂ဝဝ၆ ဇြန္ (၂၉) ရက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ (၁/၂) ပါ ေထာက္ခံအၾကံျပဳခ်က္ကို ထည့္သြင္း မွတ္သားလ်က္၊

မိမိ၏ ၂ဝဝ၆ ဒီဇင္ဘာ (၂ဝ) ရက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ (၆၁/၁၇၈) အရ ေနာက္ထပ္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ဖို႔ အခ်ိန္ေပးႏိုင္ရန္ ေၾကညာစာတမ္းအား စဥ္းစားဆင္ျခင္ျခင္းႏွင့္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းတို႔ကို ေရႊ႕ဆိုင္းထားၿပီး ေျခာက္ဆယ့္တႀကိမ္ ေျမာက္ အ ေထြေထြညီလာခံ အစည္းအေဝးမၿပီးဆံုးမီ စဥ္းစားဆင္ျခင္မႈအဆံုးသတ္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့မႈအားလည္း ျပန္လည္သတိရလ်က္၊

လက္ရွိဆံုးျဖတ္ခ်က္၏ ေနာက္ဆက္တြဲတြင္ ပါရွိသည့္ ကုလသမဂၢဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအခြင့္အေရး ေၾကညာ စာတမ္းကို အတည္ျပဳခ်မွတ္လိုက္သည္။

● ေနာက္ဆက္တြဲ
ကုလသမဂၢ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း
အေထြေထြညီလာခံသည္၊
ကုလသမဂၢ ပဋိညာဥ္စာတမ္းႀကီး၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ အေျခခံမူမ်ားမွလည္းေကာင္း၊ ပဋိညာဥ္စာတမ္းႏွင့္အညီ ႏိုင္ငံ မ်ားထမ္းေဆာင္ရေသာ တာဝန္ဝတၱရားမ်ား ျပည့္ေျမာက္ျခင္းအေပၚ ေကာင္းစြာယံုၾကည္မႈမွလည္းေကာင္း လမ္းၫႊန္လ်က္၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ အျခားလူမ်ဳိးအားလံုးႏွင့္ တန္းတူျဖစ္သည္ႏွင့္ တခ်ိန္တည္းတြင္ လူမ်ဳိးအားလံုး၏ ကြဲျပားျခားနားႏိုင္ခြင့္၊ မိမိတို႔ကိုယ္မိမိတို႔ ကြဲျပားျခားနားစြာ ခံယူစဥ္းစားႏိုင္ခြင့္၊ ယင္းသို႔ ကြဲျပားျခားနားစြာ ျဖင့္ ေလးစားအသိအမွတ္ျပဳခံႏိုင္ခြင့္တို႔ကို အတည္ျပဳလ်က္၊

လူမ်ဳိးအားလံုးသည္ ယဥ္ေက်းမႈလူ႔အဖြဲ႔အစည္းႀကီးမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့မ်ား၏ ေထြျပားစံုလင္မႈႏွင့္ ႂကြယ္ဝမႈတို႔ကို အက်ဳိးျပဳၿပီး လူသားမ်ဳိးႏြယ္ႀကီး၏ ဘံုအေမြအႏွစ္ထဲ ပါဝင္ဖြဲ႔တည္ေနျခင္းကို လည္း အတည္ျပဳလ်က္၊

အမ်ဳိးသားမူလဗီဇ (ဝါ) လူမ်ဳိး race ကြဲျပားမႈ၊ ဘာသာေရးကြဲျပားမႈ၊ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစု ethnic ကြဲျပားမႈ သုိ႔မဟုတ္ ယဥ္ေက်းမႈကြဲျပားမႈအေျခခံေပၚမွ လူမ်ဳိးမ်ား သို႔မဟုတ္ တဦးခ်င္းလူပုဂၢဳိလ္မ်ား၏ ႀကီးျမင့္မႈအေပၚ အေျခခံေသာ သို႔တည္းမဟုတ္ ႀကီးျမင့္မႈကိုလႈံ႔ေဆာ္အားေပးေသာ မူဝါဒအားလံုး၊ ေပၚလစီအားလံုး၊ လုပ္ရပ္အားလံုးသည္ လူမ်ဳိးခြဲျခား ေရး racist ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သိပၸံပညာအရမွားယြင္းေၾကာင္း၊ တရားဥပေဒအရ တရားမဝင္ေၾကာင္း၊ စာရိတၱပိုင္းအရ မလို လား အပ္ေၾကာင္းႏွင့္ လူမႈေရးအရ တရားမွ်တမႈမရွိေၾကာင္း ထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳလ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔အခြင့္အေရးမ်ားကို က်င့္သံုးရာ၌ မည္သို႔ေသာခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ဳိး discrimination မဆိုမွ ကင္းရွင္းေစရန္ ထပ္မံ အတည္ျပဳလ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ အျခားအခ်က္အလက္မ်ားအျပင္ မိမိတို႔ေျမယာမ်ား၊ နယ္ေျမမ်ား၊ သယံ ဇာတမ်ား ကိုလိုနီကြၽန္ျပဳခံရမႈႏွင့္ လက္မဲ့ျဖစ္သြားမႈ တို႔၏ရလဒ္ေၾကာင့္ သမိုင္းႏွင့္ခ်ီ၍ မတရားမႈမ်ားခံစားခဲ့ရျခင္း၊ ဤသို႔ျဖင့္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပုိင္လိုအပ္ခ်က္မ်ား ကိုယ္ပိုင္အက်ဳိးစီးပြားမ်ားႏွင့္အညီ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ခြင့္ က်င့္သံုးမႈမွ ဟန္႔တားခံရျခင္းကို စိုးရိမ္ေသာ ကျဖစ္လ်က္၊

မိမိတို႔၏ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရးအေဆာက္အအံုမ်ားမွလည္းေကာင္း၊ မိမိတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့မ်ား၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအစဥ္အလာမ်ား၊ သမိုင္းႏွင့္ ဒႆနအေတြးအေခၚမ်ားမွ ေပါက္ဖြားလာေသာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး ေမြးရာပါအခြင့္အေရးမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ မိမိတို႔ေျမယာ၊ နယ္ေျမႏွင့္ သယံဇာတမ်ားဆိုင္ရာ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ေလးစားရန္ႏွင့္ အားေပးျမႇင့္တင္ရန္ အေရးတႀကီးလိုအပ္မႈကို အသိအမွတ္ျပဳလ်က္၊

ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားႏွင့္ စာခ်ဳပ္မ်ား၊ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားႏွင့္ အျခားအျပဳသေဘာစီစဥ္မႈမ်ား၌ အတည္ျပဳထားေသာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးအခြင့္အေရးမ်ားကို ေလးစားရန္ႏွင့္ အားေပးျမႇင့္တင္ရန္ အေရးတႀကီးလိုအပ္မႈကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳ လ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ တိုးတက္ျမင့္မားေရးအတြက္ လည္းေကာင္း၊ မည္သည့္ေနရာ၌မဆို ေပၚေပါက္သည့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈႏွင့္ ဖိႏွိပ္မႈသ႑ာန္အားလံုးကို အဆံုးသတ္ႏိုင္ရန္ အတြက္လည္းေကာင္း မိမိတို႔ဖာသာမိမိတို႔ စည္း႐ံုးဖြဲ႔စည္းေနၾကျခင္း ဟူေသာအခ်က္ကို ႀကိဳဆိုလ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားတို႔က မိမိတို႔အေပၚႏွင့္ မိမိတို႔ေျမယာ၊ နယ္ေျမႏွင့္ သယံဇာတမ်ားအေပၚ ထိခိုက္မႈရွိသည့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးျဖစ္ ထြန္းမႈမ်ားကို ခ်ဳပ္ကိုင္ျခင္းက မိမိတို႔ဖြဲ႔စည္းပံုမ်ား၊ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့မ်ားႏွင့္ ႐ိုးရာအစဥ္အလာမ်ားကို ထိန္းသိမ္း ၾကံ့ခိုင္ ေစႏိုင္ၿပီး မိမိတို႔ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ား လိုအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကို ျမႇင့္တင္ႏိုင္ေစမည္ဟု အခိုင္အမာယံုၾကည္လ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားတို႔၏ အသိပညာ၊ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့မ်ားႏွင့္ ႐ိုးရာစဥ္လာက်င့္ထံုးမ်ားကို ေလးစားျခင္းျဖင့္ အရွည္တည့္ တံ့၍ တန္းတူညီမွ်သည့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ကို မွန္ကန္သင့္ေလ်ာ္စြာစီမံခန္႔ခြဲေရးတို႔အတြက္ အက်ဳိးျပဳမႈကို အသိအ မွတ္ျပဳလ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားတို႔၏ ေျမယာမ်ား၊ နယ္ေျမမ်ား၌ စစ္မဲ့သြားေစျခင္းျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈတိုး တက္ေရး၊ ဖြံ႔ ၿဖိဳးေရးတို႔အတြက္လည္းေကာင္း၊ ကမ႓ာ့ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ကမ႓ာ့ျပည္သူမ်ားအၾကား နားလည္မႈႏွင့္ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီး စြာဆက္ဆံမႈ မ်ားအတြက္လည္းေကာင္း၊ အက်ဳိးျပဳျခင္းကို အေလးထားလ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားမိသားစုမ်ားႏွင့္ ရပ္ရြာမ်ားက မိမိတို႔ကေလးသူငယ္မ်ား ကေလးအခြင့္အေရးႏွင့္ ကိုက္ညီစြာ ေမြးျမဴ ေစာင့္ေရွာက္ေရး၊ ေလ့က်င့္ ပညာသင္ၾကားေပးေရး၊ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ေရးတို႔အတြက္ ဘံုတာဝန္ယူမႈကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ခြင့္ အား အထူးတလည္အသိအမွတ္ျပဳလ်က္၊

ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားႏွင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားအၾကား စာခ်ဳပ္မ်ား၊ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားႏွင့္ အျခားအျပဳ သေဘာစီစဥ္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားသည္၊ အခ်ဳိ႕ေသာအေျခအေနမ်ားတြင္၊ ႏိုင္ငံတကာမွ အာ႐ံုက်ပူပန္စရာ၊ စိတ္ဝင္စားစရာ၊ တာဝန္ယူစရာကိစၥရပ္မ်ားျဖစ္ေနမႈႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာလကၡဏာေဆာင္မႈကို ဆင္ျခင္စဥ္းစားလ်က္၊

စာခ်ဳပ္မ်ား၊ သေဘာတူညီခ်က္မ်ား၊ အျခားအျပဳသေဘာစီစဥ္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားႏွင့္ ယင္းတို႔ကကိုယ္စားျပဳေသာ ဆက္စပ္မႈ သည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားအၾကား ခိုင္မာေတာင့္တင္းေသာေပါင္းဖက္မႈ၏ အေျခခံ အုတ္ျမစ္ ျဖစ္မႈကို လည္း ဆင္ျခင္စဥ္းစားလ်က္၊

ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္အားျဖင့္ မိမိတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးအဆင့္အတန္းကို လြတ္လပ္စြာသတ္မွတ္ျပ႒ာန္းႏိုင္ကာ မိမိတို႔၏ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတို႔ကို လြတ္လပ္စြာလိုက္စားၾကံေဆာင္ႏိုင္သျဖင့္၊ ကုလသမဂၢ ပဋိညာဥ္စာတမ္း၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူခ်က္၊ ႏွင့္ အရပ္ဖက္ အခြင့္အေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူခ်က္၊ ထို႔အျပင္ ဗီယင္နာေၾကညာခ်က္ႏွင့္ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္တို႔က လူမ်ဳိးအားလံုးအတြက္ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္၏ အရင္းခံက်ေသာအေရးပါမႈကို အခိုင္အမာအတည္ျပဳ ထားျခင္းကို အသိအ မွတ္ျပဳလ်က္၊

မည္သည့္လူမ်ဳိးျဖစ္ေစ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒႏွင့္အညီ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္က်င့္သံုးျခင္းအား ျငင္းပယ္ရာ၌ ဤေၾက ညာ စာတမ္းကိုအသံုးမခ်ႏိုင္ေစရန္ ရည္သန္လ်က္၊

ဤေၾကညာစာတမ္းပါ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးအခြင့္အေရးမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္းက ႏိုင္ငံအစိုးရႏွင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတို႔အၾကား တရားမွ်တမႈ၊ ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးေလးစားမႈ၊ မခြဲျခားဆက္ဆံမႈႏွင့္ စိတ္ေကာင္းေစတနာရွိမႈတို႔အေပၚအေျခခံသည့္၊ သဟဇာတက်လ်က္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈရွိေသာဆက္ဆံေရးမ်ား အားေကာင္းေစမည္ကို အခုိင္ အမာယံုၾကည္လ်က္၊

ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ဌာနမ်ား ေအာက္၌ သက္ဆိုင္ရာလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္ညိႇႏႈိင္းျခင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းအားျဖင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတို႔ႏွင့္ သက္ဆိုင္ သည့္ တာဝန္ဝတၱရားမ်ားကို ျဖည့္ဆီးျခင္း၊ ထိေရာက္စြာအေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း ျပဳလုပ္ရန္ အားေပးလ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးအခြင့္အေရးမ်ားကို ျမႇင့္တင္ရာႏွင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရာ၌ ကုလသမဂၢသည္ အေရးပါသည့္ အခန္းမွ ဆက္လက္ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေရးကို အေလးေပးလ်က္၊

ဤေၾကညာစာတမ္းသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတို႔၏ အခြင့္အေရးမ်ား လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳ ျမႇင့္တင္ ကာကြယ္ရာ၌လည္းေကာင္း၊ ဤနယ္ပယ္၌ သက္ဆုိင္ရာကုလသမဂၢစနစ္၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစရာ၌ လည္း ေကာင္း ေနာက္ထပ္အေရးပါသည့္ ေရွ႕ေျခလွမ္းတခုျဖစ္ေၾကာင္း ယံုၾကည္လ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းသည္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒမွ အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးအားလံုးႏွင့္ ခြဲျခားမႈမရွိဘဲ အႀကံဳးဝင္ေၾကာင္းႏွင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ လူမ်ဳိးမ်ားအျဖစ္ မိမိတို႔၏ရပ္တည္ေရး၊ သာယာဝေျပာေရးႏွင့္ တစုတစည္းတည္းဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္ေသာ စုေပါင္းအခြင့္အေရးမ်ား ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း အသိအမွတ္ျပဳကာ ထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳလ်က္၊

ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတို႔၏ အေျခအေနသည္ ေဒသတခုႏွင့္တခု တုိင္းျပည္တျပည္ႏွင့္တျပည္ ကြဲျပားေၾကာင္းႏွင့္ အမ်ဳိး သားေရး နယ္ေျမေဒသေရးထူးျခားခ်က္မ်ား၊ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ သမိုင္းေၾကာင္းေနာက္ခံႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ေနာက္ခံမ်ား၏ အေရး ပါ မႈကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း လည္း အသိအမွတ္ျပဳလ်က္၊

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ကုလသမဂၢ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္းကို ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရးႏွင့္ အျပန္အလွန္ေလးစားေရးစိတ္ဓာတ္ျဖင့္ က်င့္သံုးေဆာင္ရြက္၍ ထေျမာက္ေအာင္ျမင္ေစရမည့္စံႏႈန္းအျဖစ္ ေလးနက္တည္ ၾကည္စြာ ခ်မွတ္ေၾကညာလိုက္သည္။

ပုဒ္မ ၁
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား Indigenous peoples သည္ အစုအေပါင္းတခုအျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တဦးခ်င္းအျဖစ္ ေသာ္လည္းေကာင္း ကုလသမဂၢပဋိညာဥ္စာတမ္း၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာလူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးဥပေဒတို႔မွ အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးအားလံုးႏွင့္ အေျခခံလြတ္လပ္ခြင့္ အားလံုးကို အျပည့္အဝ ခံစားခြင့္ရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၂
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းတို႔သည္ လြတ္လပ္ၿပီး အျခားလူမ်ဳိးမ်ား၊ အျခား လူတဦးခ်င္းမ်ားႏွင့္ တန္းတူျဖစ္သည္။ မိမိတို႔၏အခြင့္အေရးမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းဇာတိ သို႔မဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္ အမွတ္အသားလကၡဏာအေပၚ အေျခခံသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားက်င့္သံုးရာတြင္ မည္သည့္ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ဳိးမဆိုမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၃
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၌ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ရွိသည္။ ယင္းအခြင့္အေရးအရ ၎တို႔သည္ မိမိတို႔၏ ႏိုင္ငံ ေရးအေနအထားကို လြတ္လပ္စြာသတ္မွတ္ျပ႒ာန္းခြင့္ရွိၿပီး မိမိတို႔၏ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရးကို လြတ္လပ္စြာလိုက္စားက်င့္သံုးခြင့္ရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၄
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ကို က်င့္သံုးရာ၌ မိမိတို႔၏ အတြင္းေရး၊ ေဒသႏၱရေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အေၾကာင္းကိစၥမ်ား၌ ကိုယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ autonomy သို႔မဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္အစိုးရ ထားရွိခြင့္ self-government ရွိသည့္အျပင္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ဘ႑ာေငြေထာက္ပံ့ရန္ နည္းလမ္းမ်ား နည္းနာမ်ားအသံုးျပဳခြင့္လည္းရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၅
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔မွေရြးခ်ယ္သည့္အတိုင္း ႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဘဝတြင္ အျပည့္အဝပါဝင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ကို ထိန္းသိမ္းထားလ်က္ မိမိတို႔၏သီးသန္႔ ႏိုင္ငံေရး၊ ဥပေဒေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအေဆာက္အအံုမ်ားကို ထိန္းသိမ္း ႀကံ့ခိုင္ေအာင္လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၆
မည္သည့္ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းမဆို လူမ်ဳိးတမ်ဳိး nationality အျဖစ္ ခံယူခြင့္ရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၇
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းသည္ အသက္ရွင္ရပ္တည္ပိုင္ခြင့္၊ ႐ုပ္ပိုင္း စိတ္ပုိင္းျပည့္စံုခိုင္ျမဲပိုင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္ ခြင့္ႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္အရလံုၿခံဳမႈရပိုင္ခြင့္ရွိသည္။


၂။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ သီးျခားလူမ်ဳိးမ်ားအျဖစ္ လြတ္လပ္ ၿငိမ္းခ်မ္း လံုၿခံဳစြာ စုေပါင္းေနထိုင္ခြင့္ ရွိၿပီး အုပ္စုတြင္းမွကေလးငယ္မ်ားကို အျခားအုပ္စုဆီသို႔ အတင္းအၾကပ္ေရႊ႔ေျပာင္းပစ္ျခင္း အပါအဝင္ မည္သို႔ေသာ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ သို႔မဟုတ္ မည္သို႔ေသာအျခားအၾကမ္းဖက္မႈတို႔ကိုမွ မခံရေစရ။

▪ ပုဒ္မ ၈
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ဌာေနတုိင္းရင္းသားတဦးခ်င္းတို႔သည္ မိမိတို႔ယဥ္ေက်းမႈကို အတင္းအၾကပ္ ဝါးမ်ဳိသိမ္းသြင္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ဖ်က္ဆီးျခင္း မခံရေစရန္ အခြင့္အေရးရွိသည္။

၂။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ေအာက္ပါတို႔ကို ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ ေလ်ာ္ေၾကးရရွိေစရန္အတြက္ ထိေရာက္ေသာ ယႏၱရားမ်ား ေဆာင္က်ဥ္းေပးရမည္။
(က) သီးသန္႔လူမ်ဳိးမ်ားအျဖစ္ မိမိတို႔၏တည္တံ့ခိုင္ျမဲမႈကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိတို႔၏ယဥ္ေက်းမႈတန္ဖိုးမ်ားကို ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တုိင္းရင္းသားကိုယ္ပိုင္အမွတ္လကၡဏာမ်ား ethnic identities ကိုေသာ္လည္းေကာင္း ဆံုး႐ႈံးေစမည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ သို႔မဟုတ္ ရလဒ္ျဖစ္ေစသည့္ မည္သည့္လုပ္ရပ္မဆို
(ခ) မိမိတို႔၏ေျမယာမ်ား သို႔မဟုတ္ နယ္ေျမမ်ား သို႔မဟုတ္ သယံဇာတမ်ား လက္မဲ့ျဖစ္ေစမည့္ရည္ရြယ္ခ်က္ သို႔မဟုတ္ ရလဒ္ျဖစ္ေစသည့္ မည္သည့္လုပ္ရပ္မဆို
(ဂ) မိမိတို႔၏အခြင့္အေရးတခုခုကို ေဖာက္ဖ်က္မည့္ သို႔မဟုတ္ ပ်က္ျပားေစမည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ သို႔မဟုတ္ ရလဒ္ျဖစ္ေစသည့္ မည္သည့္ အတင္းအၾကပ္ လူဦးေရေရႊ႔ေျပာင္းမႈသ႑ာန္မဆို
(ဃ) မည္သည့္ အတင္းအၾကပ္ ဝါးမ်ဳိသိမ္းသြင္းမႈ သို႔မဟုတ္ ေပါင္းစည္းမႈသ႑ာန္မဆို
(င) မိမိတို႔ကို ဆန္႔က်င္ေနသည့္ လူမ်ဳိး racial ခြဲျခားေရး သို႔မဟုတ္ တိုင္းရင္းသား ethnic ခြဲျခားေရးကို အားေပးအားေျမႇာက္ သို႔မဟုတ္ လႈံ႔ေဆာ္ႏႈိးဆြသည့္ မည္သည့္ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရးသ႑ာန္မဆို

