မယ္လြန္း ● မိုင္းေတြ မေထာင္နဲ႔ေတာ့ ၊ စစ္ေတြၿငိမ္းခ်မ္းေတာ့၊ ဒါပဲ …
(မုိးမခ) ဧၿပီ ၅၊ ၂၀၁၉
Myanmar Now မွ ကူးယူသည္။
(မုိးမခ) ဧၿပီ ၅၊ ၂၀၁၉
Myanmar Now မွ ကူးယူသည္။
သစ္ပင္ေတြအုံ႔ဆိုင္းေနတဲ့ ခဲခင္းလမ္းတစ္ေနရာမွာျဖစ္ပါတယ္။
ပါတိတ္ထမီ ခပ္လတ္လတ္ကို ဝတ္ဆင္ထားၿပီး ပလိုင္းေလးကို စလြယ္သိုင္းလြယ္ထားတဲ့ အမ်ိဳးသမီးႀကီးတစ္ဦးဟာ စတီးလ္လက္ကိုင္တုတ္ေဟာင္းကို လက္တစ္ဖက္တစ္ခ်က္စီ အားျပဳကိုင္ရင္း ေျခေထာက္တစ္ဖက္တည္းနဲ႔ မညီညာတဲ့ လမ္းက်ဥ္းေလးအတိုင္း တေ႐ြ႕ေ႐ြ႕ေလွ်ာက္လာေနပါတယ္။
“ကိုယ္လုပ္လိုက္တာနဲ႔ ျပန္ရလိုက္တာ မတန္ဘူး”
ေန႔စဥ္ဝင္ေငြအတြက္ ေတာထဲမွာ ဝဥရွာရင္း မိုင္းနင္းမိလို႔ ေျခေထာက္တစ္ဖက္ ေပးလိုက္ရတဲ့ အသက္ (၆၀) အ႐ြယ္ ေဒၚအုန္းျမင့္က ေျပာလိုက္တာပါ။
“ငါ တိုသြားၿပီ.. ငါ ဒုကၡိတျဖစ္ၿပီဆိုၿပီး သူမ်ားေတြလာၾကည့္ရင္ ငိုတယ္။ သူမ်ားေတြက ေျပာတယ္ … မငိုနဲ႔၊ ေတာ္ေသးတယ္၊ ေျခေထာက္ပဲထိလို႔၊ မ်က္စိမျဖစ္လို႔ ေတာ္ေသးတယ္ ေပါ့။ မ်က္စိျဖစ္ရင္ လုံးလုံးကန္း သြားၿပီ၊ ဘာမွမလုပ္တတ္ေတာ့ဘူးေလ” လို႔ သူမက ေျပာပါတယ္။
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiiwgz7UfP_nuYaatXSL0X8TAlDraqO-qNdwgwY5GkOWDeeXp-Fo0hy5RocaF3ELhrsp82zXPnby0uf6hwP92lsGCrPtA2EVoosjXq4RY330lfp1M-nC4fXoGLmaXMcha-GOaTL2tImDU4/s640/Screenshot_2019-04-05+%25E1%2580%2599%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%25B8%25E1%2580%2590%25E1%2580%25BD%25E1%2580%25B1+%25E1%2580%2599%25E1%2580%2591%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2594%25E1%2580%25B2%25E1%2580%25B7%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25B7+%25E1%2581%258A+%25E1%2580%2585%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2590%25E1%2580%25BD%25E1%2580%25B1+%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BC%25E1%2580%25AD%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BA%25E1%2580%25B8%25E1%2580%2581%25E1%2580%25BB%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BA%25E1%2580%25B8%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25B7%25E1%2581%258A+%25E1%2580%2592%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2595%25E1%2580%25B2%25E2%2580%25A6+.jpg)
မုန္းေဒသမွာ ဒီလိုကိုယ္အဂၤါခ်ိဳ႕ယြင္းခဲ့ရသူက ေဒၚအုန္းျမင့္တေယာက္တည္း မဟုတ္ပါဘူး။
