ကုိသစ္ (သီတဂူ) ● မုန္တုိင္းထဲက ဖေယာင္းတုိင္ - အပုိင္း (၁၆)

 ကုိသစ္ (သီတဂူ) ● မုန္တုိင္းထဲက ဖေယာင္းတုိင္ - အပုိင္း (၁၆)
(မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၁၄၊ ၂၀၁၈

တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးတြင္ တနွစ္ၾကာေနထိုင္ၿပီးေနာက္ ဘုန္းႀကီးေလးဒလုိင္းလားမား တိဗက္ျပည္သို႔ ျပန္လာခဲ့သည္။ ဒလုိင္း လားမားဘုန္းႀကီးေလး တိဗက္ျပည္ကို ျပန္ေရာက္လာၿပီဆိုေသာသတင္းက တိဗက္ျပည္သူေတြကို ေပ်ာ္ရႊင္အားတက္ ေစခဲ့ သည္။ ဒလုိင္းလားမားကို္ယ္တုိင္အတြက္ေတာ့ အိမ္အျပန္ခရီးက ေပ်ာရႊင္္စရာမျဖစ္ခဲ့။  သူထြက္ခြါသြားခဲ့တုန္းက တိဗက္ သည္ ယခုသူျမင္ေတြ႔ေနရေသာ တိဗက္ မဟုတ္ေတာ့။ တိဗက္ျပည္ကေန သူထြက္ခြါခဲ့သည့္တႏွစ္ဆိုေသာ အခ်ိန္တိုကေလး အတြင္းမွာပင္ တိဗက္ျပည္ကား မယုံၾကည္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ေျပာင္းလဲေနၿပီျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးကေန လာဆာၿမိဳ႕ေတာ္ဆီကို ဆက္သြယ္ထားသည့္ အျမန္လမ္းမ ႀကီးႏွစ္ခုသည္ ၿပီးဆုံးသြားေလၿပီ။ တခ်ိန္က ဆူညံသံကင္းၿပီး ေအးခ်မ္းဆိတ္ျငိမ္လွသည့္ လာဆာၿမိဳ႕ေတာ္က အခုေတာ့ အရင္လုိ မဟုတ္ပါေလေတာ့။ စစ္ ကားမ်ား၊ ထရပ္ကားမ်ားႏွင့္ ကုန္တင္ကားႀကီးတို႔ ဥဒဟိုသြားလာေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ ဆူညံျခင္းႏွင့္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈက  တိဗက္ျပည္၏ အလွတရားကို အက်ည္းတန္ေစခဲ့ၿပီ။ လာဆာ ၿမိဳ႕၏ အထင္ကရေနရာမ်ားတြင္ ေမာ္စီတုန္း၏ ပိုစတာမ်ားကို စိုက္ထူထားၾကသည္။ တိဗက္ျပည္၏ သုံးပုံႏွစ္ပုံကို ေမာ္စီတုန္းက ထိန္းခ်ဳပ္ထားၿပီး ျဖစ္သည္။ က်န္သည့္ တပုံရဲ႕ သုံးပုံႏွစ္ပုံ ကလည္း သူ႔လက္ထဲမွာ။ ျပည္မႀကီးကအျပန္ ဒလုိင္းလားမား၏ တိဗက္ျပည္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကား အစိတ္စိတ္အျမႊာျမႊာ ကြဲသြားခဲ့ရေလၿပီ။