▪ ပုဒ္မ ၉
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းတို႔သည္ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ရြာအသိုင္းအဝိုင္း community သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးသား nation ၏ ႐ိုးရာအစဥ္အလာမ်ား ဓေလ့ထံုးစံမ်ားႏွင့္အညီ ဌာေနတိုင္းရင္းသား ရပ္ရြာအသိုင္းအဝိုင္း သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးသားတရပ္တြင္ ပါဝင္ခြင့္ရွိသည္။ ယင္းအခြင့္အေရးကို က်င့္သံုးရာ၌ မည္သို႔ေသာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ဳိးမွ မရွိေစရ။

ပုဒ္မ ၁ဝ
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔ေျမယာမ်ား သို႔မဟုတ္ နယ္ေျမမ်ားမွ အတင္းအၾကပ္ဖယ္ရွားခံရျခင္း မရွိေစရ။ သက္ဆိုင္ရာဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားမွ အခ်က္အလက္အျပည့္အစံုသိရွိၿပီးေနာက္ လြတ္လပ္စြာႀကိဳတင္ သေဘာတူမႈမရွိဘဲႏွင့္လည္းေကာင္း၊ တရားမွ်တ သင့္ေတာ္သည့္ အေလ်ာ္ေပးေရးသေဘာတူညီခ်က္ ရွိမထားဘဲႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ ျဖစ္ႏိုင္သည့္ေနရာတိုင္းတြင္ ျပန္လာေနထိုင္ခြင့္ေပးမထားဘဲႏွင့္လည္းေကာင္း ေနရာေရႊ႔ေျပာင္းမႈ မျဖစ္ေစ ရ။

▪ ပုဒ္မ ၁၁
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈ ထံုးတမ္းစဥ္လာမ်ားႏွင့္ ဓေလ့ထံုးစံမ်ား က်င့္သံုး ခြင့္၊ ျပန္လည္ရွင္သန္ေစခြင့္ရွိသည္။ ဤအခြင့္အေရးထဲတြင္ ေရွးေဟာင္းႏွင့္ သမိုင္းဝင္ေနရာမ်ား၊ ပစၥည္းမ်ား၊ ဒီဇိုင္း လက္ရာမ်ား၊ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ား၊ နည္းပညာမ်ား၊ စကၡဳပသာဒအႏုပညာမ်ား၊ သ႐ုပ္ေဆာင္အႏုပညာမ်ားႏွင့္ စာေပအႏု ပညာ စသည့္ မိမိတို႔၏ အတိတ္၊ ပစၥဳပၸန္၊ အနာဂတ္ ယဥ္ေက်းမႈေဖာ္ျပခ်က္မ်ားကို ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေစခြင့္ ပါဝင္သည္။

၂။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ၊ အသိပညာဆိုင္ရာ၊ ဘာသာေရးဆိုင္ရာႏွင့္ နာမ္ပိုင္း ဆိုင္ရာပိုင္ဆိုင္မႈတို႔ကို ၎တို႔မွ အခ်က္အလက္အျပည့္အစံုသိရွိၿပီးေနာက္ လြတ္လပ္စြာႀကိဳတင္သေဘာတူခ်က္ မရွိဘဲ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၎တို႔၏ ဥပေဒမ်ား၊ ႐ိုးရာစဥ္လာမ်ားႏွင့္ ဓေလ့ထံုးစံမ်ားကို ေဖာက္ဖ်က္၍ေသာ္လည္းေကာင္း ယူငင္သြားခဲ့မႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ တြဲဖက္ေဖာ္ထုတ္ထားသည့္ ျပန္လည္အပ္ႏွံျခင္း အပါအဝင္ ထိေရာက္ေသာယႏၱရားစနစ္မ်ားအားျဖင့္ ႏိုင္ငံအစိုးရတို႔က အေလ်ာ္ေပးရမည္။

▪  ပုဒ္မ ၁၂
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ နာမ္ပုိင္းႏွင့္ ဘာသာေရးအစဥ္အလာမ်ား၊ ဓေလ့ထံုးတမ္းမ်ား ႏွင့္ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ား ေဖာ္ထုတ္ခြင့္၊ က်င့္သံုးခြင့္၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေစခြင့္ႏွင့္ သင္ၾကားပို႔ခ်ခြင့္ရွိသည္။ မိမိတို႔၏ ဘာသာေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေနရာဌာနမ်ားကို ထိန္းသိမ္းခြင့္၊ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခြင့္ႏွင့္ တသီးတသန္႔လြတ္လပ္စြာသံုးစြဲခြင့္ရွိသည္။ မိမိတို႔၏ လူသား႐ုပ္ႂကြင္းမ်ားကို ဇာတိေျမျပန္ပို႔ခြင့္ရွိသည္။

၂။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ တြဲဖက္ေဖာ္ထုတ္ထားေသာ မွ်တ ပြင့္လင္း ထိေရာက္သည့္ ယႏၱရားစနစ္မ်ားအားျဖင့္ ႏိုင္ငံအစိုးရလက္ဝယ္ရွိ ဌာေနတိုင္းရင္းသား ပြဲလမ္းသဘင္ပစၥည္းမ်ား ႏွင့္ လူသား႐ုပ္ႂကြင္းမ်ား ကိုင္တြယ္သံုးစြဲႏိုင္ေရး ႏွင့္/သို႔မဟုတ္ ဇာတိေျမျပန္ပို႔ႏိုင္ေရးကို ျဖစ္ေျမာက္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းရ မည္။

▪ ပုဒ္မ ၁၃
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏သမိုင္းမ်ား၊ ဘာသာစကားမ်ား၊ ပါးစပ္ရာဇဝင္ထံုးတမ္းစဥ္လာ မ်ား၊ ဒႆနမ်ား၊ စာေရးသားမႈစနစ္မ်ားႏွင့္ စာေပမ်ားအား ျပန္လည္ရွင္သန္ေစခြင့္၊ အသံုးျပဳခြင့္၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ခြင့္ႏွင့္ အနာဂတ္မ်ဳိးဆက္မ်ားသို႔ျဖန္႔ခ်ိခြင့္ ရွိသည္။ ရပ္ရြာမ်ား၊ ေနရာေဒသမ်ားႏွင့္ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ မိမိတို႔၏ကိုယ္ပုိင္ အမည္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ ထိန္းသိမ္းခြင့္ရွိသည္။

၂။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဤအခြင့္အေရးအား အေသအခ်ာကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ ထိေရာက္သည့္အစီ အမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ရမည္။ ထို႔အျပင္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတို႔သည္ ႏိုင္ငံေရး၊ ဥပေဒေရးႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေဆာင္ရြက္မႈ တို႔ကို နားလည္ႏိုင္ရန္ႏွင့္ နားလည္ခံႏိုင္ရန္အတြက္လည္း လိုအပ္သည့္ေနရာတိုင္း၌ ဘာသာျပန္မႈ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း သို႔မဟုတ္ အျခားသင့္ေတာ္သည့္နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ အာမခံရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၁၄
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ သင္ၾကားေရး သင္ယူေရးဆိုင္ရာ ယဥ္ေက်းမႈနည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီလ်က္ မိမိတို႔ဘာသာစကားမ်ားျဖင့္ ပညာသင္ၾကားေပးေနသည့္ ပညာေရးစနစ္မ်ား အေဆာက္အအံုမ်ားကို ထူေထာင္ခြင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္ရွိသည္။

၂။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္း၊ အထူးသျဖင့္ ကေလးသူငယ္မ်ားသည္ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈမရွိဘဲ ႏိုင္ငံ့ပညာေရး အဆင့္အားလံုး သ႑ာန္အားလံုးကို ခံယူခြင့္ရွိသည္။

၃။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ တြဲဖက္၍၊ မိမိရပ္ရြာအသိုင္းအဝိုင္းျပင္ပ၌ ေနထိုင္ ေနသူမ်ားအပါအဝင္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္း၊ အထူးသျဖင့္ ကေလးသူငယ္မ်ားအတြက္ ျဖစ္ႏိုင္သည့္အခ်ိန္တိုင္းတြင္ မိမိကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမႈေအာက္မွ မိမိကိုယ္ပိုင္ဘာသာစကားျဖင့္သင္ၾကားသည့္ ပညာေရးကို ခံယူႏိုင္ရန္ ထိေရာက္သည့္ အစီအမံမ်ား လုပ္ေဆာင္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၁၅
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့မ်ား၊ ထံုးတမ္းစဥ္လာမ်ား၊ သမိုင္းမ်ားႏွင့္ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားကို ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာႏွင့္ ေထြျပားစံုလင္စြာ ခံယူခြင့္ရွိၿပီး ပညာေရးႏွင့္ လူထုသတင္းျပန္ၾကားေရးပိုင္းတြင္ သင့္ေလ်ာ္စြာထင္ဟပ္ေစရမည္။

၂။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ညိႇႏႈိင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ကာ အာဃာတတရား တိုက္ဖ်က္ေရး၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈပေပ်ာက္ေရး၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ အျခားအစိတ္အပိုင္း အားလံုးအတြင္း သည္းခံခြင့္လႊတ္မႈ နားလည္မႈႏွင့္ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမ်ား ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ ထိေရာက္သည့္အစီအမံမ်ား လုပ္ေဆာင္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၁၆
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔ကိုယ္ပိုင္ဘာသာစကားမ်ားျဖင့္ မိမိတို႔ကိုယ္ပိုင္မီဒီယာ ထူေထာင္ ခြင့္၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမဟုတ္ေသာမီဒီယာကို ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈမရွိဘဲ အသံုးျပဳခြင့္ရွိသည္။

၂။ ႏိုင္ငံအစိုးရပိုင္မီဒီယာမ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားယဥ္ေက်းမႈ၏ ေထြျပားစံုလင္မႈကို ထိုက္သင့္သည့္ အတိုင္း အေသအခ်ာထင္ဟပ္ေစဖို႔ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားက ထိေရာက္သည့္အစီအမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ရမည္။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ား သည္ လြတ္လပ္စြာေဖာ္ျပခြင့္ကို မထိခိုက္ေစဘဲ ပုဂၢလိကပိုင္မီဒီယာမ်ားအေနျဖင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားယဥ္ေက်းမႈ၏ ေထြျပားစံုလင္မႈကို အလံုအေလာက္ထင္ဟပ္ေစရန္ အားေပးရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၁၇
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းမ်ားႏွင့္လူမ်ဳိးမ်ားသည္ အက်ဳံးဝင္သည့္ ႏိုင္ငံတကာအလုပ္သမားဥပေဒႏွင့္ ျပည္တြင္းအလုပ္သမားဥပေဒတို႔ေအာက္၌ သတ္မွတ္ထားသည့္အခြင့္အေရးအားလံုး အျပည့္အဝခံစားခြင့္ရွိသည္။

၂။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အထူးထိခိုက္လြယ္မႈႏွင့္ ၎တို႔စြမ္းအားျမႇင့္ႏိုင္မည့္ ပညာေရး၏အေရးပါမႈ တို႔ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားကာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ညႇိႏႈိင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ၍ ဌာေနတိုင္းရင္းသား ကေလးသူငယ္မ်ား စီးပြားေရးအရ ေခါင္းပံုျဖတ္ေသြးစုတ္ခံရျခင္းမွလည္းေကာင္း၊ အႏၱရာယ္ရွိႏိုင္ သည့္ သို႔မဟုတ္ ကေလး ၏ပညာေရးကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္သည့္ သို႔မဟုတ္ ကေလး၏က်န္းမာေရး၊ ႐ုပ္ခႏၶာပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္း၊ နာမ္ပိုင္း၊ စာရိတၱပိုင္း၊ လူမႈေရးပိုင္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ထိခိုက္ႏိုင္သည့္ မည္သည့္အလုပ္မဆို လုပ္ကိုင္ျခင္းမွ လည္းေကာင္း၊ ကာကြယ္ေစာင့္ ေရွာက္ႏိုင္ရန္ အထူးသီးသန္႔အစီအမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ရမည္။

၃။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းသည္ အလုပ္ခြင္အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း၊ အလုပ္အကိုင္ရရွိမႈ သို႔မဟုတ္ လုပ္ခလစာႏွင့္ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း မည္သည့္ခြဲျခားဆက္ဆံမႈကိုမွ မခံရပိုင္ခြင့္ရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၁၈
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔အခြင့္အေရးမ်ား ထိခိုက္မည့္အေရးကိစၥမ်ား၌ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ မိမိတို႔ကိုယ္ပိုင္လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္အညီ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ေရြးခ်ယ္ထားသည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွတဆင့္ ပါဝင္ခြင့္ရွိ သည္။ ထိုမွ်သာမက မိမိတို႔ကိုယ္ပိုင္ ဌာေနတိုင္းရင္းသား ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်အေဆာက္အအံုမ်ားကို ထားရွိထိန္းသိမ္းခြင့္ႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစခြင့္လည္းရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၁၉
ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားကို ထိခိုက္ေစႏိုင္သည့္ ဥပေဒျပဳပိုင္းအစီအမံမ်ား သို႔မဟုတ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းအစီအမံမ်ား ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းမျပဳမီ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ ကိုယ္စားျပဳအေဆာက္အအံုမ်ားမွတဆင့္ ‚င္းတို႔၏ သတင္းအခ်က္အလက္စံုသိရွိထားၿပီးေနာက္ လြတ္လပ္စြာႀကိဳတင္ သေဘာတူခ်က္ကို ရရွိႏိုင္ရန္ ယင္းဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္ညိႇႏႈိင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၂ဝ
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရးစနစ္မ်ား သို႔မဟုတ္ အေဆာက္အအံုမ်ားကို ထိန္းသိမ္းထားရွိခြင့္ႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစခြင့္ရွိသည္။ မိမိတို႔၏ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ ကုိယ္ပိုင္နည္းလမ္းမ်ားကို ခိုင္ခိုင္မာမာ ခံစားခြင့္ရွိသည္။ မိမိတို႔၏ ႐ိုးရာစဥ္လာလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ အျခားစီးပြားေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား အားလံုးကို လြတ္လပ္စြာလုပ္ကိုင္ခြင့္ရွိသည္။

၂။ မိမိတို႔၏ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာနည္းလမ္းမ်ားမွ ဖယ္ရွားခံရေသာ ဌာေန တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ားသည္ တရားမွ်တ သင့္ေတာ္သည့္ အေလ်ာ္ေပးမႈကို ရပိုင္ခြင့္ရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၂၁
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ ပညာေရး၊ အလုပ္အကိုင္၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းသင္တန္းႏွင့္ မြမ္းမံ သင္တန္း၊ အိုးအိမ္၊ ပတ္ဝန္းက်င္သန္႔ရွင္းေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ လူမႈလံုျခံဳေရးအပါအဝင္ မိမိတို႔၏ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရး အေျခအေနမ်ား တိုးတက္ျမင့္မားေအာင္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမခံရေစဘဲ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိသည္။

၂။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရးအေျခအေနမ်ား အေသအခ်ာ အဆက္မျပတ္ တိုးတက္ ျမင့္မားေစႏိုင္ရန္ ထိေရာက္သည့္အစီအမံမ်ားႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္သည့္ေနရာတို႔တြင္ အထူးအစီအမံမ်ား ခ်မွတ္ရမည္။ ဌာေန တိုင္းရင္သား သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ လူငယ္မ်ား၊ ကေလးသူငယ္မ်ားႏွင့္ မစြမ္းမသန္မ်ား၏ အခြင့္အေရး မ်ားႏွင့္ အထူးလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အထူးအာ႐ံုစိုက္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၂၂
၁။ ဤေၾကညာစာတမ္းကို အေကာင္အထည္ေဖာ္က်င့္သံုးရာ၌ ဌာေနတိုင္းရင္းသား သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ လူငယ္မ်ား၊ ကေလးသူငယ္မ်ားႏွင့္ မစြမ္းမသန္မ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ အထူးလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အထူးအာ႐ံုစိုက္ရမည္။

၂။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္တြဲဖက္၍ ဌာေနတိုင္းရင္းသားအမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးသူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈသ႑ာန္အားလံုးႏွင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈသ႑ာန္အားလံုးမွ အျပည့္အဝကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ခံႏိုင္ေရးႏွင့္ အာမခံေရးကို ေသခ်ာေအာင္ အစီအမံမ်ားခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၂၃
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ခြင့္အား က်င့္သံုးရန္အတြက္ ဦးစားေပးအစီအစဥ္ မ်ားႏွင့္ မဟာ ဗ်ဴဟာမ်ား သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းခြင့္ႏွင့္ ေဖာ္ထုတ္ဖြံ႔ၿဖိဳးေစခြင့္ရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး မ်ားသည္ မိမိတို႔ အေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈရွိသည့္ က်န္းမာေရး၊ အိုးအိမ္ႏွင့္ အျခားစီးပြားေရး၊ လူမႈေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေဖာ္ထုတ္ဖြံ႔ၿဖိဳး ေစရာ၌လည္းေကာင္း၊ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းရာ၌လည္းေကာင္း၊ ျဖစ္ႏိုင္ပါက မိမိတို႔ကိုယ္ပိုင္အေဆာက္အအံု ဌာနမ်ားမွတဆင့္ ယင္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ရာ၌လည္းေကာင္း အင္တိုက္အားတိုက္ ပါဝင္ပတ္သက္ခြင့္ရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၂၄
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္သည့္ပရေဆးပင္မ်ား၊ တိရစၦာန္မ်ားႏွင့္ သတၱဳမ်ား ထိန္းသိမ္းေရးအပါအဝင္ မိမိတို႔၏ ႐ိုးရာစဥ္လာေဆးဝါးမ်ားသံုးစြဲခြင့္၊ မိမိတို႔၏က်န္းမာေရးလုပ္ထံုးလုပ္နည္း က်င့္စဥ္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းထားခြင့္ရွိသည္။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းအေနျဖင့္လည္း လူမႈေရးဝန္ေဆာင္မႈအားလံုး က်န္းမာေရးဝန္ ေဆာင္မႈအားလံုးကို ခြဲျခားဆက္ဆံခံရျခင္းမရွိဘဲ အသံုးျပဳခြင့္ရွိသည္။

၂။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းသည္ ျဖစ္ႏိုင္သမွ်အျမင့္ဆံုး ႐ုပ္ပိုင္း စိတ္ပိုင္းက်န္းမာေရးကို တန္းတူရည္တူ ခံစားခြင့္ရွိသည္။ ဤအခြင့္အေရးကို အျပည့္အဝအသံုးခ်ႏိုင္ရန္အတြက္ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ တျဖည္းျဖည္းတိုးတက္ ျဖစ္ေျမာက္ေရးရည္မွန္းခ်က္ျဖင့္ လိုအပ္သည့္ေျခလွမ္းမ်ား လွမ္းရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၂၅
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ႐ိုးရာစဥ္လာအရ ပိုင္ဆိုင္ထားသည့္ သို႔မဟုတ္ တနည္းနည္းျဖင့္ ရယူ အသံုးျပဳထားသည့္ ေျမယာမ်ား၊ နယ္ေျမမ်ား၊ ျမစ္ေခ်ာင္းအင္းအိုင္မ်ား၊ ပင္လယ္ကမ္း႐ိုးတန္းမ်ား၊ အျခားသယံ ဇာတမ်ားႏွင့္ ထူးျခားသည့္နာမ္ပိုင္းဆက္ဆံေရးကို ထိန္းသိမ္းထားရွိခြင့္ႏွင့္ ၾကံ့ခိုင္ေတာင့္တင္းေစခြင့္ရွိသည္။ ဤကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ အနာဂတ္မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ားအတြက္ မိမိတို႔၏တာဝန္ရွိမႈကို ကိုင္စြဲထားခြင့္ရွိသည္။

▪ ပုဒ္မ ၂၆
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔မွ ႐ိုးရာစဥ္လာအရ ပိုင္ဆိုင္ ရယူ သို႔မဟုတ္ တနည္းနည္းျဖင့္ အသံုးျပဳ ရရွိထားသည့္ ေျမယာမ်ား၊ နယ္ေျမမ်ား၊ သယံဇာတမ်ားကို ပိုင္ဆိုင္သံုးစြဲခြင့္ရိွသည္။

