ရွာေဖြေရး ...

PO Box 320-207, San Francisco, CA 94132-0207, USA – editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

မာန္ (ေတာင္လုံးျပန္) ● ဆရာမင္းသစ္ႏွင့္ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းခန္း – အပုိင္း (၆)


မာန္ (ေတာင္လုံးျပန္) ● ဆရာမင္းသစ္ႏွင့္ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းခန္း – အပုိင္း (၆)
(ပိုက္ဆံေၾကာင့္ပ်က္စီးရတဲ့ က်ေနာ့္အႏုပညာ)
(မုိးမခ) ႏုိဝင္ဘာ ၉၊ ၂၀၁၆

ဆရာမင္းသစ္ကို က်ေနာ္အင္တာဗ်ဴးခြင့္ေတာင္းထားသည္မွာ (၂) ႏွစ္ေက်ာ္ခဲ့ၿပီ။ က်ေနာ့္အတြက္ကံေကာင္းလွသည္မွာ က်ေနာ့္ရဲ႕လူသိမမ်ားလွေသာ ဝတၱဳရွည္တစ္ပုဒ္ကို ဆရာဖတ္ဖူးထားျခင္းေၾကာင့္ပင္။ က်ေနာ္နဲ႔ေတြ႕ေတာ့ မိတ္ဆက္ စ ကားေျပာျပခ်ိန္ ဆရာက ထိုဝတၱဳကိုမွတ္မွတ္ရရျပန္ေျပာၿပီး သူက်ေနာ့္ကေလာင္ကိုသိထားေၾကာင္းႏွင့္ ထိုဝတၳဳအေပၚသ ေဘာက်ေၾကာင္းေျပာျပသျဖင့္ က်ေနာ္ၾကည္ႏူးမဆံုး။ သူနဲ႔က်ေနာ္ ေရစက္ဆံုခ်င္ေတာ့ ပင္းယမဂၢဇင္းမွာျပန္ဆံုရသည္။ သူ က အယ္ဒီတာခ်ဳပ္၊ က်ေနာ္ကလူငယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စာေပတာဝန္ခံ။ ထို႔ေနာက္ပိုင္း ဆရာႏွင့္ႀကိဳ႕ၾကားႀကိဳ႕ၾကားေတြ႕ၾက သည္။ က်ေနာ္က ဆရာဦးဝင္းၿငိမ္းတို႔ကို အင္တာဗ်ဴးၿပီးေနာက္ပိုင္း စာေပနယ္မွ ဝါရင့္သမာရင့္မ်ားႏွင့္ ထပ္၍အင္တာမဗ်ဴး ျဖစ္။ ႏိုင္ငံေရးေသာင္သာေသာကာလမို႔ ႏိုင္ငံေရးအင္တာဗ်ဴးမ်ားခ်ည္း ငါးႏွစ္ေက်ာ္အခ်ိန္ကုန္ခဲ့သည္။ ယခုမွ ဆရာမင္းသစ္ ႏွင့္ခ်ိန္းဆိုကာ လြန္ခဲ့ေသာ (၂) ႏွစ္က အလုပ္ေႂကြးကိုဆပ္ရျခင္းပင္။ ၁၅၊ ၁၀၊ ၂၀၁၆ ေန႔တြင္ ပထမအႀကိမ္၊ ၁၉၊ ၁၀၊ ၂၀၁၆ ေန႔တြင္ ဒုတိယအႀကိမ္ေတြ႕ဆံုကာ အားပါးတရေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့သမွ် တင္ျပလိုက္ရပါေတာ့သည္။
    —-