အိမ္ေျခသိပ္မမ်ားတဲ့ ႐ြာေလးေတြမွာ ဒီလို ေျခတုေတြ၊ ခ်ိဳင္းေထာက္ေတြနဲ႔ ႐ြာသူ႐ြာသားေတြဟာ ဒီေဒသရဲ႕ အမွတ္သေကၤ တတစ္ခုလို႔ေျပာလို႔ရေအာင္ အေရအတြက္က မ်ားလွပါတယ္။ သူတို႔အမ်ားစုဟာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့ရတာပါ။
၂၀၁၇ ခုႏွစ္အထိ လူမႈေရးအဖြဲ႕အခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေကာက္ယူစစ္တမ္းျပဳစုမႈအရ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ကိုယ္အဂၤါ ပ်က္စီးဆုံးရႈံးသူေပါင္း (၄၀၀) ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးအေရအတြက္က အ နည္းဆုံး သုံးပုံတစ္ပုံရွိတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုယ္အဂၤါမသန္စြမ္းသူမ်ားအသင္း (MPHA) ရဲ႕ မုန္းေဒသ႐ုံးခြဲက မစန္းစန္းေအးက ဆိုပါတယ္။
မစန္းစန္းေအးဟာ သူမကိုယ္တိုင္လည္း အသက္(၁၄)ႏွစ္အ႐ြယ္ကတည္းက ေျမျမႇဳပ္မိုင္းနင္းမိလို႔ ေျခတ ဖက္ျပတ္ခဲ့ရ သူတဦးပါ။
မုန္းၿမိဳ႕လို႔လည္း လူအမ်ားသိထားတဲ့ ဒီေနရာဟာ အခုခ်ိန္ထိ အစိုးရနဲ႔ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ုံး (KNU) ႏွစ္ဖြဲ႕လုံးရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ေအာက္မွာရွိေနပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈ မျပဳလုပ္ခင္အထိ ေက်း႐ြာဝန္းက်င္တဝိုက္ဟာ စစ္တပ္နဲ႔ KNU ႏွစ္ဖြဲ႕လုံးရဲ႕ စစ္ေျမျပင္နဲ႔ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းပစ္မွတ္ေနရာေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ေက်း႐ြာသူ႐ြာသားအမ်ားစုဟာ ယာစိုက္ျခင္း၊ မီးေသြးဖုတ္ျခင္း၊ ကြမ္းသီးဥယ်ာဥ္ၿခံလုပ္ငန္းနဲ႔ ေတာေတာင္ထဲမွာ ဟင္းသီး ဟင္း႐ြက္ခူးတဲ့အလုပ္ေတြကို လုပ္ကိုင္စားေသာက္ၾကပါတယ္။ အခ်ိဳ႕က ႐ြာျပင္ကေတာထဲမွာ ဟင္း႐ြက္ရွာရင္း မိုင္းထိၾက သလို အခ်ိဳ႕ကလည္း ႐ြာအတြင္းမွာသာ သြားလာရင္းနဲ႔ မိုင္းထိၾကတာပါ။
ေတာေတာင္ေတြကို မွီခိုၿပီး တစ္ေန႔ဝမ္းစာ တစ္ေန႔ရွာေဖြစားေသာက္ေနရတဲ့ သူမတို႔လို ေက်း႐ြာသူ႐ြာသားေတြအဖို႔ မိုင္းေတြေၾကာင့္ ကိုယ္လက္အဂၤါ ပ်က္စီးခဲ့တဲ့ေနာက္မွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မႈနဲ႔ တၿပိဳင္တည္း ရင္ဆိုင္ရတဲ့ စိန္ေခၚမႈကေတာ့ မိသားစု စားဝတ္ေနေရးပဲျဖစ္ပါတယ္။
“သူမ်ားလုပ္သလို ကိုယ္မလုပ္ႏိုင္ဘူး၊ မိသားစုအေရးေတြေပါ့၊ ကိုယ္ေတြ ေတြးရေတာ့တာေပါ့။ မိန္းမေတြ ဆိုေတာ့ ပိုဆိုးတယ္” လို႔ ေျမာင္းဦးေက်း႐ြာသူ အသက္ (၅၀)ေက်ာ္အ႐ြယ္ ေဒၚစန္းဦးက ေျပာပါတယ္။ သူမကေတာ့ ေတာထဲ ဟင္း႐ြက္ရွာရင္း မိုင္းထိလို႔ ေျခတုတစ္ဖက္ထည့္ထားရပါတယ္။