၂။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔မွ ႐ိုးရာစဥ္လာပိုင္ဆိုင္မႈ သို႔မဟုတ္ အျခား႐ိုးရာစဥ္လာရယူမႈ အသံုးျပဳမႈအားျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ အျခားတနည္းနည္းႏွင့္ ရရွိထားျခင္းအားျဖင့္လည္းေကာင္း ပိုင္ဆုိင္ထားသည့္ ေျမယာ မ်ား၊ နယ္ေျမမ်ား၊ သယံဇာတမ်ားကို ပိုင္ဆိုင္ခြင့္၊ သံုးစြဲခြင့္၊ ေဖာ္ထုတ္ဖြံ႔ၿဖိဳးခြင့္ႏွင့္ ခ်ဳပ္ကိုင္ခြင့္ရိွသည္။

၃။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဤေျမယာမ်ား၊ နယ္ေျမမ်ား၊ သယံဇာတမ်ားကို ဥပေဒအရ အသိအမွတ္ျပဳ ကာကြယ္ ေစာင့္ ေရွာက္ေပးရမည္။ ယင္းသို႔အသိအမွတ္ျပဳရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ ဓေလ့ထံုးစံမ်ား၊ ႐ိုးရာစဥ္လာမ်ားႏွင့္ ေျမပိုင္ဆိုင္မႈစနစ္မ်ားအား ထိုက္သင့္စြာေလးစားလ်က္ ေဆာင္ရြက္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၂၇
နိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားနွင့္ တဲြဖက္၍၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတုိ႔၏ ဥပေဒမ်ား၊ ႐ိုးရာစဥ္လာမ်ား၊ ဓေလ့ထံုးစံမ်ားနွင့္ ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈစနစ္မ်ားကို ထိုက္သင့္စြာ အသိအမွတ္ျပဳလ်က္၊ အစဥ္ အလာအရ ပိုင္ဆိုင္ခဲ့သည့္ သုိ႔မဟုတ္ တနည္းနည္းျဖင့္ ရယူ သုိ႔မဟုတ္ အသံုးျပဳထားသည့္ ေျမယာ၊ နယ္ေျမ၊ သယံ ဇာတမ်ားအပါအ၀င္ ၎တုိ႔၏ ေျမယာမ်ား၊ နယ္ေျမမ်ား၊ သယံဇာတမ်ားနွင့္ပတ္သက္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို အသိ အမွတ္ျပဳနိုင္ရန္နွင့္ အဆံုးအျဖတ္ေပးစီရင္ခ်က္ခ်နိုင္ရန္ တရားမွ်တ လြတ္လပ္၍ ဘက္မလိုက္ဘဲ ပြင့္လင္းျပီး ထင္သာ ျမင္သာသည့္ ျဖစ္စဥ္တရပ္ ထူေထာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည္။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ ဤျဖစ္စဥ္၌ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ ခြင့္ရိွရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၂၈
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတုိ႔မွ သတင္းအခ်က္အလက္ ျပည့္ျပည့္စံုစံုသိျပီးေနာက္ လြတ္လပ္ သည့္ ႀကိုတင္သေဘာတူညီခ်က္မရိွဘဲ သိမ္းပိုက္ ယူငင္ ရယူ အသံုးျပဳ ဖ်က္ဆီးခံရသည့္၊ မိမိတုိ႔ အစဥ္အလာအရ ပိုင္ဆိုင္ခဲ့ေသာ သုိ႔မဟုတ္ တနည္းနည္းျဖင့္ ရယူထား သုိ႔မဟုတ္ အသံုးျပဳေနေသာ ေျမယာမ်ား၊ နယ္ေျမမ်ား၊ သယံဇာတ မ်ားအတြက္ အေလ်ာ္အစားျပန္ရခြင့္ရိွသည္။ အေလ်ာ္အစားထဲတြင္ ျပန္လည္ေပးအပ္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ဤသုိ႔မျဖစ္နိုင္ပါက သင့္ေလ်ာ္ တရားမွ်တသည့္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးျခင္း ပါ၀င္သည္။

၂။ သက္ဆိုင္ရာလူမ်ဳိးမ်ားမွ အျခားနည္းတနည္းနည္းကို လြတ္လပ္စြာသေဘာတူထားမႈ မရိွပါက ေလ်ာ္ေၾကးေပးမႈသည္ အရည္အေသြး၊ အရြယ္အစားနွင့္ ဥပေဒအဆင့္အတန္းအရ တူညီေသာ ေျမယာမ်ား၊ နယ္ေျမမ်ား၊ သယံ ဇာတမ်ား ပံု သဏၭာန္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေငြေၾကးအရ ေလ်ာ္ေၾကးေပးျခင္းပံုသဏၭာန္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အျခား သင့္ေလ်ာ္ ရာ အေလ်ာ္အစားပံုသဏၭာန္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ျဖစ္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၂၉
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္နွင့္ မိမိတုိ႔၏ေျမယာမ်ား သုိ႔မဟုတ္ နယ္ေျမမ်ားနွင့္ သယံဇာတမ်ား၏ ထုတ္လုပ္ေရးစြမ္းရည္ကို ထိန္းသိမ္းခြင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခြင့္ရိွသည္။ ယင္းသုိ႔ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္နိုင္ရန္ နိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအတြက္ အေထာက္အကူေပးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ခဲြျခားဆက္ဆံမႈမရိွဘဲ ထူေထာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည္။

၂။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတုိ႔မွ သတင္းအခ်က္အလက္ ျပည့္ျပည့္စံုစံုသိျပီးေနာက္ လြတ္လပ္သည့္ ႀကိုတင္ သေဘာတူညီ ခ်က္မရိွဘဲ ၎လူမ်ဳိးတုိ႔၏ ေျမယာမ်ား သုိ႔မဟုတ္ နယ္ေျမမ်ားတြင္ ေဘးအနၱရာယ္ရိွပစၥည္းမ်ား သိုေလွာင္ ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ စြန့္ပစ္ျခင္း မျပဳလုပ္ရန္ နိုင္ငံအစိုးရတုိ႔က ထိေရာက္သည့္ အစီအမံမ်ား အေသအခ်ာ ေဆာင္ရြက္ရမည္။

၃။ ယင္းသုိ႔ေသာ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား၏ ထိခိုက္မႈခံရသည့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတုိ႔က်န္းမာေရးကို ေစာင့္ ၾကည့္စစ္ေဆး ေရး၊ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးနွင့္ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္ေရးအတြက္ ၎လူမ်ဳိးတုိ႔ ေဖာ္ထုတ္ဖံြ႕ၿဖိဳးထားကာ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေနသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ထိုက္သင့္စြာအေကာင္အထည္ေဖာ္မႈအား ေသခ်ာေစရန္ နိုင္ငံအစိုးရတုိ႔ က ထိေရာက္သည့္အစီအမံမ်ား လိုအပ္သလိုေဆာင္ရြက္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၃၀
၁။ သက္ဆိုင္သည့္ အမ်ားျပည္သူ႔အက်ဳိးစီးပြားအရ သင့္ေလ်ာ္ေၾကာင္း မျပနိုင္ပါက သုိ႔မဟုတ္ သက္ဆိုင္ရာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတုိ႔နွင့္ တနည္းနည္းျဖင့္ လြတ္လပ္စြာသေဘာတူထားျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ေတာင္းခံျခင္းမရိွပါက ဌာေနတိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးတုိ႔၏ ေျမယာမ်ား သုိ႔မဟုတ္ နယ္ေျမမ်ားတြင္ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား မလုပ္ေဆာင္ရ။

၂။ နိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတုိ႔၏ ေျမယာမ်ား သုိ႔မဟုတ္ နယ္ေျမမ်ားကို စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား အတြက္ အသံုးမျပဳမီ သက္ဆိုင္ရာဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားနွင့္ သင့္ေလ်ာ္သည့္လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားအားျဖင့္၊ အထူး သျဖင့္ ၎တုိ႔၏ ကိုယ္စားျပဳအေဆာက္အအံုမ်ားမွတဆင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ တိုင္ပင္ညိႇနိႈင္းျခင္း ျပဳရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၃၁
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတုိ႔၏ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအနွစ္၊ ႐ိုးရာစဥ္လာအသိပညာနွင့္ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈေဖာ္ျပ ခ်က္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းခြင့္၊ ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္၊ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခြင့္နွင့္ ေဖာ္ထုတ္ဖံြ႕ၿဖိဳးခြင့္ရိွသည္။ ထို့အျပင္ မိမိတုိ႔၏ လူသားရင္းျမစ္မ်ား၊ မ်ဳိး႐ိုးဗီဇရင္းျမစ္မ်ား၊ မ်ဳိးေစ့မ်ား၊ ေဆးဝါးမ်ား၊ အပင္နွင့္တိရစာၦန္တုိ႔၏ ဂုဏ္သတၱိမ်ားဆိုင္ရာ အသိပညာ၊ ဒီဇိုင္းလက္ရာမ်ား၊ အားကစားနွင့္ ႐ိုးရာကစားနည္းမ်ား၊ စကၡဳပသာဒအနုပညာမ်ားနွင့္ သ႐ုပ္ေဆာင္ အနုပညာမ်ား အပါအ၀င္ သိပၸံပညာ၊ နည္းပညာနွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေဖာ္ျပခ်က္မ်ားကိုလည္း ထိန္းသိမ္း ခ်ဳပ္ကိုင္ ေစာင့္ေရွာက္ ဖံြ႕ၿဖိဳးခြင့္ရိွသည္။ ယင္းသုိ႔ေသာ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအနွစ္၊ ႐ိုးရာအသိပညာနွင့္ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈေဖာ္ျပခ်က္မ်ား အတြက္ အသိဉာဏ္ ပညာပစၥည္းပိုင္ဆိုင္မႈကို ထိန္းသိမ္း ခ်ဳပ္ကိုင္ ေစာင့္ေရွာက္ ဖံြ႕ၿဖိဳးခြင့္လည္းရိွသည္။

၂။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားက ဤအခြင့္အေရးမ်ားက်င့္သံုးမႈကို အသိအမွတ္ျပဳနိုင္ရန္နွင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္နိုင္ရန္ နိုင္ငံအစိုးရမ်ားက ၎လူမ်ဳိးမ်ားနွင့္တဲြဖက္၍ ထိေရာက္ေသာအစီအမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၃၂
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတုိ႔ေျမယာမ်ား သုိ႔မဟုတ္ နယ္ေျမမ်ားနွင့္ အျခားသယံဇာတမ်ား ဖံြ႕ၿဖိဳးေစေရး သုိ႔မဟုတ္ အသံုးခ်ေရးအတြက္ ဦးစားေပးလုပ္ငန္းမ်ား မဟာဗ်ဴဟာမ်ား သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းနိုင္ရန္နွင့္ ေဖာ္ထုတ္ဖံြ႕ၿဖိဳးေစရန္ အခြင့္အေရးရိွသည္။

၂။ နိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတုိ႔၏ ေျမယာမ်ား သုိ႔မဟုတ္ နယ္ေျမမ်ားနွင့္ အျခားသယံဇာတမ်ားအေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈရိွသည့္ မည္သည့္စီမံကိန္းလုပ္ငန္းမဆို၊ အထူးသျဖင့္ သတၱဳ၊ ေရနွင့္ အျခားရင္းျမစ္မ်ား ေဖာ္ထုတ္ ဖံြ႕ၿဖိဳးေရး၊ အသံုးျပဳေရး၊ အသံုးခ်ေရးနွင့္ ပတ္သက္၍ အတည္မျပဳမီ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတုိ႔က သတင္းအခ်က္ အလက္ ျပည့္ျပည့္စံုစံုသိျပီးေနာက္ လြတ္လပ္သည့္သေဘာတူညီခ်က္ ရယူနိုင္ရန္အတြက္ ၎တုိ႔ကိုယ္ပိုင္ ကိုယ္စားျပဳအေဆာက္အအံုမ်ားမွတဆင့္ ယင္းတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတုိ႔နွင့္ စိတ္ရင္းေစတနာျဖင့္ တိုင္ပင္ညိႇနိႈင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမည္။

၃။ နိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ယင္းသုိ႔ေသာလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားအားလံုးအတြက္ တရားမွ်တသည့္ အေလ်ာ္ေပးမႈမ်ား လုပ္နိုင္ရန္ ထိေရာက္သည့္ ယႏၱရားစနစ္မ်ား ထားရိွရမည္။ ဆိုးဝါးသည့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ႐ိုက္ခတ္မႈ၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ သုိ႔မဟုတ္ နာမ္ပိုင္းဆိုင္ရာ႐ိုက္ခတ္မႈ ေလ်ာ့ပါးေစရန္ သင့္ေလ်ာ္သည့္အစီအမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၃၃
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတုိ႔ဓေလ့ထံုးစံမ်ား ႐ိုးရာစဥ္လာမ်ားနွင့္အညီ မိမိတုိ႔၏ ကိုယ္ပိုင္အမွတ္အသား လကၡဏာ identity သုိ႔မဟုတ္ လူမ်ဳိးျဖစ္မႈ membership ကို သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းခြင့္ရိွသည္။ ဤသုိ႔ ျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတဦးခ်င္းတုိ႔ မိမိတုိ႔ေနထိုင္ရာနိုင္ငံမ်ား၏ နိုင္ငံသား citizenship ျဖစ္ခြင့္ကို အဟန့္အတား မျဖစ္။

၂။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတုိ႔အေဆာက္အအံုမ်ား၏ ဖဲြ႕စည္းမႈနွင့္ အဖဲြ႕ဝင္ျဖစ္မႈကို မိမိတုိ႔ ကိုယ္ပိုင္လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားနွင့္အညီ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းခြင့္ရိွသည္။

▪ ပုဒ္မ ၃၄
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတုိ႔အေဆာက္အအံုဖဲြ႕စည္းပံုမ်ား၊ မိမိတုိ႔၏ ထူးျခားသည့္ ဓေလ့ထံုးစံမ်ား၊ နာမ္ပိုင္း ယံုၾကည္မႈမ်ား၊ ႐ိုးရာအစဥ္အလာမ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား၊ က်င့္ထံုးမ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ တရားစီရင္ေရးစနစ္ သုိ႔မဟုတ္ ဓေလ့ထံုးစံမ်ား တည္ရိွေနသည့္ေနပါကလည္းေကာင္း ယင္းတုိ႔ကို နိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးစံနႈန္းမ်ားနွင့္အညီ ျမႇင့္တင္ ခြင့္၊ ဖံြ႕ၿဖိဳးခြင့္၊ ထိန္းသိမ္းခြင့္ ရိွသည္။

▪ ပုဒ္မ ၃၅
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတုိ႔လူမႈအေဆာက္အအံုအေပၚ တဦးခ်င္းမွ တာဝန္ရိွမႈမ်ားကို သတ္မွတ္ျပ႒ာန္း ခြင့္ရိွသည္။

ပုဒ္မ ၃၆
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ နိုင္ငံတကာနယ္နိမိတ္မ်ားျဖင့္ ပိုင္းျခားခံထားရသည့္ လူမ်ဳိးမ်ား သည္ နယ္စပ္မ်ဥ္းတဖက္ရိွ မိမိတုိ႔လူမ်ဳိးအခ်င္းခ်င္းနွင့္လည္းေကာင္း၊ အျခားလူမ်ဳိးမ်ားနွင့္လည္းေကာင္း နာမ္ပိုင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္း၊ နိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးနွင့္ လူမႈေရးရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားအတြက္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား အပါအ၀င္ အဆက္အသြယ္မ်ား၊ ဆက္စပ္မႈမ်ားနွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈတုိ႔ကို ထိန္းသိမ္းထားရိွခြင့္ ေဖာ္ထုတ္ဖံြ႕ၿဖိဳးခြင့္ရိွသည္။

၂။ ဤအခြင့္အေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ က်င့္သံုးျခင္းနွင့္ အာမခံျခင္းကို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ့ေစရန္ နိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားနွင့္ တိုင္ပင္ညိႇနိႈင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ကာ ထိေရာက္သည့္အစီအမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ထား ရိွရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၃၇
၁။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ နိုင္ငံအစိုးရမ်ား၊ ဆက္ခံသူအစိုးရမ်ားနွင့္ ခ်ဳပ္ဆိုထားသည့္ စာခ်ဳပ္မ်ား၊ သေဘာတူ ညီခ်က္မ်ားနွင့္ အျခားအျပဳသေဘာစီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားခ်က္မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳခြင့္၊ ေစာင့္ထိန္းလိုက္နာခြင့္၊ ၾကပ္မတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ခြင့္ရိွျပီး နိုင္ငံအစိုးရမ်ားဘက္မွလည္း ယင္းသုိ႔ေသာ စာခ်ဳပ္မ်ား၊ သေဘာတူညီခ်က္ မ်ားနွင့္ အျခားအျပဳသေဘာစီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားခ်က္မ်ားကို ေလးစားလိုက္နာေစခြင့္ရိွသည္။

၂။ စာခ်ဳပ္မ်ား၊ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားနွင့္ အျခားအျပဳသေဘာစီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားခ်က္မ်ားတြင္ ပါရိွသည့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမို်းအခြင့္အေရးမ်ားကို ဤေၾကညာစာတမ္းေၾကာင့္ ေလ်ာ့ပါး ပယ္ဖ်က္ရာေရာက္ေအာင္ အဓိပၸာယ္မဖြင့္ေစရ။

▪ ပုဒ္မ ၃၈
နိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဤေၾကညာစာတမ္း၏ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ထေျမာက္ေစနိုင္ရန္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားနွင့္ တိုင္ ပင္ညိႇနိႈင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္၍ ဥပေဒျပဳလုပ္ငန္းအစီအမံမ်ားအပါအဝင္ သင့္ေလ်ာ္သည့္အစီအမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၃၉
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားသည္ ဤေၾကညာစာတမ္းပါအခြင့္အေရးမ်ားကို ရရိွခံစားနိုင္ရန္ နိုင္ငံအစိုးရမ်ားထံမွလည္းေကာင္း၊ နိုင္ငံတကာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမွတဆင့္လည္းေကာင္း ဘ႑ာေရးနွင့္ နည္းပညာအေထာက္အပံ့ ရယူအသံုးျပဳခြင့္ ရိွ သည္။

▪ ပုဒ္မ ၄၀
ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမို်းမ်ားသည္ နိုင္ငံအစိုးရမ်ား သုိ႔မဟုတ္ အျခားအစုမ်ားနွင့္ ပဋိပကၡမ်ား အျငင္းပြားမႈမ်ား ေျဖရွင္းရန္ တရားမွ်တသည့္လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားအားျဖင့္ အျမန္ဆံုး အဆံုးအျဖတ္ရယူပိုင္ခြင့္နွင့္ မိမိတုိ႔၏ တဦးခ်င္းနွင့္ စုေပါင္းအခြင့္ အေရးမ်ား ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈအားလံုးအတြက္ ထိေရာက္သည့္ေျဖရွင္းခ်က္မ်ား ရယူပိုင္ခြင့္ရိွသည္။ ယင္းသုိ႔ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ တရပ္သည္ သက္ဆိုင္ရာဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ ဓေလ့ထံုးစံမ်ား၊ ႐ိုးရာစဥ္လာမ်ား၊ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားနွင့္ တရားေရးစနစ္မ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ နိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကိုလည္းေကာင္း ထိုက္သင့္စြာထည့္ သြင္းစဥ္းစားမႈျပဳ ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၄၁
ကုလသမဂၢစနစ္ႀကီး၏ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားနွင့္ အထူးျပဳေအဂ်င္စီမ်ား၊ အျခားအစိုးရစံု အဖဲြ႕အစည္းမ်ားသည္ ဤ ေၾကညာစာ တမ္းပါျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား အျပည့္အဝျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ဘ႑ာေရးနွင့္ နည္းပညာကူညီပံ့ပိုးမႈအပါအဝင္ နည္းလမ္း မ်ား ျဖင့္ အားသြန္ခြန္စိုက္ေဆာင္ရြက္ရမည္။ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတုိ႔အေပၚ သက္ေရာက္မႈရိွသည့္ အေရးကိစၥမ်ား တြင္ ၎လူမ်ဳိးတုိ႔ အေသအခ်ာပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေစမည့္ နည္းလမ္းမ်ား နည္းနာမ်ားကို ထူေထာင္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၄၂
ကုလသမဂၢ၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသားေရးရာအျမဲတမ္းစုရပ္ Permanent Forum on Indigenous Issues အပါအ၀င္ ကုလသမဂၢ အဖဲြ႕မ်ား၊ နိုင္ငံအဆင့္ဌာနမ်ားအပါအ၀င္ အထူးျပဳေအဂ်င္စီမ်ားနွင့္ နိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္ ဤေၾကညာစာတမ္းပါ ျပ႒ာန္း ခ်က္မ်ားကို ေလးစားေရးနွင့္ အျပည့္အဝက်င့္သံုးေရးကို အားေပးျမႇင့္တင္ရမည္။ ဤေၾကညာစာတမ္း၏ ထိေရာက္မႈ အက်ဳိးဆက္ကို ဆက္လက္ေလ့လာ ေဆာင္ရြက္ရမည္။

