ရွာေဖြေရး ...

editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

ေလာကပါလ - အိုးရြဲ႕ႏွင့္စေလာင္းရြဲ႕


ေလာကပါလ - အိုးရြဲ႕ႏွင့္စေလာင္းရြဲ႕
(မိုးမခ) ဧျပီ ၁၄၊ ၂၀၁၆

သူျဖဴလွ်ွင္အယူေျဖာင့္ႏိုင္ငဲ့ သူေမွာင့္မွာစိုးမိတယ္ ဆိုေသာ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ နန္းတြင္းစာဆိုတစ္ဦး၏ နိဗၺိႏၵ ေတးထပ္မွ စာသားေလးကို အမွတ္ရမိ၏။ အပူဖြဲ႔ဟုေျပာ၍ရေသာ ထိုေတးထပ္၏ေနာက္ခံက ယၡဳေျပာလိုေသာ အေၾကာင္းအရာႏွင့္ မစပ္ဆိုင္ေသာေၾကာင့္ ဝိတၱရမခ်ဲ႕လိုၿပီ။ သို႔ေသာ္ အဓိပၸါယ္ကိုေတာ့ယူလိုသည္။ ရွင္းလည္း ရွင္းပါသည္။ သေဘာထားမညီသည့္အခါ ျဖစ္တတ္သည့္လူတို႔၏သဘာဝ။ တစ္ခ်ိဳ႕ကစိတ္ပ်က္(သည္ေတးထပ္ ထဲကလို) လက္ေလွ်ာ့သည္။ တစ္ခ်ိဳ႕က မ်က္ေစ႔မွိတ္နားပိတ္ႏႈတ္ခမ္းတင္းတင္းေစ႕ကာ နားမ်က္ေစ႔ ခံတြင္းေတာ္ ကင္းသေနာ္ေရြးမွ်မဟမိေစဘို႔ ခိုင္မာစြာ သံႏၷိဌာန္ခ်သည္။ တစ္ခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ဂ်င္းစိမ္းႏွင့္မိႆလင္ သူၾကင္မွကိုယ္ၾကင္မည္ဆိုကာ ထင္ရာစိုင္းၾကသည္။ ရလဒ္ေတြကအမ်ိဳးမ်ိဳး ဆိုေသာ္လည္း တစ္ခုမွ်ေက်နပ္ ဘြယ္ရာမရွိ။ အမုန္းတရား နာက်ည္းမႈ အခုအခံေတြႏွင့္ သံသရာခ်ဥ္းသည့္တိုင္ေအးခ်မ္းရာမရ။ ကမၻာေၾက ေသာ္လည္း ဥဒါန္းျဖင့္မေက်ႏိုင္ေပါင္ လုပ္ေနၾကသည္။ ကမၻာေၾကမွေတာ့ သည္ဥဒါန္းႀကီးဘယ္ေခ်ာင္ကပ္သြား မည္ ဘယ္သူမွမသိႏိုင္ၾကသည္ကို ဘယ္သူမွလည္းစဥ္းစားပံုမရၾက။ သည္ကိစၥ သည္မူ သည္အယူက ႏွစ္ဦး ႏွစ္ေယာက္ၾကားဆိုလွ်င္ပင္ “ေနေပ႔ေစ အမိုက္ဇာတ္သိမ္းသြားတာေပါ့” ဟု ေငါ့ေတာ့ေတာ့ႏွင့္ ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ ေပါ့ေပါ့ လုပ္၍ရေသးသည္။ သို႔ေသာ္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ေယာက္မွသည္ ႏွစ္ဘက္ ႏွစ္ဖြဲ႔ ႏွစ္အုပ္စု ႏွစ္တိုင္းၿပည္ ျဖစ္တတ္သည္ ျဖစ္ခဲ့ဘူးသည္
 ျဖစ္ေနသည္ ျဖစ္လာႏိုင္သည္ ကိုေတာ့ ေယာနိေသာမနသီကာရ သင့္တင့္စြာ ႏွလံုးသြင္းအပ္လွ၏။

