ရွာေဖြေရး ...

editors @ moemaka.net ((510) 854-6501)။
မိုးမခ ရံုးစားပြဲ - Home ရံုးခန္းအသစ္၊ အမွတ္ (၁၂၄)၊ ၅၇ လမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမ၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊
ဖုန္း – ၀၉ ၂၅၂ ၂၄၉ ၀၉၄ ၊ ၀၉ ၄၂၁ ၇၄၃ ၇၅၃ ၊ ၀၉ ၅၀၄ ၁၀ ၅၈ ၊ ၀၉ ၄၃၀ ၄၆၃ ၉၉ (မႏၱေလး)။ ။ စာတိုက္ေသတၱာ (၈၂၅)၊ ရန္ကုန္စာတိုက္ၾကီး။

ကုိသန္းလြင္ ● ဆင္ဆာႏွင့္ ျပည္သူ

 ကုိသန္းလြင္ ● ဆင္ဆာႏွင့္ ျပည္သူ
(မုိးမခ) ေမ ၂၄၊ ၂၀၁၇


(၁)
“အစိုးရက စာေပႏွင့္ အႏုပညာလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ဆင္ဆာလုပ္၊ ျဖတ္ေတာက္ႏိုင္ေနျခင္းမွာ တိုင္းသူျပည္သား လူအမ်ားက ျငိမ္ခံေနၾကေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္” ဟု တရုတ္ျပည္သား အႏုပညာရွင္ အိုင္ေ၀ေ၀ (Mr Ai Wei Wei) က ေျပာၾကား လိုက္ပါသည္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအဖို႔ စာေပ၊ ရုပ္ရွင္၊ ဂီတ၊ အႏုပညာနယ္ပယ္ တစ္ခု လံုးတြင္ အာဏာပိုင္တို႔အလိုက် ပိတ္ဆို႔တားဆီးျခင္းမ်ားေအာက္တြင္ ႏွစ္ရွည္လမ်ားေနခဲ့ဘူးေသာေၾကာင့္ ဆင္ဆာစနစ္၏ ဆိုးရြားပံုကိုမေမ့ႏိုင္ၾကေသးပါ၊ ျမန္မာျပည္သားမ်ားအဖို႔ အာဏာရွင္မ်ားႏွင့္အတိုက္အခံ မလုပ္ ဘဲ တိတ္တိတ္ဆိပ္ဆိပ္ ခံယူခဲ့ၾကရသည္ဆိုႏိုင္ပါသည္။

အာဏာရွင္မ်ားကို ဆန္႔က်င္ ေ၀ဖန္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းက်ခံရျခင္း၊ တိုင္းျပည္မွ ထြက္ေျပးရျခင္း၊ မိမိ၏ေဆြမ်ိဳးမိတ္သဂၤဟမ်ားပါမက်န္ အေႏွာင့္အယွက္ေပးခံရျခင္း၊ အလုပ္ျဖဳတ္ခံရျခင္း စသည္ျဖင့္ ခါးသည္း စြာခံစားၾကရပါသည္။ ထိုကာလမ်ားတြင္ အစိုးရကို ဆန္႔က်င္ပါသည္ဟု ေပၚေပၚထင္ထင္ေျပာရန္မွာ အႏၱရာယ္ အလြန္ၾကီးမားပါသည္။

(၂)
၁၉၅၇ ခုႏွစ္တြင္ ေမြးဖြားခဲ့ေသာ အိုင္ေ၀ေ၀သည္ တရုတ္ျပည္အစိုးရကို ဆန္႔က်င္သူမ်ားတြင္ထင္ရွားသည္။ ေက်ာ္ၾကားေသာ တရုတ္ ကဗ်ာဆရာတစ္ဦး၏သားျဖစ္ျပီး ေဘဂ်င္း ဖလင္အကယ္ဒမီေက်ာင္းဆင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကားတြင္ ထပ္မံေက်ာင္း တက္ခဲ့ျပီး ဗိသုကာဒီဇိုင္းဆြဲရန္ ၀ါသနာထံုသည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က တရုတ္ျပည္ အိုလံပစ္ပြဲေတာ္ အားကစားရုံ ဒီဇိုင္းဆြဲရာတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ အႏုပညာဖန္တီးရွင္လည္းျဖစ္သည္။ အစိုးရအရာရွိ ၾကီးမ်ား၏ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ၊ စီခြၽန္းနယ္ ငလ်င္လႈပ္ရာ တြင္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး ရန္ပံုေငြက အလြဲသံုးစားလုပ္မႈအမ်ားအျပားကို အမ်ားသိေ၀ဖန္ခဲ့သူတဦးျဖစ္သည္။ ၂၀၁၁ ဧျပီလတြင္ ႏိုင္ငံျခားသြားရန္ အတြက္ ေလဆိပ္ေရာက္ေနခ်ိန္တြင္ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရသည္။ စြဲခ်က္တင္ျခင္းမရွိဘဲေထာင္ထဲတြင္ ဂ၁ ရက္ ၾကာေနခဲ့ ရဖူးသည္။