▪ ပုဒ္မ ၄၃
ဤစာတမ္းတြင္ အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားသည္ ကမၻာေပၚမွ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမို်းတုိ႔၏ ရွင္သန္ရပ္ တည္မႈ၊ ဂုဏ္သိကၡာနွင့္ ဘဝသာယာေရးအတြက္ အနိမ့္ဆံုးစံနႈန္းမ်ားအျဖစ္ တည္ရိွသည္။

▪ ပုဒ္မ ၄၄
ဤစာတမ္းတြင္ အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ အခြင့္အေရးမ်ားနွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားအားလံုးကို ဌာေနတိုင္းရင္း သားတဦးခ်င္း အမ်ဳိးသားနွင့္အမ်ဳိးသမီးတုိ႔အတြက္ တန္းတူညီမွ်မႈကိုအာမခံသည္။

▪ ပုဒ္မ ၄၅
ဤေၾကညာစာတမ္းသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ယခုလက္ရိွရရိွထားသည့္အခြင့္အေရးမ်ား သုိ႔မဟုတ္ အနာဂတ္ တြင္ ရရိွလာနိုင္မည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို ေလ်ာ့နည္းသြားေစျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ဖ်က္သိမ္းပစ္ျခင္းအျဖစ္ အဓိပၸာယ္ မသက္ ေရာက္ေစရ။

▪ ပုဒ္မ ၄၆
၁။ ဤေၾကညာစာတမ္းသည္ နိုင္ငံတခု၊ လူမ်ဳိးတရပ္၊ အုပ္စုတစု သုိ႔မဟုတ္ ပုဂၢိဳလ္တေယာက္က ကုလသမဂၢ ပဋိညာဥ္စာ တမ္းကို ဆန့္က်င္သည့္လႈပ္ရွားမႈတခုခု သုိ႔မဟုတ္ လုပ္ရပ္တခုခု ေဆာင္ရြက္ရန္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အခ်ဳပ္ အျခာအာ ဏာပိုင္ လြတ္လပ္သည့္နိုင္ငံမ်ား၏ နယ္ေျမျပည့္စံုခိုင္ျမဲမႈ သုိ႔မဟုတ္ နိုင္ငံေရးညီညြတ္မႈကို လံုးဝ သုိ႔မဟုတ္ တစိတ္တပိုင္း ျဖတ္ေတာက္စိတ္ပိုင္းေစမည့္ သုိ႔မဟုတ္ ထိခိုက္ေစမည့္ လုပ္ရပ္တခုခုကို ခြင့္ျပဳရာ သုိ႔မဟုတ္ အားေပးရာ အျဖစ္ေသာ္လည္း ေကာင္း အဓိပၸာယ္မေကာက္ယူရ။

၂။ လက္ရိွေၾကညာစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို က်င့္သံုးရာတြင္ အားလံုး၏လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားနွင့္ အေျခခံလြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို ေလးစားရမည္။ ဤေၾကညာစာတမ္းတြင္ ခ်မွတ္ထားသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို က်င့္သံုးရာတြင္ ဥပေဒအရသတ္မွတ္ျပ႒ာန္းထားသည့္ အကန့္အသတ္မ်ားကိုသာ နိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးတာဝန္ ဝတၱရားမ်ားနွင့္အညီ လိုက္နာရမည္။ ယင္းအကန္႔အသတ္မ်ားသည္ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈမရိွေစရဘဲ အျခားသူမ်ား၏အခြင့္ အေရးမ်ားနွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို ထိုက္သင့္စြာအသိအမွတ္ျပဳျခင္းနွင့္ ေလးစားျခင္း အေသအခ်ာျဖစ္ေစဖို့ရည္ရြယ္ခ်က္ သက္သက္ အတြက္လည္းေကာင္း၊ ဒီမိုကေရစီလူ႔ေဘာင္တရပ္၏ အေရးအၾကီးဆံုးလိုအပ္ခ်က္မ်ားအတြက္လည္းေကာင္း အႂကြင္းမဲ့လို အပ္ခ်က္ ျဖစ္ေစရမည္။

၃။ ဤေၾကညာစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို တရားမွ်တမႈ၊ ဒီမိုကေရစီ၊ လူ့အခြင့္အေရး ေလးစားမႈ၊ တန္းတူညီမွ်မႈ၊ ခဲြျခားဆက္ဆံမခံရမႈ၊ ေတာ္တည့္မွန္ကန္ေသာအစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္မႈနွင့္ စိတ္ေကာင္းေစတနာရိွမႈ ဟူေသာမူမ်ား နွင့္အညီ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရမည္။

ဂါမဏိ ဘာသာျပန္သည္

ဇာနီႀကီး ● ၾကက္ေစ်းေတြ ခ်ဳိေစေတာ့

ဇာနီႀကီး ● ၾကက္ေစ်းေတြ ခ်ဳိေစေတာ့
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၄၊ ၂၀၁၆
 
ျမန္မာျပည္ ေစ်းႏႈန္းေတြ မတရာႀကီးေနတာ အိမ္ျခံေျမတိုက္ခန္းေစ်းက စတင္ပါတယ္။ ၾကက္သား သာမက ဟင္းသီးရြက္ေစ်း ပန္းသီး သရက္သီးကအစ ..အဆင့္ေတြ (ကန္ထရိုက္တာ အဆင့္ဆင့္ လုပ္စားေနလို႔) စနစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေနတာပါ။ စက္ရံု ေသးေတြကို အားမေပးေတာ့ ႏြားႏို႔ကအစ ျပည္ပသြင္းကုန္ကို ေစ်းႏႈန္ေရာ အရည္ေသြးပါမယွဥ္ႏိုင္ေတာ့ အေသးစား အ လတ္စား လုပ္ငန္းအားလံုး ေျမငွားစားတဲ့အျဖစ္ ေရာက္ရပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခားက ၾကက္ေတြတင္သြင္း တပိသာ၃၅၀၀ နဲ႔ေရာင္းခြင့္ စဥ္းစားတယ္ ဝန္ႀကီးေျပာရျခင္းက ဝိသမေလာဘသားေတြကို ပညာရွိသတိေပးလိုက္တာပါ။ တဲ့တဲ့ေျပာရင္ စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္းနဲ႔ အေပါင္းပါခရိုနီေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေတာ္ေတာ္ဆိုး သြားႏုိင္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ၾကက္သားေစ်း မတရားႀကီးေနတာ ၾကက္ေမြးျမဴသမား စီးပြားလုပ္သူေျပာခ်က္ကလည္း မွန္ပါတယ္။ ၾကက္ စာေစ်းကြက္ကို လက္ဝါးအုပ္ထားတဲ့ လက္တဆုပ္စာေၾကာင့္ ဆိုပါတယ္။ အစိုးရက ၾကက္စာသြင္းပါလား ..ေမးခြန္းကလဲ ခက္ပါတယ္။ ဝိသမစီးပြားသမားေတြ ေငြတိုးအခ်င္းခ်င္း ရဲနဲ႔ေပါင္းစားေနတဲ႔ အေသးစားေငြေခ်းတာကအစ အၾကီးစား ဘဏ္ အိမ္ေျမေပါင္ျခင္းအဆံုး ဆင္းရဲခ်မ္းသာ မေရြးနစ္နာေနၾကပါတယ္။ အိမ္ေျမ အမ်ားၾကီးပိုင္သူေတြ ဝိသမေငြေခ်း လုပ္စားေနတာ ဘဏ္ အိမ္ေျမသိမ္းတဲ့ အဆင့္ထိပါပဲ။

သူေဌးသေဘၤာေမွာက္တာ သိပ္မစဥ္းစားပဲ သူေတာင္းစားခြက္ေပ်ာက္တာ အရင္စဥ္းစာၾကည့္ရင္ ....

၁။ အေျခခံလူတန္းစားေတြကို အႏိုင္က်င့္တဲ့ ရပ္ကြက္လူႀကီးနဲ႔ အစိုးရဌာနဆိုင္ရာေတြက စပါမယ္။ ရပ္ကြက္လူၾကီးဆိုတာ ရပ္ထဲက ေငြတိုးစားသူေတြကိုသိေပမဲ႔ ကာကြယ္ေပးေနပါတယ္။ လူေတြကေတာ့ အေႂကြးရ ဆင္ေတာင္ဝယ္ၾကမယ္။ လက္ ထဲ ၁၀ သိန္းရရင္ ဇိမ္ခံပစၥည္းဝယ္၊ နတ္က အလွဴလုပ္ ေကြၽးပစ္မယ္။ စားေသာက္ပစ္မယ္။ ပညာနည္းပါးေတာ့ သူတို႔ေငြ သူတို႔သံုးတယ္၊ သူတို႔ေျမ ေပါင္စားတယ္၊ တားလို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါ။

ဒီေတာ့ အတိုးစားတဲ့ တရားမဝင္ေငြေခ်းစားသူေတြကို အေရးယူဖို႔အခ်ိန္တန္သလို တရားဝင္ေငြေခ်းကုမၸဏီေတြကို အေသး စားကအစ အႀကီးစား ဘဏ္ေတြအထိ ထိန္းသိမ္းဖို႔ အထူးလိုအပ္ေနပါျပီ။

အစၥေရး စင္ကာပူ ေတာင္ကိုးရီးယား တရုတ္ႏိုင္ငံအဆံုး ဒါမ်ိဳး အမ်ိဳးသားခ်င္း အတိုးစားခြင့္ ပိတ္ပင္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ ကလည္း ေဒဝါလီခံတဲ့ ဥပေဒ အသံုးျပန္ခ်ရပါေတာ့မယ္။

၂။ ထိပ္ပိုင္းက ဝိသမ စီးပြားကုမၸဏီေတြ အရွက္ရေစတာမ်ိဳး တခု ႏွစ္ခု ထပ္လုပ္ျပရပါဦးမယ္။ မီဒီယာႀကီးတခုက သိန္း ၅၀ လာဘ္ထိုးတာမ်ိဳး ထပ္မံေဖာ္ထုတ္ရပါဦးမယ္။

ကန္ထရိုက္ယူျပီး ဆပ္ကန္ထရိုက္မေပးပါ စာခ်ဳပ္ေဖာက္ဖ်က္တဲ့ လူ၊ ကုမၸဏီ တခု ႏွစ္ခုကို ေလ်ာ္ေၾကးေပး အေရးယူျပရပါ မယ္။ ဥပမာ ႏုိင္ငံပုိင္သတင္းစာက သတိေပးခ်က္ Zenith Power Co. Ltd ၈ ထပ္တိုက္ ဆပ္ကန္ထရိုက္ထပ္ေပးျပီး ကိုယ္တိုင္မလုပ္မေဆာက္ပဲ ၂၉၅၀ သိန္း ကန္ထရိုက္ကို ၂၂၄၆ သိန္းနဲ႔ ဆပ္ကြန္းေပးျပီး သိန္း ၇၀၀ ယူသြာတာမ်ိဳး စာခ်ဳပ္ ေဖာက္သူမ်ား အေရးယူဖို႔ အရမ္းခက္ပါတယ္။ ဒါမ်ိဳး အေကာင္ၾကီးေတြ လူလည္က်တာမ်ိဳး ျမန္ျမန္အေရးယူမွ ျဖစ္မွာပါ။

နိဂံုးကေတာ့ ...
ျမန္မာ ဆင္းရဲမြဲေတမႈကို ေထာက္ပံ့ေပးစနစ္ တရုတ္ျပည္လို မရွိပါ။ လယ္သမား လယ္သိမ္းခံရတာ တရားမဝင္ေငြေခ်းျခင္း လုပ္ခြင့္ျပဳေနတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ရဲနဲ႔ေပါင္းျပီး ေငြျပန္မဆပ္ႏိုင္သူကို ရဲနဲ႔ အာဏာပိုင္နဲ႔ေပါင္းၿပီး လယ္ေျမသိမ္း ေထာင္ ခ် လုပ္ေနတာေတြ ရပ္ကြက္ ေက်းရြာမွာ လာဘ္ထိုးမရတဲ့ တာဝန္သိ ေျပာဆိုရဲသူမ်ာမ်ားေပၚလာဖို႔ အားေပးရပါမယ္။

ေငြတိုးေခ်း အေပါင္ဆိုင္ဆိုတာ စင္ကာပူ၊ အေမရိကား၊ ဥရာပႏိုင္ငံေတြေတာင္ ဥပေဒလက္တလံုးျခား လုပ္စားၾကတာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ေျဗာင္လုပ္စားလို႔ ေငြေခ်းစာခ်ဳပ္ေတာင္ ဥပေဒကာကြယ္ယူ လုပ္စားေနၾကပါတယ္။ ဘာသာေရး ဘုန္းၾကီး တပါးေတာင္ ၁၀ သိန္းေခ်းတာ ၃ ႏွစ္ရွိၿပီ၊ အတိုးခ်ည္းဆပ္ေနတာ ၃၀ သိန္းေလာက္ရွိျပီ ရင္ဖြင့္ေတာ့ ေပးမ ေနနဲ႔ေတာ့ ရဲတိုင္ပစ္လိုက္ အားေပးရတယ္။ ရွက္လို႔ ဆက္ေပးပါရေစ မၾကာခင္ေက်မွာပါ..တဲ့။ ဒါနဲ႔မိန္းမ အသံုးမ်ားတာ သတိထားမိေတာ့ သူပိုင္တဲ့ လက္ဝက္လက္စားေတြ အေပါင္ဆိုင္မွာေရာက္ေနလို႔ ျပန္ေရြးေပးရတယ္။ တခ်ိဳ႔ဆို အရင္း ၂ ခါျပန္ေအာင္ အတိုးေပးၿပီးေနျပီ။ ေနာက္ ေပါင္ႏွံေခ်းငွားျခင္း လံုးဝမလုပ္ပါဘူး ကတိေတာင္းတာလဲ ကတိမေပးခ်င္ဘူး။ ျမန္မာျပည္က ဆင္းရဲမြဲေတသူေရာ ဝန္ထမ္းေတြေရာ အားလံုး အမ်ိဳးသားခ်င္း ေငြတိုးစားခံေနရတာကို အံ့ၾသစရာ ရွာေဖြေတြ႔ လိုက္ရလို႔ အေတာ္ဝမ္းနည္းမိပါတယ္။ ေခတ္စနစ္ဆိုးဒဏ္ကို အိမ္ရွင္မေတြ အလူးအလဲခံေနၾကတာ ၾကာပီပဲ။

တရားမဝင္ ေငြတိုးေခ်းစားသူေတြကို ျပန္မေပးေၾကး အတိုးဆက္မေပးေရး လႈပ္ရွားမႈ အလြန္လိုအပ္ေနပါျပီ။ ဒါမွ ျပည္သူလူ ထု ၾကက္သား ေစ်းခ်ိဳခ်ဳိ စားႏိုင္ဖို႔ ျမန္ျမန္ ျဖစ္လာမွာပါ။

ဇာနီႀကီး

ကာတြန္း ကုိေခတ္ ● ဒုတိယ ရက္ ၁၀၀



ကာတြန္း ကုိေခတ္ ● ဒုတိယ ရက္ ၁၀၀
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၄၊ ၂၀၁၆

မင္းကုိႏုိင္ ● အ႐ိုးႏွင့္ ငါး၊ အမွားႏွင့္ လူ

မင္းကုိႏုိင္ ● အ႐ိုးႏွင့္ ငါး၊ အမွားႏွင့္ လူ
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၅၊ ၂၀၁၆
 
ကုိမင္းကုိႏုိင္ လူမႈကြန္ရက္ေပၚမွ ျပန္လည္ကူးယူပါသည္။

“ပုထုဇဥ္ပဲကြာ အမွားေတာ့ ဘယ္ကင္းပါ့မလဲ”
“လူဆိုတာ မွားတတ္တဲ့ အမ်ိဳးေလ”
“မွားပါေစ၊ လူပဲ အမွားကိုျပင္မွ” စသျဖင့္ ေန႔စဥ္ ၾကားၾကပါလိမ့္မည္။
“အမွားဟာ ဘာနဲ႔ တူသလဲ” လူမမာ ဓာတ္စာအျဖစ္ ငါး႐ိုးထြင္ရင္း ကြၽန္ေတာ္ စဥ္းစားမိပါသည္။

အမွားဆိုတာ လူ႔ဘ၀အရသာဆိုတဲ့ ငါးအသားေတြနဲ႔ တြဲကပ္ေနတဲ့ အ႐ိုးပဲ ဟူ၍။ မွန္တာေပါ့၊ အ႐ိုးမပါဘဲ ငါး မျဖစ္သလို အမွားမရွိဘဲ လူမျဖစ္ႏိုင္။ ငါးမွန္ရင္ အ႐ိုးနည္းတာနဲ႔ မ်ားတာပဲ ကြာသလို လူေတြဟာလည္း အမွားနည္းတာနဲ႔ မ်ားတာပဲ ကြာၾကတယ္။ ငါးမွာ အ႐ိုးနည္းရင္ စားေကာင္းသလို လူမွာလည္း အမွားနည္းရင္ ေပါင္းသင္းဖို႔ အေကာင္းဆုံးေပ့ါဟု ကိုယ့္ ဘာသာ ေထာက္ခံမိပါသည္။ ေယဘုယ်ေတာ့ အ႐ိုးနည္းတဲ့ ငါး၊ အမွားနည္းတဲ့လူ ဆုိတာေတြကို လူႀကိဳက္မ်ား ၾကသည္ဟု ကြၽန္ေတာ္ မွတ္ခ်က္ခ်မိသည္။ ၿပီးမွ ဒုတိယအေတြးက ကန္႔ကြက္သည္။ ေသခ်ာရဲ႕လား၊ အ႐ိုးနည္း အမွားနည္းတာ ႀကိဳက္ေပမယ့္ တကယ္တမ္း အရသာထူးတဲ့ ငါးသေလာက္လို ငါးမ်ိဳးက်ေတာ့ေကာ ၀ယ္ၾက စားၾက အားေပးၾကတာပဲ မဟုတ္လားဟု သတိျပဳမိသည္။ အ႐ိုးမ်ားတာေလာက္ေတာ့ ေပါင္းစားလုိက္တာေပါ့ဟုပင္ နည္းလမ္းသစ္ေတြ ရခဲ့ၾကေသး။

ငါးသေလာက္ႏွင့္တူေသာ လူအခ်ိဳ႕ကို လူေတြ ဘယ္လိုသေဘာထားပါလိမ့္။ ဒီေနရာမွာ ငါးမွာေတာ့ အသားအရသာ၊ လူမွာ ေတာ့ အက်ိဳးစီးပြားဟု ကြၽန္ေတာ္ ဆင္ျခင္မိပါသည္။ စိတ္ထဲကလည္း ၀န္ခံခ်င္သည္။ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းထဲမွာ လူတစ္ဦး အမွားမ်ားစြာ လုပ္မိၿပီဆိုပါေတာ့၊ သူ႔ထံတြင္ ထိုအမွားမ်ားႏွင့္တြဲလ်က္ ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားေတြက ဆူ ဆူၿဖိဳးၿဖိဳးရွိေနသည္ဆိုတာ သိေနသည္ဆိုပါေတာ့၊ ငါးသေလာက္ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေစ်းႀကီးေပး ၀ယ္စားခ်င္ၾကသလို ငါး သေလာက္ႏွင့္တူသည့္လူကိုလည္း ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံမိတတ္ၾကပါသည္။

ကိုယ္ႀကိဳက္ရာ ကိုယ္ေရြးၾကသည့္ အခြင့္အေရးေတာ့ ရွိသည္။ တစ္ခုပဲ သတိျပဳေစခ်င္သည္။ ငါးသေလာက္တြင္ က၀က္ ကင္း ငါးသေလာက္က အေကာင္းဆုံးဟု နာမည္ႀကီးသည္။ “၀ယ္တုန္းက က၀က္ကင္း ဟင္းခ်က္ေတာ့မွ ငါးသေလာက္ ေယာက္ဖ” ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးလည္း ရွိတတ္သည္။

အမွားနည္းတဲ့ လူကို လူႀကိဳက္မ်ားတာေကာ တကယ္ဟုတ္ရဲ႕လား။ ဒါကေတာ့ အ႐ိုးနည္းတဲ့ ငါးေတြကို လူေတြ ဘယ္လို သေဘာထားလဲ ၾကည့္လုိက္႐ုံသာ။ ငါးပုတ္သင္လိုငါးမ်ိဳး ၾကည့္ျပန္ေတာ့ အလယ္႐ိုး “ေက်ာ႐ိုး” ပဲ ရွိၿပီး အသားေပါေပမယ့္ သူ႔အရသာ မဖြယ္မရာမို႔ အိမ္ရွင္မမ်ား၊ စားဖိုမွဴးမ်ားအတြက္ ဘယ္ေတာ့မွ ဦးစားေပးမခံရပါ။ မတတ္သာသည့္အဆုံး “ေရြး စရာ မရွိသည့္ အဆုံး” ၀ယ္ၾကရတာပဲ မ်ားပါသည္။

“အ႐ိုး အနည္းအမ်ားက အဓိကလား၊
အသား အရသာက ပဓာနလား၊
အမွား အနည္းအမ်ားက အဓိကလား၊
အက်ိဳး စီးပြားက ပဓာနလား”