တိဗက္ျပည္သူေတြကေတာ့ သည္းခံလုိစိတ္ အလ်ဥ္းမရွိေတာ့။ ရရာလက္နက္စြဲ၍ တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးကို ဆန္႔က်င္ၾကဖို႔ တာဆူေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕ေတာ္လာဆာတြင္ “တ႐ုတ္မ်ား အိမ္ျပန္သြား” ဟူေသာ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားကို  စိုက္ထူထားၾကၿပီး တ႐ုတ္ ဆန္႔က်င္ေရးမ်ားကို စတင္လႈံ႕ေဆာ္ေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ အရိုးေက်ေက် အေရခမ္းခမ္း တိဗက္ျပည္အတြက္ အသက္ေပးၿပီး တိုက္ပြဲ၀င္သြားမည္ဟူေသာ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ ျပင္းထန္ၾကသည့္ တိဗက္ျပည္သူေတြက လာဆာၿမိဳ႕ရဲ႕ လမ္းမေတြေပၚ ထြက္လာၾက ၿပီျဖစ္သည္။ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာတရားတို႔ျဖင့္ ထုံမႊမ္းထားသည့္ တိဗက္တို႔၏ႏွလုံးသားတြင္ ေဒါသမုန္တိုင္းတည္းဟူေသာ အရိုင္းစိတ္တို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့ၾကေလၿပီ။ မီးကို မီးျဖင့္ ျငိႇမ္းၾကေတာ့မည္။ တိဗက္ေတာ္ လွန္ေရးႏွင့္အတူ ေမာ္စီတုန္း၏ လက္သံေျပာင္မႈကို လားမားဘုန္းႀကီးေလးၾကားသိရေသာအခါ “လူအခ်င္းခ်င္း ဒီေလာက္ထိ ရက္စက္ တတ္ၾကပါကလား”ဟု ညီးညဴရွာေလသည္။ ေမာ္စီတုန္း၏ကတိသည္ သက္တံံ့ ေရာင္ႏွင့္တူသည္။ အဆင္းလွေပမယ့္ အႏွစ္သာရကင္းမဲ့လြန္းလွသည္ဟု လားမားဘု န္္းႀကီးေလးက မွတ္ခ်က္ျပဳေလသည္။

တ႐ုတ္ဆန္႔က်င္ေရးတိုက္ပြဲ၀င္ တိဗက္မ်ားကို ျပည္မႀကီးက ေကာင္းေကာင္း ႏွိပ္ကြပ္ ၿပီးေနာက္ တိဗက္အမ်ားအျပားကို ဖမ္းဆီးလုိက္ပါသည္။ ေထာင္ထဲတြင္ တိဗက္ အက်ဥ္းသားမ်ား မ်ားျပားလြန္းသျဖင့္ ေမာ္စီတုန္းကို တင္ျပေသာအခါ ေမာ္စီတုန္းက “ကိစၥမရွိဘူး။ ေထာင္မဆန္႔မွာ မပူနဲ႔။ တိဗက္တျပည္လုံးကို ဖမ္းဆီးနိုင္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ေတာင္ အက်ဥ္းေထာင္ေတြကို ရေအာင္ခ်ဲ႕မယ္” ဟု   ေျပာခဲ့ဖူးသည္။ တိဗက္ျပည္မွာ မုန္တိုင္းတို႔ ထန္ေလၿပီ။