“ဆင္ဆာရွိတဲ့ႏိုင္ငံမွာေနရတာ ရုတ္တရက္ အျမင္မွာေတာ့ ဘာမွမျဖစ္သလိုဘဲ၊ ဒါေပမယ့္ေသခ်ာစဥ္းစားၾကည့္မွ လူတိုင္း ဟာ ဟန္ေဆာင္ေနၾကရတယ္ဆိုတာသိလာတယ္။ မတရားမႈေတြကို လူူေတြဟာ မသိဟန္ေဆာင္ေနၾကတယ္။ စကား ေျပာရင္ ၀ိုးတို႔၀ါးတားဘဲေျပာေနၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆင္ဆာဘာေၾကာင့္ရွိရတယ္ ဆိုတာကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဘယ္သူမွ ထုတ္ေဖၚမေဆြးေႏြးၾကပါဘူး” ဟု ဆိုသည္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္က တစ္လအတြင္း ရွန္ဟိုင္းႏွင့္ ေဘဂ်င္းတြင္ အႏုပညာျပပြဲႏွစ္ၾကိမ္လုပ္ခဲ့ရာတြင္ သူ၏နာမည္ကို တိပ္အမဲျဖင့္ ဖံုးထားၾကသည္။ အာဏာပိုင္ဘယ္အဆင့္က အမိန္႔ေပးသည္ကို မသိေစကာမူ ပြဲစီစဥ္သူတို႔ကပါ အိုင္ေ၀ေ၀ ဆိုေသာ ပညာရွင္ၾကီး၏ဖန္တီးမႈမ်ားကို ေျဗာင္ျငင္းကြယ္ေနၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း တခ်ိန္က  အႏုပညာရွင္ေပါင္းမ်ားစြာ သရုပ္ေဆာင္ခြင့္တြင္ ပိတ္ပင္ခံခဲ့ၾကရပါသည္။ ကဗ်ာဆရာၾကီး မ်ား၊ သီခ်င္းဆိုသူမ်ား၊ အႏုပညာျဖင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းျပဳသူမ်ားစြာ ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်သည္ကို ခံခဲ့ၾကရပါသည္။ စာေရးဆရာတို႔ေရးသမွ်စာေၾကာင္းေတြကို ဖတ္ရႈ႕ျပီး ဘယ္ဟာကိုပိတ္ပင္ သင့္တယ္။ ဘယ္ဟာကို ခြင့္ျပဳရမယ္ဟု အာဏာ ပိုင္တို႔က ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါသည္။ ထိုအခါ ျပည္သူတို႔ ေရွ႕ေမွာက္သို႔ ေရာက္လာေသာ သတင္းအခ်က္အလက္တို႔မွာ ေရြး ေကာက္ထားေသာ သတင္းေတြျဖစ္ကုန္သည္။ အႏုပညာကို ရႈ႕ျမင္ခံစား အကဲခတ္သူတို႔မွာ လြတ္လပ္ေသာ အေတြး အျမင္မ်ားကို ေတြ႕ျမင္ခြင့္မရ၊ ရႈ႕ျမင္ခြင့္မရ ျဖစ္ကုန္သည္။

ဆင္ဆာျပဳလုပ္ျခင္းေၾကာင့္ အသိဉာဏ္ကို ကန္႔သတ္လိုက္သည္ႏွင့္အတူ သဘာ၀က်ေသာအျမင္ႏွင့္ ဘာသာ ေရး အျမင္မ်ားကို ခြၽတ္ေခ်ာ္တိမ္းေစာင္းသြားေစႏိုင္သည္။ မိမိအျမင္ႏွင့္ မိမိဖါသာ ရပ္တည္ရန္ လိုအပ္ခ်ိန္တြင္ အတင္း အဓမၼ၀ါဒ တစ္ခုကို ရုိက္သြင္းခံရျခင္းသည္ လူတို႔ကို စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းေစသည္။ အေၾကာက္တရား စိုးမိုးလာျပီဆိုလ်င္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈတို႔ လြင့္ပါးေပ်ာက္ကြယ္ရပါသည္။ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္မႈမရွိ၊ အမွန္တရားဆိုသည္မွာလည္း ကေျဗာင္းကျပန္၊ ေမွးမွိန္ေပ်ာက္ကြယ္ၾကရသည္။