ကြၽန္ေတာ္ ေခါင္း႐ႈပ္လာပါသည္။ အက်ိဳးစီးပြားဆိုရာမွာေတာ့ အရည္အခ်င္းတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို ဆိုလိုသည္ေပါ့။ အမွားနည္းေရးကို ေႂကြးေၾကာ္ေနရင္းက အမွားမ်ားၿပီး အရသာေကာင္းသည့္ဘက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔လက္ေတြက အလိုလို ေရြးရန္ ေရာက္ေန ပါလား။

သို႔ႏွင့္ ကြၽန္ေတာ္သည္ လူေတြကိုၾကည့္တိုင္း လူစားသည့္ငါးေတြထဲက ဘယ္ငါးႏွင့္တူပါလိမ့္ဟု စိတ္ထဲ တစ္ကိုယ္ေရ ႀကိတ္ေတြးေနပါသည္။ ဒီလူကေတာ့ ငါးခူနဲ႔တူတယ္၊ အ႐ိုးလည္းမမ်ား၊ အသားလည္း ခ်ိဳတယ္။ ဟိုတစ္ေယာက္ဟာျဖင့္ ငါးပဲျဖဴလိုပဲ အ႐ိုးကလည္းမ်ား၊ ဒီတိုင္းလည္းမေကာင္း၊ ပင္စိမ္းႏိုင္ႏိုင္နဲ႔ အိုးကပ္ခ်က္လိုက္မွျဖစ္မွာ စသျဖင့္ ေတြးမိျပန္သည္။

ေစ်းႀကီးလည္းေပးရ ရွားပါးၿပီး ခြန္အား လည္းျဖစ္ အရသာလည္း ထူးကဲေကာင္းမြန္သည့္ ဆယ္လမြန္ငါးလို လူစားမ်ိဳး အတြက္ေတာ့ အျငင္းပြားဖြယ္ ရွိမည္ မထင္ပါ။ ကမၻာေက်ာ္ အာဏာရွင္တစ္ဦး ပြဲေတာ္တည္တိုင္း မပါမျဖစ္သည့္ ကာဘီယံ ငါးဥမွာ ေစ်းအျမင့္ဆုံး စားဖြယ္အျဖစ္ ထင္ရွားပါသည္။ အာနိသင္ကို အတိအက်မသိေသာ္လည္း လူတိုင္း လက္လွမ္း မမီ သည့္ ငါးတစ္မ်ိဳး၊ တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ အမ်ားစုအတြက္ တန္ဖိုး ဘာလဲဟု ေမးရမည့္ အမ်ိဳးအစားဟု ထင္ပါသည္။

ေ၀လငါးလို လူစားမ်ိဳးလည္း ရွိေသးသည္။ ေနာ္ေ၀းႏွင့္ ဂ်ပန္ အပါအ၀င္ အခ်ိဳ႕လူမ်ိဳး မ်ားသာ သူ႔အသားကို စားတတ္သည္။ မစားတတ္ေသာ ကမ္း႐ိုးတန္းတစ္ခုမွာ သူ႔ကို အေသရခဲ့ၾကဖူးသည္။ ဘာလုပ္ရမွန္း မသိခဲ့ၾက။

စားဖို႔အျပင္ ပိုသိသူတို႔ကေတာ့ ငါးႀကီး အန္ဖတ္ဟုေခၚေသာ ထိုငါးမွထြက္သည့္ အဖိုးတန္ ရတနာကို တန္ဖိုးႀကီး ကမၻာေက်ာ္ အေကာင္းစား ေရေမႊးေဖာ္ရာတြင္ အသုံးျပဳ ရေကာင္းမွန္း သိခဲ့ၾကပါသည္။ (တကယ္ေတာ့ ထိုအရာမွာ အန္ဖတ္ မဟုတ္ပါ) ေ၀လငါးလို အေကာင္လည္းႀကီး အသုံးခ် တန္ဖိုးလည္း ျမင့္ေသာ ငါး (သို႔မဟုတ္) ေ၀လငါးလို လူစားမ်ား အတြက္ အသုံးခ် ခံ အႏၲရာယ္မ်ားပုံကိုလည္း သတိျပဳမိပါသည္။ အေကာင္လည္းႀကီး တန္ဖိုးလည္း မ်ားရင္ေတာ့ သတိသာ ထားေပေတာ့။

ႁခြင္းခ်က္ေတာ့ ရွိေသးသည္။ ငါးမန္း ဆိုပါေတာ့ အ႐ုိုးႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ငါးမန္းေတာင္က လူေတြအတြက္ မက္ေမာ စရာအတိ။ ပင္လယ္ကူး ငါးဖမ္းသေဘၤာမ်ားတြင္ ငါးမန္းကို မိပါက ဆူးေတာင္ကိုသာ ခုတ္ယူၿပီး ေသြးစိမ္းရွင္ရွင္ျဖင့္ ပင္ လယ္ထဲ ျပန္ပစ္ခ် ခံရၿမဲ ျဖစ္သည္။ ငါးမန္းမွာ သူ႔ဆူးေတာင္ ႐ိုးကပင္ သူ႔ဘ၀ကို ပ်က္ေစခဲ့ပါၿပီ။ ငါးမန္း၏ ဆူးေတာင္မ်ားၾကားမွ ထြက္သည့္ အခ်ိဳဓာတ္ကို လူေတြက ငါးမန္းေတာင္ ဟင္းခ်ိဳအျဖစ္ေသာက္ရန္ ေတာင္ပံကို ခုတ္ျဖတ္ ရက္စက္ ၀ံ့ၾကသလို လူတစ္ေယာက္ (အထူးသျဖင့္ ထက္ျမက္ထူးခြၽန္သူ ထင္ရွားသူ တစ္ေယာက္) ၏အမွား တစ္စုံတစ္ရာအေပၚ ငါးမန္းေတာင္လို မညႇာမတာ ခုတ္ယူရန္ လူလူခ်င္း ေခ်ာင္းေျမာင္းေနသူေတြလည္း ရွိေသးသည္ဟု ကြၽန္ေတာ္ ခံစားရပါသည္။

ခုေတာ့ လူေတြကို ေတြ႕တိုင္း ဘယ္ငါးနဲ႔တူသလဲဟု တုိက္ဆိုင္ၾကည့္ရင္း ဟိုလူကေတာ့ ငါးပူတင္းႏွင့္တူတယ္၊ ဟိုဒင္းက ေတာ့ ငါးရံ႕ေခါင္းတိုလိုပဲ သုံးစားမရ စသျဖင့္ ေကာက္ခ်က္ခ်ရင္း ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ဘာငါးႏွင့္တူသတုံး ဟု ျပန္ၾကည့္မိပါသည္။
ငါးေဖာင္႐ိုးတစ္ေကာင္ကို ကြၽန္ေတာ္ ျမင္ရပါသည္ခင္ဗ်ာ။

#‎မင္းကိုႏိုင္‬
ျပည္သူ႔အေရးဂ်ာနယ္ အတြဲ၂၊ အမွတ္ ၈၈ ေဆာင္းပါး

ကာတြန္း ဆလုိင္းစြမ္းပီ ● မၿငိဳျငင္ပါနဲ႔


ကာတြန္း ဆလုိင္းစြမ္းပီ ● မၿငိဳျငင္ပါနဲ႔
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၅၊ ၂၀၁၆

ေမာင္ေမာင္စုိး ● လြမ္းရစ္ေဝေသာ ေန႔မ်ား၊ ညမ်ား၊ ဘဝေပါင္းမ်ားစြာ - အပိုင္း (၁၅)


ေမာင္ေမာင္စုိး ● လြမ္းရစ္ေဝေသာ ေန႔မ်ား၊ ညမ်ား၊ ဘဝေပါင္းမ်ားစြာ - အပိုင္း (၁၅)
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၄၊ ၂၀၁၆

● ေဆးေက်ာင္းသား
သုိ႔ႏွင့္ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာခန္႔ကစ၍ မိမိလည္း ေဆးတကၠသုိလ္ ၂ သုိ႔ တက္ေရာက္သင္ၾကားရေသာ ေဆးေက်ာင္း သားျဖစ္ခ့ဲေတာ့သည္။ ထိုစဥ္က ေဆး ၂ သည္ မဂၤလာဒုံ၌ရွိသည္။ ဆယ္မိုင္ကုန္းဘက္မွ ျပည္လမ္းအတိုင္းသြားလွ်င္ ေလ ယာဥ္ကြင္းျခံစည္းရိုးအဆံုးရွိ ဓါတ္ဆီဆိုင္ကို ေက်ာ္လွ်င္ေဆး ၂ သုိ႔ေရာက္သည္။ ျပည္လမ္းမေဘး၌ ေဆးတကၠသုိလ္ ၂ ဟူ ေသာ ဆိုင္းဘုတ္ကေလး ေထာင္ထားသည္မွအပ ဘာမွထယ္ထယ္ဝါဝါ မရွိလွ။

ေက်ာင္းဝင္းအတြင္း ကန္႔ေကာ္ပင္အုပ္အုပ္ကေလးရွိသည္။ ထိုကန္႔ေကာ္ပင္အုပ္ေနာက္ရွိ ေရွးေဟာင္း အုတ္တိုက္နီနီ အ ေဆာက္အဦးေလးမွာ ပါေမကၡခ်ဳပ္ရံုးျဖစ္သည္။ ထိုစဥ္က ပါခ်ဳပ္မွာ ေဒါက္တာဦးခင္ေမာင္ညိမ္းျဖစ္သည္။ စကားစပ္၍ေျပာ ရလွ်င္ မိမိတုိ႔သားအဖ ၂ ဦးစလုံး ဆရာညိမ္းတပည့္မ်ားျဖစ္ခဲ့သည္ဟု ဆိုရမည္။ မိမိ ေဆး ၂ မေရာက္မွီ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္က ေအာင္ဆန္းရွိ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္တက္ရသည့္ လက္ေထာက္က်န္းမာေရးမွဴးသင္တန္းေက်ာင္းသုိ႔ မိမိဖခင္တက္ေရာက္စဥ္က ဆရာညိမ္းသည္ ထိုသင္တန္းေက်ာင္း၏ေက်ာင္းအုပ္ျဖစ္သည္။ ေမာင္မယ္သစ္လြင္မ်ားကို ပါခ်ဳပ္ကတဦးခ်င္း ေခၚေတြ႕ဆုံ စဥ္က ဆရာညိမ္းအား ထိုအေၾကာင္းေျပာျဖစ္ခ့ဲေသးသည္။

ထိုပါခ်ဳပ္ရံုးေနာက္တြင္ ပထမႏွစ္ေဆး စာသင္ခန္း ၂ ခန္းႏွင့္ လက္ေတြ႕ေဆာင္ ၂ ခုရွိသည္။ ထိုေနာက္ဖက္ကို ဆက္ဆင္း သြားပါက ေရွးေဟာင္းအုတ္တိုက္နီနီ ၂ ေဆာင္ရွိသည္။ တခုက ခႏၶာေဗဒဌာန၊ ေနာက္တခုက ဇီဝကမၼေဗဒဌာနျဖစ္သည္။ ထိုအေဆာင္ ၂ ခု ေနာက္ဖက္သုိ႔ ဆက္ဆင္းသြားပါက ေဆးေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ လူေနေဆာင္ရွိသည္။ အသစ္ေဆာက္ လုပ္ထားေသာ စီပုံသဏၭာန္ ၃ ထပ္ေဆာင္ျဖစ္ျပီး ထမင္းစားေဆာင္က သီးသန္႔ ျဖစ္သည္။ ေဆးေက်ာင္းသားေဆာင္အား National Hall အမ်ဳိးသားေဆာင္ဟု နာမည္ေပးထားသည္။ ေဆးေက်ာင္းသူေဆာင္ကေတာ့ ျပည္လမ္းမေပၚရွိ ပါခ်ဳပ္ရံုး၏မ်က္ေစာင္ထိုးတြင္ရွိေသာ သစ္သား ၂ ထပ္ေဆာင္ေလးျဖစ္ျပီး သီတာေဆာင္ဟု ေခၚေဝၚပါသည္။

ေဆး ၂ ၏ပတ္လည္တြင္ေတာ့ မဂၤလာဒုံစစ္ေဆးရံု ေဆးတပ္ စစ္သူနာျပဳ ကဒက္ေဆာင္မ်ား ပတ္လည္ဝိုင္းရံထားသည္။ ထိုစဥ္ကေတာ့ မဂၤလာဒုံစစ္ေဆးရံုတြင္ လက္ေတြ႕ဆင္းရန္လြယ္ကူဖုိ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ေဆာက္ခ့ဲပုံရသည္။ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္း တြင္ ေဆး ၂ အား ေျမာက္ဥကၠာလာပသုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ျပီး မဂၤလာဒုံရွိ ေဆး ၂ အေဆာက္အအုံမ်ားအား တပ္ကသိမ္းပိုက္ လိုက္ေတာ့သည္။ စစ္ဖက္၏ အသိမ္းပိုက္ခံလိုက္ရေသာ တခုတည္းေသာ အရပ္ဖက္တကၠသုိလ္ အေဆာက္အအုံမ်ားဟု ဆိုရမည္။

ထိုစဥ္က ေဆး ၁ တြင္ ေက်ာင္းသား ၃၀၀ ေဆး ၂ တြင္ ေက်ာင္းသား ၁၀၀၊ မန္းေဆးတြင္ ေက်ာင္းသား ၁၅၀ သာ လက္ခံ သည့္ကာလျဖစ္သည္။ ေဆး ၂ ေက်ာင္းသား အနည္းဆုံးျဖစ္သည္။ တတန္းလွ်င္ ၁၀၀ မွ်သာရွိသည္။ ပါခ်ဳပ္ရံုးနားက စာသင္ေဆာင္တြင္ ပထမႏွစ္ေဆးက ေက်ာင္းသား ၁၀၀ ခန္႔ရွိသည္။ ပႏွစ္ေဆးက တႏွစ္ခြဲဆိုေတာ့ ၆ လခန္႔ေတာ့ အၾကီး တန္းႏွင့္အငယ္တန္းေပါင္း ၂၀၀ ခန္႔ရွိတတ္သည္။ အလားတူ ဒုတိယႏွစ္ေဆးကေတာ့ ခႏၶာေဗဒႏွင့္ ဇီဝကမၼေဗဒ အုတ္ တိုက္နီ ၂ ေဆာင္တြင္ရွိသည္။ တတိယႏွစ္ေဆးကေတာ့ တခါတရံ ပါခ်ဳပ္ရံုးနားက စာသင္ေဆာင္မွာသင္တတ္သက့ဲသုိ႔ ေဆးရံုမွာလည္းသင္သည္။ ေနာက္ဆုံးႏွစ္ အပိုင္း (က) ႏွင့္ အပိုင္း (ခ) ကေတာ့ ေဆးရံုမွသင္သည္။ လက္ေတြ႕ဆင္းၾကသည္။ မဂၤလာဒုံစစ္ေဆးရံုႏွင့္ေျမာက္ဥကၠလာပ ေဆးရံုတုိ႔တြင္ စာသင္ခန္းမ်ားထားေပးသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ တကယ္ေက်ာင္းတက္ရခ်ိန္တြင္ ေဆး ၂ ပင္မေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားမ်ားစားမရွိ။ ၂၀၀ ခန္႔သာရွိတတ္ရာ မူလတန္းေက်ာင္းေလာက္ပင္ ေက်ာင္းသားမမ်ား။ စည္စည္ကားကားမရွိ။ တေနကုန္ ကိုယ္အတန္းက ေက်ာင္းသား ၁၀၀ ခန္႔ကလြဲ၍ အျခားတန္းလူမ်ား မေတြ႕ရတတ္။ အေတာ္ေျခာက္တီးေျခာက္ကပ္နိုင္ေသာ တကၠသုိလ္ၾကီးဟု ဆိုရမည္။ ညေန
အတန္းဆင္းခ်ိန္ အေဆာင္တြင္ေတာ့ အတန္းေပါင္းစုံမွေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ စည္ကားတတ္သည္။ အထူးသျဖင့္ လကုန္ ရက္နီးလွ်င္ အေဆာင္၌ ေက်ာင္းသားမ်ား လူစုံတက္စုံရွိတတ္သည္။ ပိုက္ဆံျပတ္ခ်ိန္ဆိုေတာ့ အေဆာင္၌ျမဲကာ အေဆာင္ ထမင္း အေဆာင္ဟင္းကို ၾကိတ္မိတ္စားရင္း ေျခခ်ဳပ္မိေနၾက၍ ျဖစ္ေပသည္။ လဆန္းစ အိမ္ကေငြပို႔ခ်ိန္ဆိုလွ်င္ေတာ့ ေငြစ ေလးရႊင္ၾကသျဖင့္ လတ္ယားလတ္ယား အျပင္ထြက္သူမ်ားတတ္သည္။

● အေဆာင္ေနေက်ာင္းသား
အေဆာင္တြင္ မိမိတုိ႔ အငယ္တန္း ၃ တန္းက ၂ ေယာက္တခန္းေနရသည္။ အၾကီးတန္း ၄ တန္းက တေယာက္ တခန္းေနရ သည္။ မိမိက်သည့္အခန္းက အခန္းနံပတ္ ၇ ျဖစ္ျပီး အခန္းေဖၚက မိမိေအာင္ခ့ဲသည့္ အုတ္ဖိုႏွင့္ကပ္ရက္ ၾကိဳ႕ပင္ေကာက္က ဝင္းျမင့္ျဖစ္သည္။ ေဆး ၂ ကိုဝင္ခ့ဲသည့္ ခုံနံပါတ္ကလည္း မိမိက ၄၉ သူက ၅၀ ေရွ႕ဆင့္ေနာက္ဆင့္ျဖစ္သည္။ မိမိႏွင့္ အခန္းကပ္ရက္ အခန္း ၅ တြင္ ပဲခူးကေအာင္လာသူ သိန္းျမင့္ႏွင့္ ဝင္းရီရွိသည္။

ေျမာင္းျမကေအာင္လာေသာ သန္းဝင္းႏွင့္ေက်ာ္ဝင္းက အခန္း ၃ ကထင္သည္။ အခန္း ၂ တြင္ ဒင္းနစ္ေခၚ မ်ဳိးမင္းႏွင့္ ေမာင္ လွ ၂ ေယာက္ေနၾကသည္။ အခန္း ၃ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ အခန္း ၄ မွာေတာ့ ပုသိမ္ကေအာင္လာသူ ကိုစုိးေအာင္ႏွင့္ျပည္မွ ေမာင္ေမာင္ေထြးရွိသည္။ သူတုိ႔ ၂ ဦးက မိမိတုိ႔ထက္ တႏွစ္ေစာသည္။ ၁၉၇၂ ေရာက္သူမ်ားျဖစ္ျပီး ပထမႏွစ္ေဆးအၾကီးတန္း မွျဖစ္သည္။ အခန္း ၆ တြင္ ေျမာင္းျမကေအာင္လာသူ ေစာသိန္းဝင္းႏွင့္ေဖၾကိဳင္ရွိသည္။ ထို ၂ ေယာက္ကား ကံတူအက်ဳိး ေပးမ်ားျဖစ္ပုံရသည္။ ယေန႔တိုင္ ၂ ဦးစလုံးအိမ္ေထာင္မက် ဘဲ လူပ်ဳိၾကီးမ်ားျဖစ္ေနၾကသည္။ မိမိတုိ႔ႏွင့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ အခန္း ၈ ၌ ေတာင္ငူက ကိုသိန္းထြန္းေခၚ ေမာင္သတၲိရွိသည္။ သူက ၁၉၇၁ ေက်ာင္းေရာက္သူျဖစ္ျပီး ဒုတိယႏွစ္ေဆး မွျဖစ္သည္။

အခ်ိန္တိုအတြင္း မိမိႏွင့္ တႏွစ္ထဲေအာင္လာသူမ်ားေရာ အတန္းၾကီးသူမ်ားေရာ အခန္းနီးခ်င္းမ်ား ခဏအတြင္း ကိုယ္ကို ကိုယ္မိတ္ဆက္၍ ခင္မင္သြားၾကသည္။ ထိုမွစ၍လည္းႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာခင္မင္ခ့ဲၾကျပီး ဆဲမနာ ဆိုမနာမ်ားျဖစ္ခ့ဲၾကသည္။ မိမိလည္းထိုခ်ိန္မွစ၍ လြတ္လပ္ေပါ့ပါးေသာ မိမိစိတ္တိုင္းက် ထင္တိုင္းက်ဲနိုင္ေသာ အေဆာင္ေနေက်ာင္းသားဘဝကို ရရွိ ခ့ဲသည္ဟု ဆိုရမည္။ ထိုစဥ္က မိန္းကေလးေဆာင္မ်ားကိုသာ ညဝင္ခ်ိန္ထြက္ခ်ိန္ ကန္႔သတ္တင္းၾကပ္ထားေသာ္လည္း ေယာက်္ားေလးေဆာင္မ်ားမွာ အကန္႔အသတ္မရွိ ဝင္ခ်ိန္ထြက္ခ်ိန္ သတ္မွတ္ထားျခင္းမရွိ။ တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားမ်ားျဖစ္ ျပီမို႔ မိမိဘာသာ အထိမ္းအကြပ္ရွိရန္သာ လိုအပ္သည္။

