ဴမန္မာစာေပပညာရႀင္ ေဒၝက္တာလႀေဘ (၉၅ ႎႀစ္) ကၾယ္လၾန္

ဴမန္မာစာေပပညာရႀင္ ေဒၝက္တာလႀေဘ (၉၅ ႎႀစ္) ကၾယ္လၾန္
မိုးမခ အေထာက္ေတာ္ (ဘီအိုင္္တီ)
ဳသဂုတ္ ၁၊ ၂၀၀၇

မၾန္ တုိင္းရင္းသား တဦး ဴဖစ္႓ပီး၊ ဴမန္မာ စာေပ ထၾန္းကားေရးကုိ စဥ္ဆက္မဴပတ္ ႒ကိႂးပမ္း ေဆာင္႟ၾက္ လာခဲ့သည့္ ေဒၝက္တာ လႀေဘသည္ ဇူလုိင္လ ၃၁ ရက္ေနႛ နံနက္ပုိင္းတၾင္ ေမာ္လ႓မိႂင္ဴမိႂႚ ေနအိမ္တၾင္ ကၾယ္လၾန္ သၾားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ "အ႓ငိမ္းစား လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ ဴမန္မာစာ ပၝေမာကၡ ေဒၝက္တာ လႀေဘ (M. A. Dip. Ed., Ph.D)" အတၪႂပၯတၨိ အကဵဥ္းကို ရႀာေဖၾ တင္ဴပ လိုက္ပၝသည္္။

အ႓ငိမ္းစား လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ ဴမန္မာစာ ပၝေမာကၡ ေဒၝက္တာ လႀေဘ (M. A. Dip. Ed., Ph.D)

ေဒၝက္တာ လႀေဘသည္ ေမာ္လ႓မိႂင္ ႓မိႂႚနယ္ ခရဲ႟ၾာ ဇာတိ ဴဖစ္႓ပီး၊ ၁၉၃၁ မႀာ ေမာ္လ႓မိႂင္ အစိုးရ အထက္တန္း ေကဵာင္းမႀ ဆယ္တန္းကုိ ဂုဏ္ထူး (၅) ခုဴဖင့္ ေအာင္ဴမင္ ခဲ့သဴဖင့္ စေကာလားရႀစ္ ရရႀိခဲ့သည္။ ၁၉၃၆ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မႀ ဝိဇၦာဂုဏ္ထူးဘဲၾႚကို ဴမန္မာစာ ပထမတန္း ဂုဏ္ထူး မဵားဴဖင့္ ေအာင္ဴမင္ခဲ့႓ပီး၊ ၁၉၃၈ ခုႎႀစ္တၾင္ မဟာ ဝိဇၦာ (ဴမန္မာစာ) ဘၾဲႚကို ထပ္မံ ရရႀိခဲ့သည္။ ထုိေဳကာင့္ အဂႆလန္ ႎိုင္ငံသိုႚ ပညာေရး ဘာသာရပ္ သင္ဳကားရန္ စေကာလားရႀစ္ဆို ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံခဲ့ရပၝသည္။

လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ ပညာေရး သိပၯံ ဌာနမႀ ပညာေရး ဒီပလိုမာကို ၁၉၃၉ ခုႎႀစ္တၾင္ ရရႀိခဲ့သည္။ ဆက္လက္၍ ၎တကၠသိုလ္၏ အေရႀႚပိုင္း ပညာ ေလ့လာေရး (ေနာင္ အေရႀႚပိုင္းႎႀင့္ အာဖရိက ပညာ ေလ့လာေရး) သိပၯံ ေကဵာင္းတၾင္ ပညာမဵား သင္ဳကားခဲ့ရာ၊ ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ဴမန္မာစာဴဖင့္ ပၝရဂူ (Ph. D) ဘၾဲႚကို ရရႀိ ခဲ့ပၝသည္။

ဆရာ႒ကီးသည္ ၁၉၄၂ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၄၆ ခုႎႀစ္ အထိ လန္ဒန္႓မိႂႚ ဘီဘီစီ ဴမန္မာပိုင္းတၾင္ သတင္း ေဝဖန္သူ၊ ဘာသာဴပန္ ဆရာ၊ အသံလၿင္သူ စသည္ဴဖင့္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ပၝသည္။ ၁၉၄၆ မႀ ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္ အထိ ဴမန္မာ - အဂႆလိပ္ အဘိဓာန္ ဴပႂစုသူ အယ္ဒီတာ မဵား၏ လက္ေထာက္ တာဝန္ကို လုပ္ေဆာင္ ခဲ့႓ပီး၊ ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ ပူးတၾဲ အယ္ဒီတာ တာဝန္ကို ယူခဲ့ပၝသည္။

တကၠသိုလ္ ဆရာ တဦး အေနဴဖင့္ ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ အေရႀႚပိုင္းႎႀင့္ အာဖရိက ပညာ ေလ့လာေရး သိပၯံ ေကဵာင္းတၾင္ ပထမတၾင္ ကထိက၊ ၁၉၅၅ ခုႎႀစ္ လက္ေထာက္ ပၝေမာကၡ တာဝန္ မဵားကို ဴမန္မာစာ ဌာနတၾင္ ထမ္းေဆာင္၍ ၁၉၆၆ ခုႎႀစ္တၾင္ ပၝေမာကၡ တာဝန္ကို ဆက္လက္ တာဝန္ ယူခဲ့ပၝသည္။