သတင္းတခုကို ပိတ္ဆို႔ေမွာင္ခ်ထားသည္ ဆိုျခင္းမွာ အာဏာရွင္တို႔က သူတို႔လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ျပသျခင္းပင္ျဖစ္ သည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူတို႔က ျပည္သူတို႔ ဆႏၵရွိျခင္း၊ မရွိျခင္းသည္ အေရးမၾကီး၊ သူတို႔သည္ အလြယ္တကူ ယံုလြယ္ သည္။ လိမ္ညာမႈမ်ားကို လက္ခံသည္။ ပါ၀င္ပူးေပါင္းသည္ ဟုသာမွတ္ယူေလသည္။

ဆင္ဆာလုပ္သူ အာဏာပိုင္တို႔ကို အဆင္သင့္ေအာင္ေပါင္းသင္းႏိုင္ရန္ လူအမ်ားမွာမိမိဖါသာ ဆင္ဆာလုပ္လာ ၾကသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေမးခြန္းထုတ္ျခင္းကိုေရွာင္က်ဥ္ျပီး ျပႆနာနည္းေစ၊ ရန္စဲေစလုပ္ၾက သည္။ အာဏာရွိသူကို အတိုက္အခံမလုပ္ရဲ၊ လူတဦးစီအတြက္ ဆံုးရႈံးမႈပမာဏ ေသးငယ္သည္ ဆိုေစ၊ ဤအျပဳ အမူမ်ား လူတိုင္းတြင္ ရွိေနၾကေသာေၾကာင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူတို႔က ဘာမွမျဖစ္သလို ဆက္လက္ လိမ္လည္လွည့္ဖ်ား ႏိုင္ၾကသည္။

ျပံဳးျပမည္၊ ေခါင္းညိမ့္မည္၊ ဦးညႊတ္အရုိအေသေပးမည္၊ ထိုအမူအက်င့္သည္ သက္ေတာင့္သက္သာႏွင့္ ဒုကၡ ကင္းေသာအျပဳအမူမ်ားျဖစ္ပါသည္။ “အဆင္ေျပေအာင္လုပ္ေပး” ေသာစနစ္သည္ အာဏာရွိသူႏွင့္ ဆက္ဆံရာ တြင္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္။ တခါတရံ ဇိမ္က်က်ေနႏိုင္ေသာ ဆုလာဒ္မ်ားရတတ္သည္။

ဖက္တဖက္က ဘာမွမေျပာမဆိုဘဲ ျငိမ္သက္သြားျပီဆိုလ်င္ အျခားတဖက္က ေျပာသမွ်မွာ ေမးခြန္းမထုတ္ဘဲ အတည္ျဖစ္သြားေတာ့သည္။ အျငင္းအခုံျဖစ္ျပီဆိုလ်င္ ျငိမ္သြားေသာဘက္က ဆံုးရႈံးရျမဲသာျဖစ္သည္။ မိမိ အတြက္ ခုခံကာကြယ္ရမည့္အစား မိမိကိုယ္ကို စိတ္ေက်နပ္ေအာင္ ေျဖသိမ့္ရျခင္းျဖင့္ အဆံုးသတ္သြားတတ္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ဆင္ဆာလုပ္ခံရသူမ်ားသည္ မတရားလုပ္ခံရသူ (Victim) မ်ားျဖစ္သည္ဟု ကိစၥတိုင္းတြင္မယူဆႏိုင္၊ မတရားလုပ္မည့္သူသည္ သူ၏ရည္ရြယ္ခ်က္ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ ပရိသတ္၏သေဘာတူညီမႈကိုေတာ့ယူရ ေသးသည္။ ပရိသတ္ကျငိမ္ခံေနျခင္းမွာ ပရိသတ္၏တာ၀န္သာျဖစ္သည္။ မိမိ၀ါဒကိုမခုခံ မကာကြယ္တတ္ေသာ ေၾကာင့္ မိမိမတရားလုပ္ခံရျခင္းအတြက္ သနားစာနာစရာမရွိပါ။