ဒလုိင္းလားမားသည္ ၁၉၅၆-ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာလတြင္ က်င္းပသည့္ သာသနာ၂၅၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ဗုဒၶဇယႏၱိပြဲေတာ္သို႔ တက္ေရာက္ရန္ အိႏၵိယနိုင္ငံသို႔ ထြက္လာခဲ့သည္။ သည္ပြဲက ႏိုင္ငံတကာေခါင္းေဆာင္မ်ားတက္ေရာက္သည့္ပြဲေတာ္ႀကီးတခုျဖစ္သည္။ လားမားဘုန္္းေတာ္ႀကီးက ရသည့္အခြင္အေရးကို အလြတ္မခံ။ နိုင္ငံတကာ ေခါင္း ေဆာင္မ်ားအလယ္တြင္ တိဗက္ျပည္အေျခအေနသည္ ေျမွာက္ထားသည့္ ေျခေထာက္ ေအာက္တြင္ ေရာက္ရွိေနသည့္ ၾကက္ဥႏွင့္တူေနေၾကာင္း၊ တိဗက္ရဲ႕ အေျခအေနမွာ ဆိုးရြားေနသည့္အတြက္ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ တိဗက္ကို ကူညီၾကဖို႔   အႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနရူးနဲ႔ သီးသန္႔ေတြ႔ဆုံၿပီးေနာက္ တိဗက္ရဲ႕အခက္အခဲ အက်ပ္အတည္း မ်ားကို ေျပာျပၿပီး သူတိဗက္ျပည္ ကို မျပန္လုိေတာ့ေၾကာင္း၊ သူအသုံးျပဳေနသည့္ ျငိမ္းခ်မ္းတဲ့နည္းဟာ တိဗက္အတြက္ အလုပ္မျဖစ္ေတာ့ ေၾကာင္း၊ သူ႔ကို အိႏၵိယနိုင္ငံထဲမွာ နိုင္ငံေရးခုိလႈံခြင့္ေပးေစ လုိေၾကာင္း၊  အိႏၵိယမွာ အေျခခ်သီတင္းသုံးနိုင္မည္ဆိုလွ်င္ တိဗက္ျပည္တြင္းေရးကို ကမၻာႀကီးကို ခ်ျပၿပီး အကူအညီေတာင္းလွ်င္ေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးရဲ႕ အနိုင္က်င့္ လႊမ္းမိုးနွိပ္စက္မႈေတြက အတန္အသင့္ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္ေၾကာင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနရူးကို ရွင္းျပေလသည္။ သို႔ေသာ္ ၀န္ႀကီးေနရူးကေတာ့ တ႐ုတ္ႏွင့္ တိဗက္တို႔ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ေရးကို လုိလားေထာက္ခံသူျဖစ္သည္။ နယူးေဒလီၿမိဳ႕တြင္ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ခ်ဴအင္လုိင္း၊ ဒလုိင္းလားမားႏွင့္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနရူးတို႔ သုံးပြင့္ဆိုင္ ေတြ႔ဆုံၿပီး တိဗက္အေရးကို ေဆြးေႏြးၾကေလသည္။ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ခ်ဴအင္လုိင္းက တိဗက္ျပည္သူေတြအေပၚ တ႐ုတ္စစ္သားမ်ား၏ ရိုင္းစိုင္းစြာ အၾကမ္းဖက္ျပဳမူ ဆက္ဆံခဲ့မႈအတြက္ မ်ားစြာစိတ္မေကာင္းျဖစ္ရပါေၾကာင္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးကို ၀မ္းနည္း စကားဆိုပါသည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးဒလုိင္းလားမား တိဗက္ျပည္ျပန္နိုင္ေရးအတြက္ သူကူညီပါမည့္အေၾကာင္း ဘုန္္းေတာ္ႀကီးကို တိဗက္ျပည္ျပန္ၾကြဖို႔ ေဖ်ာင္းဖ်ၾက ေလသည္။
အိမ္ရွင္ကိုယ္တိုင္က တိဗက္ျပည္ျပန္ေရးအတြက္ တြန္းအားေပးလာေသာအခါ ဘုန္း ေတာ္ႀကီးဒလုိင္းလားမားအေနနဲ႔ မျငင္းသာေတာ့။ ၁၉၅၇-ခု ေဖေဖာ္၀ါရီလထဲတြင္ တိဗက္ျပည္သို႔ ျပန္ခဲ့ရေလသည္။ ေရႊျပည္ေတာ္ ေမွ်ာ္တိုင္းေ၀းရေတာ့မည့္အေရးကို ၾကိဳေတြးမိလုိ႔နဲ႔တူပါရဲ႕။ ဒီတခါ အိမ္အျပန္ခရီးမွာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးရဲ႕ေျခလွမ္းေတြက သိသိသာသာ ေလးလံေနပါေတာ့သည္။

အိႏၵိယနိုင္ငံ နယူးေဒလီၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ ဗုဒၶသာသနာ ၂၅၀၀ျပည့္ႏွစ္ အထူး ပူေဇာ္ပြဲႀကီးသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးဒလုိင္းလားမားမွာ သီးျခားရည္ မွန္းခ်က္ေတြရွိေနသည္။ တိဗက္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တ႐ုတ္ျပည္ကိုဖိ အားေပးၾကဖို႔ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ပန္ၾကားမည္။ ၿပီးေတာ့ သူ႔ကိုအိႏၵိယနိုင္ငံထဲမွာ နိုင္ငံေရး ခိုလႈံခြင့္ေပးဖို႔ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနရူးကို ေမတၱာရပ္ခံမည္။ သည္ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ နယူးေဒလီၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ သည္ခရီးက သူ႔ေမွ်ာ္မွန္း ထားသလုိျဖစ္မလာခဲ့။ ဒလုိင္းလားမား၊ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ခ်ဴအင္လုိင္း၊ အိႏၵိယ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေနရူးတို႔ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ေတြ႔ဆုံၿပီးေနာက္ ထြက္ေပၚလာေသာအေျဖမွာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးအေနျဖင့္ တိဗက္ျပည္ျပန္ၾကြေရးပင္ျဖစ္သည္။