ထိုစဥ္အေဆာင္လခ ထမင္းဖိုးႏွင့္ေက်ာင္းလခမွ တလလွ်င္ ၅၇ က်ပ္ျဖစ္သည္။ ထမင္းစားေဆာင္တြင္ မနက္စာ လဘက္ ရည္ႏွင့္ မုန္႔တမ်ဳိးႏွင့္ ေန႔လယ္စာ ညေနစာတုိ႔ကေတာ့ ထမင္းႏွင့္ဟင္း အသားငါးတလွည့္စီခ်က္ေႂကြးသည္။ ဝက္သားမစား အမဲသားမစားတုိ႔က ၾကိဳစာရင္းေပး၍ရသည္။ ထိုသူတုိ႔အတြက္ ဘဲဥ တလုံးႏွင့္တျခမ္း ရသည္။ ထမင္းစားပြဲကိုယ္စီႏွင့္ ဇြန္ းႏွင့္ခရင္းႏွင့္ အက်အနထိုင္စားခြင့္ရသည္။ စားျပီး ပန္းကန္ေဆးရန္ သိမ္းရန္မလို စားပြဲထိုးရွိသည္။ အခါၾကီးေန႔ၾကီး ပိတ္ ရက္ အခ် ဳိ့တြင္ အလုပ္သမားမ်ားအနားေပး၍ တေန႔စာ ထမင္းဖိုး ၁ က်ပ္ ျပား ၄၀ ျပန္အပ္သည္။ မနက္စာက ျပား ၂၀ ထမင္းတနပ္ ျပား ၆၀ ႏႈန္းျဖစ္သည္။

စတိုင္က် သည့္ အေဆာင္ေက်ာင္းသားဘဝကိုေနာက္ဆုံးပိုင္းမွီလိုက္သည္ဟု ဆိုရမည္။ ထို႔ျပင္ အေဆာင္တြင္လည္း ေရ မီးပူစရာမလိုဘဲ ေဖါေဖါ သီသီသုံးခြင့္ရသည္။ ယခုေခတ္ေက်ာင္းသားမ်ားကေတာ့ အေဆာင္ေနေက်ာင္းသားဘဝ ဆံုး႐ႈံး သြားသည္။ ရပ္ကြက္မ်ားတြင္ ၾကပ္ၾကပ္တည္းတည္း ျဖစ္သလိုေနစား၍ ေက်ာင္းတက္ေနရသည္။ ပညာေရးေလာက ဆုတ္ ကပ္ဟုဆိုရမည္။ တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသည္ အသိပညာ အတတ္ပညာ ဆည္းပူးရာသက္သက္သာမက ေနမႈ ထိုင္မႈ ဘဝ အဆင့္အတန္းကိုပါ သင္ၾကားေလ့က်င့္ေပးျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း အဆိုပါ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးသည့္ အေဆာင္ေနေက်ာင္း သားဘဝသည္ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္း အဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရသည္။ စစ္ဖက္ကဖြင့္ေသာ တကၠသုိလ္မ်ားတြင္ ဤအခြင့္အေရးရျပီး အရပ္ဖက္တကၠသုိလ္အားလုံးတြင္ ထိုအခြင့္အေရးဆုံး႐ႈံးသြားခ့ဲသည္။

ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ နယ္ေျမမွ ဒုႏွင့္ဒယ္ႏွင့္ ေဆာက္ထားေသာ အေဆာက္အအုံမ်ားပစ္ထား၍ ေတာေခါင္ေခါင္တြင္ တကၠ သုိလ္မ်ားဖြင့္သည္။ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္တြင္ ခြဲျခားပစ္သည္။ လိုအပ္သည့္ အေဆာက္အအုံမ်ား ပ့ံပိုးနိုင္ျခင္းမရွိခ့ဲ။ ေက်ာင္း သားမ်ား မစုစည္းဖုိ႔ စုမိလွ်င္ဆူပူမည္ကို စုိးရိမ္ေၾကာင့္က်ျခင္းကို ေရွ႕တန္းတင္ စဥ္းစားခ့ဲပုံရသည္။ ထို႔ျပင္ ပညာေရးဆိုသည္ မွာ ျပန္မရနိုင္ေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုသည့္ နလပ္ိန္းတုံးအခ်ဳိ႕လည္း ရွိခ့ဲပုံရသည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ သက္တမ္းအရင့္ ဆုံး ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ၾကိီးလည္း တန္းမဝင္ျဖစ္ခ့ဲရသလို ေက်ာင္းသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားလည္းဆုံး႐ႈံးခ့ဲသည္။

● အေဆာင္ၾကိဳ ဆိုပြဲ
တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားသစ္ေတြေရာက္လာည္ႏွင့္ တကၠသုိလ္တိုင္းတြင္ ေမာင္မယ္သစ္လြင္ၾကိဳ ဆိုပြဲျပဳ လုပ္ေပးၾကသည္။ ပါေမကၡခ်ဳပ္ဆရာမ်ားက ဆုံးမၾသဝါဒစကားေျပာၾကားၾကသည္။ ေနထိုင္မႈဘဝ စာသင္ၾကားေရးတုိ႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ လမ္းညႊန္ ၾကသည္။ မိမိတုိ႔ေဆး ၂ တြင္ အလားတူ ေမာင္မယ္သစ္လြင္ၾကိဳဆိုပြဲလုပ္သည္။ တကၠသုိလ္ၾကိဳဆိုပြဲျပီးေတာ့ အေဆာင္ ကလည္း အေဆာင္ၾကိဳ ဆိုပြဲလုပ္ပြဲလုပ္သည္။

ထိုစဥ္က မိမိတုိ႔ ေဆး ၂ အမ်ဳိးသားေဆာင္ အေဆာင္မွဴးက ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ညိဳ ျဖစ္သည္။ သူကေဆးတပ္တြင္ ဗိိုလ္မွဴးအျဖစ္မွ အျငိမ္းစားယူျပီး အရပ္ဖက္ေျပာင္းလာသူျဖစ္ျပီး ခႏၶာေဗဒဌာနမွဴး ပါေမာကၡလည္းျဖစ္သည္။ ေဆးပညာစာအုပ္မ်ားေရးသားျခင္းျဖင့္ လူသိမ်ားသူျဖစ္သည္။ ပညာရပ္ဆိုင္ရာတြင္ လူေတာ္တစ္ဥိီးျဖစ္သည္ဟု ဆိုရပါမည္။ သုိ႔ေသာ္ ထိုစဥ္က အေဆာင္ေနေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ သိပ္အဆင္မေျပလွေပ။

အေဆာင္ၾကိဳဆိုပြဲက အခန္းအနားၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ေတာ့မလုပ္ပါ။ ပုံမွန္ထမင္းေႂကြးရာမွ ဒန္ေပါက္ႏွင့္အေအးတိုက္ မည္ဟု ေၾကျငာထားသည္။ ထိုညေန ပုံမွန္ ၄ နာရီထမင္းစားေဆာင္ဖြင့္ခ်ိန္လည္း မဖြင့္နိုင္။ တေျဖးေျဖးအခ်ိန္ၾကာလာေတာ့ ေက်ာင္းသားမ်ားလည္း ေအာ္ၾက ဟစ္ၾကပါသည္။ ၄ နာရီခြဲေက်ာ္ ၅ နာရီခန္႔မွ ထမင္းစားေဆာင္ဖြင့္သည္။ ေက်ာင္းသားမ်ား လည္း ဝုန္းဒိုင္းၾကဲဝင္ေရာက္သြားၾကသည္။

ဖရက္ရွာဟုေခၚသည့္ ေမာင္မယ္သစ္လြင္ မိမိတုိ႔ကား ဖရက္ရွာပီသသည္။ ေနာက္ဆုံးမွ ခပ္ေအးေအးဝင္သြားၾကသည္။ ဒန္ေပါက္ေရာက္လာမလား ေစာင့္ၾကရာ အတန္းၾကီးမ်ားစားေသာက္၍ ထသြားၾကသည့္ ညေန ၆ နာရီအထိ မိမိတုိ႔ ဖရက္ ရွာမ်ား ဒန္ေပါက္မစားရ။ မေလာက္လို႔ သြားျပန္ယူေနသည္ဟု ဆိုသည္။ ဖရက္ရွာပီပီ ခံရေခ်ျပီ။ ဖရက္ရွာၾကိဳဆိုပြဲမွာ ဖရက္ရွာ ဦးစားေပးမခံရ။ အေဆာင္မွဴးဆိုသူလည္း ဘယ္ေရာက္ေနသည္မသိ။ အတန္းၾကီးသမားမ်ားအဆိုအရ ညေနေဆး ခန္းသြားထိုင္ေနသည္ဟု ဆိုသည္။

မိမိတုိ႔က ေဒါသအလိပ္လိုက္ထြက္ေနေခ်ျပီ။ တုန္႔ျပန္ဖုိ႔လည္း ဆုံးျဖတ္လိုက္ၾကသည္။ အားလုံးကလည္းသေဘာတူၾက သည္။ သုိ႔ႏွင့္ ခပ္ေအးေအးေနတတ္သူ ေက်ာင္းသားမ်ားကို မဂၤလာဒုံေစ်းတြင္ ထမင္းသြားစားရန္လႈံ႔ေဆာ္လိုက္သည္။ လက္ရဲဇက္ရဲ လုပ္ရဲကိုင္ရဲ ေဒါသ ငယ္ထိပ္ေရာက္ေနေသာ ေက်ာင္းသား ၁၅ ေယာက္ခန္႔သာ က်န္ေနခ့ဲၾကသည္။ ည ၇ နာရီထိုးေလာက္က်မွ ဒန္ေပါက္ေရာက္ျပီဆိုျပီး မိမိတုိ႔ကိုလာေခၚသည္။ မိမိတုိ႔တသိုက္လည္း ထမင္းစားေဆာင္ကိုသြား၍ အားလုံးတိုင္ပင္ထားသည့္အတိုင္း တစ္ေယာက္လွ်င္ ဒန္ေပါက္ ၂ ပြဲစီယူ၍ ထမင္းစားေဆာင္အျပင္သုိ႔ သယ္ျပီးသြန္ ပစ္ လိုက္ၾကသည္။ ထမင္းစားေဆာင္တခုလုံး တိတ္ဆိတ္ေနသည္။ ထမင္းစားေဆာင္တာဝန္ယူသူမ်ားလည္း တခြန္းမွ မဟၾက။ အေျခအေနတင္းမာေနသည္ကို သေဘာေပါက္သက့ဲသုိ႔ သူတုိ႔စီစဥ္မႈ ေပါ့ေလ်ာ့မႈေၾကာင့္ဆိုသည္ကိုလည္း သ ေဘာေပါက္ပုံရသည္။

မိမိတုိ႔လည္း ဒန္ေပါက္သြန္ျပီးေနာက္ မဂၤလာဒုံေစ်းသုိ႔ ထမင္းစားထြက္ခ့ဲၾကသည္။ မိမိတုိ႔ထြက္ၾကေတာ့ ၆ နာရီေလာက္က ထမင္းစားထြက္သြားၾကသူမ်ား အလွ်ဳိလွ်ဳိ ျပန္လာၾကသည္ကို လမ္းမွာေတြ႕ရသည္။ ခပ္ေအးေအးေနၾကသူ သူငယ္ခ်င္းမ်ား လည္း ကံေတာ့မေကာင္းၾက။ ည ၈ နာရီခန္႔တြင္ အေဆာင္မွဴး ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ညိဳ ျပန္ေရာက္လာျပီး အေၾကာင္းစုံသိ သြားျပီးေနာက္ မိမိတုိ႔ ပထမႏွစ္ေဆး အငယ္တန္းမွ အေဆာင္ေနေက်ာင္းသားသစ္မ်ားအားေခၚေတြ႕ ၾသဝါဒႁမြက္ၾကား ေတာ့သည္။ ကံမေကာင္းအေၾကာင္းမလွစြာပင္ ထိုအခ်ိန္တြင္ ဒန္ေပါက္သြန္ခ့ဲၾကသူ မိမိတုိ႔တသိုက္ကား မဂၤလာဒုံေစ်းတြင္ ရွိေနေသး၍ မိမိတုိ႔မပါ။ ဒန္ေပါက္သြန္ရာတြင္မပါဘဲ ေစာေစာစီးစီး ထမင္းထြက္စားသူမ်ားက ျပန္ေရာက္ေန၍ သူတုိ႔တေတြ ၾသဝါဒခံယူလိုက္ၾကသည္။

မိမိကာလက ေရမီးအစုံႏွင့္ ထမင္းစားေဆာင္ႏွင့္ အေတာ္အတန္ျပည့္စုံေနသည္ျဖစ္ေသာ္လည္း အေဆာင္မွဴးျဖစ္သူ အ ေဆာင္ေနေက်ာင္းသားမ်ားအေပၚ တာဝန္ယူမႈ ျပည့္ျပည့္ဝဝ မရွိ၍ ထိုက့ဲသုိ႔ေသာအေျခအေနမ်ားေပၚလာရျခင္းျဖစ္ေပ သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ထိုအေဆာင္မွဴး သူဘာသာရပ္တြင္မည္မ်ွထူးခြၽန္သည္ျဖစ္ေစ မိမိေလးစားသည့္စာရင္းထဲေတာ့ မပါေတာ့ေခ် ။ေနာင္ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ ထိုစဥ္က အေဆာင္မွဴးမ်ားကို ပါေမာကၡမ်ားကိုတာဝန္ေပးထားရာ သူတုိ႔၏သင္ၾကားေရးတာဝန္မ်ားေၾကာင့္ လစ္ဟင္းသလားဟု စဥ္းစားမိသည္။ သုိ႔ေသာ္ သူတုိ႔ေအာက္တြင္ Hall tutor ဟုေခၚသည့္ လက္ေထာက္အေဆာင္မွဴးမ်ားရွိရာ ထိုသူမ်ားမွတဆင့္ စနစ္တက် စီစဥ္သင့္သည္။ တကၠသုိလ္ေက်ာင္း အေဆာင္မွဴးႏွင့္ အေဆာင္ေနေက်ာင္းသားမ်ားၾကား နားလည္မႈမရွိ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ဆက္ဆံမႈမရွိျခင္းမ်ားသည္ ထိုအေဆာင္၏လႈပ္ရွားမႈ စည္းကမ္းထိမ္းသိမ္းမႈမ်ားတြင္ အက်ဳိးမဲ့ေစသည္ဟု ဆိုရမည္။

သုိ႔ႏွင့္ မိမိ၏အေဆာင္ေနေက်ာင္းသားဘဝသည္ အေဆာင္ၾကိဳဆိုပြဲ၌ ဒန္ေပါက္သြန္ျခင္းျဖင့္ အစျပဳ ခ့ဲသည္ဟု ဆိုရေပမည္။

ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္
Mg Mg Soe ( ေမာင္ေမာင္စိုး )

photo credit U Hla Oo

ေမာင္လူေရး ● ရြဲ႕ (သေရာ္စာ)


ေမာင္လူေရး ● ရြဲ႕ (သေရာ္စာ)
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၄၊ ၂၀၁၆

က်ဳပ္တို႔ရြာ၊ က်ႏ္ုပ္တို႔ရြာ၊ ရြာ ရြာ ရြာ၊ ရြာရာက ရြဲ႕သြားၿပီလို႔ ဆိုရေတာ့မယ္။

ရြာဟာ ရြာမဟုတ္။ ရြဲ႕။

ဟုတ္ပ၊ ငယ္ငယ္က ေပ်ာ္စရာ ရြာဟာ ေပ်ာ္စရာမရွိေတာ့။ ရြာသူရြာသားတို႔ မ်က္ႏွာမွာလည္း ေဖာ္ေရြျခင္း ကင္းေနၿပီ။ တင္းတင္းမာမာဟန္နဲ႔ ထန္ေနၿပီ။ လွမ္းႏႈတ္ဆက္ဖို႔ ခက္ေနၿပီ။

တခ်ိန္က အလည္ျပန္လာရင္ အိမ္ေပါက္ေစ့ေခၚေကြၽးတတ္တဲ့ရြာ၊ ခုေတာ့ ဖာသိဖာသာႏိုင္လြန္းၿပီ။ ရြာကား စိုစိုဖတ္ဖတ္ မရွိေတာ့။ အရင္က ရြာေပါက္အဝင္ကစလို႔ တလြင္လြင္ျမည္တဲ့ ႏႈတ္ဆက္သံမ်ားကား လူငယ္လူရြယ္မ်ားနဲ႔အတူ မေလးရွား လိုက္သြားၾကၿပီလား မသိ။ စစ္ေဘးဒဏ္သင့္ေနတဲ့ ရြာပ်က္ႀကီးထဲ ဝင္သြားရသလို။

ႏွစ္ေတာ္ေတာ္ၾကာေလၿပီ။ ၈၈အေရးအခင္းပီးေတာ့ စစ္အာဏာသိမ္းစကထဲကလို႔ ဆိုရမယ္။ သပိတ္စခန္းပါသူနဲ႔ မပါသူကြဲၾကတယ္။ အဲဒီတုန္းက မဆလႏို႔သက္ခံမ်ားကတဖက္၊ ဒီမိုကေရစီခ်င္သူမ်ားကတဖက္ ျဖစ္ေနခ်ိန္ အာဏာသိမ္း လိုက္ေတာ့ အာဏာသိမ္းအစိုးရရဲ႕ အလိုေတာ္ရိမ်ားကတဖက္ တိုးလာျပန္တယ္။ ေနာက္ ၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ေတာ့ NLD က တဖက္တိုးလာျပန္တယ္။ ဒီၾကားထဲ ရြာလူႀကီးေရြးပြဲေတြေၾကာင့္ ေဆြစု မ်ိဳးစုေလးေတြကလည္း သိသိသာသာ ကြဲလာၾကတယ္။ ေနာက္ပိုင္းအကြဲဆုံးက အဲဒီရြာလူႀကီးေရြးပြဲ။ သူ႔အမ်ိဳး ကိုယ့္အမ်ိဳး လူႀကီးျဖစ္ေရး ေပးၾကကမ္းၾက တိုက္ၾက ခိုက္ၾက ၿပိဳင္ၾကဆိုင္ၾက ကြဲလိုက္သမွ ေျမျပင္ေပၚေပါက္ခြဲထားတဲ့ အိုးျခမ္းပဲ႔ေတြလိုကို ျဖစ္ေနတယ္။

အဲဒီေနာက္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ၃ ေက်ာင္း ျပႆနာေပၚေတာ့ အိုးျခမ္းပဲ့ကို တူနဲ႔ ထပ္ထုသလို ကြဲေတာ့တယ္။ အမႈႏိုင္ေရး ႐ုံးကန္ကႏၷား အၿပိဳင္အဆိုင္သြားၾက၊ ေစာင္းၾကေျမာင္းၾက ရြဲ႕ၾကဖဲ့ၾက ရြာေရးရပ္တာ ညီၫြတ္ေရး အကုန္ပ်က္ၾက။

ခုတခါ NLDနဲ႔ ၾကံဖြတ္ ေဒါင္းနဲ႔ျခေသၤ့ ခြပ္ၾက ကိုက္ၾက ထပ္ကြဲၾကျပန္။

အင္း ေနာက္ဆုံးေပၚကြဲနည္းကေတာ့ ေခတ္ေပၚလူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ ကြဲပုံကြဲနည္းျဖစ္တယ္။ သူ႔ကြဲပုံက နာေရးအသင္း ေထာင္ၾကေရာ၊ အရင္ မသာေပၚတိုင္းလုပ္ေနၾက အရက္သမားမ်ားကား အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ကာ လူမႈေရးအသင္းသားမ်ားကို မေက်နပ္လို႔ ကြဲၾကတယ္။ ပီးေတာ့ နာေရးအသင္း ႏွစ္သင္းျဖစ္ကာ မသာလုၾက လူနာတင္ကားကိုယ္စီနဲ႔ လူနာလုၾကရင္း ကြဲၾကျပန္ၿပီ။ ပိုဆိုးတာက ဝန္ေဆာင္မႈေတြၿပိဳင္ဆိုင္ရင္း အကြဲႀကီးလာၾကတယ္။ နာေရးကားအျပင္ နာေရးကုတင္ အုပ္ေစာင္း ပါတာ၊ အဲဒါအျပင္ မ႑ပ္ ကုလားထိုင္ပါတာ၊ ေနာက္ မီးသၿဂိဳဟ္ေပးတာ၊ နာေရးခ်စဥ္ ေလာ္နဲ႔ ဓမၼစၾကာဖြင့္ေပးတာ၊ သု သာန္တရားေဟာရာမွာ ေဆာင္းေဘာက္ပါတာ၊ နာေရးပို႔စဥ္ မိသားစုအတြက္ ကားစီစဥ္ေပးတာ စတာေတြၿပိဳင္ရင္း အကြဲ ေပၚ အပဲ့ဆင့္ေနၾကၿပီ။