တခါတရံတြင္မိမိအက်ိဳးကို ေမွ်ာ္ကိုး၍ ဆင္ဆာ အလုပ္ခံၾကသူမ်ားလည္းရွိသည္။ သတၱိနည္းသူမ်ားက အာဏာႏွင့္ဖိႏွိပ္သည္ကိုသည္းခံေၾကာင္းျပလ်င္ ထိုအာဏာပိုင္တို႔ကို ေစာဒကတက္သူ မ်ားအတြက္အႏၱရာယ္ျဖစ္တတ္ပါသည္။ ထိုသို႔အညံ့ခံေသာစိတ္ဓါတ္မ်ားျပန္႔ပြားလာျပီဆိုလ်င္လူမႈအဖြဲ႕တခုလံုး စိတ္ဓါတ္ျပိဳဆင္းသြားၾကရပါသည္။ အျခားနည္းလမ္းမရွိပါ၍ အမွန္တရားဟုဆိုေသာ မိမိအယူအဆကို စြန္႔လႊတ္ ၾကျခင္းသည္ အေမွာင္ ေခတ္ကိုေရာက္ေအာင္တြန္းပို႔ေနျခင္းလည္းျဖစ္ပါသည္။

သာမန္ျပည္သူတို႔အဖို႔ ျငိမ္သက္ေအးေဆးစြာေနျခင္းျဖင့္ရန္ကိုကာကြယ္ႏိုင္ၾကေသာ္လည္း အမ်ားေရွ႕သို႔ အျမဲထြက္ေနရေသာအႏုပညာရွင္မ်ားအဖို႔ အာဏာပိုင္ကိုေထာက္ခံေသာအခ်က္ကို ေပၚလြင္ေအာင္ သရုပ္ ေဆာင္ၾကရသည္။ တခါတရံ မိမိႏွင့္ပတ္သက္ျပီးမိမိတို႔အဖြဲ႕အစည္းအသိုင္းအ၀ိုင္းတခုလံုး အႏၱရာယ္မက် ေရာက္ေအာင္ထိမ္းထိမ္းသိမ္းသိမ္းေနၾကရသည္။

သို႔တေစ လြတ္လပ္ေသာျပိဳင္ဆိုင္မႈမ်ားမရွိဘဲ အႏုပညာရွင္မ်ား၏ တန္ဖိုးကိုဟန္ေဆာင္ေလာကမွပုဂၢိဳလ္တစုက သာအဆံုးအျဖတ္ေပးေနပါလ်င္ စစ္မွန္ေသာပညာရွင္မ်ားမွာ အ ခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ၾကရေတာ့သည္။ ျငိမ္ျငိမ္ သက္သက္ သေဘာတူလိုက္ၾကရသည္။ ထိုအေျခအေန၌ အႏုပညာ၏ တန္ဘိုးသည္ျမင့္တက္လာစရာ အေၾကာင္းမရွိေပ။

ျပည္သူတို႔ကမူ အရာရာကန္႔လန္႔တိုက္ေနသူ ဟုျမင္သူ ရွိသလို အသံမထြက္ရဲဘဲအားေပးသူေတြလည္းရွိသည္။ တီဗီြအစီ အစဥ္ေၾကညာသူမ်ားကိုမူ အိုင္ေ၀ေ၀က အစိုးရ၏ ကုလားကာေနာက္တြင္ေရာက္ေနျပီးျဖစ္သျဖင့္ သမာသမတ္က်သည့္သေဘာေဆာင္ေသာအမူရာျဖင့္အစိုးရဆန္႔က်င္သူမွန္သမွ်ကိုအပုပ္ခ်တတ္ၾကသည္ဟု ေ၀ဖန္ထားသည္။

ႏိုင္ငံတိုင္းတြင္ဆင္ဆာျဖတ္သူမ်ားကဗဟုသုတႏွင့္ တန္ဖိုးကိုကန္႔သတ္ေပးေနၾကပါသည္။ ထိုပါတ္၀န္းက်င္တြင္ ဆန္႔က်င္ ေသာ အျမင္ရွိသူတို႔က သြယ္၀ိုက္ေစာင္းေျမာင္း၍သာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ၾကရပါသည္။