ေတြ႔ဆုံပြဲၿပီးေနာက္ ခ်ဴအင္လုိင္းကတိေပးခဲ့သလို တိဗက္ျပည္မွာ အေျခအေနတခ်ိဳ႕ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတာေတာ့ရွိသည္။ ထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္မႈတခ်ိဳ႕ကို ေျဖေလွ်ာ့ေပး လုိက္ေလသည္။ တိဗက္တို႔ ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ေနသည့္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စက္႐ုံ တခ်ိဳ႕ကို ပိတ္ပစ္လုိက္သည္။ ေမာ္စီတုန္းကေတာ့ တိဗက္တိုင္းျပည္ဟာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ မတန္ေသးဘူးဟုသာ တြင္တြင္ေျပာေနပါေတာ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း တိဗက္ျပည္ မွာ သူရဲ႕ လူမ်ိဳးႀကီး၀ါဒေပၚလစီကို ဖက္တြယ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။
တိဗက္တို႔ကေတာ့ သူ႔ေျမသူ႔ေရကို အတတ္နိုင္ဆုံး ကာကြယ္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ တိဗက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဘုန္းေတာ္ႀကီးဒလုိင္းလားမားႏွင့္ေတြ႔ဆုံၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ႕ အေျခ အေနကို ရွင္းျပခဲ့ၿပီးၿပီ။ တိဗက္ျပည္ရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ဘာသာတရားအတြက္ တိုက္ပြဲ ၀င္ၾကဖို႔ တိဗက္ေခါင္းေဆာင္ေတြက ျပည္သူေတြကို လႈံ႕ေဆာ္ေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ေျပာက္က်ားစနစ္ျဖင့္ တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးရဲ႕ ၀ါးမ်ိဳေနမႈကို စတင္တြန္းလွန္ေနၾကေလၿပီ။  တိုက္ပြဲ၀င္ေနၾကသည့္ ေျပာက္က်ားတပ္မ်ားအတြက္ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ား လုိအပ္ေနသည္။  သည္အေျခအေနကို အေမရိကန္က တြက္ဆ ထားၿပီးျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ရဲ႕ စီအိုင္ေအသည္ တိဗက္ျပည္သို႔ ၀င္ေလၿပီ။ တကယ္ ေတာ့ ၁၉၅၆-ခုႏွစ္ကတည္းက စီအိုင္ေအက တိဗက္ျပည္ထဲကို ၀င္ေရာက္ေနရာယူ ထားၿပီးျဖစ္သည္။ စီအိုင္ေအအကူအညီျဖင့္ တိဗက္ေျပာက္က်ားတပ္မ်ားအတြက္ လက္နက္မ်ားကို ထိုင္းႏွင့္ ျမန္မာတို႔ကေနတဆင့္ တိဗက္ျပည္ အေရွ႕ပိုင္းက ကမ္ႏွင့္ အမ္ဒူျပည္နယ္ထဲသို႔ ပို႔ေပးေနျခင္းျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္က သည္ျပည္နယ္ေတြမွာ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္မႈမရွိပါဟု အစတုန္းက ျငင္းဆန္ေနေသးသည္။

စီအိုင္ေအစီမံေပးမႈျဖင့္ ၂၂-တန္ရွိသည့္ လက္နက္မ်ားကို တိဗက္ေျပာက္က်ား တပ္မ်ားကို ၁၉၅၆-ခု ဒီဇင္ဘာလထဲတြင္ ပို႔ေပးမည္ျဖစ္သည္။ ေလယာဥ္ျဖင့္ လက္နက္မ်ား ခ်ေပးမည့္ေနရာကိုလည္း သတ္မွတ္ၿပီးသားျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ တိဗက္ေျပာက္က်ား တပ္စစ္သည္တို႔ ကံဆုိးပါသည္။ အမွန္တကယ္ခ်ိန္းဆိုထားေသာ ညေရာက္ေသာအခါ ေလယာဥ္အခ်က္ျပမီးျဖင့္ အခ်က္ျပၾကေသာ္လည္း ဆီးႏွင္းမ်ား သိပ္သည္းထူထပ္စြာ က်ေနျခင္းေၾကာင့္ လမး္ေၾကာင္းလြဲကာ ေနရာမွား ခ်ေပးခဲ့ၾက ေလသည္။ တ႐ုတ္က အေျခအေနကို ရိပ္မိသြားသည္။ တိဗက္ျပည္ အေရွ႕ပိုင္းမွာ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲေတြရွိ ေနၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း မၾကာခင္ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္မည္ဟု ေၾကညာ လုိက္ေလသည္။