မိုင္းထိတဲ့သူေတြမွာ ဒီလိုအခက္အခဲေတြ ႀကဳံေတြ႕ရတာခ်င္း တူေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးေတြျဖစ္ရင္ေတာ့ အိမ္ေထာင္ဖက္ရဲ႕ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကိုပါ ႀကဳံၾကရတယ္လို႔ မိုင္းေၾကာင့္ ကိုယ္လက္အဂၤါ ခ်ိဳ႕ယြင္းသြားတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက ဆိုၾကပါတယ္။
“သူ႔လုပ္စာကို ထိုင္စားေနရတယ္။ အခန႔္သင့္ရင္ေတာ့ ေကာင္းတယ္၊ အခန႔္မသင့္တဲ့အခါေတာ့ မေကာင္း ဘူးေလ။ မေကာင္းဘူးဆိုတာက နင့္က်ေတာ့ ဘာမွမလုပ္ႏိုင္ဘဲနဲ႔ ငါ့လုပ္စာထိုင္စားတယ္ေပါ့”လို႔ ေဒၚစန္းဦးက ခင္ပြန္းသည္ႏွိမ္တာ ခံရေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။
မိသားစုစားဝတ္ေနေရးအတြက္ ဝိုင္းဝန္းကူညီေပးတဲ့ အခ်ိဳ႕မိုင္းဒဏ္သင့္အမ်ိဳးသားေတြရွိသလိုမ်ိဳး စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႈေၾကာင့္ လမ္းလြဲၿပီး မူးယစ္ေသာက္စားနဲ႔ အကူအညီမေပးတဲ့ ခင္ပြန္းသည္ေတြေၾကာင့္လည္း မိုင္းမထိေပမယ့္ မိသားစုဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးေတြနဲ႔ ဒုကၡေရာက္ၾကရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြလည္း ရွိၾကတယ္ လို႔ အကူအညီေပးေနတဲ့ အဖြဲ႕ေတြက ေျပာပါတယ္။
ဒီလိုအေျခအေနေတြကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အထိ ဘယ္သူမွ ကူညီေပးတဲ့သူမရွိသူလို႔ မိုင္းထိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကလည္း ဘယ္သူ႔ကိုမွ ေစာဒကတက္ အျပစ္မတင္ၾကပါဘူး။ ဒါေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ကံတရားေၾကာင့္ပဲလို႔ လက္ခံထားၾကပါတယ္။
“ေနာင္ဘဝမွာ ကိုယ္လက္အဂၤါ ျပည့္ျပည့္စုံစုံနဲ႔ ျဖစ္ရပါလို၏လို႔ပဲ အၿမဲတမ္းဆုေတာင္းတယ္။ မိုင္းေထာင္တဲ့သူေတြကိုလည္း ကြၽန္မလိုမ်ိဳး ျပန္ၿပီးေတာ့ တူေသာအက်ိဳးေပးေပါ့ေနာ္၊ မသန္စြမ္းဘဝကို ေရာက္ပါေစဆို ၿပီးေတာ့ တစ္ခါမွ မဆုေတာင္းမိဘူး” လို႔ မစန္းစန္းေအးက ဆိုပါတယ္။
၂၀၁၄ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အစိုးရမဟုတ္တဲ့အဖြဲ႕အခ်ိဳ႕က မိုင္းဒဏ္သင့္သူေတြအတြက္ လူမႈေရး ဆိုင္ရာ ကူညီမႈေတြကို စၿပီး လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ပါတယ္။
MPHA ကေနၿပီး အားေပးႏွစ္သိမ့္မႈေတြ၊ အခ်က္အလက္ေကာက္ခံမႈေတြ၊ ေျခတုလက္တုစတဲ့ အေသး စား ျပဳျပင္ေပးမႈေတြကို လုပ္ေဆာင္ေပးေနသလို KDM လို႔ေခၚတဲ့ ဂ်ာမဏီအဖြဲ႕ကလည္း အိမ္သုံးပစၥည္း၊ ဆန္ စတဲ့ ေထာက္ပံ့မႈအခ်ိဳ႕ ရွိပါတယ္။