အရပ္ထဲမွာသံုးေနက် အိုးရြဲ႕ရင္စေလာင္းရြဲ႕ရမွာေပါ့ ဆိုေသာစကားသည္လည္း ဤနည္းႏွင္ႏွင္ဟု ေျပာႏိုင္၏။ သို႔ေသာ္ ညွိႏိုင္းအေျဖရွာမႈသေဘာပါသည္။ အိုးမွန္လွ်င္စေလာင္း (အိုးအဖံုး) ရွိရမည္ျဖစ္သကဲ့သို႔ အိုးႏွင့္ စေလာင္း အံဝင္ခြင္က်ျဖစ္ဘို႔လည္းလိုသည္။ အိုးႏွင့္စေလာင္းအံဝင္ကာ အကြာအဟမရွိမွ သဘာဝက်၍ အသံုး တည့္မည္။ သည္လိုမွမဟုတ္လွ်င္ အိုးသည္၎ စေလာင္းသည္၎ ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္လုပ္သည္ မမည္ေတာ့။ ထို႔ထက္ ထိုအိုးထိုစေလာင္းတို႔၏ အေပါင္းအစပ္မွ ေကာင္းျမတ္ေသာအက်ိဳးတရားကို ကိုးစား၍မရႏိုင္ေတာ့။ လူတို႔၏အက်ိဳးငွါ လူတို႔ထုတ္လုပ္အပ္ေသာ အိုးႏွင့္စေလာင္း အေၾကာင္းသင့္ေစလိုလွ်င္ အိုးကိုအရင္ၾကည့္။ အိုးသည္အခရာ။ အိုးတည့္လွ်င္ စေလာင္းတည့္ႏွင့္ဖံုး အိုရြဲ႕လွ်င္စေလာင္းရြဲ႕ႏွင့္ဖံုး။ အိုးတည့္ကို စေလာင္းရြဲ႕ႏွင့္ ဖံုးလွ်င္မလံု၊ အိုးရြဲ႕ကို စေလာင္းတည့္ႏွင့္ ဖံုးလွ်င္မျခံဳ။ အိုးတည့္ႏွင့္ စေလာင္းတည့္ကိုမွမရႏိုင္လွ်င္ အိုးရြဲ႕ႏွင့္ စေလာင္းရြဲ႕သည္သာ အေျဖ။ အိုးအရြဲ႕ကိုလုပ္ထားမိေသာ အိုးထိမ္းသည္သည္ စေလာင္းက်မွ တည့္ခ်င္၍မရ။ စေလာင္းအရြဲ႕ကို တည့္စြာျမင္ခ်င္လွ်င္ေတာ့ ရြဲ႕ေနေသာ အိုးကိုအရင္ျပင္တန္လွ်င္ျပင္ ဖ်က္ကာအသစ္ ျပန္၍ လုပ္သင့္လွ်င္လုပ္။ ထိုသေဘာတရားသည္ ျခားနားေသာအိုးထိမ္းသည္ႏွစ္ဦးတို႔ အိုးႏွင့္စေလာင္းအကြဲအျပား မရွိေအာင္လုပ္ကိုင္ရျခင္းႏွင့္လည္း အၾကံဳးဝင္သလို ပို၍ပင္ပဓာနက်၏။ ျမင့္ျမတ္ေသာစာရိတၱ (Ethics) ႏွင့္ ေျဖာင့္မတ္ေသာပညာရွင္စိတ္ဓါတ္ (Professionalism) တို႔ပင္ျဖစ္ေပသည္။

ႏွစ္ဆယ့္တစ္ရာစု ျမန္မာတို႔၏ရာဇ႒ာနီေနျပည္ေတာ္လႊတ္ရံုးေပၚ၌ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံဥပေဒ ေပၚေပါက္ရ ျခင္းသည္ ဖြဲ႔စည္းပံုတည္းဟူေသာ အိုးႀကီး၏ ႏုတ္ခမ္းပါးနားမညီညာျခင္း တစ္နည္း ရြဲ႕ေစာင္းျခင္း၌ အေျခခံ၏။ ဥပေဒ၏ဝိညာဥ္ျဖစ္ေသာဓမၼဒိ႒ာန္အစား ပုဂၢလဒိ႒ာန္ျဖင့္ေရးဆြဲအပ္သည္ျဖစ္၍ စံမဝင္က်င္တြယ္မကိုက္ေသာ အႏွီဖြဲ႔စည္းပုံအိုးႀကီးကို လံုျခံဳစြာဖံုးရန္အလို႔ငါ မ႑ိုင္သုံးရပ္တည္းဟူေသာ အိုးအဖံုးသည္က်င္တြယ္ကိုက္ျဖစ္ဘို႕ ရာမလြယ္။ ထိုအတိုင္းေမွ်ာ္လင့္၍မရ။ သမၼတသည္ႏိုင္ငံသားအားလံုးတို႔၏ အထြဋ္အထိပ္ေနရာရရွိသည္ ဟု ျပ႒ာန္းထားရွိရာ၌ ထိုအထြဋ္အထိပ္ကိုမည္ကာမတၱပမာထား ကိုယ္ပြားသမၼတေပၚေပါက္လာရျခင္းသည္ အရြဲ႕ တစ္ခုျဖစ္၏။ တစ္ဖန္ သမၼတအထက္ကဟု မဆိုႏိုင္သည့္တိုင္ သမၼတကဲ့သို႔ပင္လႊတ္ေတာ္ကို တာဝန္ခံေသာ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားအတြက္ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကိုေပးအပ္ေသာ၊ အစိုးရအဖြဲ႔ႏွင့္ ႒ာနဆိုင္ရာမ်ား အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အသင္းအဖြဲ႔မ်ား လူပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ ေပၚေပါက္လာရျခင္းမွာ ပဓာနအရြဲ႕တစ္ခုျဖစ္၏။ မည္မွရြဲ႕သနည္းဆိုေသာ္ ကမၻာမွာ ရွာမွရွားေအာင္ပင္ ရြဲ႕၏။ အေၾကာင္းကား အသို႔နည္း။ ကမၻာတြင္အၾကာဆံုးအခ်ိန္ယူေရးဆြဲခဲ့ၿပီး အျမန္ဆံုးအတည္ျဖစ္ ခဲ့ေသာ ဖြဲ႔စည္းပံုအိုးႀကီးက ကမၻာတြင္ၿပိဳင္စံရွားေအာင္ ရြဲ႕ေလေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္၌ တရားမွ်တျခင္း၊ လြတ္လပ္ျခင္း၊ ညီမွ်ျခင္းတည္းဟူေသာ ေလာကပါလတရားမ်ား ထြန္းကား ေစလ်က္ တိုင္းရင္းသားျပည္သူ(အ)မ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာဝေျပာေရးကို တည္တံ့ခိုင္ျမဲေအာင္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေဆာင္ရြက္ထိန္းသိမ္းရန္ သံႏၷိ႒ာန္ျဖင့္ ျပ႒ာန္းခဲ့ေသာဖြဲ႔စည္းပံုသည္ ထိုဖြဲ႔စည္းပံုအရ တိုင္းရင္းသားၿပည္သူ အမ်ားစုက သူတို႔၏ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာဝေျပာေရးကို တည္တံ့ခိုင္ျမဲေအာင္ အေကာင္းဆံုးေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ဟု ေလးနက္ေသာယံုၾကည္ခ်က္ျဖင့္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ခဲ့သည့္ ေခါင္းေဆာင္အား
 ႏိုင္ငံေတာ္ အထြဋ္အထိပ္ေနရာ ထားရွိျခင္းကို ထိုဖြဲ႔စည္းပံုကပင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ တားျမစ္ပိတ္ပင္သည္ဟု ယံုၾကည္ရန္အေၾကာင္းေပၚေပါက္ ေလေသာအခါ၊ သည့္ထက္ပို၍လူတို႔လုပ္ေသာတရား အမွားရွိလ်က္အျပင္ခက္ရန္ရည္သန္က်င့္ႀကံသူတို႔ရွိၿပီး သူတို႔အား မည္သို႔ပင္ႏွိမ္ခ်စြာေဖ်ာင္းဖ်ေစ႔စပ္ေသာ္ျငား မေအာင္ျမင္ႏိုင္သည့္အခါ အိုးအရြဲ႕၏အက်ိဳးမဲ့မႈ နည္းပါး သက္သာေစရန္ ၾကံေဆာင္ရံုမွတစ္ပါး အျခားမရွိၿပီ။