တိဗက္ျပည္အေရွ႕ပိုင္းက ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းအမ်ားစုကို ေမာ္စီတုန္းတပည့္မ်ားက ဗုံးမ်ားၾကဲ၍လည္းေကာင္း၊ အေျမာက္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္၍လည္းေကာင္း ေခ်မႈန္းခဲ့ၿပီးျဖစ္ သည္။ သည္အေျခအေနမ်ိဳးမွာ တိဗက္လားမားမ်ားလည္း မေနသာေတာ့။  သံသရာက လြတ္ေျမာက္ေရးကို စိတ္ေအးခ်မ္းသာစြာ လုပ္ေဆာင္နိုင္ေရးအတြက္ ပစၥဳပၸန္လြတ္ ေျမာက္ေရးက ပို၍လိုအပ္ေနေလၿပီ။ တိဗက္ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားလည္း လူ၀တ္လဲ၍ တိဗက္ျပည္ျပန္လည္ရရွိေရးအတြက္ တိုက္ပြဲ၀င္ၾကပါသည္။ အၾကမ္းမဖက္ျခင္းျဖင့္ ထုံမႊမ္းထားအပ္ေသာ ႏွလုံးသားတို႔ အေရာင္ေျပာင္းခဲ့ၾကရေလၿပီ။ စစ္ပြဲမ်ား ႏွင့္အတူ ရက္ရက္စက္စက္ ညႇဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္ျခင္း၊ သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ပစၥည္းလုယူျခင္း၊ အရွင္လတ္လတ္ မီးရႈိႈ႕သတ္ျဖတ္ျခင္း စသည့္ အနိ႒ာ႐ုံမ်ားက တိဗက္ျပည္ကို ညစ္ႏြမ္းေစခဲ့ၿပီ။

ဧၿပီလထဲတြင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးဒလုိင္းလားမား အိႏၵိယကေန ျပန္ေရာက္လာသည္။ သူ႔တိုင္းျပည္သူ႔လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ အေျခ အေနမွန္ ကို ေတြ႔ျမင္ၾကားသိရေသာအခါ လားမား ဘုန္းေတာ္ႀကီးမွာ ေၾကကြဲရပါေတာ့သည္။ တိဗက္ျပည္ကို၀င္ေရာက္ေနသည့္မုန္တိုင္း ကား ျပင္းထန္လြန္းလွသည္။ တိဗက္ေတာင္တန္းေတြေပၚမွာ စစ္ေျပးဒုကၡသည္တို႔ ဥဒဟိုေျပးလႊားေနၾကေလၿပီ။ လာဆာၿမိဳ႕ ဆင္ေျခဖုန္းမ်ားတြင္ စစ္ေရွာင္ရန္ေရာက္ လာၾကသည့္ တိဗက္မ်ားျဖင့္ ေနရာတိုင္းမွာ ျပည့္ႏွက္ေနၾကေလၿပီ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးဆိုသည္မွာ အင္အားမွ်တဖို႔လည္း လုိအပ္ပါလိမ့္မည္။ စာနာမႈႏွင့္ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ တရားတို႔ျဖင့္ လႊမ္းျခဳံထားအပ္ေသာ သည္ေတာင္တန္းေတြ ေပၚမွာ စာနာမႈႏွင့္ ေမတၱာတရားသည္သာ သူတို႔ရဲ႕အေကာင္းဆုံး လက္နက္။ “ျပဳသူအသစ္ ျဖစ္သူအေဟာင္း”တဲ့လား။ တိဗက္တိုင္းျပည္ ကေလးကေတာ့ မုန္တိုင္းထဲက ဖေယာင္းတိုင္ပမာ။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါဦးမည္။

ကိုသစ္ (သီတဂူ)
၇၊ ၁၃၊ ၂၀၁၈
0