ထုိသိုႚ တာဝန္ ယူခဲ့စဥ္က ဘၾဲႚ႒ကိႂ၊ ဘၾဲႚလၾန္ ေကဵာင္းသား မဵားကို ဴမန္မာစာ သင္ဳကား ပိုႚခဵ ေပးခဲ့ ႟ံုသာမက လန္ဒန္ တကၠသိုလ္သင္ ဂဵီစီအီး (အို) အဆင့္ စာေမးပၾဲမဵား၊ ဴပည္သူႚ ဝန္ထမ္း ေကာ္မရႀင္ စာေမးပၾဲ မဵားတၾင္ ပၝဝင္ စစ္ေဆး ခဲ့ရပၝသည္။ ထိုႚအဴပင္ ယူေကႎႀင့္ အဴခား ဥေရာပ ႎိုင္ငံမဵားရႀိ တကၠသိုလ္မဵား သိုႚလည္း သၾားေရာက္၍ ေဟာေဴပာ သင္ဳကား ပိုႚခဵရဴခင္း တာဝန္မဵားလည္း ယူခဲ့ရပၝသည္။

၁၉၈၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ အ႓ငိမ္းစား ယူ၍ ေမာ္လ႓မိႂင္႓မိႂႚ ေမာ္လ႓မိႂင္ တကၠသိုလ္ အနီးရႀိ ေနအိမ္ တၾင္ပင္ ေနထိုင္လဵက္ ရႀိပၝသည္။

ဆရာ႒ကီး၏ သက္တမ္း တေလ႖ာက္တၾင္ ပညာ သင္ဳကား ပိုႚခဵ ေပးခဲ့ဴခင္း မဵားသာမက စာေပ ဴပႂစုဴခင္း မဵားစၾာလည္း လုပ္ကိုင္ ခဲ့ပၝသည္။ အဂႆလိပ္၊ ဴမန္မာ ဘာသာမဵားဴဖင့္ ေဆာင္းပၝးေပၝင္း ၆၀ ေကဵာ္ကို လည္းေကာင္း၊ စာအုပ္ေပၝင္း မဵားစၾာကို လည္းေကာင္း ဴပႂစု ေရးသား ထုတ္ေဝ ခဲ့ပၝသည္။ ဆရာ႒ကီး ေရးသား ခဲ့သည့္ 'ဴမန္မာစာေပ ဧည့္ခံစာတမ္း' သည္ ထင္ရႀား႓ပီး၊ တကၠသိုလ္ ဴမန္မာစာ ဌာန၏ ဴပႉာန္း စာအုပ္ အဴဖစ္ သတ္မႀတ္ဴခင္း ခံခဲ့ရသည္။

ဆရာ႒ကီး၏ ထင္ရႀားေသာ စာအုပ္ အခဵႂိႚမႀာ

- ဴမန္မာစာေပ ဧည့္ခံ စာတမ္း (ဴမန္မာလုိ)
- ကုမာရ ဴပဇတ္ (အဂႆလိပ္ ဘာသာဴပန္)
- ဴမန္မာ စကားပံုမဵား (အဂႆလိပ္လို)
- ဴမန္မာ - အဂႆလိပ္ အဘိဓာန္ အပိုင္း မႀ အထိ
- ၁၉၈၅ ခုႎႀစ္တၾင္ စကႆာပူ ႎိုင္ငံမႀ ထုတ္ေဝေသာ 'ဴမန္မာႎိုင္ငံ' (အဂႆလိပ္လို)
- ပညာ ပၝရမီႎႀင့္ ပၝေမာကၡ ေဒၝက္တာ လႀေဘ၏ အေတၾးအဴမင္ စာစု (ဴမန္မာလုိ)
- ဝီရိယကို ထူ၊ ဉာဏ္ႎႀင့္ ခဵႃ၊ ကံက ေဖးမသူ (ဴမန္မာလုိ)
- ဴမန္မာ ဗုဒၭဘာသာ တေယာက္၏ ဘဝ ပုခက္ အတၾင္းမႀသည္ ဂူအတၾင္းထိ (အဂႆလိပ္လို)၊ ေဒၝက္တာ တင္လႁိင္ ဴမန္မာ ဴပန္ဆိုခဲ့။

ဴမန္မာႎိုင္ငံ၊ ေမာ္လ႓မိႂင္ ႓မိႂႚတၾင္ အ႓ငိမ္းစား အဴဖစ္ ေနထိုင္လဵက္ ရႀိစဥ္ ႎိုင္ငံဴခား တကၠသိုလ္ မဵားမႀ ဖတ္ဳကားခဵက္ အရ၊ ေဟာေဴပာ ပိုႚခဵမႁ မဵားကို သၾားေရာက္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့ပၝသည္။ အေတၾးအဴမင္ စာေစာင္တၾင္ စာေပႎႀင့္ အေတၾႚအဳကံႂ ေဆာင္ပၝး မဵားကို ေရးသားခဲ့သည္။

ရည္ႌၿန္း ။ ။
ဴမန္မာစာေပ ဧည့္ခံ စာတမ္း၊ ေဒၝက္တာ လႀေဘ၊ စတုတၪ အ႒ကိမ္ ပံုႎႀိပ္ဴခင္း၊ ေဒၝင္းစာေပ၊ ၂၀၀၂။