စင္စစ္ ႏိုင္ငံေတာ္အထြဋ္အထိပ္ဆိုသည္ကို ေနရာထက္ တာဝန္အျဖစ္ခံယူသူ ေခါင္းေဆာင္အဖို႔ ျပည္သူတို႔ထံ ေပးအပ္ထားသည္ကတိကဝတ္မ်ားအား အခ်ိန္မဆိုင္းဘဲ အေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္ဘို႔ႏွင့္ ကမၻာ့အလယ္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ကို တင့္တယ္စြာ ကိုယ္စားျပဳႏိုင္ဘို႔ရာ (ဥပေဒက ဦးေဆာင္မႈကို တမင္တားျမစ္သည့္တိုင္) ဦးေဆာင္သူ သမၼတအပါအဝင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားႀကီး တစ္ခုလံုးအေပၚ တရားဝင္ၾသဇာသက္ေရာက္မႈရွိေသာ အေနအထား တစ္ရပ္ မျဖစ္မေနလိုအပ္သလို အေဆာတလ်င္လည္းလိုအပ္၏။ ထိုအတြက္ (ျပည္သူတစ္ရပ္လံုး၏ဆႏၵမဲအရ) အင္အားအသာစီး ရထားေသာ လႊတ္ေတာ္တြင္ လိုအပ္သလိုဥပေဒျပ႒ာန္းျခင္းသည္ အမ်ားစုႏွင့္ ဒီမိုကေရစီကို အႏိုင္က်င့္ျခင္း မမည္။ မည္ခဲ့သည္ဆိုလွ်င္ပင္ ျပည္သူငါးသန္းတို႔က ဥပေဒႏွင့္အညီ လက္မွတ္ေရးထိုးတင္ျပခဲ့ သည္ကို မ်က္ကြယ္ျပဳရံုမက ပ်က္ရယ္ပါျပဳခဲ့ဘူးသည့္ ၿပီးခဲ့ေသာ လႊတ္ေတာ္၏ အစဥ္အလာဟုသာ မွတ္ယူၿပီး ထိုအစဥ္အလာမ်ိဳး ေနာက္ထပ္မျဖစ္ေပၚေစဘို႔ အဂတိကင္းကင္းျဖင့္ ညိွႏိုင္းေျဖရွင္းၾကရံုသာရွိ၏။ ၿငိမ္းခ်မ္း သာယာဝေျပာေရးကို အစဥ္ေရွးရႈသည္ဆိုလွ်င္ အစဥ္အလာေကာင္းမ်ားကိုသာ ထားခဲ့ၾကဘို႔လိုသည္။

မည္သို႔ဆိုေစ အျငင္းပြားဘြယ္ဥပေဒအတည္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ျပည္သူလိုလားေသာေခါင္းေဆာင္သည္လည္း သင့္တင့္ ေလ်ာက္ပတ္စြာ တာဝန္မ်ားစတင္ထမ္းေဆာင္ေနၿပီျဖစ္၏။ ထိုတာဝန္ကိုလည္း ႏိုင္ငံေတာ္၏ရင္ႏွစ္သည္းျခာ ေက်ာင္းသားမ်ားအပါအဝင္ ကြဲျပားေသာယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အခ်ဳပ္က်ေနသူမ်ား ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ခံ ေနရသူမ်ားခၽြင္းခ်က္မရွိ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေစရန္ ဥပေဒႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည့္နည္းလမ္းမ်ား ေထာက္ျပေပးျခင္း (ကိုယ္တိုင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမဟုတ္)၊ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သူတို႔က လိုက္နာခဲ့ၾကျခင္းျဖင့္ ျမန္မာ့ ႏွစ္သစ္ကို မဂၤလာရွိေစခဲ့ၿပီျဖစ္၏။ တုိင္းရင္းသားျပည္သူအမ်ား၏ သာဓုသံကိုအတိုင္းသားၾကားႏိုင္သည္။ ၿငိမ္သက္သူတို႔ မုဒိတာပြားေနၾကသည္ဟု ယံုၾကည္သင့္၏။ ေနေသးသပျခံဳထဲက လုပ္ေနသူေတြရွိခ်င္ရွိမည္ ရွိလွ်င္ အိုးႀကီးကိုသတိရေစခ်င္သည္။ သည္အိုးႀကီးကို သည္အတိုင္းေစာင့္ေရွာက္ထားရွိေနလိုေသာ အစြဲသည္ ေလာကီေလာကုတ္ႏွစ္ျဖာေသာအက်ိဳးတို႔ကို ဆုတ္ယုတ္ေစမည္သာျဖစ္ေၾကာင္း ဟုတ္တိုင္းမွန္စြာသိရာ၏။ ဤသို႔ေသာ ဒိ႒ိျပဳတ္အလုပ္ေပးတရားျဖင့္ အရြဲ႕သံသရာအားျဖတ္ေတာက္ႏိုင္ပါမွ တန္ကာက်ေပလိမ့္မည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ သည္အိုးႀကီးမျပင္သမွ် သည္အရြဲ႕ကရွိေနမည္မို႔ပင္။

အေရြးခ်ယ္ခံအမ်ားစုဆႏၵက လႊတ္ေတာ္တြင္သရုပ္ေပၚသည္။ သို႔ေသာ္ အေရးႀကီးေသာအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကိစၥရပ္ ေတြမွာ သမၼတသည္ ကာ/လံု ဟု လူသိမ်ားေသာ သူကိုယ္တိုင္အဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္ေသာ အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရးေကာင္စီႏွင့္ညွိႏိုင္းရသည္။ အဆိုပါ ကာ/လံု၏ အင္အားသည္ကား တပ္မေတာ္။ သမၼတသည္ လႊတ္ေတာ္ကိုေရာ ကာလံုကိုေရာ တာဝန္ခံရသည္ဟု ယူေသာ္ရမည့္သေဘာ။ တစ္ဖန္ ကာ/လံု တြင္ညွိႏိႈင္း ၿပီးေသာ အခ်ိဳ႕ကိစၥရပ္မ်ားအား ဆံုးျဖတ္ရန္အလို႔ငွါ လႊတ္ေတာ္သို႔တင္ျပရသည္။ လႊတ္ေတာ္ကအမ်ားစုႏွင့္ ကာ/လံု က အမ်ားစုတို႔သေဘာမညီသမွ် ဂ်ာေအးသူ႔အေမရိုက္ၾကမည့္ကိန္း။ သို႔ျဖစ္ရာ မူဝါဒအရ အခ်ိန္ ကာလအရ လိုအပ္ခ်က္အရ ျဖစ္ႏိုင္သမွ် ကာ/လံုကို ဥပေဒႏွင့္အညီ ကြင္းေရွာင္မႈေတြရွိလာမည္။ ဤသည္ကို ႏွစ္ဘက္ေဘးတီးမႈေတြႏွင့္ ေပါင္းစပ္လိုက္ေသာအခါ (ယၡဳပင္ တပ္မေတာ္ႀကီးေရ မွတ္ၿပီလားေဟ႔ ဟု ေမးေငါ့ သူေတြ တပ္မေတာ္ႀကီးစိတ္ဆိုးမွာစိုးသူေတြ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားျဖစ္ကုန္ၾကၿပီ။) သူျဖဴလွ်င္ အယူေျဖာင့္ႏိုင္ျငား သူေမွာင့္မွာကို ေၾကာင့္က်စရာေတြျဖစ္လာမည္။ ရင္ၾကားေစ႔ရင္း ႀကိဳးပန္းရယူထားသမွ် ဒီမိုကေရစီအေရြ႕ေတြ သည္ပံုသည္နည္း အရြဲ႕ေတြအပဲ႔ေတြျဖစ္ခ်င္ျဖစ္။ မျဖစ္လွ်င္ပင္ အေစာင္းအေျမာင္းေတာမွာ ေၾသာင္း နေမာ ဒူေရဒူေရ ျပည္သူေတြေရႊျပည္ေတာ္ေမွ်ာ္ရင္းေဝးၾကမည္။