မာန္။ ။ ဆရာစာေရာ မေရးေသးဘူးလား။
မင္းသစ္။ ။ ေရးၿပီေလ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ က်ဴရွင္သင္ရင္းတန္းလန္းနဲ႔ မဂၢဇင္းထုတ္ေနၿပီ၊ ၁၉၇၀ မွာ မိုးေဝမဂၢဇင္းကို နတ္ႏြယ္နဲ႔ ေပါင္းၿပီးထုတ္ေနၿပီ၊ ေနာက္ ကုန္ေတာ့လည္း ရပ္သြားတာေပါ့ေလ။ စာေတာ့ေရးျဖစ္တယ္၊ ဒီလကဗ်ာဆို ေနာက္လဝတၳဳ၊ ေနာက္လ ကဗ်ာ၊ ေနာက္လဝတၲဳ၊ အဲဒီမွာေမာင္ျမင့္ျမတ္ (အညာတကၠသိုလ္) ကေန ေမာင္နဲ႔ေနာက္က တကၠသိုလ္ျပဳတ္ သြားတယ္၊ ျမင့္ျမတ္ျဖစ္သြားၿပီ၊ ၁၉၇၀ ဩဂတ္စ္လမွာ က်ေနာ့္ရဲ႕ပထမဆံုးဝတၱဳတို'လန္ဒန္မိုးခါးေရ'၊ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ က်ေနာ္မင္းသစ္လို႔ ကေလာင္အမည္ ေျပာင္းပစ္လိုက္တယ္၊ ၁၉၇၀ စက္တင္ဘာလမွာ၊ မိုးေဝမဂၢဇင္းထဲ'ကူးစက္တတ္ေသာေခတ္' ဆိုတဲ့ကဗ်ာမွာမင္းသစ္နဲ႔စေရးတာ။

က်ေနာ္ေျပာျပခ်င္တာက ဒီလိုပါ၊ ကာရန္ကို ဇြတ္ေရွာင္ေနရင္လည္း မရိုးသားတာပဲ၊ ဇြတ္ရွာေနရင္လည္း ညံ့ရာက်တယ္၊ အညံ့စားကဗ်ာဆရာပဲ၊ ေနာက္ ၿပီးေတာ ့ေခတ္သစ္ႀကီးျဖစ္လာလို႔၊ ေခတ္ေပၚႀကီးျဖစ္လာလို႔၊ ေခတ္သစ္မွာေပၚတဲ့ စကားလံုးေတြ၊ ကာရန္ေတာ့မႏိုင္ေတာ့ဘူးထင္ရင္ မေရးၾကနဲ႔၊ အဲဒါေၾကာင့္ အဲဒီကဗ်ာက်ေနာ္ေရးတာ။

မာန္။ ။ေျပာပါဦးဆရာအဲဒီကဗ်ာအေၾကာင္း..
မင္းသစ္။ ။ဂီတအသံုးအႏူန္း အဂၤလိပ္စကားလံုးေတြကို  က်ေနာ္ကာရန္နဲ႔ေရးပစ္တာ၊ (ဆရာက ကဗ်ာကို ခပ္ေအးေအး ရြတ္ျပပါသည္)

ေတးေရးမယ္လို႔
အေတြးကေလးစ်ာန္ဝင္ၿပီး
ကာရန္တြင္သံစဥ္ေႏွာ
အေတာကေလးရွာေဖြ၊
တ်ာထံ၊ ျမန္မာသံစစ္စစ္ေလးေတြနဲ႔
ေခတ္ေရးကိုတခါသီလို႔၊
သာယာၾကည္ မေဖာက္ျပန္သေဘာရယ္နဲ႔
ျမန္မာပီ အေနာက္ဟန္မေႏွာေလတဲ့
ေတးေၾကာကိုတ်ံထာနဲ႔
ေရးဖြဲ႔မယ္ေလ
ပယတ္၊ ႒ာန္၊ ဟန္၊ ကရိုဏ္းရယ္နဲ႔
လမိုင္းမကြာ မျပတ္တီးေသာ္လည္း
ျမည္ဟီးတာ ဘယ္လိုအသံလဲ
ျမန္မာသံေပ်ာက္ျပန္ထင္ထင့္
ေအာက္ျပန္မဝင္ ဖလက္တဖန္ ဟပ္(ဖ္)ေတြနဲ႔
ေဖာက္ျပန္ခ်င္ ကလပ္(ပ္) မမွန္ ရွပ္(ပ္)ေတြမို႔
ျဖတ္ခ်င္ပါရဲ႕ငါ့လက္ေတြ။
အခက္သားေလ
ရတက္ပြားဗ်ာေပြလို႔
အေျဖအရွာခက္လွခ်ည္ရဲ႕
စက္မေပ်ာ္ ထိုင္လိုထလိုနဲ႔
ခ်စ္သူကိုတိုင္တည္ညည္းကာ
အေျဖရွာတကယ္ေတြ႔ၿပီပဲ
မနက္က ႏွစ္ကိုယ္ဆံုေတာ့
သင္းထံုထံု ခ်စ္သူပါးမွာလ
သနပ္ခါး ဘယ္မျမင္ဘု
ဒီဇင္ဘာ ဆူဇင္မာ မိတ္ကပ္ေမႊးေတြနဲ႔
ေဆးနီျခယ္သူ႔ႏူတ္ခမ္းကို
ခ်စ္သူေရ
ဗိုလ္လိုနမ္းခဲ့မိလို႔လား။ ။