“ကိုယ္မရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆန္တစ္ျပည္ပဲေပးေပး၊ ငါးပိတစ္ခပ္စာပဲေပးေပး၊ ကိုယ့္အတြက္ အက်ိဳးရွိတာပဲ၊ ဟုတ္တယ္ မဟုတ္လား” လို႔ မိုင္းဒဏ္သင့္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးက ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြက မမ်ားေပမယ့္ အက်ိဳးရွိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။
မိုင္းအႏၲရာယ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အဓိကတာဝန္ရွိတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ KNU လို တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြကေတာ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အထိ ေဒသအတြင္း လူမႈေရးအဖြဲ႕ေတြ လႈပ္ရွားမႈလုပ္ႏိုင္ဖို႔ ခြင့္ျပဳမိန႔္ ေပးတာကလြဲရင္ တျခား ကူညီ ေထာက္ပံ့မႈေတြ လုံး၀ မရွိခဲ့ဘူးလို႔ မိုင္းဒဏ္သင့္ ကူညီေပးေနသူေတြက ဆိုပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာေတာ့ လူကယ္ျပန္ဝန္ႀကီးဌာနေအာက္ကေန မိုင္းေၾကာင့္ ကိုယ္အဂၤါမသန္စြမ္း သူေတြကို ကူညီမႈေတြ အနည္းအက်ဥ္းရွိလာတယ္လို႔ MPHA-မုန္းေဒသမွာ ဥကၠ႒တာဝန္ ယူထားတဲ့ ကိုေဇာ္ဦးက ဆိုပါတယ္။ ကိုယ္အဂၤါမသန္စြမ္းသူေတြကို အကူအညီေပးတဲ့ ေရတိုအစီအစဥ္ေတြအျပင္ ေရရွည္စီမံကိန္းအျဖစ္ အသက္ေမြးဝမ္း ေက်ာင္းအလုပ္ ဖန္တီးေပးဖို႔အတြက္လည္း မသန္စြမ္းအေရး ေဆာင္႐ြက္ေနသူေတြၾကားမွာ စဥ္းစားေဆြးေႏြးမႈေတြ ရွိတယ္ လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။
၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ KNU တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ၾကား အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီးတဲ့ေနာက္ ပိုင္းမွာ မုန္းေဒသတခြင္မွာ ေသနတ္သံေတြ တိတ္ဆိတ္ခဲ့ေပမယ့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အထိ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ေက်ာင္းစုေက်း႐ြာ သားတစ္ဦး ေျချပတ္ခဲ့ပါေသးတယ္။
ႏွစ္ဖက္အၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္ေနၾကလို႔ တိုက္ပြဲသံေတြတိတ္ၿပီး မိုင္းအႏၲရာယ္ေတြ ေလ်ာ့လာေတာ့မယ္လို႔ ေဒသခံအမ်ားစုက ေမွ်ာ္မွန္းေျပာဆိုေနၾကေပမယ့္ လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ကေတာ့ ေဒသခံေတြ ေမွ်ာ္လင့္သလို မလြယ္ကူလွပါဘူး။
KNU ကေတာ့ စစ္တပ္နဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအဆင့္သာရွိေသးလို႔ မိုင္းရွင္းလင္းေရးကို အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ တိုးတက္မႈနဲ႔အညီ တဆင့္ခ်င္းစီ လုပ္ေဆာင္ သြားမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“မိုင္းရွင္းတဲ့ကိစၥကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘာမွမစႏိုင္ေသးဘူးခင္ဗ်။ ႏိုင္ငံေရး တိုးတက္မႈ အေျခအေနအေပၚမွာပဲ မူတည္ လိမ့္မယ္ေလ” လို႔ KNU အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ပဒိုေစာတာဒိုမူးက ေျပာပါတယ္။