ခုေတာ့ ရြာမွာ ဘုရားပြဲလည္း ေျခာက္ကပ္ကပ္၊ ေက်ာင္းပြဲလည္း ေဖ်ာက္ေဖ်ာက္၊ ကထိန္ခါ အရပ္ဇာတ္ကတာေတြလည္း ေပ်ာက္ၿပီ။ ေျခာက္လုံးပတ္နဲ႔ ဒိုးဝိုင္းကလဲ ကစဥ့္ကလ်ား ေတးသြားမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္ၿပီ။ ဘာအေရးမွ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးလို႔ မရ၊ မလာလွ်င္ မိမိတာဝန္သာျဖစ္ေၾကာင္း ေလာ္နဲ႔ ေမာင္းခတ္သံသာ ၾကားရၿပီ။ ေကာက္စိုက္လဲ မေျပ၊ ေကာက္ရိတ္လဲ မေခ်ာ၊ ေရယူရန္ျဖစ္ ခုတ္ၾကထစ္ၾက။ ေကာက္စိုက္ေတးအစား နားၾကပ္ကိုယ္စီ ဖုန္းပြတ္ေနၾကၿပီ။

ဝါဆိုလဲ ဆို႐ုံ၊ သီတင္းကၽြတ္လဲ ကၽြတ္ကၽြတ္၊ တန္ေဆာင္တိုင္လဲ မၿမိဳင္၊ တပိုတြဲလဲ ထမနဲမထိုးၾကေတာ့။ သၾကၤန္ေတာင္ ဆိုင္ကယ္နဲ႔ အေဝးထြက္ ၾကန္ၾကၿပီ။

က်ဳပ္တို႔ရြာ ရြာမဟုတ္။

ရြဲ႕။

ေမာင္လူေရး

ရဲရင့္သက္ဇြဲ ● ေႂကြသြားတဲ့ ပန္းသီးအေပၚမွာ

  ရဲရင့္သက္ဇြဲ ● ေႂကြသြားတဲ့ ပန္းသီးအေပၚမွာ
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၄၊ ၂၀၁၆

ျဖတ္ခနဲဆို
အာရံုက
နယူတန္ရဲ႕ ေခါင္းေပၚ ေႂကြက်တဲ့
ပန္းသီဆီ ေရာက္...ေရာက္ေနတယ္
ဒီမွာက နီ႐ိုးေတြ ေစာင္းတီးေကာင္းေနဆဲ

ငါ့ ပတ္ဝန္းက်င္ဟာ ငါ့ၿမိဳ႕.....ဆိုပါစို႔
ဒီၿမိဳ႕ႀကီးလဲ
မေရရာတဲ့ သတင္းေတြ
ကမၻာမေၾကဆိုေနတဲ့ မီးေတာက္ေတြနဲ႔
တၿမိဳ႕လံုး ဟုန္းဟုန္းထလို႔

ျဖတ္ခနဲဆို...
အဲ့ဒိ ျဖတ္ခနဲ ဆိုတာကလဲ
ခပ္ၾကဲၾကဲကေန ခပ္စိပ္စိပ္
ေႂကြေလတဲ့ ပန္းသီးေပၚပဲ
ေရာက္ေရာက္သြားေနတယ္

စိတ္ဟာ မေကာင္းမႈမွာ ေမြ႔ေလ်ာ္တယ္
အာဏာ႐ွိသူက လက္ညိႇဳးေကြးနဲ႔
ဓမၼစက္ကေတာ့...
ပ်က္ေနတဲ့ အဂၤ်င္တလံုး
အစိုးရဆိုတာ
ရပ္ေနတဲ့ ကြန္ပက္စ္နဲ႔ ဆင္တူတူ

အဲဒီလိုေခတ္ႀကီးမွာ
ပညာ႐ွိေတြလဲ
နီးရာဒါးကိုေၾကာက္ရ
ၾကည့္ေနရင္းနဲ႔ ကြယ္သြားပါတယ္ ေလွ်ာက္ထံုး
ျပည္သူ႔ရင္ကို
တဝုန္းဝုန္းနဲ႔ ႐ိုက္ပုတ္ေနေတာ့တယ္

ေပါင္မုန္႔မ႐ွိရင္
ကိတ္မုန္႔စားၾက
ကိတ္မုန္႔စားၾက
ကိတ္မုန္႔မ႐ွိလဲ...
ကိတ္မုန္႔ပဲစားၾက

ျမစ္တခုထဲ
လူတေယာက္ ႏွစ္ခါမဆင္းႏိုင္လဲ
ေခါင္းေပၚက်တဲ့ ပန္းသီးက်ေတာ့
တႀကိမ္ထဲ

စိတ္.......
ေႂကြေနဆဲ
အဲဒီီ ပန္းသီးေပၚမွာ .....

ရဲရင့္သက္ဇြဲ
၁၃ ဇူလိုင္ ၂၀၁၆

မုိးခ်ဳိသင္း ● က၀ိအုိရဲ႕ အိမ္ျပန္ခ်ိန္သုိ႔ ....

မုိးခ်ဳိသင္း ● က၀ိအုိရဲ႕ အိမ္ျပန္ခ်ိန္သုိ႔ ....
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၄၊ ၂၀၁၆

ဒီေန႔ မိုးမခထဲက ဆရာ ေဒါက္တာစိန္၀င္းရဲ႕ဇနီး မမစီရဲ႕ ေဆာင္းပါးတပုဒ္ ဖတ္ရတယ္။ ဖတ္ရင္း ရင္ထဲမွာထိခိုက္လြန္းလို႔ ဒီစာကို ေရးမိပါတယ္။ ေခါင္းစဥ္က က၀ိအိုရဲ႕ အိမ္ျပန္ခ်ိန္တဲ႔။ ဆရာဦးစိန္၀င္းမိသားစု ျမန္မာသံရုံးမွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ ကိုယ္ျပန္ဖို႔ သြားေလွ်ာက္ရာမွာ "ခံ၀န္ခ်က္ လက္မွတ္ထိုး၊ အသနားခံစာတင္၊ ေဆြမ်ဳိးေတြနဲ႔ပဲ ေတြ႔၊ ဘယ္မွ မ၀င္နဲ႔" ဆိုပါလား။ ဒါကို ဖတ္မိေတာ႔ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးတဦးရဲ႕သား၊ ျမန္မာ႔ႏိုင္ငံေရးထဲ အႏွစ္ ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ ပါဝင္ခဲ႔သူ၊ အဘိုးအို တဦး ရဲ႕အိမ္ျပန္ခ်ိန္ဟာ အခ်ဳပ္အေႏွာင္ေတြခံ၀န္ခ်က္ေတြနဲ႔လားလို႔ ေဆာင္းပါးရွင္က ေမးထားပါတယ္။

သူေရးထားတာ အျပစ္တင္ ဆဲဆိုထားတာ တလုံးမွမပါ။ စကားၾကမ္းၾကမ္းေတာင္ မေျပာထား။ ႏိုင္ငံေရးတြက္ခ်က္နည္းေတြကိုလည္း ခ်မျပ၊ လြဲမွားေနတဲ့ေပၚလစီတခုကို ရုိးရုိးေလးေရးထားပုံက ဖတ္ရသူေတြရဲ႕ရင္ထဲကို ျမားသိန္းေသာင္းခ်ီ ၀င္ သြားသလို ထိေရာက္လွပါတယ္။ ျပည္သူတင္ေျမႇာက္ထားေသာအစိုးရကို ရုိေသေလးစားေသာအားျဖင္႔ေတာင္ လက္ မွတ္ထိုးခဲ့ပါေသးတယ္ တဲ့။ ဒါေပမဲ့ ေခတ္စနစ္ဆိုးႀကီးေၾကာင္႔ ကမၻာႀကီးရဲ႕ေနရာအႏွံ႔အျပားကို လြင္႔စင္ခဲ႔တဲ႔ သူေတြရဲ႕ အိမ္ျပန္ခ်ိန္ဟာ ျပည္သူ႔အစိုးရ လက္ထက္မွာေတာ႔ ဒါမ်ဳိးေတြမရွိသင့္ေတာ့ပါဘူး လို႔ ေျပာခ်င္တာပါ။

ဒါဆို ဆရာ႔လိုလူမ်ဳိးကို ဒီလိုခံ၀န္ခ်က္ေတြ ေတာင္းဖို႔ လိုအပ္သလားလို႔ တဖက္က ျပန္စဥ္းစားၾကည္႔မိပါတယ္။ က်မသိ သေလာက္ ဆရာဦးစိန္၀င္းမိသားစုအေၾကာင္း ေရးျပခ်င္ပါတယ္။ ဆရာတို႔နဲ႔ က်မတို႔က အေမရိကားရဲ႕အေရွ႕နဲ႔အေနာက္ဆိုသလိုေနရာေတြမွာ ေနပါတယ္။ အေရွ႕ဖက္ျခမ္းကိုသြားလည္တုိင္း ဆရာ့အိမ္ကို သြားျဖစ္ပါတယ္။ က်မအေဖ ရုိေသ ေလးစားရသူလို႔ သိခဲ့နားလည္ခဲ႔လို႔ပါ။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဆိုတာထက္ ဆရာဟာ ပညာရွင္တေယာက္လိုသာ ပီျပင္ခဲ႔သူပါ။ စင္ျပိဳင္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ဆိုတဲ့ရာထူးနဲ႔သင္႔ေလ်ာ္ေအာင္ထက္ ပညာရွင္လိုသာအေနရုိးသူ၊ အခြင္႔အေရး မမက္တာမွ ဆရာ႔အိမ္မွာ အေဆာင္အေယာင္ခမ္းနားဖို႔ ေနေနသာသာ ဆက္တီထိုင္ခုံတလုံးေတာင္ မရွိခဲ႔သူ။ ဖ်ာေလးခင္းၿပီး အျပဳံးေတြနဲ႔သာ ဧည့္၀တ္ေက်ရွာသူ။ အေမရိကားလို ကားတ၀ီ၀ီေျပးေနတဲ႔ ႏိုင္ငံႀကီးမွာ ကိုယ္ပိုင္ကား မ၀ယ္ႏိုင္ခဲ႔။ ၿမိဳ႕ကလုပ္တဲ့ႏိုင္ငံေရးပြဲ မိတ္ဆုံပြဲေတြကို ဘတ္စ္ကားနဲ႔ လာရင္လာ၊ ဒါမွမဟုတ္ မိတ္ေဆြကားၾကံဳနဲ႔လိုက္ကာ အားေပးခဲ႔သူ။ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေရးဖိႏွိပ္မႈ ျပင္းထန္ခ်ိန္မွာ ဆရာဟာအက်ယ္ခ်ဳပ္က်ေနတဲ့ ညီမျဖစ္သူအတြက္ တေထာင့္တေနရာကေန အာဏာရွင္ကို ဖိအားေပးခဲ့သူတဦးမွ်သာ...။ သူတို႔ဟာ ခုခ်ိန္ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒီက ႏိုင္ငံသားခံယူထားျခင္း မရွိပါ။ ဒီလိုလူမ်ဳိးဟာ ဆူပူ မလႈံ႔ေဆာ္ပါဘူးလို႔ခံ၀န္ခ်က္ ထိုးခိုင္းသင့္တဲ့ လူလား….

ဆရာတင္မဟုတ္၊ ဆရာ့ပါရမီျဖည့္ဖက္ မမစီကလည္း ရုိးဂုဏ္မွာ ဆရာနဲ႔လိုက္ဖက္ညီသူပါ။ တအိမ္လုံးရဲ႕စား၀တ္ေနေရးကို ေပါင္မုန္႔ဆိုင္မွာလုပ္ရင္း ရွာရသတဲ့။ ဒီပဲရင္း အေရးအခင္းမွာ ေဒၚစုကို လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ဖို႔ႀကိဳးစားေတာ႔ မတရားမႈကို ဆႏၵျပရင္း မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာသံရုံးထဲကအလံကို ျဖဳတ္ဖို႔ႀကိဳးစားလို႔ ရဲအဖမ္းခံရသတဲ့။ သံဃာ႔အေရး အခင္းမွာ ျပည္တြင္းကို အလွဴေငြေတြ ႏိုင္သေလာက္ပို႔ၾကေတာ့ သမီးျဖစ္သူတကၠသိုလ္တက္ရင္ ကားလိုအပ္တာမို႔ ကား၀ယ္ဖို႔ ၿခိဳးျခံ စုေဆာင္းထားတဲ့ေဒၚလာႏွစ္ေထာင္ကို ျပတ္ျပတ္သားသား လာလွဴခဲ့သတဲ့။ ဒီလုိလူမ်ဳိးဟာ "က်ေနာ္ က်မမွားခဲ႔ပါတယ္ ျပည္၀င္ခြင့္ေပးပါ" လို႔ အသနားစာခံ တင္ခိုင္းသင့္သူလား…

လြန္ခဲ႔ေသာႏွစ္မ်ားဆီက တိုင္းျပည္ အနည္းငယ္ပြင္႔လင္းလာေတာ့ က်မတို႔ၿမိဳ႕ကို လူထုေခါင္းေဆာင္လာၿပီး ျမန္မာေတြနဲ႔ေတြ႔ဆုံပြဲလုပ္ခဲ႔ပါတယ္။ ပြဲမွာ လုံျခံဳေရးေတာင္းဆိုခ်က္အရ ခန္းမထဲကို၀င္ဖို႔ လူေတြတန္းစီၿပီး အစစ္အေဆးခံၾကရပါတယ္။ အဲဒီမွာ ဆရာနဲ႔ မမစီကိုလည္း လူအုပ္ၾကားမွာ တန္းစီလ်က္ ျမင္ရတာပါ။ ပြဲစီစဥ္သူမ်ားက ဆရာတုိ႔ဟာ အစစ္အေဆးခံသင့္သူ မဟုတ္တာမို႔ တန္းမစီဘဲ၀င္ေရာက္ဖို႔ ေတာင္းပန္ခဲ႔ပါတယ္။ အဲဒါဟာ အထူးအခြင္႔အေရးေပးျခင္း မဟုတ္ခဲ႔ပါ။ မ်က္ႏွာ လိုမ်က္ႏွာရ လုပ္စရာလည္း ဘာအေၾကာင္းမွမလိုအပ္ခဲ႔ပါ။ ဆရာတို႔ဟာ တိုင္းျပည္ပ်က္စီးရာပ်က္စီးေၾကာင္း လုပ္မဲ႔သူေတြ မဟုတ္၊ ဆူပူလႈံ႔ေဆာ္အားေပး အားေျမႇာက္ ျပဳမဲ့သူေတြမဟုတ္၊ အာဏာကိုမ်က္ေစာင္းထိုးလို႔ သူတလူ ငါတမင္း လုပ္မဲ့သူမဟုတ္၊ အခြင္႔အေရး တမူးတပဲကို ဘိန္းစြဲသလို စြဲေနတဲ့သူေတြမဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ ျမင္႔ျမတ္တဲ့ရုိးဂုဏ္နဲ႔ စိတ္ဓာတ္ကို အေလးအနက္ နားလည္ခဲ့လို႔ပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ဟာ စည္းကမ္းအတိုင္းသာအစစ္အေဆးခံၿပီး ခန္းမထဲမွာ လူထုေခါင္း ေဆာင္ရဲ႕မိန္႔ခြန္းကို ရင္ထဲအသည္းထဲထိစြဲေနေအာင္ နားေထာင္ က်င့္ၾကံခဲ့ သူေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

အစစအရာရာ ခၽြတ္ျခံဳက်ေနတဲ႔ တိုင္းျပည္တျပည္ဟာ ေခတ္ဆိုးစနစ္ဆိုး စိတ္ဓာတ္ဆိုးေတြက ရုန္းထြက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အစစအရာရာအဆင္မေျပမႈေတြရွိႏိုင္တယ္ဆိုတာ နားလည္မိပါ တယ္။ တိုင္းျပည္တခုေျပာင္းလဲဖို႔ဆိုတာ ေန႔ခ်င္း ညခ်င္းျဖစ္ႏိုင္တဲ့ကိစၥမဟုတ္တာလည္း နားလည္လက္ခံပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔လည္း ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ၿပီလို႔ ေႂကြးေၾကာ္ခဲ့ သလို စနစ္ဆိုးေတြကို ပယ္ဖ်က္ေပးႏိုင္ရင္ျဖင္႔ ပိုၿပီးပြင္႔လင္းျမင္သာတဲ့တိုးတက္ေျပာင္းလဲခ်ိန္ျဖစ္ၿပီလို႔ ေမတၱာေရွ႕ထားလို႔ ေမွ်ာ္လင့္ယုံၾကည္မိပါတယ္။

မူရင္း ေဆာင္းပါးကို http://moemaka.com/archives/52678 ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဂါမဏိ ● မင္းေအာင္လႈိင္၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး

ဂါမဏိ ● မင္းေအာင္လႈိင္၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး
၂ ၁ ရ ာ စု ပ င္ လံု စ ာ စ ဥ္ ( ၂ ၁ )
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၄၊ ၂၀၁၆

သမတႀကီးဆိုတဲ့ DSA အပတ္စဥ္ ၉ ဆင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းသိန္းစိန္က တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ ေရးအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ႏိုင္ဖုိ႔ဆိုၿပီး အဓိကမူ ၂ ခ်က္ကိုဘဲ ‘မွာၾကား’ထားတယ္။ အဲဒါေတြက (၁) ျပည္ေထာင္ စုမွ မခြဲထြက္ျခင္း (၂) ျပည္ေထာင္စု၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို မထိပါးေစျခင္း ဆိုတဲ့ ႏွစ္ခ်က္ဘဲျဖစ္တယ္။

ဒါေပမဲ့ အဲဒါကို DSA အပတ္စဥ္ ၁၉ ဆင္း မင္းေအာင္လႈိင္က ေခ်ာင္ထုိုးပစ္လိုက္ၿပီး သူ႔ရဲ႕ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ ၆ ခ်က္ဆို တာကို အစိုးရအဖြဲ႔တို႔ လႊတ္ေတာ္တို႔ရဲ႕ တရားဝင္အတည္ျပဳခ်က္ မရွိဘဲ ဇြတ္အတင္းပြဲထုတ္ေနတယ္။ ျမဝတီဆိုတဲ့ စစ္တပ္႐ုပ္သံ လိုင္းမွာ ေန႔တိုင္း ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္းလႊင့္ေနတယ္။ ဒီ ၆ ခ်က္ထဲမွာ ဦးသိန္းစိန္ေျပာတာနဲ႔ လံုးဝ ကြဲလြဲၿပီး တိုင္းရင္း သားေတြ လံုးဝလက္မခံႏိုင္တဲ့ အခ်က္ (၅) နဲ႔ အခ်က္ (၆) ပါေနတာဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ရာႏႈန္းျပည့္ ဆန္႔က်င္ေနတယ္။ အဲဒါေတြက (၅) ႏိုင္ငံေတာ္ကထုတ္ျပန္သည့္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားကို တိတိက်က်လိုက္နာရန္ (၆) ဒို႔တာဝန္အေရး ၃ ပါးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီအႏွစ္သာရကို လက္ခံၿပီး ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျဖင့္ ဒီမိုကေရစီေလွ်ာက္ လွမ္းမႈတြင္ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ ရန္ဆိုတဲ့ ႀကိဳတင္စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္ေတြျဖစ္တယ္။ သေဘာကေတာ့ မင္း ေအာင္လႈိင္ရဲ႕အာဏာနီဟာ သမတ အထက္မွာရွိေနတဲ့ အဓိပၸါယ္ပါဘဲ။

မင္းေအာင္လႈိင္က ဖက္ဒရယ္ဆိုတာ အပစ္ရပ္ၿပီးေနာက္မွ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဆြးေႏြးရမယ့္ကိစၥလို႔ ဇြတ္ေျပာ ေနေပမဲ့ မူ ၆ ခ်က္ပါ ၂၀၀၈ လိုက္နာေရးကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲထဲ မထည့္ဘဲ ႀကိဳတင္စည္းကမ္းသတ္ လက္ခံ ခိုင္းေနတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒမွာ တိုင္းရင္းသားတန္းတူေရးပါၿပီးသားလို႔လဲ ေလွ်ာက္ေျပာေနတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဗမာ ျပည္နယ္မရွိဘဲ စစ္မွန္တဲ့တန္းတူေရး လံုးဝမျဖစ္ႏိုင္သလို တမတ္သားမဖယ္၊ ကာခ်ဳပ္နဲ႔ သမတက ထိုးထည့္ထားတဲ့ လူေတြ မဖယ္ဘဲ စစ္မွန္တဲ့ကိုယ္ပုိင္ျပ႒ာန္းခြင့္လဲ လံုးဝမျဖစ္ႏိုင္တာ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူ အားလံုး အသိျဖစ္တယ္။