က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက ေရးလို႔ရပါတယ္ကြ၊ မင္းတို႔ႀကိဳးစားၾကပါ၊ အားထုတ္ၾကပါဆိုတာ။

မာန္။ ။ေကာင္းလိုက္တဲ့ကဗ်ာဆရာရယ္၊ (အသံဖိုင္အား သီးသန္႔စီဒီကူးထားပါသည္)၊ ဆရာ အလြတ္ရြတ္သြားတာ ေတာ္ ေတာ္ အရသာရွိတယ္။ စကားလံုးေတြကို ကိုယ္ႀကိဳက္သလို သံုးလို႔ရတာပဲေနာ္၊ ဒီေတာ့ဆရာရယ္၊ ဆရာတို႔ အဲဒီေခတ္ ကာလက စာေပမွာ ကာရန္မဲ့တာနဲ႔ ဘာနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ျပင္းထန္ ၾကတယ္ေနာ္။
မင္းသစ္။ ။ စၿပီ၊ စေနၾကၿပီ။ အဲဒီေတာ့ ရႈမဝအုပ္စုက ကာရန္နဲ႔ ေရးတယ္၊ မိုးေဝအုပ္စုက လြတ္လပ္ကာရန္နဲ႔ ေရးတယ္၊ ကာ ရန္ေတာ့ ပါတယ္၊ free verb ေပါ့၊ အဲဒါကို ရန္လုပ္ခံရတာေနာ္။ ဒါ ကာရန္ပါေသးတယ္။ ထားေတာ့။ အဲဒီမွာ က်ေနာ္စာ ေတာ္ေတာ္ေရးျဖစ္ပါၿပီ။ ကဗ်ာ၊ ဝတၱဳ၊ ကဗ်ာ၊ ဝတၲဳ၊ ေရးတယ္။ ေနာက္က်ေနာ္မေရးေတာ့ဘူး။

မာန္။ ။ အေၾကာင္းရင္းက…
မင္းသစ္။ ။ အေၾကာင္းက ဘာမွမဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္ပိုက္ဆံရွာတာေလ။ ဟုတ္ၿပီေနာ္။ တနည္းေျပာလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္ပိုက္ဆံေတြအမ်ားႀကီးရတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ့္အႏုပညာ ပ်က္စီးသြားတယ္။ က်ေနာ့္ရဲ႕ကာရိုက္တာလည္းပ်က္စီးသြားတယ္။ ပိုက္ဆံ အရမ္းရတယ္။ အႏုပညာအလုပ္မ်ားလုပ္ဖို႔သတိကိုမရတာ။ ေပဖို႔ေတဖို႔ သံုးဖို႔ျဖဳန္းဖို႔ပဲ။ က်ဴရွင္နဲ႔ရတဲ့ပိုက္ဆံေတြေပါ့။
အဲဒီမွာအရက္မူးမူးနဲ႔ ရန္ကုန္ကေန မနၲေလးကို ေလယာဥ္နဲ႔ေန႔ခ်င္းျပန္ ၿမီးရွည္သြားစားတာတို႔ ဘာတို႔ေပါ့။ အဲဒါအမွန္ေတာ့ က်ေနာ့္ကာရိုက္တာ ပ်က္စီးသြားတာပဲ။ ပိုက္ဆံ၊ ပိုက္ဆံေၾကာင့္၊ အႏုပညာလည္း မလုပ္ျဖစ္ဘူး။ ဘယ္ေလာက္နာသလဲ။ စာမေရးျပန္ဘူး။ ဆယ္ႏွစ္ေလာက္ ၾကာသြားတယ္။