အစိုးရ၊ စစ္တပ္နဲ႔ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ုံးၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈေတြ ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာထိ တိုးတက္ ေနၿပီလဲဆိုတာ ေရရာတဲ့အေျဖမရွိေသးသလို မုန္းေဒသမွာ ေသနတ္သံ၊ မိုင္းသံေတြ ထာဝရ ေပ်ာက္ကြယ္ေတာ့မလား ဆိုတာကလည္း အေျဖမရွိတဲ့ေမးခြန္းျဖစ္ေနပါတယ္။
ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ နည္းပါးလြန္းတဲ့ မုန္းေဒသက မိုင္းဒဏ္သင့္အမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ သူမတို႔ဘ၀ ဝမ္းေရး တိုက္ပြဲေတြ မၿပီးဆုံးႏိုင္ေပမယ့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ တိုက္ပြဲသံေတြ ၿငိမ္ေနတာကိုပဲ ေက်နပ္ေနၾကပါတယ္။
“အခုခ်ိန္ဆို တအားဝမ္းသာတယ္။ ေနာင္လာေနာက္သားေတြကိုလည္း ဘယ္နားမသြားနဲ႔လို႔ ေျပာစရာမလိုေတာ့ဘူး၊ ေၾကာက္ရတာကေတာ့ ေႁမြပါးကင္းပါးေလာက္ပဲ ေၾကာက္ရေတာ့တာေပါ့”
အခုခ်ိန္မွာေတာ့ မုန္းအမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲမွာ ဦးေဆာင္ေနသူေတြအားလုံးကို ေျပာခ်င္တဲ့ စကားသံေတြကေတာ့ အားလုံးတူညီေနၾကပါတယ္။ ေဒၚစန္းဦးကေတာ့ အခုလိုေျပာခဲ့ပါတယ္။
“မိုင္းေတြ မေထာင္နဲ႔ေတာ့ ၊ စစ္ေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းေတာ့၊ ဒါပဲ”
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjMPC11LjpEYx1uiUSxc_6vuxMICMZfUtaP8XY1RioY3YHJto1ZVoVy9W6Ja1qOdQ7viQMCFA7nVgoS__hlS6wUtHcVF_u58WQvzaePt88ouD0cxYanBupTvXDGHiwsOFY4V5wWPa8LG9M/s640/00005_0.jpg)
ေျခတု၊ ခ်ိဳင္းေထာက္တို႔သည္ ပဲခူးတိုင္း၊ ေက်ာက္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ မုန္းေဒသ၏ သေကၤတ ျဖစ္လာသည္ (ဓာတ္ပုံ - မယ္လြန္း/HI)
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiB2kngDlgohKqlodlDQQqKnA6Wgu0Vf9lysrzMK0ArWZSmTRMmK91h60vZzLBP8__XCXYW7AbgGHoZRP3UixSSZYwO8gHAfjiN_YdpXLKI7zIuVmXI6fFtbYsLmWVyI3QXmkqc7kQJtxI/s640/00004_0.jpg)
(အမ်ိဳးသမီးမ်ား အသံကို အဓိက ေဖာ္ထုတ္ေနသည့္ Honesty Information သတင္းဌာန၏ အြန္လိုင္းစာမ်က္ႏွာ www.hiburma.net တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ ေဆာင္းပါး ျဖစ္သည္။)
Comments