မင္းေအာင္လႈိင္တုိ႔ဟာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္မွာ ပင္လံုမူ/ပင္လံုကတိဆိုတာကိုထည့္ဖို႔ အေၾကာက္အကန္ဆန္႔က်င္ၿပီး ပင္လံု စိတ္ဓာတ္ဆိုတဲ့ လိုသလိုဆြဲယူလို႔ရတဲ့ ေယဘုယ်စကားလံုးနဲ႔ ေခၽြးသိပ္ ညာဝါးဖို႔လဲ ႀကိဳးစားေနတယ္။ ၂၀၀၈ ဥပေဒ မွာ ထည့္သြင္းမထားတဲ့ secular ႏိုင္ငံ (ဘာသာေရးနဲ႔ႏိုင္ငံေရး မေရာယွက္တဲ့ႏိုင္ငံ) ျဖစ္ေရးအေျခခံမူ တိုင္းရင္းသား ေတြ ဘက္ကတင္တာကို ဆန္႔က်င္ေနတာကလဲ ဘာသာေရးခုတံုးလုပ္ခ်င္တဲ့ လက္မည္းႀကီးကို ေဖာ္ျပေနတာ ျဖစ္ တယ္။
အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္မွာ တိုင္းရင္းသားေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔ ဆိုတဲ့စကားလံုး မသံုးဖို႔ ကန္႔ကြက္ေနေပမဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ ဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုေတာ့ ထည္လဲနဲ႔တဖက္သတ္ သံုးႏႈန္းၿပီး အထက္စီးယူေနတယ္။ စစ္တိုက္ယူလို႔မရခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသား နယ္ေျမေတြမွာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္နဲ႔ ‘တည္ဆဲဥပေဒ’ဆိုတာကို အသံုးခ်ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ လံုျခံဳေရးကိစၥေတြ ဝင္စြက္ဖို႔လဲ လုပ္ေနတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔ေတြက တန္းတူေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ေတာင္းေနေပမဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကို ျပည္တြင္းျပည္ပ NGO ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံလုပ္ကိုင္ခြင့္မေပးဘဲ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ႏိုင္ဖို႔လဲ စီစဥ္ေန တယ္။

အပစ္ရပ္ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ ဆက္လုပ္ဖို႔ကိစၥကို ႏွစ္ဖက္ပူးတြဲဦးေဆာင္ေကာ္မတီက တာဝန္ယူဖို႔ တိုင္း ရင္းသားေတြအဆိုျပဳတာကိုလဲ လက္မခံဘဲ စစ္အုပ္စုကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ဘဲ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္း ခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းေကာ္မတီကဘဲ လက္ဝါးႀကီးအုုပ္ခ်ယ္လွယ္ဖို႔ လုပ္ေနတယ္။

တိုင္းရင္းသားေတြပါတိုင္း ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္ မျဖစ္ဘူးဆိုတာ ခေလးကအစ ေခြးကအစသိၾကလို႔ ဒီေနရာမွာ အက်ယ္ခ်ဲ႕မေျပာေတာ့ပါဘူး။ မင္းေအာင္လႈိင္တို႔ကေတာ့ သူတို႔စစ္တပ္ဟာ ျပည္ေထာင္စုတပ္ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ဇြတ္ေျပာ ေနေလရဲ႕။

တိုင္းရင္းသားေတြေျပာတဲ့ ‘ပင္လံုမူ’အေျခခံတဲ့ (ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္မယ့္) ျပည္ေထာင္စုညီလာခံကိုလဲ လက္မခံ ခ်င္၊ (လႊတ္ေတာ္-စစ္တပ္-ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔အပါအဝင္) အစိုးရတစု၊ တိုင္းရင္းသားေတာ္လွန္ေရးတစု၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီတစု ကိုယ္စားလွယ္အခ်ဳိးညီပါတဲ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲကိုလဲ လက္မခံခ်င္ဘဲ ေညာင္ႏွစ္ပင္ညီလာခံတံုးက ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္ စားလွယ္တစု၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီတစုနဲ႔ (တိုင္းရင္းသားအပစ္ရပ္အဖြဲ႔ေတြ ပါဝင္တဲ့) အျခားဖိတ္ၾကားသင့္သူတစုကို စစ္အုပ္စုစိတ္ ႀကိဳက္ေရြးထားတဲ့ အလုပ္သမား၊ ေတာင္သူလယ္သမား၊ အသိပညာရွင္၊ ႏိုင္ငံ့ဝန္ထမ္း၊ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ ဆိုတဲ့ ၅ စုနဲ႔ဖိခဲ့သလို အခုလဲ အပစ္ရပ္ၿပီးလုပ္မယ့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမွာ (တိုင္းရင္းသားအပစ္ရပ္ အဖြဲ႔ေတြပါဝင္တဲ့) တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတစုနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီတစုကို စစ္အုပ္စုစိတ္ႀကိဳက္ေရြးမယ့္ ၾသဇာခံ အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ စစ္တပ္၊ ပညာရွင္အဖြဲ႔၊ စီးပြားေရးအသင္းအဖြဲ႔၊ အရပ္ဖက္လူမႈအသင္းအဖြဲ႔ကိုယ္စားလွယ္ ၆ စုနဲ႔ ဝိုင္းဖိ အားေပးဖို႔ ၾကံစည္ေနျပန္ပါၿပီ (ဟိုတံုးက အျခားဖိတ္ၾကားသင့္သူအစုထဲမွာ တိုင္းရင္းသားအပစ္ရပ္အဖြဲ႔ေတြအျပင္ စစ္အုပ္စု ေခါင္းေခါက္ေရြးထားတဲ့လူေတြ ေရာထည့္ခဲ့သလို အခုတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးအစုမွာလဲ တိုင္းရင္းသားအပစ္ရပ္ အဖြဲ႔ေတြအျပင္ စစ္အုပ္စု ေခါင္း ေခါက္ေရြးထားတဲ့ အလိုေတာ္ရိတိုင္းရင္းသားေတြ ညႇပ္ထည့္အံုးမွာျဖစ္တယ္)။

ဂါမဏိ

ကာတြန္း ဇာနည္ေဇာ္၀င္း - ပစ္မွတ္ေတြ လာေနၿပီ


ကာတြန္း ဇာနည္ေဇာ္၀င္း - ပစ္မွတ္ေတြ လာေနၿပီ
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၂၄၊ ၂၀၁၆

ရီပတ္ဘလစ္ကန္ညီလာခံက ေဒၚနယ္ထရန္႔ကိုု သမၼတေလာင္းအျဖစ္ အတည္ျပဳလိုုက္ျပီ


ရီပတ္ဘလစ္ကန္ညီလာခံက ေဒၚနယ္ထရန္႔ကိုု သမၼတေလာင္းအျဖစ္ အတည္ျပဳလိုုက္ျပီ
(ႏိုုင္ငံတကာသာဂိ) ဇူလိုုင္ ၂၄၊ ၂၀၁၆

ဇူလိုုင္ ၁၈ - ၂၁ အထိ အေမရိကန္ျပည္၊ အိုုဟိုုင္းအိုုးနယ္၊ ကလိဗင္းျမိဳ့မွာ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီရဲ့ ျပည္လုုံးကၽြတ္ ညီလာခံကိုု က်င္းပခဲ့ျပီး ပါျပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့ လမ်ားက ပါတီသမၼေလာင္း ေရြးပြဲကေန ပါတီ၀င္ေတြရဲ့ မဲအမ်ားဆုုံး (၁၄ သန္း) နဲ႔ ကုုေဋၾကြယ္ ေသေဌးၾကီး၊ တီဗီသရုုပ္ေဆာင္၊ အသက္ ၆၇ႏွစ္အရြယ္ လုုပ္ငန္းရွင္တဦးဟာ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီက ၀ါရင့္ ႏိုုင္ငံေရးသမားမ်ားကိုု ေက်ာ္တက္ျပီး ပါတီသမၼတေလာင္းအျဖစ္ကိုု သရဖူေဆာင္းသြားပါတယ္။ ပါတီတြင္းမွာ ႏိုုင္ငံေရး၀ါရင့္မ်ားအတြင္း သေဘာထားကြဲလြဲမႈ အမ်ားအျပား၊ မေၾကလည္မႈ အေျမာက္အမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း ပါတီေထာက္ခံသူ ျပည္သူေတြကေတာ့ ေဒၚနယ္မွ ေဒၚနယ္ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ေနာက္ဆုုံးေတာ့ ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေဒၚနယ္ထရန္႔ကိုု လက္ခံလိုုက္ရတယ္လိုု႔ သတင္းေတြက ဆိုုၾကပါတယ္။ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကိုု ေထာက္ခံသူအမ်ားစုုက လူျဖဴ သက္ၾကီးေတြ၊ ေကာလိပ္မတက္ဖူးတဲ့ အလုုပ္သမားေတြ၊ အေမရိကားရဲ့ ေနာက္ဆုုံးမ်ဳိးဆက္လိုု႔ ဆိုုၾကတဲ့ စက္မႈ နဲ႔ လယ္ယာလုုပ္သားေတြ၊ လုုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ ဘာသာေရးအစြဲၾကီးသူေတြ၊ လက္ရုုံးအားကိုုး ေျဖရွင္းလိုုသူေတြ၊ တျပည္သားေတြကိုု မ်က္မုုန္းက်ဳိးေနသူေတြလိုု႔ အမ်ဳိးမ်ဳိး တံဆိပ္ကပ္ၾကပါတယ္။

ဒီတေခါက္ ပါတီညီလာခံကိုု ပါတီရဲ့ သမတေဟာင္း ၂ ဦးျဖစ္တဲ့ ဘြတ္ခ်္ ၂ ဦးစလုုံး မတက္ၾကပါဘူး။ ထရန္႔ရဲ့ အစြန္းေရာက္ ရန္လုုိတဲ့ အယူအဆ သေဘာထားေတြနဲ႔ ကင္းကင္းေနလိုုတဲ့ ပါတီႏိုုင္ငံေရးသမားေတြ၊ အမတ္ေတြ၊ ျပည္နယ္ေခါင္းေဆာင္ အခ်ဳိ႔ကလည္း လက္ေရွာင္ၾကပါတယ္။ ထရန္႔ကိုု ရုုပ္ရွင္ထဲက ႏိုုင္ငံေရးစတန္႔ သူရဲေကာင္းလိုု သေဘာထားသူ အေမရိကန္မ်ဳိးခ်စ္ေတြ သည္းသည္းလႈပ္ တက္ေရာက္ၾကသလိုု သူ႔ကိုု ဆန္႔က်င္တဲ့ ဆႏၵျပသူေတြကလည္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ ညီလာခံနဲ႔ ေ၀းရာေနရာေတြကေန ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ သိုု႔ေသာ္လည္း ထရန္႔တေယာက္ကေတာ့ သမၼတေလာင္းအျဖစ္ ပါတီက တရား၀င္ ေရြးခ်ယ္လိုုက္ပါျပီ။ သူ႔ ဒုုသမၼတေလာင္းအျဖစ္ အင္ဒီယာနာက ျပည္နယ္၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ မိုု္က္ပင့္စ္ကိုု ေရြးခ်ယ္လိုုက္ပါတယ္။ သူကိုုယ္တိုုင္ကလည္း ဘာသာေရးအစြဲၾကီးသူ၊ မ်ဳိးခ်စ္ၾကီး၊ ေရွးေဟာင္းစြဲသူအျဖစ္ အစဥ္အလာရွိပါတယ္။ ပါတီအေနနဲ႔ ထရန္႔တေယာက္ ေရွ႔ကေန ရမ္းကားသေလာက္ ေနာက္ကေန ထိန္းသိမ္းဖိုု႔ အစဥ္အလာရွိ ၀ါရင့္ လက္ယာစြဲတဦးကိုု ထည့္ေပးလိုုက္တယ္လိုု႔ ဆိုုၾကပါတယ္။

ပါတီညီလာခံ ၄ ရက္လုုံးလုုံးမွာ ထရန္႔ကိုု ေကာင္းခ်ီးေပးတဲ့ မိန္႔ခြန္းေတြ၊ ဘုုန္းေတာ္ဘြဲ႔ေတြ ရြတ္ဆိုု ခ်ီးေျမာက္ၾကသလိုု တဖက္ ဒီမိုုကရက္ပါတီက သမၼတေလာင္းအျဖစ္ တက္လာမယ့္ ဟီလာရီကလင္တန္ကိုု တိုုက္ခိုုက္ ရႈတ္ခ် ေ၀ဖန္မႈေတြကိုု အၾကီးအက်ယ္ လုုပ္ၾကပါတယ္။ လတ္တေလာက္မွာ ပုုလိပ္ေတြက လူမည္းေတြကိုု ပစ္သတ္လိုု႔ ကန္႔ကြက္မႈေတြ ျဖစ္ေနခ်ိန္၊ ပုုလိပ္ေတြကိုုလည္း မေက်နပ္သူေတြက အၾကမ္းဖက္ လက္တုုန္႔ျပန္လိုု႔ ေသြးေခ်ာင္းစီးေနခ်ိန္မွာ သမတၾကီး အိုုဘားမားကိုုယ္တိုုင္က အေမရိကန္သားအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ခင္ ညီညြတ္ဖိုု႔ အကြဲအျပဲကိုု ေသြးထိုုး ေျမွာက္ပင့္ အမုုန္းစကား မေျပာဖိုု႔ ေမတၱာရပ္ခံေနခ်ိန္မွာ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ညီလာခံၾကီးမွာကေတာ့ တဖက္ပါတီ၊ သေဘာထားခ်င္း မတူသူေတြကိုု ပုုတ္ခတ္ေစာ္ကား ေျပာဆိုု တိုုက္ခိုုက္တာေတြ မိုုးမႊန္ေနတယ္လိုု႔ ဆိုုၾကပါတယ္။ အဓိကေထာက္ျပစရာကေတာ့ ဟီလာရီကိုု သတ္ပစ္၊ ေထာင္ခ်ပစ္ ဆိုုတာမ်ဳိးအထိ ပါတီပရိသတ္က ေၾကြးေၾကာ္ၾကတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။ 

သတင္းသမားေတြ ေလ့လာသူေတြ ေထာက္ျပၾကတာကေတာ့ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ေတြ ေျပာတဲ့ မိန္႔ခြန္းေတြထဲမွာ တဖက္ပါတီက စကားလုုံးေတြ အေျပာအဆိုုေတြကိုု ခုုိးခ်ျပီး ေကာ္ပီလုုပ္ျပီး ေျပာတယ္လိုု႔ စြတ္စြဲခံရတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီလိုု ကူးခ်တဲ့ အေျပာအဆိုုေတြက အျခားမဲဆႏၵရွင္ေတြကိုု ဆြယ္ခ်င္လိုု႔ အသုုံးခ်တာလိုု႔ သုုံးသပ္ပါတယ္။ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ေတြ အျမဲဆန္႔က်င္ ႏွိမ္ခ်ခဲ့တဲ့ LBGT လိင္တူခ်င္း ႏွစ္သက္သူေတြကိုုလည္း ညီလာခံကေန အားေပးေထာက္ခံပါေၾကာင္း ေျပာဆိုုသြားပါေသးသတဲ့။ မကၠဆီကိုုက လူေတြ၊ အစၥလာန္ဘာသာ၀င္ေတြကိုု ကန္႔သတ္ဖိုု႔ ဟန္႔တားဖိုု႔ကိုုလည္း တိုုင္းျပည္အက်ဳိးအတြက္ ျပတ္ျပတ္သားသား ေဆာင္ရြက္ရမယ္လိုု႔ ထပ္ခါ ထပ္ခါ ေျပာလိုုက္ပါတယ္။ 

အဲသည္ထဲမွာ သူ႔ျပိဳင္ဖက္ ဖေလာ္ရီဒါ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ တက္ကရုုဇ္က စင္ျမင့္ေပၚတက္လာျပီးေတာ့ ထရန္႔ကိုု ေထာက္ခံ ခ်ီးေျမွာက္တဲ့ မိန္႔ခြန္း မေျပာဘဲနဲ႔ ပါတီနဲ႔ ျပည္သူေတြဟာ ကိုုယ္ယုုံၾကည္တဲ့ မူ၀ါဒကိုုသာ မဲေပး ေထာက္ခံဖိုု႔သာ လိုုအပ္ေၾကာင္း ေျပာသြားလိုု႔ ထရန္႔ပရိသတ္က ၀ူး၀ူး၀ါး၀ါးနဲ႔ ေအာ္ဟစ္ ကန္႔ကြက္ၾကျပန္ပါေသးတယ္။

ဒီတေခါက္ ပါတီညီလာခံၾကီးက အဓိကတင္တဲ့ လုုိင္းကေတာ့ အေၾကာက္တရား ျဖစ္ေနတယ္လိုု႔ ေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ၾကီးနဲ႔ တကမာၻလုုံး ကာလနာတိုုက္ေနျပီ၊ အပ်က္တရား ဆိုုက္ေနျပီ။ သူတိုု႔ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ၾကီး ေဒၚနယ္ထရန္႔သာ မကယ္ရင္ အားလုုံး ေသဘြယ္ရွိတယ္လိုု႔ ေၾကြးေၾကာ္ ၀ါဒျဖန္႔ေနတာကိုု အဓိကျဖစ္ေနပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုုႏွစ္ ေနာက္ပိုု္င္း ဒီမိုုကရက္ပါတီက သမၼတၾကီး အိုုဘားမား တက္လာျပီးေနာက္ ဘြတ္ခ်္လက္ထက္အေမြခံ စီးပြားပ်က္ကပ္ကိုု ဒီမိုုကရက္အစုုိးရ ဆယ္တင္ခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ ၂ရပ္လုုံးက ရီပတ္ဘလစ္ကန္အမတ္ေတြ အားလုုံးက တခဲနက္ အစုုိးရလုုပ္သမွ်ကိုု ကန္႔ကြက္ ပိတ္ဆိုု႔မႈေတြ အမ်ားဆုုံးလုုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ တိုုင္းျပည္ဟာ တိုုးတက္မႈ ေႏွးေကြးမႈေတြ ရင္ဆိုုင္ခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြကိုုလည္း အေၾကာက္တရား အမုုန္းတရားေတြ ေဟာေျပာတိုုက္တြန္းျပီး ရီပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီဟာ တျပည္သားေတြ၊ လိင္တူခ်င္း ႏွစ္သက္သူေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြ၊ အသားအေရာင္ ကြဲျပားသူေတြကိုု ကန္႔သတ္မႈေတြ လုုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္လိုု႔ သတင္းေတြမွာ ေ၀ဖန္ခံရခဲ့ပါတယ္။ ႏိုုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးမွာလည္း သူမ်ားတိုုင္းျပည္ေျမေပၚကိုု သြားေရာက္ျပီး စစ္ပြဲေတြ ဆင္ႏႊဲဖိုု႔၊ တိုုက္ရုုိက္ ကိုုယ္ထိလက္ေရာက္ လုုပ္ဖိုု႔သာ အားသန္တဲ့ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီေပၚလစီကိုု အိုုဘားမားက ဆန္႔က်င္ျပီး နည္းပညာသုုံးတဲ့ စစ္ေရးဗ်ဴဟာ၊ မဟာမိတ္ေတြကိုုယ္တိုုင္ တိုုက္ရိုုက္ပတ္သက္မႈ ဦးစားေပးေပၚလစီ က်င့္သုုံးခဲ့တာေၾကာင့္ အေမရိကန္ စစ္သားေတြ အေသအေပ်ာက္ ထိခိုုက္မႈနဲ႔ စစ္ေရးကၽြံမႈေတြကိုု ကာကြယ္ႏိုုင္ခဲ့တယ္လိုု႔ ဆိုုၾကပါတယ္။

လာမယ့္ ေနာက္တပတ္မွာေတာ့ တဖက္ပါတီျဖစ္တဲ့ ဒီမိုုကရက္ပါတီ ညီလာခံၾကီး တခဲနက္ က်င္းပပါဦးမယ္။ သမၼတေလာင္းအျဖစ္ ဟီလာရီကလင္တန္ကိုု တင္ေျမွာက္ၾကပါမယ္။ အဲသည္မွာလည္း ဘုုန္းေတာ္ဘြဲ႔ေတြ၊ ဖက္ပါတီကုုိ ျပန္လွန္တိုုက္ခိုုက္ စြတ္စြဲမႈေတြ လုုပ္ၾကဦးမွာ ျဖစ္တယ္လိုု႔ ဆိုုၾကပါတယ္။ ဒီမိုုကရက္ေတြကိုု ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမယ့္သူေတြကလည္း ျပင္ဆင္ေနၾကျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုုင္ငံေရးနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုုတာက ၄ ႏွစ္တခါ က်င္းပတဲ့ ေပ်ာ္ခ်င္တိုုင္းေပ်ာ္၊ ဆဲခ်င္တိုုင္း ဆဲ၊ စိတ္မဆိုုးေၾကး၊ ေဗြမယူေၾကး၊ ရင္ဖြင့္စရာ အပမ္းေျဖစရာ သၾကၤန္ပြဲေတာ္တခုုလိုု သေဘာထားျပီး ပြဲၾကည့္ေနၾကတာကေတာ့ အေမရိကန္ျပည္သူေတြအပါအ၀င္ တကမာၻလုုံးကလူေတြ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။