(၃)
ေရွးယခင္ကဧကရာဇ္ မင္းၾကီးမ်ားသည္ မိမိအလ်င္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သူမရွိ ဟူေသာ သေဘာသက္ေရာက္ေအာင္ စာအုပ္စာတမ္းမွန္သမွ်မီးရ႔ိႈ႔ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကဖူးသည္။ ေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕က မိမိကိုစိန္ေခၚမည့္အေတြးအေခၚမွန္ သမွ်ေပၚထြက္မလာေစရန္ စာအုပ္ႏွင့္ အႏုပညာပစၥည္းမွန္သမွ်ကို ဖ်က္ဆီးၾကရမည္ဟု အမိန္႔ထုတ္ခဲ့ဖူးသည္။ ယဥ္ေက်းမႈ ေရစီးေၾကာင္းတြင္ အတားအဆီး၊ အဟန္႔အတားမ်ားခ်၍ ပိတ္ပင္ရန္က်ိဳးစားမႈမွန္သမွ်မွာ မေအာင္ ျမင္ႏိုင္ေၾကာင္း သမိုင္းစာအုပ္မ်ားတြင္ အထင္အရွားဖတ္ရႈႏိုင္ၾကပါသည္။ ဆင္ဆာလုပ္ျခင္းမွာ အေျမွာ္အျမင္ နည္းပါးသူတို႔၏လုပ္ရပ္သာျဖစ္ပါသည္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔နားလည္ၾကသည့္ ဆင္ဆာဆိုသည္မွာ တာ၀န္ရွိသူကကတ္ေၾကးကိုင္၍ ရိုက္ကူးထားသည့္ ဖလင္ မ်ား ကိုျဖတ္ေတာက္ျခင္း၊ စာအုပ္မ်ားကို မထုတ္ေ၀မွီ မလိုလားအပ္ေသာ စာေၾကာင္းမ်ားကို မင္အမဲခ်ယ္၍ ပိတ္ ဆို႔ျခင္း စာရြက္မ်ားကို ဆုတ္ျဖဲပစ္ျခင္း တို႔ကိုဆိုလိုပါသည္။ အစိုးရကသူတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ယႏၱယားကို ေ၀ဖန္သည့္ စာ၊ ကဗ်ာ၊ ရုပ္ရွင္၊ ဂီတ မွန္သမွ်ကို ျပည္သူလူထု၏ေရွ႔ေမွာက္သို႔ေရာက္မလာေအာင္ ဖန္တီးထားခ်က္ မွန္သမွ် မွာ ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္ျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။

ျပည္သူအေပါင္းက အစိုးရကို အၾကည္ညိိုပ်က္ေစမည့္ သတင္းမ်ိဳးကို ေရွ႔ေရာက္မလာေအာင္၀ိုင္း၀န္းတားဆီး ေနလ်င္လည္း ဆင္ဆာ၏ ပံုစံတစ္မ်ိဳးပင္ျဖစ္၏၊ မိမိယုံၾကည္ရာအခ်က္အလက္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ဖန္တီးႏိုင္ ျခင္းသည္သာ ဆင္ဆာမရွိသည့္ လြတ္လပ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ကိုယ္ပိုင္ ယံုၾကည္မႈကိုထုတ္ေဖၚေျပာဆိုမႈ ေၾကာင့္ မိမိတြင္ ျပန္၍အႏၱရာယ္က်ေရာက္ႏိုင္သည့္ အေျခအေန ရွိေနလ်င္ ဆင္ဆာပိတ္ဆို႔ျခင္းသာျဖစ္သည္။ အစစ္အမွန္ေလာကဟု မခံစားရဘဲ၊ (Surreal) ျဖစ္ေနသည္ဟု ထင္ျမင္ယူဆေနရလ်င္ လြတ္လပ္မႈဆံုးရႈံးေနေသာေၾကာင့္သာျဖစ္သည္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္ ဆင္ဆာေခတ္တြင္ကာလၾကာရွည္စြာေနထိုင္ခဲ့သူျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဆင္ဆာဘုတ္အဖြဲ႕၏ ခ်ဳပ္ခ်ယ္စည္း ၾကပ္မႈမ်ားကို ေတြျမင္ခဲ့ၾကျပီးျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္၊ ဂီတႏွင့္ စာေပအႏုပညာနယ္ပယ္တို႔၏  တိုးတက္ဖြ႕ံျဖိဳးမႈကို ျပင္ပကမၻာၾကီးႏွင့္ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္မွသာ အဘယ္မွ်ေနာက္က်ေနျပီျဖစ္ေၾကာင္းသိႏိုင္ၾကရပါသည္။ မစၥတာအိုင္ေ၀ေ၀ ကအကယ္၍ ဆင္ဆာစနစ္ၾကီးကို ရွင္သန္ခြင့္ေပးထားလ်င္ ျပည္သူအေပါင္းတြင္လည္း တာ၀န္ရွိသည္ဟု ေဆာ္ၾသထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ကိုသန္းလြင္
Ref: Ai Weiwei: How Censorship Works, Ai Weiwei New York Times May 6 2017