ကရင္ႀကီးဝါးခုတ္ရင္းသံခ်ပ္ထိုးသလို “အေကာက္ထဲကအေျဖာင့္ရွာ လိမ္လိမ္ေလးဟာ အေျဖာင့္ဆံုးပါ ေဝ႔” ဆိုသည္မ်ိဳး ယေန႔ႏိုင္ငံေရးေရယာဥ္ေၾကာတြင္ အလုပ္သေဘာေမ်ာေနရျခင္းမွာ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက အညီအညြတ္ၿပိဳကြဲခဲ့ျခင္း၊ သံသယကိုအစဥ္အဆက္လမ္းခင္းခဲ့ၾကျခင္း၊ အာဏာကိုအတၱအလို႔ငွါ ထူေထာင္ကာ အေၾကာက္တရားျဖင့္ မႊမ္းထံုခဲ့ၾကျခင္း၊ ထိုအေၾကာက္တရားကို အာဃာတျဖင့္ေမာင္းႏွင္ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ၾကျခင္း တို႔၏ ရလဒ္သက္သက္ အက်ိဳးဆက္ျဖစ္၏။ ပညာေရွ႕သြားေသာ ဆင္ျခင္တံုတရားအား ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ရန္ ေခတ္အဆက္ဆက္ ယြင္းပ်က္ခဲ့ၾကျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေလသည္။ စံနစ္တိုင္းစံနစ္တိုင္းမွာပင္ ဖြဲ႕စည္းပံုအိုးႀကီးေတြ ရြဲ႕ခဲ့ၾကၿပီး စေလာင္းမတန္ေျဗာင္းဆန္ေအာင္ကြဲကာ စူ႔ထက္စူလူစြမ္းေကာင္းမ်ားသာေပၚထြက္လ်က္ ကမၻာမွာ ရြာနာျဖစ္ ဖြတ္သထက္ညစ္ခဲ့ရသမွ် သည္ေခတ္တြင္မွ ျဗဟၼဝိစာရျဖင့္ မျပင္ႏိုင္ၾကပါလွ်င္ အရံုႈးသံသရာ အဖန္မ်ားစြာလည္ရမည့္အေရး သမၼာသကၤပၸအေတြးအမွန္ျဖင့္ သမၼဝါယမ မေႏွးအျမန္ က်င့္ၾကံအားထုတ္ၾကဘို႔ အခ်ိန္အခါကသင့္ေပၿပီ။ (စကားခ်ပ္။ ကရင္ႀကီး သံခ်ပ္ထိုးသလိုဟု ေျပာဆိုသံုးႏံႈးခဲ့ျခင္းမွာ မူလစကား ခြန္အား မေလ်ာ့ပါးေစရန္သာ ရည္ရြယ္ရင္းျဖစ္ၿပီး မည္သို႔ေသာ လူမ်ိဳးဘာသာေရး ဂိုဏ္းဂဏ ဝါဒစြဲတစ္ရပ္ရပ္၏ ပူးကပ္ ေႏွာက္ယွက္ျခင္းမ်ိဳး အလ်ဥ္းမရွိပါေၾကာင္း ေဖၚျပလိုပါသည္။)။ ဘဘ မမ ကိုကို ဗိုလ္ဗိုလ္တို႔ စိတ္ရွိလွ်င္ လာသည္ စိတ္မရွိလွ်င္ ၾကာမည္၊ စိတ္မရွိမေရာက္ စိတ္ရွိကအေခါက္ေခါက္ ဆိုေလာက္သည့္အေၾကာင္း သူျမတ္တို႔၏စကားေဟာင္းကို ျပန္ေျပာင္းဆင္ျခင္လ်က္ ျမင္ႏိုင္ ဖ်ဥ္ႏိုင္ ႀကိဳးကုတ္ႏိုင္ၾက ပါေစသတည္း။