မာန္။ ။ ဆရာအိမ္ေထာင္က်တဲ့ကာလေလးေျပာပါဦး။
မင္းသစ္ ။ ။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၁၉၇၁၊ မဂၤလာေဆာင္တာေတာင္မွ ဇာတ္ညြန္းေရးခေလးနဲ႔ ေဆာင္ရတာ။ ခင္ေမာင္ခ်င္းနဲ႔ စန္းစန္းဝင္တို႔ရဲ႕ စပယ္ေမႊးေမႊးအေထြးဖို႔ဇာတ္ကားကို က်ေနာ္ ဇာတ္ညြန္းေရးတယ္။ အဲဒီရတာေလးနဲ႔ေဆာင္ရတာ။ ဇာတ္ ညြန္းေရးခေလးနဲ႔ မဂၤလာေဆာင္စရိတ္လုပ္ခဲ့ရတာ၊၊ တီးဝိုင္းကပေလးဘိုင္းက အလကားတီးေပးတယ္။ အဆိုေတာ္ေတြ ကလည္း အလကားဆိုေပးတယ္။ မဂၤလာဩဘာဖတ္တာက ျမန္မာ့အသံက အဘဦးသန္းျမင့္။ အဲဒါက အိမ္ေထာင္ၾကတာေပါ့၊

မာန္။ ။ ဟုတ္ပါၿပီဆရာ၊ဆရာက်ဴရွင္သင္ၿပီးေတာ့ပိုက္ဆံေတြတအားရ၊ အဲဒီမွာ စာေပဘက္မွာမလွည့္ႏိုင္၊ လူကလည္း ပ်က္စီးတယ္။
မင္းသစ္။ ။ဟုတ္တယ္၊ ကာရိုက္တာပ်က္စီးတယ္။ အႏုပညာပ်က္စီးတယ္ အႏုပညာအလုပ္ကို မလုပ္ေတာ့ဘူး။ သီခ်င္း ကဗ်ာ ဘာမွမေရးေတာ့ဘူး။ ေရးဖို႔လည္း မလိုေတာ့ဘူး။ အဲဒါက ပိုက္ဆံက လူကိုဖ်က္ဆီးတယ္ဆိုတာ တနည္းအားျဖင့္ ကိုယ္ညံ့လို႔၊ ကိုယ္ညံ့တာပဲ။ လူငယ္ေတြကို အဲဒီလိုမျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ ဆိုပါစို႔ ကဗ်ာဆရာေလးတေယာက္ေန႔ခ်င္းညခ်င္း သိန္းေထာင္ခ်ီၿပီး ခ်မ္းသာသြားရင္ ကဗ်ာေရးျဖစ္ပါ့မယ္လို႔ သူအာမခံရဲလား၊ မလြယ္ဘူး။ အဲဒီလိုဗ်ာ၊ ေနာက္၊ ဆယ္ႏွစ္ေလာက္ၾကာတဲ့အခါက်ေတာ့လည္း က်ေနာ္မေနႏိုင္ျပန္ဘူး၊ ဒီပိုးႀကီးကရွိေနတာပဲ၊ ဟုတ္တယ္မို႔လား၊ ဘယ္ေလာက္ပ်က္စီးပ်က္စီး၊ အဲဒါနဲ႔ က်ေနာ္ ငါးႏွစ္ေလာက္ ျပန္ေရးတယ္၊ မိုးေဝ၊ ျမဝတီ၊ စစ္ျပန္။ ေတာင္းတဲ့ေနရာေတြေပါ့၊ စစ္ျပန္ဆိုရင္တကၠသိုလ္နနၵမိတ္၊ေအာင္သာမိုးရွိလို႔ေရးျဖစ္တာ၊ ျမဝတီမွာေတာ့ ေအာင္ျပည့္ရဲ႕ညီ၊ ကိုေကာင္းညြန္႔ရွိလို႔၊ မိုးေဝကေတာ့ထားေတာ့။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။


သ႐ုပ္ေဖာ္ပုံသည္ ဆရာမင္းသစ္၏ အိပ္မက္ကြန္ဖရင့္ဝတၱဳတုိစု စာအုပ္မွ မ်က္ႏွာဖုံးသ႐ုပ္ေဖာ္ပုံ ျဖစ္ပါသည္။


အပုိင္း (၁)အပုိင္း (၂)အပုိင္း (၃)အပုိင္း (၄)အပုိင္း (၅)